Phía sau lời xin lỗi

Dòng chữ trên hàng rào

Có ít nhất hai Bộ trưởng trong kỳ họp Quốc hội này lên tiếng nhận trách nhiệm và xin lỗi về những tồn tại trong lĩnh vực quản lý của mình, đó là điều mà nhiều người đã được nghe và thấy nên tôi không lạm bàn nữa.

Có rất nhiều lời xin lỗi được đưa ra từ lãnh đạo các bộ ngành, địa phương. Song hành với lời xin lỗi, còn có cả nhận khuyết điểm, nhận trách nhiệm…

Nhưng rồi hành trình từ xin lỗi, nhận khuyết điểm, nhận trách nhiệm cho đến sửa đổi, có giải pháp để hướng đến sự hoàn thiện, sự phát triển là còn thăm thẳm xa.

Tuy nhiên, có lẽ ở thời điểm này lời nói phải đi đôi với hành động quyết liệt thì mới thuyết phục được nhân dân.

1. Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thể xin nhận khuyết điểm về đường sắt, về BOT. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo xin nhận khuyết điểm, “Bản thân ngành còn nhiều hạn chế, thiếu sót. Thời gian qua còn nhiều việc tồn tại, gây bức xúc cho nhân dân. Với trách nhiệm người đứng đầu ngành, chúng tôi xin chịu trách nhiệm về những gì chưa làm được”.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể đảm nhiệm vị trí tư lệnh ngành Bộ Giao thông Vận tải với rất nhiều hy vọng của nhân dân, đặc biệt là trong vấn đề về BOT vốn đang gây bức xúc đối với dư luận, nhất là khi hàng loạt trạm BOT đặt sai vị trí ngay trên những tuyến Quốc lộ huyết mạch vẫn nghiễm nhiên tồn tại. 

Hy vọng là bởi Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể đã có thời gian dài làm Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải trước khi được điều chuyển về đảm nhiệm vị trí Bí thư Tỉnh ủy Sóc Trăng rồi quay ngược về Trung ương làm Bộ trưởng.

Minh họa: Lê Phương.
Minh họa: Lê Phương.

Đáng tiếc là cho đến giờ, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng ấy, Bộ trưởng vẫn loay hoay với bài toán “BOT và cảm xúc nhân dân”, loay hoay đầy chậm rãi và không khỏi khiến sự hồ nghi về việc hợp thức hóa cho cái sai hiện hữu.

Có rất nhiều điều Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể phải xin ý kiến của Thủ tướng, trong đó đáng kể nhất là giải quyết trạm BOT Cai Lậy (Tiền Giang), đây là trạm BOT do chính Bộ trưởng ký với chủ đầu tư khi còn là Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải. Nghĩa là, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể nắm hết chân tơ kẽ tóc nhưng lại lấn cấn trong mệnh đề trả lời “là đúng hay sai” để có giải pháp phù hợp. 

Thay vào đó, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể chọn cách giải quyết an toàn và dễ dàng hơn, đó là xin ý kiến của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc.

Trong nhiều chuyên đề trước, chúng tôi có bình luận về quả bóng trách nhiệm chuyền cho Thủ tướng của các tư lệnh ban ngành, lãnh đạo địa phương. Thậm chí, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cũng đã từng phản ứng về vấn đề này. 

Dẫu vậy, bất chấp phản ứng của lãnh đạo Văn phòng Chính phủ, mọi thứ đâu vẫn vào đấy, cái chìa khóa “Xin ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng” đã trở thành bảo bối vượt can qua của nhiều cá nhân đang đảm nhiệm các vị trí đứng đầu ở những cơ quan ban ngành.

2. Cũng như Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ chưa ghi được bất cứ dấu ấn nào trong việc làm an tâm những bậc phụ huynh có con em đang thụ hưởng những gì mà giáo dục của nước ta mang lại.

Câu chuyện thu giá dịch vụ của Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ từng bị phản ứng khủng khiếp, thú thật là cảm giác rất kỳ lạ xuất hiện là khi tôi chứng kiến cụm từ mà Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ sử dụng, ngay khi “Trạm thu giá” của Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể bị phản biện quyết liệt và chính Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc phải tốn thời gian nhắc nhở.

Nếu xem giáo dục là rường cột của quốc gia, là nền tảng vững chắc nhất, cốt yếu nhất để thúc đẩy quốc gia trở nên văn minh và phát triển thì Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ vẫn chưa xây dựng được những tiền đề để hướng đến điều tốt đẹp ấy. 

