Chương trình tàu ngầm của Mỹ gặp trục trặc

Chương trình tàu ngầm mới lớp Columbia của Hải quân Mỹ từng được ca ngợi với nhiều mỹ từ đang bị chậm trễ nghiêm trọng, làm ảnh hưởng tới khả năng răn đe hạt nhân cũng như cán cân quân sự của Mỹ với các đối thủ tiềm năng.

Tầm quan trọng và mục tiêu

Tháng 1/2020, Bộ Quốc phòng Mỹ đã thông báo chương trình đóng mới tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo mới lớp Columbia của mình đã được quốc hội thông qua ngân sách và chính thức triển khai. Chương trình tàu ngầm lớp Columbia dự kiến sẽ cung cấp 12 tàu ngầm tiên tiến với công nghệ tàng hình, có khả năng mang tên lửa đạn đạo Trident II D5 mang đầu đạn hạt nhân, thay thế các tàu lớp Ohio vốn là xương sống của lực lượng răn đe hạt nhân trên biển của Mỹ kể từ những năm 1980.

Chương trình tàu ngầm của Mỹ gặp trục trặc -0
Đô đốc Michael Gilday bày tỏ lo lắng khi dự án Colombia bị chậm tiến độ.

Mỗi tàu ngầm được thiết kế để tuần tra trong thời gian dài dưới nước, cung cấp khả năng tấn công thứ hai trong trường hợp xảy ra xung đột hạt nhân. Theo ước tính của Hải quân Mỹ, chương trình lớp Columbia có thể tiêu tốn hơn 120 tỷ USD, khiến nó trở thành một trong những dự án quốc phòng tốn kém nhất trong lịch sử. Do tầm quan trọng chiến lược của nó, con tàu đầu tiên ban đầu được lên kế hoạch hoạt động vào năm 2030. Tuy nhiên, thông tin dự án đã phải đối mặt với sự chậm trễ có thể đẩy lùi đáng kể mốc thời gian này đã khiến các cơ quan chức năng Mỹ phải mở những cuộc điều tra liên tiếp trong thời gian qua.

Tháng 9/2024, Văn phòng Trách nhiệm Giải trình của Chính phủ Mỹ (GAO) đã công bố một báo cáo cho biết chương trình tàu lớp Columbia đang phải đối mặt với những thách thức đáng kể, bao gồm sự chậm trễ, chi phí vượt mức và rủi ro về hiệu suất gây ảnh hưởng đến tiến độ. Theo báo cáo của GAO, tàu Columbia đầu tiên được đánh số 826 ban đầu được lên kế hoạch bàn giao vào tháng 4/2027, nhưng hiện dự kiến sẽ giao vào khoảng tháng 10/2028 đến tháng 2/2029, làm ảnh hưởng đến thời điểm đưa vào hoạt động theo kế hoạch.

Giải thích nguyên nhân gây ra sự chậm trễ, báo cáo của GAO có nhắc đến sự gián đoạn chuỗi cung ứng do đại dịch COVID-19 như một lý do khách quan. Những nguyên nhân chủ quan khác như thiếu hụt lao động do quá ít nhân sự có kinh nghiệm để làm việc trong dự án phức tạp, quản lý ngân sách kém đến từ Electric Boat (nhà thầu của dự án Columbia) cũng góp phần khiến dự án đang bị đội chi phí lên ít nhất 20% so với kế hoạch ban đầu.

Báo cáo khác đến từ Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS) công bố hôm 30/9 còn cụ thể hơn khi cho biết sự chậm trễ trong việc xây dựng tàu ngầm lớp Columbia xuất phát từ nhiều yếu tố, bao gồm khó khăn trong việc lắp ráp các mô-đun của tàu, đặc biệt là các thành phần quan trọng như máy phát điện tua-bin và vòm mũi tàu. Điều đó cho thấy, những thách thức về mặt kỹ thuật đang trở thành một cản trở lớn đối với tiến độ dự án.

Theo kế hoạch, Columbia có hệ thống động cơ tiên tiến, khả năng tàng hình và khả năng phóng liên tiếp 2 tên lửa đạn đạo trong thời gian ngắn, nhưng dường như những yếu tố kỹ thuật đang chưa đáp ứng được mong muốn của phía Hải quân. Điều này đã làm dấy lên mối lo ngại về an ninh quốc gia và tương lai năng lực chiến lược của Hải quân Mỹ.

