Không còn đường lùi

Bước đi mới mạnh mẽ

1. Mấy ngày trước, trên khắp các mặt báo và mạng xã hội đã lan truyền hình ảnh Giáo sư Nguyễn Anh Trí chia tay Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương về nghỉ hưu. 

Title của Chuyên đề số này, chúng tôi xin được trích lời của nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu khi nguyên Tổng Bí thư sử dụng cụm từ “không còn đường lùi” để bàn về công tác tổ chức cán bộ, biên chế. Đây cũng là trọng tâm của Hội nghị Trung ương 6, một hội nghị rất được chờ đợi sẽ tạo ra sự đột phá, đổi mới.

“Như cốc nước đã đầy tràn. Bây giờ không có đường lùi, lùi là chết, lùi là trì trệ công việc. Do hình thức (cơ cấu tổ chức) của bộ máy đã trì trệ chứ chưa nói đến con người. Con người thì còn là năng lực, phẩm chất. Chứ giờ không ít người toàn ngồi chơi không”, lời của nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu.

Đó là những hình ảnh tạo nhiều cảm xúc tích cực. Có lẽ, đã rất lâu rồi mới có một cán bộ lãnh đạo nghỉ hưu mà nhận được tình cảm và sự luyến tiếc nhiều như thế; hàng trăm nhân viên, bệnh nhân đã chia tay ông Viện trưởng trong vòng tay và nước mắt.

Thật ra thì cũng đã có những ý kiến thế này thế kia về những hình ảnh này, song cá nhân tôi không bận tâm điều đó. Không phải vì tôi từng có dịp một vài lần gặp ông phỏng vấn mà vì tôi luôn có niềm tin vào những điều tốt đẹp tồn tại ở cuộc sống này, cũng như tin có nhiều quan chức thật sự được yêu quý, kính trọng vì tài năng, vì nhân cách.

Rất nhiều bệnh nhân đã khóc trong khoảnh khắc chia tay ông Viện trưởng, đó hẳn phải là những giọt nước mắt chân thành nhất. Có thể trong số bệnh nhân đó, ít có người được ông Viện trưởng trực tiếp điều trị. 

Nhưng họ cảm nhận rằng sự có mặt của ông nơi đó làm họ yên tâm hơn, ông như là một biểu tượng của niềm tin và sự tử tế trong ngành y với họ vậy. Họ khóc chia tay ông, đó là cảm xúc trong khoảnh khắc chia tay một bác sĩ tử tế, khi nghĩ về việc người ấy không còn ở lại đồng hành cùng họ trong quá trình giành lại sự sống.

Bạn tôi có người nhà điều trị trong Viện kể rằng, Viện Huyết học là nơi tử tế trong ngành y tế. Nơi đó, bác sĩ nhất quyết không nhận phong bì cảm ơn; nơi đó, các bác sĩ tận tâm với bệnh nhân, không có sự hách dịch, cửa quyền; ở Viện Huyết học cũng không hề có sự bức xúc, khó chịu của bệnh nhân hay người nhà bởi bác sĩ, nhân viên y tế ở đó nhân ái. Qua đó cũng phần nào nhìn thấy được hình ảnh người bác sĩ nhân văn, một quan chức mẫu mực của ông Viện trưởng.

Minh họa: Lê Phương.
Minh họa: Lê Phương.

Có những người làm quan, khi chia tay nhiệm sở là sự luyến tiếc của người ở lại, đó là phúc của người làm quan. Nhưng cũng có quan chức chia tay trong cảm giác nặng nề như đá, thậm chí khi đã về hưu rồi vẫn bị xử lý cách chức. Là phúc hay nghiệp cũng chính là do quá trình tạo tác của quan chức đó trong nhiệm kỳ mà thôi.

Mà lẽ thường, muốn có phúc thì phải tạo. Quan chức muốn có phúc thì tận tâm phục vụ nhân dân, gương mẫu, chính trực trong công tác. Quan chức mà tham nhũng, sai trái trong công tác, làm ảnh hưởng uy tín Đảng và Nhà nước, làm mất niềm tin trong nhân dân là gây nghiệp.

2. Gần đây, một số cán bộ quan chức vốn là những cán bộ đã và đang giữ các cương vị quan trọng trong hệ thống chính trị bị xử lý kỷ luật vì có những sai phạm trong công tác; mới nhất là những cán bộ lãnh đạo ở Đà Nẵng với những vi phạm trong kê khai, sử dụng bằng cấp không đúng quy định, thiếu trung thực, thiếu gương mẫu trong việc nhận, sử dụng ôtô, nhà của doanh nghiệp. Đó là chuyện đáng buồn về cán bộ lãnh đạo.

Cán bộ là những người đại diện cho bộ máy chính quyền, cho lẽ phải, là bộ mặt đại diện cho nhà nước này, cho nên phải biết giữ gìn hình ảnh. Hình ảnh một cán bộ được xây dựng và giữ gìn từ sự mẫn cán trong công việc chuyên môn cho đến đạo đức, lối sống chuẩn mực bên ngoài. 