Mặc cho Bộ trưởng có cam đoan, “Chúng tôi tin rằng trong từng mốc thời gian sẽ có kết quả. Trong nhiệm kỳ của mình, chúng tôi tin rằng việc đổi mới nội dung chương trình sách giáo khoa phải đạt kết quả. Về đại học thì đẩy mạnh tự chủ, nâng cao chất lượng, đáp ứng mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực”.

“Đổi mới nội dung chương trình sách giáo khoa phải đạt kết quả”, lại là đổi mới nói trắng ra thì lại là cải cách, bao nhiêu năm vẫn một lối mòn “cải cách”. Giáo dục có phải là áo quần đâu mà nay thì hợp, mai lại lỗi mode.

Giáo dục là sự kiên trì, giáo dục không phải là trang sách để đọc hết thì lại lật sang trang mới xoành xoạch.

3. Đúng hai năm trước cũng vào quãng thời gian này, ông Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Thành Phong đã xin lỗi bà con khiếu kiện đất đai ở Khu đô thị mới Thủ Thiêm, Quận 2, TP HCM về những chậm trễ khi tiếp xúc với bà con. 

Nhưng rồi hai năm sau, vẫn chưa có gì thay đổi ở nơi này để rồi báo giới ầm ào về những đớn đau mà bà con Thủ Thiêm đã phải gánh chịu. Để rồi thêm lần nữa, Thủ tướng Chính phủ phải trực tiếp chỉ đạo Thanh tra Chính phủ vào cuộc với hạn định có kết quả báo cáo trước ngày 15-7.

Còn rất nhiều lời xin lỗi mà tôi không thể viện dẫn hết trong khuôn khổ bài viết này, tôi xin lấy hình ảnh của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khi Thủ tướng xin lỗi vì không biết nên đã để đoàn tháp tùng điều khiển xe ô tô vào tuyến cấm ở Hội An cách đây gần hai năm, cho đến giờ Thủ tướng vẫn chưa làm bất cứ điều gì để khiến cảm xúc tiêu cực nảy sinh. Đó là lời xin lỗi chân thành.

Ở thành phố Hồ Chí Minh một dạo người ta cho in những lời xin lỗi trên tấm chắn các công trình xây dựng, xin lỗi vì tạo tiếng ồn, vì bụi bẩn, vì sự bất tiện của người tham gia giao thông do việc thi công công trình mang lại.

Lời xin lỗi ấy đứng cùng nắng mưa sớm tối, công trình thi công vẫn cứ trễ nải  như thường. Buồn hơn, lời xin lỗi vô tri đến độ, ai đọc thì đọc ai không đọc thì thôi, ai chấp nhận thì chấp nhận, ai không chấp nhận thì thôi.

Lời xin lỗi chót lưỡi đầu môi, thốt ra gió thổi bay đi mất, thì có ý nghĩa gì.

Ngô Nguyệt Hữu

Các tin khác

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Trong khi dư luận quốc tế còn đang cố gắng tìm lời giải cho việc Nhà Trắng tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - động thái bất ngờ kế tiếp, nhưng không còn làm mấy ai ngạc nhiên, trong chuỗi vô tận những diễn biến không thể lường trước từ Tổng thống Mỹ Donald Trump - thì dường như, qua một số thông tin bên lề được hé lộ, "chân tướng" của sự thực cũng đã lờ mờ hiện lên, sau lớp hỏa mù.

Nhịp sống Việt Nam

Nhịp sống Việt Nam

Những ngày gần đây, báo chí và mạng xã hội ở xứ Kim Chi cũng như Việt Nam vẫn dành sự quan tâm về chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 4/2026 của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung. Đặc biệt, hình ảnh vợ chồng tổng thống thảnh thơi bách bộ phố cổ Hà Nội và thưởng thức món phở, cơm rang, kem... nhận được sự tán thưởng hào hứng của người dân cũng như cộng đồng mạng ở cả hai nước.

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Giá trị của Hòa bình

Giá trị của Hòa bình

LTS: Những ngày cuối tháng Tư luôn đặc biệt đối với người Việt. Đó là dịp Tết Thống nhất, Tết Hòa bình. Năm nay, dịp Tết ấy đến ngay sau Giỗ tổ Hùng Vương, với lời nhắc của Bác Hồ vẫn mãi sáng ngời chân lý "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…".

