Cánh cửa cho hoà bình đã mở

Ngày 1/3/2025, Đảng Công nhân người Kurd (PKK) đã tuyên bố ngừng bắn với Thổ Nhĩ Kỳ, chấm dứt hơn 40 năm giao tranh, mở ra cơ hội chấm dứt xung đột và tiến tới hòa bình bền vững.

Diễn biến bất ngờ

Cuộc xung đột giữa chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ và PKK bắt đầu từ năm 1984, khi PKK tiến hành các hoạt động vũ trang nhằm đấu tranh cho quyền tự trị và quyền lợi của người Kurd tại Thổ Nhĩ Kỳ. Người Kurd, chiếm khoảng 15-20% dân số Thổ Nhĩ Kỳ, trong khoảng thời gian đó đã phải đối mặt với nhiều chính sách đàn áp và kỳ thị từ chính quyền Ankara, bao gồm việc cấm sử dụng ngôn ngữ và văn hóa riêng.

PKK, do Abdullah Ocalan thành lập, ban đầu theo đuổi mục tiêu thành lập một nhà nước độc lập cho người Kurd, nhưng sau đó chuyển sang mục tiêu đòi quyền tự trị và quyền văn hóa trong khuôn khổ Thổ Nhĩ Kỳ. Cuộc xung đột đã khiến hơn 40.000 người thiệt mạng, chủ yếu là người Kurd, và gây ra nhiều tổn thất kinh tế, xã hội cho cả hai bên. PKK bị chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ, EU và Mỹ liệt vào danh sách “khủng bố” vì những hành động phá hoại của mình.

Cánh cửa cho hoà bình đã mở -0
Tổng thống Erdogan đứng trước cơ hội lịch sử để khép lại cuộc xung đột kéo dài trên đất nước mình.

Một tiến trình hòa bình đã sụp đổ cách đây một thập kỷ và kể từ đó quân đội Thổ Nhĩ Kỳ tăng cường các hoạt động ở phía đông nam đất nước, qua cả biên giới ở Syria và Iraq nhằm tấn công vào xào huyệt của PKK. Nhưng cơ hội xích lại gần nhau đã tăng lên trong vài tháng qua, khi chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ có những cuộc tiếp xúc với Ocalan, người bị cầm tù từ năm 1999 nhằm đưa đến một thỏa thuận mới.

Ngày 27/2/2025, ông Abdullah Ocalan đã bất ngờ kêu gọi PKK giải tán và hạ vũ khí. Lời kêu gọi này được đưa ra sau khi một phái đoàn của Đảng Bình đẳng và Dân chủ Nhân dân (DEM), đảng thân người Kurd tại Thổ Nhĩ Kỳ, thăm ông tại nơi giam giữ. Phái đoàn này sau đó đã mang theo bức thư của ông Ocalan và đọc nó trực tiếp trên sóng truyền hình quốc gia. Trong thư ông Ocalan viết: "Tôi kêu gọi hạ vũ khí và tôi nhận trách nhiệm lịch sử cho việc này. Hãy triệu tập đại hội đảng và ra quyết định. Toàn bộ các nhóm vũ trang phải hạ vũ khí và PKK phải giải thể".

Đáp lại lời kêu gọi này, ngày 1/3/2025, PKK đã tuyên bố ngừng bắn với Thổ Nhĩ Kỳ, chấm dứt hơn 40 năm giao tranh. Ủy ban điều hành PKK cho biết: "Để mở đường cho việc thực hiện lời kêu gọi hòa bình và xã hội dân chủ của thủ lĩnh Apo (tức ông Ocalan), chúng tôi tuyên bố lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ hôm nay".

Cánh cửa cho hoà bình đã mở -0
Mặc dù bị giam cầm hơn 20 năm nhưng ảnh hưởng của ông Ocalan trong cộng đồng người Kurd vẫn rất lớn.

Động lực thay đổi

Trong tuyên bố, ông Ocalan cho biết PKK được thành lập để đáp trả lại một nhà nước Thổ Nhĩ Kỳ hạn chế quyền của người Kurd, nhưng các quyền tự do đã tăng lên kể từ đó và PKK đã "đến cuối vòng đời của nó, khiến việc giải thể trở nên cần thiết". Video về tuyên bố của ông Ocalan đã được phát trên màn hình lớn khắp vùng Đông Nam Thổ Nhĩ Kỳ, nơi cư trú truyền thống của người Kurd. Bản thân tuyên bố của ông Ocalan không phải là một sự giải thể chính thức của PKK. Ông Ocalan vẫn nhắc đến một “đại hội” cần phải được triệu tập để đưa ra quyết định. Tuy nhiên, tiếng nói và tầm ảnh hưởng của ông Ocalan thực sự đã đem đến sự thay đổi bước ngoặt.

