Động lực đổi mới tư duy và hành động

Thời gian qua, khi Đảng ta tiến hành soạn thảo, lấy ý kiến đóng góp của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với các dự thảo văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, các thế lực xấu, các phần tử cơ hội lại tìm cách “tung hỏa mù”, tạo ra những luồng tư tưởng, quan điểm sai trái hòng gây phân tâm, làm nhiễu dư luận. Lấy danh nghĩa “góp ý”, “hiến kế”, “kiến nghị”, họ cho rằng cần xóa bỏ Hiến pháp hiện hành để xác định lại “con đường đi”, “sửa sai” cho dân tộc. Một số trường hợp nhắc lại nội dung trong “thư ngỏ” trước đây, xuyên tạc rằng “đến cuối đời, cả C.Mác và Ph.Ăngghen đã từ bỏ lập trường chủ nghĩa cộng sản vì hai ông đã phát hiện chủ nghĩa cộng sản là một sai lầm của thời trẻ”...

Từ đó, những người này đưa ra yêu sách mang tư tưởng chống đối, phản động, đòi hỏi Đảng, Nhà nước ta phải thực chế độ đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập, hủy bỏ hệ tư tưởng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và phải đặc xá, trả tự do những người mà họ gọi là “tù nhân lương tâm”!

Rõ ràng, bản chất của những đòi hỏi phi lý trên là lợi dụng việc góp ý dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng để xuyên tạc, bóp méo sự thật, kích động, chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ XHCN ở Việt Nam. Ở đây cần nhận thức rõ rằng, tiến trình đổi mới là đánh giá, tổng kết để đúc rút kinh nghiệm, chỉnh sửa những vấn đề khiếm khuyết, những hạn chế để hoạch định đường lối, chính sách phù hợp. Còn con đường đi lên của dân tộc đã được lịch sử lựa chọn từ năm 1930, được xác định rõ bằng các đặc trưng trong Cương lĩnh năm 1991 và Cương lĩnh sửa đổi, bổ sung năm 2011. Không thể  nhân danh góp ý dự thảo văn kiện trước Đại hội để hướng lái nội dung, đòi hỏi phải “sửa đổi con đường đi”, phải thay Hiến pháp, phải đa nguyên, đa đảng...

Hiện nay, các dự thảo đang được Tiểu ban Văn kiện chỉnh lý, hoàn thiện để báo cáo Bộ Chính trị và Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ XIII (gồm dự thảo Báo cáo chính trị; dự thảo Báo cáo Tổng kết một số vấn đề lý luận và thực tiễn qua 40 năm đổi mới ở Việt Nam; dự thảo Báo cáo tổng kết 15 năm thi hành Điều lệ Đảng). Tại buổi làm việc với Thường trực các Tiểu ban Đại hội XIV của Đảng ngày 25/9, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng với hai trụ cột là Báo cáo chính trị và Chương trình hành động nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ là lời cam kết mạnh mẽ của Đảng trước nhân dân về một giai đoạn phát triển mới: ổn định vững chắc để bứt phá; hiện đại, bao trùm, bền vững; vừa bảo đảm an ninh tổng hợp, vừa mở rộng không gian phát triển trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và chuyển đổi tiêu chuẩn toàn cầu.

Để làm được điều đó, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng cần thể hiện rõ 3 lớp định hướng (lớp nền tảng là tư duy phát triển thế hệ mới với 4 chuyển đổi chiến lược; lớp kết cấu là 5 trụ cột an ninh nền tảng tạo lá chắn trước cú sốc, trước sự biến đổi và trước những tác động, nguy cơ phải đối mặt; lớp vận hành, chương trình hành động có thể kiểm đếm theo từng chủ thể thực hiện, nguồn lực, trách nhiệm và thời hạn cụ thể). Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị các thành viên Tiểu ban Văn kiện tiếp tục nỗ lực, khẩn trương hoàn thiện các văn bản; phấn đấu để Văn kiện Đại hội XIV của Đảng phải trở thành động lực đổi mới tư duy và hành động trong toàn hệ thống chính trị, khơi dậy khát vọng phát triển, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc...

Dự thảo văn kiện trình Đại hội XIV đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII và cơ đồ của đất nước sau 40 năm đổi mới được trình bày một cách cô đọng, tích hợp. Trong lĩnh vực kinh tế, dự thảo cập nhật kết quả nổi bật: Tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2021-2025 ước đạt bình quân 6,2%/năm, thuộc nhóm tăng trưởng cao của khu vực và thế giới. Quy mô GDP của nền kinh tế năm 2025 ước đạt trên 510 tỷ USD, gấp 1,48 lần so với năm 2020 và xếp thứ 32 trên thế giới. Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị cũng có nhiều điểm bổ sung quan trọng.