Rủi ro đi kèm

Trong biên chế của Hải quân Mỹ hiện tại thì những chiếc tàu ngầm lớp Ohio đang là xương sống. Tuy nhiên, hạm đội tàu lớp Ohio được đưa vào sử dụng từ những năm 80 của thế kỷ trước đang già đi nhanh chóng. Ban đầu, tàu lớp Ohio được thiết kế để hoạt động trong 30 năm, chúng đã được gia hạn lên 42 năm, nhưng việc gia hạn này mang lại rủi ro. Các tàu ngầm cũ hơn có thể phải đối mặt với nhiều vấn đề kỹ thuật, đòi hỏi bảo dưỡng thường xuyên hơn, làm giảm độ tin cậy và tăng chi phí vận hành.

Nếu các tàu lớp Columbia chưa sẵn sàng vào thời điểm các tàu lớp Ohio ngừng hoạt động, Mỹ sẽ phải đối mặt với một lỗ hổng nghiêm trọng trong khả năng răn đe hạt nhân trên biển của mình. Khả năng triển khai tàu ngầm hạt nhân có khả năng tấn công đánh trả là rất quan trọng để răn đe các đối thủ tiềm năng, các chuyên gia khẳng định bất kỳ lỗ hổng nào trong khả năng này đều có thể khiến các đối thủ trở nên táo bạo hơn, làm tăng khả năng xảy ra xung đột.

Chương trình tàu ngầm của Mỹ gặp trục trặc -0
Chiếc tàu lớp Columbia đầu tiên vẫn chưa sẵn sàng bàn giao như kế hoạch.

Trên bình diện toàn cầu, Mỹ không phải là quốc gia duy nhất có kế hoạch hiện đại hóa hạm đội tàu ngầm của mình. Nga và Trung Quốc đang nhanh chóng thúc đẩy năng lực hải quân, đặc biệt là trong lĩnh vực răn đe hạt nhân. Sự chậm trễ trong chương trình lớp Columbia có thể mang lại cho các quốc gia này một lợi thế, khi họ đẩy nhanh các chương trình chiến lược của riêng mình.

Theo báo cáo năm 2023 của CRS, Trung Quốc dự kiến sẽ có hơn 12 tàu ngầm có khả năng hạt nhân vào năm 2035, con số tương đương với Mỹ ở thời điểm hiện tại.

Một điểm đáng chú ý khác của các “siêu dự án” là sự chậm trễ thường đi kèm với chi phí cao hơn. Chương trình lớp Columbia cũng không ngoại lệ. Mỗi năm chậm trễ sẽ làm tăng thêm hàng tỷ USD vào tổng chi phí, vì chi phí nhân công và vật liệu tiếp tục tăng. Những khoản chi vượt mức này có thể buộc quân đội Mỹ phải đưa ra những lựa chọn khó khăn như cắt giảm kinh phí từ các dự án quan trọng khác.

Các chuyên gia quân sự và chính trị gia đã lên tiếng bày tỏ mối lo ngại ngày càng tăng về tình trạng của chương trình tàu lớp Columbia. Đô đốc Michael Gilday, Tổng tham mưu trưởng Hải quân, đã cảnh báo rằng sự chậm trễ đang tạo ra "rủi ro không thể chấp nhận được" đối với an ninh quốc gia. Ông nhấn mạnh rằng “nếu không có hành động kịp thời, Hải quân có thể thấy mình không thể đáp ứng các cam kết với đất nước”.

Thượng nghị sĩ Cộng hòa Roger Wicker, một thành viên chủ chốt của Ủy ban Quân vụ Thượng viện, đã chỉ trích việc quản lý chương trình: "Chúng ta đang hết thời gian. Đối thủ của chúng ta không chờ đợi, và mọi sự chậm trễ đều làm suy yếu an ninh quốc gia của chúng ta". Ông cùng với các nhà lập pháp khác đã kêu gọi xem xét khẩn cấp chương trình để xác định các cách đẩy nhanh việc xây dựng và giải quyết các vấn đề ngân sách.

Nỗ lực thay đổi

Các chuyên gia trong lĩnh vực mua sắm quốc phòng cũng lưu ý rằng chương trình tàu lớp Columbia không phải là sáng kiến quốc phòng lớn đầu tiên phải đối mặt với những trở ngại như vậy. Ông Mackenzie Eaglen, chuyên gia chính sách quốc phòng tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, cho biết: “Các chương trình quốc phòng lớn và phức tạp như thế này thường gặp phải sự chậm trễ do quy mô lớn và những đổi mới công nghệ liên quan. Tuy nhiên, chương trình tàu lớp Columbia quá quan trọng để có thể thất bại và Hải quân cần đảm bảo đáp ứng được thời hạn, ngay cả khi điều đó có nghĩa là phải đưa thêm nhà thầu vào hoặc cắt giảm thủ tục hành chính quan liêu”.