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Trung tuần tháng 4/2026, các kênh ngoại giao Mỹ - Iran được kích hoạt ở mức cao hiếm thấy, Pakistan trở thành đối tác trung gian then chốt. Truyền thông phương Tây và khu vực nhắc tới khả năng có thỏa thuận xoay quanh trao đổi hạn chế hạt nhân để lấy nới lỏng trừng phạt và tiếp cận tài sản bị phong tỏa.

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 đang khiến nền kinh tế toàn cầu trải qua cú sốc năng lượng lớn chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Giá dầu tăng vọt, lạm phát khiến cỗ máy kinh tế toàn cầu khựng lại. Những hệ lụy kéo theo sẽ còn tác động lâu dài đến cuộc sống của chúng ta. Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu lại trở thành con tin của các quyết sách chính trị.

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thành công rất tốt đẹp. Đó là một chuyến thăm dày đặc lịch hoạt động, tận dụng tối đa từng giờ để vun đắp, củng cố mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước, đồng thời tìm hiểu thực tế, tham khảo các mô hình phát triển hiệu quả. Điều đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm và trở lại Việt Nam bằng tàu hỏa như một thông điệp: quan hệ Việt Nam – Trung Quốc ngày càng hữu nghị, hợp tác, là sự kết nối liền mạch, là dòng chảy không thể đảo ngược, vì hòa bình và hạnh phúc, phồn vinh của nhân dân hai nước. Đó cũng là bức tranh thái bình, trù phú, an yên mà Bác Hồ kính yêu đã khắc họa 65 năm trước “Tang đạo mãn điền, hoa mãn san”...

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Ở rất xa cuộc chiến

Ở rất xa cuộc chiến

Thời điểm hiện tại, chiến dịch quân sự tại Trung Đông là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Song, có lẽ, chuyện ông liên tục cập nhật các diễn biến và ý tưởng của mình về cuộc chiến ấy và làm xôn xao các nền tảng mạng xã hội cũng không thể đẩy lùi được một thời hạn đầy thách thức: Tháng 11/2026, cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ diễn ra.

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Sự hỗn loạn trong đại dương thông tin chiến sự đang khiến bất kỳ một nhà phân tích quốc tế nào cũng không thể đưa ra những dự báo chắc chắn về kết cục của cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông. Tuy nhiên, những hệ lụy ghê gớm của nó thì ngược lại, hoàn toàn có thể dễ dàng nhận diện.

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Trong những ngày này, tâm trí của người dân cả nước và cả Việt kiều ở nước ngoài đều hướng về phòng họp lớn Diên Hồng, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ứng xử với xưa cũ

Ứng xử với xưa cũ

LTS: Những gì cổ hủ, lạc hậu ắt là xưa cũ. Nhưng có phải những gì xưa cũ cũng đều cổ hủ, lạc hậu hết hay không? Ứng xử với xưa cũ thế nào để đảm bảo vẫn giữ tốc độ tăng trưởng tiến bộ và vừa không “đánh rơi” đi mất phần tinh thần?

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

World Cup 2026 trước biến số Iran

World Cup 2026 trước biến số Iran

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đang đẩy World Cup 2026 vào tình thế đặc biệt khi khả năng Iran không thể tham dự trở thành kịch bản hiện hữu. FIFA đang phải đối mặt với bài toán phức tạp chưa từng có liên quan đến pháp lý, thay thế suất dự giải và đảm bảo an ninh - điều từng xuất hiện trong lịch sử nhưng chưa bao giờ ở quy mô của một kỳ World Cup hiện đại.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Trước biến động thời cuộc

Trước biến động thời cuộc

LTS: Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo; những diễn biến bất thường về địa chính trị; các quyết định áp đặt thuế quan gây shock; giá cả nhiên liệu thay đổi đột biến dẫn tới biến động mạnh ở các thị trường v.v... và vv… Thế giới đang tiếp tục theo cách đó và tạo ra những vòng xoáy chóng mặt. Trước các biến động thời cuộc như thế, một cá nhân con người, một công ty, một ngành, thậm chí cả một quốc gia, cần phải đối diện chúng theo cách nào?

Lời hứa không thành hiện thực

Lời hứa không thành hiện thực

Ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng với cam kết không mở thêm chiến tranh, không đẩy nước Mỹ vào những cuộc can dự quân sự tốn kém ở bên ngoài. Nhưng, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026 đã khiến chính lời hứa đó trở thành điểm dễ bị phản công nhất về chính trị.

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Ươm mầm xanh cho tương lai

Ươm mầm xanh cho tương lai

Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...