Đánh giá về những diễn biến mới này, các chuyên gia đã đưa ra những nhận định khác nhau. Trong đó, yếu tố được chú ý đầu tiên là sự thay đổi trong chiến lược của PKK và ông Ocalan. Trong những năm gần đây, PKK đã chuyển từ mục tiêu đấu tranh vũ trang sang tìm kiếm giải pháp chính trị cho vấn đề người Kurd. Ông Ocalan, dù bị giam giữ, vẫn có ảnh hưởng lớn đến PKK và cộng đồng người Kurd. Lời kêu gọi giải tán PKK của ông phản ánh sự nhận thức rằng đấu tranh vũ trang không còn phù hợp và cần chuyển sang con đường hòa bình.

Một nguyên nhân khiến PKK chọn giải pháp hạ vũ khí là áp lực ngày càng tăng. PKK bị Thổ Nhĩ Kỳ và phương Tây xem là tổ chức khủng bố với nhiều lệnh cấm gắt gao. Trong khi đó diễn biến khu vực trong vài năm qua thuận lợi cho chính quyền Ankara trấn áp PKK khiến cho những hoạt động của nhóm ngày càng gặp khó khăn hơn. Mặt khác, chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ, dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Recep Tayyip Erdogan, đã có những bước tiến trong việc công nhận quyền lợi của người Kurd và thúc đẩy tiến trình hòa bình. Từ năm 2002, chính quyền của ông Erdogan đã dỡ bỏ nhiều hạn chế về việc sử dụng tiếng Kurd. Việc mở lại các cuộc đàm phán với PKK và cải thiện quyền lợi cho người Kurd những năm gần đây là những bước đi tích cực. Trong diễn biến mới nhất, đáp lại lời kêu gọi của ông Ocalan, Tổng thống Erdogan đã tuyên bố đây là “cơ hội lịch sử để phá hủy bức tường khủng bố”.

Cánh cửa cho hoà bình đã mở -0
Phản ứng của người Kurd khi nghe được phát biểu của ông Ocalan.

Những diễn biến tiếp theo

Mặc dù lệnh ngừng bắn và lời kêu gọi giải tán PKK là những bước tiến quan trọng, việc đạt được hòa bình bền vững đòi hỏi nỗ lực từ cả hai phía và cộng đồng quốc tế. Việc giải giáp các tay súng PKK (ước tính khoảng hơn 7.000 người) và tái hòa nhập họ vào xã hội là một thách thức lớn. Cần có các chương trình hỗ trợ đào tạo nghề, tạo việc làm và hỗ trợ tâm lý để đảm bảo họ có thể hòa nhập và đóng góp tích cực cho xã hội. Để đạt được hòa bình lâu dài, Thổ Nhĩ Kỳ cần tiếp tục cải cách chính trị, đảm bảo quyền lợi văn hóa, ngôn ngữ và chính trị cho người Kurd.

Việc công nhận và tôn trọng quyền tự trị địa phương, cùng với việc thúc đẩy phát triển kinh tế tại các khu vực người Kurd sinh sống, sẽ giúp giảm bớt căng thẳng và xây dựng lòng tin. Tất cả những điều này chỉ có thể đạt được nếu chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ quyết tâm thực hiện. Nói như bà Gulistan Kilic Kocyigit, Phó chủ tịch nhóm nghị sĩ của Đảng DEM, người đã truyền tải thông điệp từ ông Ocalan ra với thế giới thì: “Bây giờ quả bóng đang ở trong tay chính phủ”.

Sự can thiệp của cộng đồng quốc tế sẽ giúp đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong tiến trình hòa bình, đồng thời gây áp lực lên cả hai bên để duy trì cam kết của họ. EU từ lâu đã kêu gọi Thổ Nhĩ Kỳ cải thiện quyền của người Kurd như một điều kiện quan trọng để tiến gần hơn đến việc gia nhập EU. Tiến trình hòa bình sẽ được đẩy nhanh hơn nữa nếu EU thực hiện đúng cam kết của mình. Brussels cũng có thể đóng vai trò trung gian hòa giải, giống như đã từng làm trong các cuộc đàm phán hòa bình giữa Thổ Nhĩ Kỳ và PKK vào năm 2013-2015.

Mỹ là quốc gia nhiều ảnh hưởng trong khu vực cũng có chính sách phức tạp với vấn đề người Kurd. Washington vừa ủng hộ lực lượng người Kurd ở Syria trong cuộc chiến chống IS nhưng vẫn duy trì quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ như một đồng minh NATO. Trong bối cảnh mới của tiến trình hòa bình, Mỹ có thể gây áp lực để Thổ Nhĩ Kỳ cải thiện chính sách đối với người Kurd, đồng thời thuyết phục PKK hoàn toàn từ bỏ vũ khí. Washington cũng sẽ phải tính đến những giải pháp mới cho tiến trình ở Trung Đông sau khi các lực lượng của người Kurd bỏ vũ khí.