Trước những báo cáo gây nhiều lo ngại vừa qua, Bộ Quốc phòng và Quốc hội Mỹ đã phải đưa ra những giải pháp mạnh mẽ. Quốc hội sẽ phê duyệt thêm nguồn tài trợ để trang trải chi phí vượt mức và giải quyết tình trạng tồn đọng vật liệu. Một số nhà lập pháp đã bày tỏ mong muốn cung cấp thêm hỗ trợ tài chính cho dự án Colombia, bất chấp cuộc tranh luận về chi tiêu quốc phòng vẫn còn gây tranh cãi.

Để giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động, Hải quân và nhà thầu Electric Boat đã đưa ra các sáng kiến tuyển dụng và đào tạo thêm nhiều công nhân. Những nỗ lực này bao gồm quan hệ đối tác với các trường dạy nghề và cao đẳng cộng đồng để thu hút nhân tài trẻ vào ngành đóng tàu. Bộ Quốc phòng cũng đã bắt đầu làm việc với các nhà cung cấp trong nước để giảm sự phụ thuộc vào vật liệu nước ngoài và đảm bảo nguồn cung ổn định các thành phần quan trọng. Đồng thời các chuyên gia cũng kêu gọi cải cách quân đội Mỹ trong việc quản lý các dự án quốc phòng lớn, bao gồm giám sát chặt chẽ hơn và quy trình ra quyết định hợp lý hơn.

Sự chậm trễ của chương trình tàu ngầm lớp Columbia đang gây thất vọng, nhưng cũng là lời cảnh tỉnh cho các giới chức Mỹ. Là nền tảng của khả năng răn đe hạt nhân của Mỹ, những chiếc tàu ngầm này rất cần thiết để duy trì sự ổn định chiến lược trong một thế giới ngày càng bất ổn. Mặc dù những thách thức là rất lớn, nhưng thất bại chắc chắn không phải là một lựa chọn của Mỹ vào lúc này.

Tiểu Phong

Các tin khác

Tô đậm một vị thế mới

Tô đậm một vị thế mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarstan, Liên bang Nga từ ngày 16 đến 18/6/2026 theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt, đồng thời cũng đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của Nga.

Bản sắc nhân văn của báo chí trong kỷ nguyên AI

Bản sắc nhân văn của báo chí trong kỷ nguyên AI

Mỗi cuộc cách mạng công nghệ đều từng khiến báo chí lo lắng về sự tồn tại của chính mình. Máy in làm thay đổi cách phổ biến tin tức. Phát thanh và truyền hình từng được dự báo sẽ khiến báo in biến mất. Internet làm rung chuyển toàn bộ mô hình vận hành truyền thống của các tòa soạn. Và, giờ đây, trí tuệ nhân tạo (AI) lại tiếp tục đặt ra câu hỏi rằng, liệu báo chí và những người làm báo có còn thật sự cần thiết khi máy móc có thể viết, tổng hợp và sản xuất nội dung với tốc độ vượt xa con người?

Niềm vui bóng đá làm lộ mặt trái xã hội Pháp

Niềm vui bóng đá làm lộ mặt trái xã hội Pháp

Tối 30/5/2026, người dân Paris vỡ òa sau chiến thắng nghẹt thở của đội bóng Paris Saint-Germain (PSG) tại đấu trường châu lục. Nhưng, thay vì một lễ ăn mừng xúc động, những thanh niên Paris lại biến nó thành một cơn ác mộng bạo lực với gạch đá và bom xăng.

El Nino “đổ thêm dầu vào lửa”

El Nino “đổ thêm dầu vào lửa”

Trong lúc thế giới vẫn chưa nguôi lo ngại trước những kỷ lục nhiệt độ liên tiếp bị phá vỡ, một cảnh báo mới từ Liên hợp quốc lại phủ thêm bóng đen lên bức tranh khí hậu toàn cầu. Hiện tượng El Nino được dự báo sắp quay trở lại với cường độ mạnh, có nguy cơ cộng hưởng với xu thế nóng lên toàn cầu để đẩy Trái đất bước vào giai đoạn thời tiết cực đoan hơn trong những năm tới.