Bên cạnh những thành tựu nổi bật, dự thảo cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, yếu kém. Về hoàn thiện thể chế, dự thảo văn kiện bổ sung nhận định “Một số luật, cơ chế, chính sách, quy định, thủ tục hành chính còn mâu thuẫn, chồng chéo, thiếu đồng bộ, gây cản trở đối với sự phát triển”. Về phát triển kinh tế, tốc độ tăng năng suất lao động bình quân 5 năm ước đạt 5,1%, thấp hơn mục tiêu đề ra. Nhà nước dù có nhiều đổi mới nhưng “vẫn chưa bắt kịp với yêu cầu phát triển đột phá của đất nước”.

Từ thực tiễn 40 năm đổi mới, dự thảo văn kiện đã đúc kết 5 bài học kinh nghiệm xuyên suốt, mang tầm lý luận, có giá trị định hướng thực tiễn cho thời kỳ mới. Một là, kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH; kiên định đường lối đổi mới của Đảng... Hai là, giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện... Ba là, quán triệt sâu sắc và thực hành triệt để quan điểm “dân là gốc”, mọi chủ trương, chính sách phải thực sự xuất phát từ nguyện vọng, quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của nhân dân... Bốn là, chủ động đổi mới toàn diện, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện đường lối đổi mới... Năm là, chủ động ngăn ngừa, phòng, chống bệnh chủ quan duy ý chí, giáo điều, cơ hội, bảo thủ.

Những bài học kinh nghiệm trên đây là sự vận dụng, bổ sung, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện cụ thể Việt Nam thời kỳ mới, hoàn toàn không phải “giáo điều, khô cứng”, “lạc hậu, lỗi thời” như một số luận điệu nêu ra. Đặc biệt, đây còn là sự sáng tạo lý luận về CNXH và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam không những phù hợp với quy luật khách quan mà còn xuất phát từ thực tiễn đất nước và xu thế của thời đại. Cùng với đó, 5 bài học kinh nghiệm này đã kế thừa sâu sắc truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đồng thời tiếp thu có chọn lọc tinh hoa, giá trị văn hóa và các thành tựu phát triển của nhân loại. Lý luận về đường lối đổi mới trên đây của Đảng đã thể hiện tầm nhìn, quan điểm và mục tiêu phát triển đất nước, đó là nhất quán nguyên tắc kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH, tăng cường và đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng... Nguyên tắc kiên định này mang tính xuyên suốt mọi giai đoạn cách mạng, không thể lấy cớ “hiến kế, góp ý” trước mỗi kỳ đại hội để đưa ra đòi hỏi phải thay đổi, phải “chỉnh lại con đường đi”!

Một điểm mới nổi bật nữa là dự thảo Báo cáo chính trị đã xác định hệ quan điểm chỉ đạo mới, đó là kết hợp nhuần nhuyễn giữa tổng kết thực tiễn với nghiên cứu lý luận, với hoạch định chính sách và tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Về chiến lược tổng thể phát triển đất nước, dự thảo bổ sung nhận thức mới của Đảng đối với sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới. Đó là xác định bảo vệ môi trường là trung tâm; phát triển văn hóa, con người là nền tảng; đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là trọng yếu, thường xuyên. Về thể chế và động lực phát triển, bổ sung nội dung “kiên quyết tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt, khơi thông và giải phóng mọi nguồn lực, phát huy mọi động lực; khuyến khích tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm”.

Về những nhân tố có ý nghĩa quyết định thành công sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc, dự thảo nhấn mạnh nội dung: Phải tăng cường kiểm soát quyền lực, kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Xác định quốc phòng - an ninh là trọng yếu, thường xuyên nhưng phải gắn với đối ngoại. Đối ngoại không chỉ là việc của giới ngoại giao, những người làm công tác đối ngoại mà là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và là việc huy động, phân bổ nguồn lực lấy bên ngoài phục vụ bên trong.

Từ thực tiễn phát triển vượt bậc của đất nước trong 4 thập kỷ qua, chúng ta thấy rõ những minh chứng sống động, hoàn toàn không phải là ngôn ngữ, số liệu “xảo trá, mị dân” như luận điệu các thế lực xấu. Đương nhiên, thách thức, áp lực trong giai đoạn phát triển mới là rất lớn nhưng không thể áp đặt bằng cách nhìn bi quan từ những mảng xám trong đời sống rồi nguyền rủa, miệt thị, đổ lỗi chế độ. Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra nhanh chóng, có tác động sâu rộng đến mọi mặt của đời sống kinh tế, xã hội của tất cả các quốc gia trên toàn thế giới, làm thay đổi mạnh mẽ từ tổ chức sản xuất, cung ứng dịch vụ, phương thức kinh doanh đến cách thức tiêu dùng, đặt ra yêu cầu tất yếu là phải đổi mới mạnh mẽ, phải đột phá trong cải cách để tiếp tục phát triển cao hơn nữa.