Cơ hội mới cho Romania và Bulgaria

Ngày 31/3/2024, sau 17 năm gia nhập Liên minh châu Âu (EU) và 13 năm chờ đợi, Bulgaria và Romania đã chính thức gia nhập một phần khu vực tự do đi lại ở châu Âu (Schengen), mở đường cho việc đi lại bằng đường hàng không và đường biển mà không cần kiểm tra biên giới. Tuy nhiên, các biện pháp kiểm soát trên biên giới đất liền sẽ vẫn được duy trì do Áo lo ngại làn sóng người tị nạn tràn vào nếu hai nước Đông Âu trở thành thành viên chính thức của khu vực Schengen.

Kết thúc một hành trình dài

Kể từ ngày 31/3, các biện pháp kiểm soát biên giới bằng đường biển và đường không giữa Romania và Bulgaria với những nước trong khối Schengen được dỡ bỏ.

Dù mới chỉ là thành viên một phần của khu vực Schengen, nhưng việc dỡ bỏ kiểm soát tại biên giới trên không cũng như trên biển của hai nước có giá trị biểu tượng quan trọng vì còn là "câu chuyện về phẩm giá bởi người Romania, khi phải đi qua một lối đi riêng so với những công dân EU khác, luôn cảm thấy bị phân biệt đối xử", Stefan Popescu, chuyên gia về quan hệ đối ngoại ở Bucarest bình luận.

Cơ hội mới cho Romania và Bulgaria -0
Du khách làm thủ tục tại sân bay có biển chỉ dẫn mới lắp đặt dành cho khu vực Schengen và không thuộc Schengen tại sân bay quốc tế Henri Coanda, Romania, ngày 31/3.

Thành lập năm 1985, Schengen là khu vực tự do đi lại lớn nhất thế giới và có 27 quốc gia thành viên, trong đó có 23 nước thành viên EU cùng với Iceland, Liechtenstein, Na Uy và Thụy Sĩ. Khoảng 1,7 triệu người đang sống ở một quốc gia Schengen, trong khi làm việc tại một quốc gia khác trong khu vực này. Mỗi ngày có khoảng 3,5 triệu người qua lại trong khu vực với dân số khoảng hơn 400 triệu người.

Gia nhập EU từ năm 2007, nhưng con đường vào Schengen của Romania và Bulgaria khá gian nan. Năm 2011, lần đầu tiên Ủy ban châu Âu (EC) "bật đèn xanh" để họ trở thành thành viên. Tuy nhiên, đơn gia nhập Schengen của Bulgaria và Romania bị tới 6 nước (Pháp, Đức, Phần Lan, Thụy Điển, Hà Lan, Bỉ) phản đối vì để được tham gia khu vực này, các quốc gia phải đáp ứng rất nhiều tiêu chuẩn được quy định trong hiệp ước chung như quản lý chặt chẽ các biên giới bên ngoài, ưu tiên chống tội phạm xuyên biên giới, chia sẻ thông tin an ninh và hợp tác hiệu quả của lực lượng cảnh sát, biên phòng... Cuộc khủng hoảng di cư năm 2015-2016 càng khiến hành trình vào Schengen của hai quốc gia này thêm khó khăn.

11 năm sau, cuối năm 2022, hy vọng của hai nước một lần nữa bị dập tắt bởi sự phản đối của Áo. Áo cho rằng nước này phải tiếp nhận số lượng người nhập cư bất hợp pháp quá lớn do biên giới bên ngoài Schengen được bảo vệ kém. Chỉ trong năm 2022, Áo đã phải tiếp nhận hơn 95.000 đơn xin tị nạn dù không phải là quốc gia giáp biển và cũng không nằm ở đường biên giới của Schengen. Theo thống kê, có khoảng 40% người di cư sau khi vượt qua Thổ Nhĩ Kỳ vào Bulgaria và Romania tiếp đó đi qua Hungary rồi đến Áo...

Cho tới ngày 30/12/2023, 27 thành viên EU mới đạt thỏa thuận dỡ bỏ các biện pháp kiểm soát tại biên giới trên không và trên biển với hai nước kể từ ngày 31/3/2024. Các cuộc đàm phán về việc mở cửa biên giới trên bộ và các biện pháp liên quan sẽ tiếp tục diễn ra trong năm 2024 và căn cứ các thủ tục đánh giá của Schengen khi Bulgaria và Romania đáp ứng đầy đủ những điều kiện cần thiết.

