Sự chuyển động của đô thị

Cái barie và chuyện ý thức thị dân

Câu chuyện đô thị ở TP HCM đang "nóng" khi quận 1 quyết tâm "đòi" lại bằng được vỉa hè cho người đi bộ. 
Những điểm sáng chứng minh sự vận chuyển trong đội ngũ quản lý đô thị ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh là điều cần phải ghi nhận.

Đã có những cuộc ra quân quyết liệt của tổng lực nhiều lực lượng, thậm chí đích thân Phó Chủ tịch UBND quận 1 - ông Đoàn Ngọc Hải xuống đường trực tiếp chỉ đạo xử lý, tuyên truyền cho người dân hiểu về hành vi lấn chiếm vỉa hè...

Những bồn hoa, bậc thềm của trụ ATM xây lấn ra vỉa hè đã bị đập bỏ, những chiếc ôtô đỗ sai quy định lập tức bị cẩu đi và rất nhiều trường hợp chạy xe máy trên vỉa hè đã bị lập biên bản... 

Ông Đoàn Ngọc Hải tuyên bố với báo chí một cách rất dứt khoát: "Nếu không làm được, tôi sẽ cởi áo về vườn không làm nữa, chứ không làm theo phong trào, đánh trống bỏ dùi, để nổi tiếng". Bao nhiêu đó cũng đủ để thấy lãnh đạo quận 1 đang quyết liệt lập lại trật tự đô thị, giải quyết tình trạng lấn chiếm vỉa hè như thế nào.

Trước đó, UBND phường Bến Nghé, quận 1, cũng đã cho lắp đặt barie trên vỉa hè của một số tuyến đường để chặn xe máy. Tuy nhiên, những chiếc barie này nhanh chóng bị vô hiệu hóa sau đó, xe máy vẫn luồn lách qua nó để đi vào vỉa hè. Và giải pháp lắp barie này cũng vô tình gây cản trở người đi bộ trên vỉa hè - nơi vốn dành cho người đi bộ. Được biết, chủ trương này đã dừng lại.

Câu chuyện về sự bất lực của chiếc barie trên vỉa hè chỉ là một lát cắt nhỏ cho thấy mặt hạn chế về vấn đề ý thức của thị dân. Ở Hà Nội, nhiều người tham gia giao thông cứ lấn làn xe buýt nhanh BRT, khiến xe buýt nhanh có tốc độ không khác gì so với buýt thường. 

Minh họa: Hữu Khoa.
Minh họa: Hữu Khoa.

Và để giải quyết tình trạng này, Hà Nội đã cho lắp giải phân cách cứng phân làn đường dành cho xe buýt nhanh. Song sau đó, nhiều xe máy vẫn đi ngược chiều vào trong làn đường này. Có vẻ như không gì có thể ngăn cản được sự đi lại làm sao cho tiện nhất của một số người. Và tất nhiên, trong những trường hợp này, ý thức tham gia giao thông là điều gì đó đã trở thành xa xỉ. 

Rồi đến chuyện phạt người tiểu bậy ngoài đường, đã có những người bị phạt với số tiền hàng triệu đồng, song tình trạng này vẫn diễn ra đâu đó nơi công cộng, những con đường đông đúc...

Những chuyện thiếu ý thức kể trên của một bộ phận thị dân sẽ khiến nhiều người khó chịu, thậm chí là bức xúc. Điển hình nhất là khi phải tham gia giao thông trong tình trạng ùn tắc, điều này hẳn ai sống trong TP Hà Nội hay TP HCM đều đã ít nhiều gặp phải. 

Đó là cảnh người ta chen lấn nhau, giành giật nhau từng chút để đi trước, tất nhiên điều đó làm cho tình trạng ùn tắc trở nên nghiêm trọng hơn. Ai cũng kêu ca về tình trạng kẹt xe thành phố giờ tan tầm, xong tham gia giao thông một cách có ý thức để giảm tình trạng này thì không phải ai cũng có.

Tương tự, mỗi khi trời mưa và đường ngập nước, khắp nơi trên mạng xã hội xuất hiện những than phiền, bực bội, thất vọng về thành phố. Thậm chí, có những gia đình đã chuyển đi nơi khác sống vì không chịu nổi cảnh cứ mưa lớn là ngập, tắc đường. 

Song, thay vì chỉ biết ca thán, oán trách thì bản thân mỗi người cần có ý thức và những hành động cụ thể để góp phần giải quyết tình trạng đó. Như ở chuyện ngập nước, nếu như mọi người ý thức rằng việc xả rác bừa bãi ra đường sẽ khiến miệng cống thoát nước bị tắc nghẽn - nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng thành phố cứ mưa là ngập.

