Lạc đà và lỗ kim

“Cách nhét voi vào tủ lạnh”

Có những điều bất cập của đất nước đã diễn ra và tồn tại một cách vô cùng kỳ lạ. Nhân dân nhìn vào đấy không khỏi hồ nghi về tính nghiêm minh của pháp luật đối với một bộ phận khác. 

Lãnh đạo UBND TP Đà Nẵng, Chủ tịch Huỳnh Đức Thơ vừa có phát biểu rất mạnh mẽ dẫu không mới: "Đà Nẵng đã phát hiện ra rất nhiều, lên đến hàng trăm các dự án bất động sản có vướng mắc, khó khăn cũng như sai phạm. Đà Nẵng đã báo cáo và Thủ tướng đã chỉ đạo nghiên cứu giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong triển khai các dự án trước đây có những vấn đề chưa phù hợp về mặt pháp lý".

Đây là lần đầu tiên lãnh đạo một thành phố nói thẳng về hiện trạng sai phạm trong xây dựng, trước đó, nhiều lãnh đạo khác chỉ nói những sự vụ cụ thể. Mà ngay cả sự vụ cụ thể đã được chỉ ra, đã được họp bàn, đã được khẳng định quyết tâm bằng phát ngôn... Vậy mà, cuối cùng đâu cũng lại vào đấy.

Các sai phạm lớn diễn ra và tồn tại bất chấp các luật định hiện hành theo cách thức dễ liên tưởng về hình ảnh con lạc đà chui lọt lỗ kim. Nhưng điều đáng lo ngại là cách các sai phạm diễn ra như thể nhét con voi vào tủ lạnh....

Mở cửa ra

Có một câu đố mẹo về việc làm cách nào để cất con voi vào tủ lạnh. Câu trả lời rất đơn giản: “Mở cửa tủ lạnh ra!”. Và có những sai phạm về xây dựng, những sai phạm tại các dự án rất lớn lại diễn ra hết sức tự nhiên và trơn tru như cái cách trả lời "Làm sao để cất một con voi là tủ lạnh", đến mức ngay cả những quy định hiện hành cũng phải bó tay hay chí ít là bất lực trong cách ngăn chặn.

Ngay giữa TP HCM, 110 biệt thự không phép đã mọc lên tại quận 7. Việc phân tích kiểu dân đổ một xe cát sửa hay cơi nới nhà thôi đã có thanh tra xây dựng đến “hỏi thăm” còn 110 biệt thự không phép vì sao có thể mọc lên đã quá... lỗi thời.

Những nhà thầu xây dựng tiến hành thi công mà không cần có giấy phép từ chủ đầu tư có biết rằng đó là vi phạm pháp luật không? Tôi cho rằçng có biết, biết phạm luật mà vẫn làm vì luật không nghiêm, chế tài của luật cũng không đủ mạnh để răn đe hay xử lý đủ mạnh ngay khi họ đem xe cát đầu tiên đến.

Minh họa: Hùng Dingo.
Minh họa: Hùng Dingo.

Nhưng 110 căn biệt thự “ngang tàng” mọc lên ở quận 7 đã là gì so với đại dự án 13.000 căn hộ cao cấp với những cao ốc cao mấy mươi tầng cũng chưa hoàn thiện các thủ tục cấp phép xây dựng như ở quận 2? Vâng, là quận 2 - nơi mà nỗi oan khuất 20 năm của 15.000 hộ dân với hơn 60.000 nhân khẩu đến nay vẫn chưa giải quyết xong. Nhìn cái sai thuở này, nhớ cái sai khi xưa thì thử hỏi nhân dân có đau lòng không?

Người viết tiếp xúc với dân Thủ Thiêm và khẳng định họ rất đau đớn. Thậm chí, vô cùng bi phẫn! Nhân dân đã hỏi thẳng đại diện Thành uỷ, Ủy ban Nhân dân và cả các Đại biểu Quốc hội TP HCM rằng trách nhiệm của các cán bộ ở đâu khi sai nghiêm trọng, sai lâu năm, sai nối tiếp sai vẫn cứ diễn ra như vậy? Người dân cũng hỏi nhà báo nhưng nhà báo biết trả lời sao đây?

Một chiếc tủ lạnh bình thường không thể chứa một con voi bình thường. Con lạc đà thật sự không thể chui qua lỗ kim thật sự. Thì những công trình sai phạm hoành tráng có thể xuất hiện từ việc “mở cửa tủ lạnh” hay tạo cách “chui” qua các quy định.