EC cho biết, từ tháng 12/2023, Bulgaria và Romania đã thực hiện mọi biện pháp cần thiết để đảm bảo việc áp dụng suôn sẻ các quy định của Schengen kể từ ngày 31/3/2024. Các khung hợp tác được EC cùng Bulgaria và Romania đưa ra dựa trên việc thực hiện thành công các dự án thí điểm về thủ tục hồi hương và tị nạn một cách nhanh chóng. Hai nước sẽ góp phần tăng cường hợp tác về biên giới và di cư, các nỗ lực chung của châu Âu nhằm giải quyết an ninh EU ở các biên giới bên ngoài. Một sáng kiến của khu vực về hợp tác giữa các cơ quan an ninh đã được thành lập giữa các quốc gia thành viên dọc theo các tuyến đường Tây Balkan và Đông Địa Trung Hải, bao gồm Bulgaria, Romania, Áo, Hy Lạp, Hungary và Slovakia để ngăn chặn dòng người nhập cư bất hợp pháp và phòng, chống tội phạm xuyên biên giới. Hai nước đã thể hiện mức độ cam kết cao trong việc đảm bảo bảo vệ đầy đủ biên giới bên ngoài EU và đóng vai trò là những nước có đóng góp quan trọng cho an ninh nội bộ của khu vực Schengen. Đầu tháng 3/2024, Cơ quan biên giới Frontex của EU cho biết, sẽ tăng gấp 3 số lượng binh sĩ ở Bulgaria để giúp ngăn chặn lượng người vượt biên vào khối từ Thổ Nhĩ Kỳ.

Vì vậy, dù Romania và Bulgaria vẫn phải tiếp tục đàm phán với Áo về thỏa thuận gia nhập Schengen bằng đường bộ, song việc Áo thông qua quyết định cho phép hai quốc gia hưởng cơ chế đi lại tự do bằng đường biển và đường không được đánh giá là một bước đột phá, bởi Schengen bao trùm 29 quốc gia.

Cơ hội mới cho Romania và Bulgaria -0
Xe tải xếp hàng để vào điểm biên giới Vidin - Calafat giữa Bulgaria và Romania, tháng 3/2024.

Trong một tuyên bố, EC cho biết: "Việc mở rộng khu vực Schengen sẽ giúp EU trở nên mạnh mẽ hơn với tư cách liên minh, cả trong nội bộ và trên trường quốc tế". Còn Chủ tịch EC Ursula von der Leyen gọi đây là "thời khắc lịch sử". "Hôm nay là một ngày đầy tự hào đối với Bulgaria và Romania... Cả hai đều xứng đáng. Họ sẽ làm cho Schengen mạnh mẽ hơn nữa".

Viết trên X (Twitter trước đây), Ngoại trưởng Romania Luminita Odobescu khẳng định: "Đây là thành quả quan trọng đối với người dân Romania. Chúng tôi cảm ơn tất cả các đối tác và tổ chức của EU đã hỗ trợ. Romania vẫn cam kết xây dựng một khu vực Schengen mạnh mẽ và an toàn". Tổng thống Romania Klaus Iohannis viết trên X rằng đây là "diễn biến quan trọng phục vụ lợi ích của người dân Romania".

Trong khi đó, Ngoại trưởng Bulgaria Mariya Gabriel khẳng định: "Ngày nay Schengen sẽ trở nên mạnh mẽ hơn với Bulgaria và Romania".

Thách thức phía trước

Việc trở thành thành viên của Schengen sẽ mang lại lợi ích đáng kể cho Romania và Bulgaria khi các công dân và doanh nghiệp có thể tự do đi lại, mở rộng thị trường tại 29 quốc gia châu Âu. Hiện Quy định Schengen áp dụng cho 4 cảng biển và 17 sân bay của Romania, trong đó sân bay quốc tế ở Otopeni gần thủ đô Bucharest của Romania là trung tâm lớn nhất.

Tuy nhiên, việc Áo mới chỉ đồng ý mở cửa các tuyến đường hàng không và đường biển khiến doanh nghiệp của hai nước chưa được hưởng nhiều lợi ích của Schengen.

Chủ tịch Hiệp hội vốn công nghiệp Bulgaria (BICA) Vasil Velev nói: "Chỉ 3% hàng hóa Bulgaria được vận chuyển bằng đường hàng không và đường biển, 97% còn lại đi bằng đường bộ. Vì vậy, chúng tôi mới chỉ được 3% trong khu vực Schengen, không biết khi nào sẽ được 97% còn lại".

Đầu tháng 3, Công đoàn vận tải UNTRR của Romania kêu gọi những "biện pháp khẩn cấp" để nước này có thể tham gia hoàn toàn vào Schengen. Theo UNTRR, tài xế xe tải phải đợi từ 8-16 tiếng ở biên giới của Romania với Hungary và chờ đợi từ 20-30 tiếng tại biên giới Bulgaria. Ngành công nghiệp xe hơi tại Romania, bao gồm các doanh nghiệp như Renault và Ford, cùng hàng trăm nhà cung cấp phụ tùng khác, cho rằng việc Romania nằm ngoài khu vực Schengen khiến ngành này thiệt hại khoảng 65,1 triệu USD/năm. Theo Tổng thư ký UNTRR Radu Dinescu, mỗi năm các hãng vận tải Romania mất hàng tỉ euro chỉ vì phải chờ đợi quá lâu ở biên giới.