Song, người ta vẫn dễ dàng nhìn thấy rác vẫn đầy ngoài đường phố hằng ngày. Thậm chí ở Hà Nội, bắt đầu từ tháng 2-2017, những hành vi làm ảnh hưởng tới vệ sinh môi trường công cộng sẽ bị phạt nặng. Song, rác vẫn đầy đường phố Hà Nội như chưa hề có lệnh cấm. Có những nơi, ngay dưới biển cấm đổ rác thải của UBND quận, lại là... một đống rác thải!

Nói đến thải rác, lại nhớ đến bức ảnh chụp ở trung tâm TP Đà Lạt sau khi dòng người du lịch dịp tết Đinh Dậu đã về, cảm giác thành phố như hoang tàn vì rác thải. Mà thật ra không chỉ có ở Đà Lạt, rất nhiều cảnh tương tự đã diễn ra ở các khu du lịch hay một chương trình giải trí ngoài trời nào đó. Nhìn bức ảnh hôm ấy ở Đà Lạt, hẳn người ta chỉ biết thở dài mà hỏi: Ý thức con người đã ở đâu?!

Ai cũng muốn mình sống trong một thành phố sạch đẹp, văn minh, điều đó chắc chắn rồi; song không phải ai cũng biết tự đặt ra câu hỏi ngược lại rằng, để thành phố sạch đẹp, văn minh, bản thân mình - những thị dân phải làm những gì, tránh làm những gì? 

Dẫu cơ sở hạ tầng của thành phố có phát triển đến mấy nhưng khi ý thức thị dân thiếu hụt, thành phố vẫn không thể trở thành một thành phố văn minh, sạch đẹp được. Văn minh sao được khi mà người ta vẫn vô tư leo lên vỉa hè như thể đó là làn đường xe chạy; sạch đẹp sao được khi những góc đường vẫn bốc mùi với rác thải và amoniac...

Thế nhưng, ngoài câu chuyện ý thức thị dân thì cũng cần nói thêm về vấn đề quy hoạch thành phố. Ví như chuyện tiểu bậy ngoài đường và chuyện thiếu nhà vệ sinh công cộng ở các thành phố lớn. 

Có câu chuyện thế này, nhiều người bán hàng rong ở Hà Nội mang theo một chai nước nhỏ, mỗi khi quá khát, họ chỉ nhấp mấy ngụm nhỏ chứ không dám uống nhiều. Lý do là vì họ rất khó để tìm nhà vệ sinh công cộng. Không riêng gì người bán hàng rong mà hầu hết đều tương tự.

Có nghĩa là, việc kêu gọi người dân ý thức qua việc xử phạt tiểu bậy là xác đáng, song để việc đó thiết thực hơn thì thành phố cần tạo điều kiện cho người dân thực hiện. Đó mới là cách giải quyết triệt để vấn đề nhất. 

Tương tự, đó là chuyện lưu thông trên vỉa hè. Làm barie, tăng cường xử phạt... cũng chưa phải là một giải pháp căn cơ khi mà đường thì lúc nào cũng kẹt vì mật độ lưu thông quá cao so với diện tích mặt đường; đó còn là việc quy hoạch chưa hợp lý, quỹ đất dành cho giao thông thấp, nhà cao tầng nhiều, phát triển phương tiện cá nhân nhanh hơn phát triển hạ tầng...

Tóm lại, để thành phố văn minh, sạch đẹp, là một "Singapore thu nhỏ" như điều mà quận 1, TP HCM, mong muốn thì cần nhiều giải pháp đồng bộ của chính quyền thành phố; trong đó, ngoài vấn đề quy hoạch đô thị thì ý thức thị dân là việc mà mỗi người dân thành phố có thể tự đặt ra và thực hiện nghiêm túc, nếu muốn thành phố mình sống là thành phố văn minh.

Hoàng Lãm

Các tin khác

 Trung Á và bài toán cân bằng lợi ích

Trung Á và bài toán cân bằng lợi ích

Hòa bình, đối thoại, hợp tác đa phương và phát triển bền vững là những chủ đề nổi bật trong phát biểu của đại diện các quốc gia Trung Á tại phiên thảo luận chung Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, diễn ra tháng 9/2026 tại New York. Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh các quốc gia phải xử lý nhiều khác biệt ngày càng lớn giữa những trung tâm quyền lực, trong khi nhu cầu hợp tác kinh tế và giải quyết hàng loạt vấn đề an ninh xuyên biên giới không ngừng gia tăng.

Một yếu huyệt khác dưới eo biển Hormuz

Một yếu huyệt khác dưới eo biển Hormuz

Ngày 19/10, nhiều hãng thông tấn thế giới dẫn nguồn từ hãng truyền thông Iran International, người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Hossein Mohebbi tuyên bố: "Có 7 tuyến cáp lớn chạy ngầm dưới eo biển Hormuz, và phần rất lớn dữ liệu internet cũng như dữ liệu thương mại của thế giới đều phụ thuộc vào các tuyến cáp này. Chúng tôi nhắc nhở kẻ thù về điều này để họ biết". Một lời đe dọa mới mẻ, nhưng không kém sức nặng so với kịch bản phong tỏa các tuyến hải trình thương mại qua eo biển Hormuz đã xảy ra.