Giải pháp đã có nhưng rồi vẫn đâu vào đấy

Luật đã có! Và hành xử đúng luật chính là giải pháp. Từ doanh nhân có thể biến thành gian thương, từ cán bộ “vừa hồng vừa chuyên” biến thành cán bộ tha hoá, biến chất cũng  vì hành xử không đúng luật.

Lấy một ví dụ cụ thể, việc phạt công trình 13.000 căn hộ cao cấp ở quận 2 với mức 40 triệu đồng và yêu cầu chủ đầu tư bổ sung thủ tục để cơ quan có thẩm quyền cấp phép xây dựng. Có thể coi đấy là cách hợp thức hoá sai phạm hay không?

Vì không rõ các chính trị gia hàng đầu đất nước từng có ai vi phạm trong việc xây dựng của gia đình mình hay không nên cần phải hỏi như vậy. Người viết được biết phạt hành chính cho một trường hợp xây dựng lố 50cm so với thiết kế của một hộ gia đình cụ thể là 7,5 triệu đồng. 

Vậy 13.000 căn hộ vi phạm thì 40 triệu đồng chịu phạt có phải là bất công không khi ai cũng bình đẳng trước pháp luật? Chủ đầu tư thì được bổ sung thủ tục để cấp phép xây dựng trong khi dân thì bị cưỡng chế tháo dỡ phần xây lố, đấy có phải là “bên trọng, bên kinh” hay không?

Nhìn sâu hơn nữa chuyện con voi trong tủ lạnh, có một vấn đề cần mổ xẻ sâu là chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn thiết kế và giám sát không thấy giấy phép xây dựng mà vẫn làm chính là biết luật mà còn cố tình vi phạm luật. Nghĩa là cần xử nặng để răn đe, để làm gương. 

Và làm sao có thể bỏ qua việc những công trình sai phạm cứ nối tiếp mọc lên mà cán bộ chỉ đóng cửa kiểm điểm nội bộ với nhau và ra những án phạt có lợi nhất cho những người biết trái luật vẫn vi phạm.

Nghĩa là quy trình xử lý do chính các cán bộ soạn thảo và thi hành mới chính là vấn đề, là cơ hội để mở cửa nhét voi vào tủ lạnh thành công và dẫn lạc đà “chui” qua lỗ kim trót lọt. Giải pháp để thay đổi quy trình xử lý ấy không hề khó. Cứ hỏi nhân dân là ra hết. Nhưng điều khó nhất là xưa nay có mấy cán bộ lại đi chịu hỏi dân về thứ quy trình sinh lợi cho mình nhưng lại sinh khó cho nhân dân?

Đó mới chính là vấn đề!

Mai Quốc Ấn

Các tin khác

 Trung Á và bài toán cân bằng lợi ích

Trung Á và bài toán cân bằng lợi ích

Hòa bình, đối thoại, hợp tác đa phương và phát triển bền vững là những chủ đề nổi bật trong phát biểu của đại diện các quốc gia Trung Á tại phiên thảo luận chung Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, diễn ra tháng 9/2026 tại New York. Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh các quốc gia phải xử lý nhiều khác biệt ngày càng lớn giữa những trung tâm quyền lực, trong khi nhu cầu hợp tác kinh tế và giải quyết hàng loạt vấn đề an ninh xuyên biên giới không ngừng gia tăng.

Một yếu huyệt khác dưới eo biển Hormuz

Một yếu huyệt khác dưới eo biển Hormuz

Ngày 19/10, nhiều hãng thông tấn thế giới dẫn nguồn từ hãng truyền thông Iran International, người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Hossein Mohebbi tuyên bố: "Có 7 tuyến cáp lớn chạy ngầm dưới eo biển Hormuz, và phần rất lớn dữ liệu internet cũng như dữ liệu thương mại của thế giới đều phụ thuộc vào các tuyến cáp này. Chúng tôi nhắc nhở kẻ thù về điều này để họ biết". Một lời đe dọa mới mẻ, nhưng không kém sức nặng so với kịch bản phong tỏa các tuyến hải trình thương mại qua eo biển Hormuz đã xảy ra.