Pháo đài Beaufort và bước ngoặt chiến lược của Israel

Pháo đài Beaufort và bước ngoặt chiến lược của Israel

Gần 3 thập kỷ sau khi rút khỏi Lebanon, quân đội Israel một lần nữa kiểm soát pháo đài Beaufort - vị trí từng là biểu tượng của cuộc chiến kéo dài giữa Tel Aviv và Hezbollah. Động thái này phản ánh sự thay đổi trong tư duy an ninh của Israel, đồng thời kéo theo những hệ lụy khôn lường với người Lebanon và an ninh khu vực.

Trung Đông chuyển động khi ảo ảnh Mỹ tan biến

Trung Đông chuyển động khi ảo ảnh Mỹ tan biến

Trong một thời gian ngắn, những cuộc tấn công nhằm vào các đô thị, trung tâm lọc hóa dầu lớn và cả các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực Trung Đông đã làm thế giới phải có cái nhìn khác hoàn toàn về vấn đề an ninh khu vực. Sự bất lực của chiếc ô an ninh Mỹ buộc các quốc gia Vùng Vịnh phải tự định đoạt vận mệnh bằng tư duy tự cường và đa phương hóa.

Xung đột Trung Đông: Loanh quanh trong bế tắc

Xung đột Trung Đông: Loanh quanh trong bế tắc

Ngày 4/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẵn sàng gặp Đại giáo chủ Iran Mojtaba Khamenei, nếu hai bên đạt được thỏa thuận hòa bình. Tuy nhiên, trên thực tế, đàm phán song phương Mỹ - Iran vẫn đang chìm trong bế tắc. Bên cạnh đó, kết quả của nó cũng sẽ còn phụ thuộc rất nhiều vào diễn biến của các cuộc thương thảo Israel - Hamas cũng như Israel - Lebanon.

Dấu ấn nước Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Dấu ấn nước Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Những ngày cuối tháng 5/2026, diễn ra liên tiếp nhiều sự kiện ngoại giao giữa Việt Nam và Thái Lan, Singapore, Philippines cũng như Đối thoại Shangri-La lần thứ 23, một diễn đàn an ninh hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Theo thông lệ, mỗi năm Đối thoại Shangri-La sẽ mời diễn giả là nguyên thủ một quốc gia có uy tín phát biểu dẫn đề. Năm 2026, vinh dự này thuộc về người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Với chủ đề: “Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động”, bài phát biểu dẫn đề này giành được sự quan tâm, đồng tình và hoan nghênh của lãnh đạo các nước cũng như dư luận quốc tế...

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?

Kỳ 1: Lai lịch một kế hoạch ngầm

Kỳ 1: Lai lịch một kế hoạch ngầm

Trong suốt 10 năm (1960 - 1970), CIA và Cơ quan Tình báo Quân đội Việt Nam Cộng hòa đã huấn luyện và tung ra miền Bắc hàng trăm gián điệp biệt kích cùng cả trăm tấn vũ khí, lương thực. Đây được coi là cuộc chiến ngầm quy mô lớn nhất sau Chiến tranh thế giới thứ 2. Tuy nhiên, quân và dân miền Bắc, với nòng cốt là lực lượng An ninh nhân dân phối hợp với lực lượng Quân đội đã tiêu diệt, bắt sống hầu hết số gián điệp biệt kích này, không những thế còn sử dụng “trò chơi nghiệp vụ” khi dùng điện đài của địch, do chính các gián điệp biệt kích bị bắt thực hiện để cung cấp tin giả cho chỉ huy ở Sài Gòn theo ý đồ của ta.

Phán quyết bị đảo ngược: Khi công lý Mỹ khoác áo thương vụ

Phán quyết bị đảo ngược: Khi công lý Mỹ khoác áo thương vụ

Một trong những vụ truy tố tội phạm kinh tế quốc tế lớn nhất lịch sử vừa khép lại không phải bằng một phán quyết của bồi thẩm đoàn, mà bằng một bức thư ngắn gọn từ các công tố viên liên bang tại Brooklyn khi Bộ Tư pháp Mỹ chính thức rút toàn bộ cáo buộc hình sự đối với tỷ phú Ấn Độ Gautam Adani.

Nguy cơ các trung tâm dữ liệu trở thành tử huyệt

Nguy cơ các trung tâm dữ liệu trở thành tử huyệt

Cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI) và tiến trình số hóa toàn cầu đang tạo ra một thực thể quyền lực mới: những trung tâm dữ liệu. Không còn thuần túy là hạ tầng kỹ thuật thương mại, các "kho báu số" này đã trở thành điểm trọng yếu và nhạy cảm bậc nhất trên bản đồ địa chính trị.