Trong khi đó, lãnh đạo Hiệp hội các nhà sản xuất xe hơi Romania cho rằng: "Mỗi ngày, ngành công nghiệp của chúng tôi mất khoảng 180.000 euro vì chi phí hậu cần tăng thêm. Điều này tác động đến chuỗi cung ứng và khả năng cạnh tranh của chúng tôi. Không quốc gia nào trong khu vực Schengen gặp phải vấn đề này".

Vì vậy, Romania và Bulgaria đều hy vọng cuối năm 2024 sẽ được kết nạp hoàn toàn. Bộ trưởng Nội vụ Romania Catalin Predoiu nói: "Những nỗ lực của chúng tôi nhằm gia nhập Schengen ở biên giới đất liền đang tiếp tục ở nhiều kênh ngoại giao. Không còn nghi ngờ gì nữa, quá trình này là không thể đảo ngược", đồng thời khẳng định, việc mở rộng biên giới đất liền phải được hoàn thành trong năm 2024.

Với việc Bulgaria và Romania gia nhập, khu vực Schengen hiện có 29 thành viên, bao gồm 25 trong số 27 quốc gia thành viên EU, cùng với Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein; diện tích khu vực Schengen sẽ tăng lên 4,5 triệu km2 trong khi dân số tăng lên 450 triệu người.

Schengen cho phép người dân của các nước thành viên, người bên ngoài khối có quyền cư trú hợp pháp tại các nước thành viên và du khách được cấp visa Schengen di chuyển, đi lại tự do trong toàn bộ vùng lãnh thổ của các nước thành viên mà không phải chịu sự kiểm soát biên
giới giữa các nước trong khối Schengen.

Mỗi ngày có hàng triệu người đi làm và có hàng tỷ EURO giá trị hàng hóa vận chuyển xuyên qua biên giới các nước.

Ngọc Trang

Các tin khác

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran một lần nữa đẩy khu vực Vùng Vịnh vào trạng thái bất ổn kéo dài. Dù không phải là các bên trực tiếp khởi phát xung đột, nhiều quốc gia Arab lại đang hứng chịu những tổn thất về an ninh, kinh tế và chiến lược.

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Iran đã khép lại 110 ngày xung đột khốc liệt. Tuy nhiên, ngừng bắn không đồng nghĩa với việc những hệ lụy của cuộc chiến kết thúc. Đằng sau tiếng súng là những thành phố tan hoang, hàng nghìn thương vong và những dư chấn kinh tế đang lan rộng vượt xa khu vực Trung Đông.

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Tiếng súng đã lắng xuống, những siêu tàu chở dầu đầu tiên đã quay trở lại eo biển Hormuz và Trung Đông đang bước vào giai đoạn hậu chiến. Tuy nhiên, chương trình hạt nhân Iran, tình hình Lebanon và tương lai của eo biển Hormuz vẫn là những bài toán chưa tìm được lời giải cuối cùng, có thể quyết định thành bại của Bản ghi nhớ Islamabad trong thời gian tới.

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Hội đồng nhân dân TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng trên địa bàn thành phố. Theo đó, thành phố hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo có đăng ký “nơi cư trú” hoặc “nơi ở hiện tại” trên phần mềm quản lý VNeID thuộc địa bàn TP Hà Nội do UBND cấp xã xác nhận và chịu trách nhiệm.

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Cuộc chiến kéo dài 3 tháng đầu năm 2026 giữa một bên là liên minh Mỹ - Israel và một bên là Cộng hòa Hồi giáo Iran đã đẩy thế giới tới bờ vực cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện và nguy cơ bùng nổ chiến tranh tổng lực tại Trung Đông. Giữa cơn bão lửa, sự xuất hiện của Pakistan trong vai trò kiến trúc sư trưởng cho thỏa thuận hòa bình đã đem đến cho chúng ta góc nhìn mới đầy thú vị về cách mà một quốc gia có thể góp phần xoay chuyển cục diện địa chính trị quốc tế.

Sân khấu chính trị và thể thao

Sân khấu chính trị và thể thao

Ngày hội bóng đá lớn nhất thế giới World Cup 2026 đang diễn sôi động, thu hút sự quan tâm của người hâm mộ khắp thế giới. Nhưng, không chỉ là một sự kiện thể thao, giải đấu này còn trở thành sân khấu lớn mà ở đó giới thể thao và chính trị đã bắt tay giữa những mâu thuẫn và lợi ích.

Tô đậm một vị thế mới

Tô đậm một vị thế mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarstan, Liên bang Nga từ ngày 16 đến 18/6/2026 theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt, đồng thời cũng đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của Nga.