Với một cuộc xung đột kéo dài hơn 40 năm, ảnh hưởng khu vực của nó là rất lớn. Các quốc gia trong khu vực cũng cần hỗ trợ cho tiến trình hòa bình, đặc biệt là những láng giềng như Syria và Iraq. PKK có các căn cứ ở miền Bắc Iraq và đã có liên hệ chặt chẽ với lực lượng người Kurd ở Syria (YPG). Nếu tiến trình hòa bình thành công, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ cần sự hợp tác của Iraq và Syria để đảm bảo các thành phần cực đoan không còn sử dụng các vùng biên giới làm căn cứ hoạt động.

Chính quyền Iraq và Syria có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát quá trình giải giáp của PKK và ngăn chặn sự nổi dậy của các nhóm ly khai khác thay thế cho PKK trong tương lai. Liên hợp quốc có thể đóng vai trò trung gian hòa giải và cùng các tổ chức nhân quyền giám sát việc thực thi các thỏa thuận ngừng bắn giữa Thổ Nhĩ Kỳ và PKK.

Tiến trình hòa bình giữa Thổ Nhĩ Kỳ và PKK đang đứng trước một cơ hội lịch sử, nhưng thành công không phải là điều chắc chắn nếu các bên không tiếp tục nỗ lực. Cánh cửa đã mở, nếu có thể vượt qua những rào cản, thì cuộc xung đột kéo dài hơn 40 năm có thể sẽ đi đến hồi kết, mở ra một kỷ nguyên hòa bình và phát triển bền vững cho Thổ Nhĩ Kỳ và cả khu vực Trung Đông.

Tử Uyên

Các tin khác

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran một lần nữa đẩy khu vực Vùng Vịnh vào trạng thái bất ổn kéo dài. Dù không phải là các bên trực tiếp khởi phát xung đột, nhiều quốc gia Arab lại đang hứng chịu những tổn thất về an ninh, kinh tế và chiến lược.

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Iran đã khép lại 110 ngày xung đột khốc liệt. Tuy nhiên, ngừng bắn không đồng nghĩa với việc những hệ lụy của cuộc chiến kết thúc. Đằng sau tiếng súng là những thành phố tan hoang, hàng nghìn thương vong và những dư chấn kinh tế đang lan rộng vượt xa khu vực Trung Đông.

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Tiếng súng đã lắng xuống, những siêu tàu chở dầu đầu tiên đã quay trở lại eo biển Hormuz và Trung Đông đang bước vào giai đoạn hậu chiến. Tuy nhiên, chương trình hạt nhân Iran, tình hình Lebanon và tương lai của eo biển Hormuz vẫn là những bài toán chưa tìm được lời giải cuối cùng, có thể quyết định thành bại của Bản ghi nhớ Islamabad trong thời gian tới.

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Hội đồng nhân dân TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng trên địa bàn thành phố. Theo đó, thành phố hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo có đăng ký “nơi cư trú” hoặc “nơi ở hiện tại” trên phần mềm quản lý VNeID thuộc địa bàn TP Hà Nội do UBND cấp xã xác nhận và chịu trách nhiệm.

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Cuộc chiến kéo dài 3 tháng đầu năm 2026 giữa một bên là liên minh Mỹ - Israel và một bên là Cộng hòa Hồi giáo Iran đã đẩy thế giới tới bờ vực cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện và nguy cơ bùng nổ chiến tranh tổng lực tại Trung Đông. Giữa cơn bão lửa, sự xuất hiện của Pakistan trong vai trò kiến trúc sư trưởng cho thỏa thuận hòa bình đã đem đến cho chúng ta góc nhìn mới đầy thú vị về cách mà một quốc gia có thể góp phần xoay chuyển cục diện địa chính trị quốc tế.

Sân khấu chính trị và thể thao

Sân khấu chính trị và thể thao

Ngày hội bóng đá lớn nhất thế giới World Cup 2026 đang diễn sôi động, thu hút sự quan tâm của người hâm mộ khắp thế giới. Nhưng, không chỉ là một sự kiện thể thao, giải đấu này còn trở thành sân khấu lớn mà ở đó giới thể thao và chính trị đã bắt tay giữa những mâu thuẫn và lợi ích.

Tô đậm một vị thế mới

Tô đậm một vị thế mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarstan, Liên bang Nga từ ngày 16 đến 18/6/2026 theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt, đồng thời cũng đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của Nga.