Công chính sở hữu trí tuệ vì danh dự quốc gia

Công chính sở hữu trí tuệ vì danh dự quốc gia

LTS: Sau 22 năm Việt Nam tham gia Công ước Berne, lần đầu tiên Việt Nam có một vụ khởi tố đình đám liên quan đến vi phạm bản quyền âm nhạc. Nhưng vi phạm sở hữu trí tuệ (SHTT) trong âm nhạc chỉ đơn thuần loanh quanh ở chỗ chiếm dụng các quyền cơ bản của cá nhân, tổ chức khác. Vi phạm SHTT cũng không chỉ tồn tại trong lĩnh vực nghệ thuật đơn thuần. Nó đang là một trì trệ cũ cần phải được xóa bỏ vì sự phát triển và hơn hết, vì danh dự quốc gia…

Kinh tế thế giới định hình một cuộc khủng hoảng mới

Kinh tế thế giới định hình một cuộc khủng hoảng mới

Nối tiếp Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB), ngày 20/5 vừa qua, đến lượt Liên hợp quốc chính thức hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 xuống còn 2,5%. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị và địa kinh tế vẫn đang tiếp tục diễn biến phức tạp, những kịch bản tồi tệ nhất dường như vẫn còn chưa thể đo lường hết.

Quan hệ song phương Mỹ - Trung: Phá lớp băng cũ để kiến tạo cục diện mới

Quan hệ song phương Mỹ - Trung: Phá lớp băng cũ để kiến tạo cục diện mới

Trên thực tế, chuyến công du cấp cao của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Trung Quốc trong 2 ngày 14 và 15/5 chưa đạt được bất cứ bước đột phá nào về những vấn đề gai góc nhất còn tồn tại giữa hai cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới, như thuế quan, sở hữu trí tuệ, công nghệ hay xung đột Trung Đông. Song, những diễn biến tiếp nối đang dần củng cố nhận định chung của giới quan sát quốc tế: Ít nhất, cuộc tiếp xúc này đã mang tới những xung lực mang tính chất "phá băng", để từ đó dần tái định hình một cục diện mới.

Không cho phép “cốc mò, cò xơi”

Không cho phép “cốc mò, cò xơi”

“Bộ Công an chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tập trung xác minh, điều tra, khởi tố một số vụ án nghiêm trọng xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý theo quy định pháp luật; triệt phá các website và các tổ chức điều hành các website vi phạm bản quyền trực tuyến có lượng truy cập lớn, nhất là các website lưu trữ, cung cấp phim, âm nhạc, trò chơi điện tử di động, chương trình truyền hình lậu có dùng tiếng Việt và tiếng nước ngoài, nhất là tiếng Anh”...

Thượng đỉnh Trung - Nga: Trạng thái cân bằng động

Thượng đỉnh Trung - Nga: Trạng thái cân bằng động

Với những gì vừa được công bố trong tuyên bố chung ngay ngày đầu chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Nga Vladimir Putin, có lẽ, thông điệp mà ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình muốn nhấn mạnh không chỉ là biểu hiện bề mặt trên lớp vỏ ngôn từ, mà là những nỗ lực lâu dài nằm sâu trong ý chí của cả hai bên, về tiến trình định hình một trật tự thế giới mới.

Kinh tế chính là an ninh quốc gia

Kinh tế chính là an ninh quốc gia

LTS: Thịnh vượng luôn là điều mọi quốc gia đều mong vươn tới. Nhưng thịnh vượng đi đôi với an ninh là câu hỏi khó. Đơn giản, không quốc gia nào có thể làm giàu một mình, mà cần tương tác với nhiều đối tác khác trên thế giới. Có tương tác, ắt có những ràng buộc, thậm chí lệ thuộc. Và lệ thuộc có thể là chìa khóa để mở ra cánh cửa của mất an toàn.

OPEC: Cú “quay xe” của UAE và những vết nứt trong đế chế dầu mỏ

OPEC: Cú “quay xe” của UAE và những vết nứt trong đế chế dầu mỏ

Ngày 28/4/2026 đã đi vào lịch sử ngành năng lượng toàn cầu. Chỉ bằng một thông cáo ngắn gọn từ Bộ Năng lượng Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) - nhà sản xuất dầu lớn thứ ba trong Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) - tuyên bố sẽ chính thức rút khỏi tổ chức này cũng như liên minh OPEC+ mở rộng từ ngày 1/5/2026.