Bầu cử giữa kỳ của Mỹ: Cuộc chiến quyết định

Bầu cử giữa kỳ của Mỹ: Cuộc chiến quyết định

Ngày 3/11 tới sẽ diễn ra bầu cử giữa kỳ của Mỹ. Dù không có tên trên lá phiếu nhưng lịch trình của Tổng thống Donald Trump trong cả tháng qua lại gần như kín các chuyến vận động tranh cử, bỏ qua một danh sách dài những vấn đề quốc tế đang chờ xử lý. Điều này cho thấy, cuộc bầu cử ngày 3/11 rất quan trọng với chính quyền của ông.

Từ một báo cáo thanh tra đến cuộc khủng hoảng niềm tin

Từ một báo cáo thanh tra đến cuộc khủng hoảng niềm tin

Bản báo cáo dài vài chục trang của Tổng Thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ, công bố tối 14/9/2026, đáng lẽ chỉ là một tài liệu kế toán về chi phí chiến tranh, nhưng đặt vào đúng thời điểm chỉ còn chưa đầy 2 tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ, bản báo cáo ấy đã trở thành chất xúc tác phơi bày một cuộc đấu tranh nội bộ sâu sắc hơn nhiều trong lòng nước Mỹ.

Xung đột Trung Đông: Đợi chờ một điểm vỡ

Xung đột Trung Đông: Đợi chờ một điểm vỡ

Ngày 19/9, lần đầu tiên kể từ khi xung đột với Houthi tái bùng phát, còi báo động phòng không lại vang rền trên bầu trời thủ đô Riyadh của Saudi Arabia. Cùng lúc, theo truyền thông Qatar, nước Mỹ phát đi cảnh báo gửi tới mọi công dân của mình tại Iraq, Bahrain, Oman, Saudi Arabia, Iran, Qatar, Lebanon, Kuwait và Jordan về việc "nâng cao cảnh giác", trong bối cảnh "môi trường an ninh vẫn phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ leo thang ngoài dự kiến".
Cục diện Trung Đông vẫn khó đoán định, khi bất cứ người chơi nào trong bàn cờ địa chính trị đều đang hướng tới những mục tiêu lợi ích đối lập hoặc đan cài, và tạo nên một nút thắt chưa thể tháo gỡ.

Cái giá của tự chủ công nghệ

Cái giá của tự chủ công nghệ

Không có con đường phát triển nào miễn phí. Nói ra cái giá không làm nó lớn thêm, chỉ làm chúng ta chuẩn bị tốt hơn để trả.

Những kỳ vọng từ BRICS 2026

Những kỳ vọng từ BRICS 2026

Sau 20 năm hình thành và phát triển, Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) đã mở rộng thành cơ chế tập hợp 11 quốc gia thành viên: Brazil, Trung Quốc, Ai Cập, Ethiopia, Ấn Độ, Indonesia, Iran, Nga, Saudi Arabia, Nam Phi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE); ngoài ra còn có 10 nước đối tác, trong đó có Việt Nam.
Hiện, BRICS đại diện cho gần một nửa dân số thế giới, khoảng 40% GDP và 26% thương mại toàn cầu. Quy mô và tầm vóc, một mặt, làm tăng đáng kể sức nặng kinh tế và ngoại giao của BRICS, song mở rộng cũng đồng nghĩa việc diễn đàn này quy tụ nhiều hệ thống chính trị, cơ cấu kinh tế, lợi ích năng lượng và quan hệ an ninh khác nhau.

Từ tư duy bảo vệ đến kiến tạo an ninh trong kỷ nguyên mới

Từ tư duy bảo vệ đến kiến tạo an ninh trong kỷ nguyên mới

Trong một thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó dự báo, những rủi ro từ kinh tế, công nghệ, dữ liệu, môi trường, năng lượng, nguồn nước, lương thực và không gian số có thể liên kết và tạo thành những thách thức đối với năng lực phát triển của quốc gia. Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Chiến lược An ninh quốc gia đặt ra một yêu cầu có ý nghĩa căn bản: chuyển mạnh từ tư duy bảo vệ, ứng phó sang tư duy an ninh tổng thể, toàn diện, chủ động, bao trùm và kiến tạo. Cao hơn, phải nhìn thấy nguy cơ trước khi nguy cơ trở thành khủng hoảng, tạo dựng sức chống chịu trước khi cú sốc xảy ra và kiến tạo môi trường an ninh cho phát triển.

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?