Bầu cử giữa kỳ của Mỹ: Cuộc chiến quyết định

Bầu cử giữa kỳ của Mỹ: Cuộc chiến quyết định

Ngày 3/11 tới sẽ diễn ra bầu cử giữa kỳ của Mỹ. Dù không có tên trên lá phiếu nhưng lịch trình của Tổng thống Donald Trump trong cả tháng qua lại gần như kín các chuyến vận động tranh cử, bỏ qua một danh sách dài những vấn đề quốc tế đang chờ xử lý. Điều này cho thấy, cuộc bầu cử ngày 3/11 rất quan trọng với chính quyền của ông.

Từ một báo cáo thanh tra đến cuộc khủng hoảng niềm tin

Từ một báo cáo thanh tra đến cuộc khủng hoảng niềm tin

Bản báo cáo dài vài chục trang của Tổng Thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ, công bố tối 14/9/2026, đáng lẽ chỉ là một tài liệu kế toán về chi phí chiến tranh, nhưng đặt vào đúng thời điểm chỉ còn chưa đầy 2 tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ, bản báo cáo ấy đã trở thành chất xúc tác phơi bày một cuộc đấu tranh nội bộ sâu sắc hơn nhiều trong lòng nước Mỹ.

Xung đột Trung Đông: Đợi chờ một điểm vỡ

Xung đột Trung Đông: Đợi chờ một điểm vỡ

Ngày 19/9, lần đầu tiên kể từ khi xung đột với Houthi tái bùng phát, còi báo động phòng không lại vang rền trên bầu trời thủ đô Riyadh của Saudi Arabia. Cùng lúc, theo truyền thông Qatar, nước Mỹ phát đi cảnh báo gửi tới mọi công dân của mình tại Iraq, Bahrain, Oman, Saudi Arabia, Iran, Qatar, Lebanon, Kuwait và Jordan về việc "nâng cao cảnh giác", trong bối cảnh "môi trường an ninh vẫn phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ leo thang ngoài dự kiến".
Cục diện Trung Đông vẫn khó đoán định, khi bất cứ người chơi nào trong bàn cờ địa chính trị đều đang hướng tới những mục tiêu lợi ích đối lập hoặc đan cài, và tạo nên một nút thắt chưa thể tháo gỡ.

Cái giá của tự chủ công nghệ

Cái giá của tự chủ công nghệ

Không có con đường phát triển nào miễn phí. Nói ra cái giá không làm nó lớn thêm, chỉ làm chúng ta chuẩn bị tốt hơn để trả.

Những kỳ vọng từ BRICS 2026

Những kỳ vọng từ BRICS 2026

Sau 20 năm hình thành và phát triển, Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) đã mở rộng thành cơ chế tập hợp 11 quốc gia thành viên: Brazil, Trung Quốc, Ai Cập, Ethiopia, Ấn Độ, Indonesia, Iran, Nga, Saudi Arabia, Nam Phi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE); ngoài ra còn có 10 nước đối tác, trong đó có Việt Nam.
Hiện, BRICS đại diện cho gần một nửa dân số thế giới, khoảng 40% GDP và 26% thương mại toàn cầu. Quy mô và tầm vóc, một mặt, làm tăng đáng kể sức nặng kinh tế và ngoại giao của BRICS, song mở rộng cũng đồng nghĩa việc diễn đàn này quy tụ nhiều hệ thống chính trị, cơ cấu kinh tế, lợi ích năng lượng và quan hệ an ninh khác nhau.

Từ tư duy bảo vệ đến kiến tạo an ninh trong kỷ nguyên mới

Từ tư duy bảo vệ đến kiến tạo an ninh trong kỷ nguyên mới

Trong một thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó dự báo, những rủi ro từ kinh tế, công nghệ, dữ liệu, môi trường, năng lượng, nguồn nước, lương thực và không gian số có thể liên kết và tạo thành những thách thức đối với năng lực phát triển của quốc gia. Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Chiến lược An ninh quốc gia đặt ra một yêu cầu có ý nghĩa căn bản: chuyển mạnh từ tư duy bảo vệ, ứng phó sang tư duy an ninh tổng thể, toàn diện, chủ động, bao trùm và kiến tạo. Cao hơn, phải nhìn thấy nguy cơ trước khi nguy cơ trở thành khủng hoảng, tạo dựng sức chống chịu trước khi cú sốc xảy ra và kiến tạo môi trường an ninh cho phát triển.

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?