Một cán bộ gương mẫu, tức là cán bộ đẹp trong mắt dân thì luôn được nhân dân tin tưởng, kính trọng. Hình ảnh ông Viện trưởng Viện Huyết học chia tay nhiệm sở vừa qua là một hình ảnh cụ thể minh chứng cho điều đó.

Thời xưa, người ta ví quan chức là cha mẹ của nhân dân bằng cách gọi “dân chi phụ mẫu”. Tức quan phải quan tâm, lo lắng, giúp đỡ nhân dân. Tuy ngày nay không còn quan niệm phổ biến về cán bộ như thế, song, cán bộ với sứ mệnh phục vụ nhân dân thì họ càng phải là một tấm gương sáng để từ đó, nhân dân thấy được những niềm tin. Còn tất nhiên, những cán bộ tiêu cực, bê bối, là những gương xấu thì sẽ phải trả giá cho nghiệp của mình bằng những biện pháp xử lý kỷ luật.

Có thể nói, công tác xử lý những sai phạm của cán bộ cấp cao thời gian qua đã đi vào giai đoạn quyết liệt nhất. Bàn tay sắt đã xuất hiện như kỳ vọng của nhân dân và công cuộc chống tiêu cực giờ đây thật sự đã không còn vùng cấm. Tinh thần “đốt lò” chống tiêu cực đã thật sự “nóng”.

Tại Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 6, khóa XII đã thảo luận một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu có nói: “Như cốc nước đã đầy tràn. Bây giờ không có đường lùi, lùi là chết, lùi là trì trệ công việc”. Ông nhấn mạnh đến cơ cấu tổ chức của bộ máy đã trì trệ, còn vấn đề con người thì gồm năng lực và phẩm chất.

Bộ máy cần tinh gọn và hoạt động hiệu quả là mong muốn tột cùng của nhân dân, bởi khi đó xã hội mới phát triển, nhân dân mới được nhờ. Nhưng cụ thể nhất vẫn là con người, là những cán bộ quan chức từ Trung ương đến địa phương. 

Như nguyên Tổng Bí thư nói, con người thì gồm hai yếu tố cốt lõi là năng lực và phẩm chất. Năng lực cán bộ phải tốt thì mới lãnh đạo quần chúng và chu toàn nhiệm vụ chính trị nhưng nếu có năng lực mà không có phẩm chất tốt thì cũng không xong bởi dễ đánh mất tôn nghiêm. Mà tôn nghiêm bản thân cán bộ mà mất đi thì vô cùng nguy hiểm, bởi nó không chỉ làm xấu bản thân mà còn làm mất niềm tin của nhân dân về đội ngũ cán bộ công quyền.

“Không có đường lùi”, “đừng để tinh thần “đốt lò” chống tiêu cực bị nguội đi” - Nguyên Tổng Bí thư đã chỉ ra như vậy. Và đó có lẽ cũng là con đường duy nhất để công tác cán bộ có những bước đi mới mạnh mẽ; để bộ máy tinh gọn, hiệu quả và những cán bộ trong bộ máy đó đầy đủ năng lực và phẩm chất như tinh thần của Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 6, khóa XII đề ra.

Hoàng Lãm

Các tin khác

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Trong khi dư luận quốc tế còn đang cố gắng tìm lời giải cho việc Nhà Trắng tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - động thái bất ngờ kế tiếp, nhưng không còn làm mấy ai ngạc nhiên, trong chuỗi vô tận những diễn biến không thể lường trước từ Tổng thống Mỹ Donald Trump - thì dường như, qua một số thông tin bên lề được hé lộ, "chân tướng" của sự thực cũng đã lờ mờ hiện lên, sau lớp hỏa mù.

Nhịp sống Việt Nam

Nhịp sống Việt Nam

Những ngày gần đây, báo chí và mạng xã hội ở xứ Kim Chi cũng như Việt Nam vẫn dành sự quan tâm về chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 4/2026 của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung. Đặc biệt, hình ảnh vợ chồng tổng thống thảnh thơi bách bộ phố cổ Hà Nội và thưởng thức món phở, cơm rang, kem... nhận được sự tán thưởng hào hứng của người dân cũng như cộng đồng mạng ở cả hai nước.

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Giá trị của Hòa bình

Giá trị của Hòa bình

LTS: Những ngày cuối tháng Tư luôn đặc biệt đối với người Việt. Đó là dịp Tết Thống nhất, Tết Hòa bình. Năm nay, dịp Tết ấy đến ngay sau Giỗ tổ Hùng Vương, với lời nhắc của Bác Hồ vẫn mãi sáng ngời chân lý "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…".

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Trung tuần tháng 4/2026, các kênh ngoại giao Mỹ - Iran được kích hoạt ở mức cao hiếm thấy, Pakistan trở thành đối tác trung gian then chốt. Truyền thông phương Tây và khu vực nhắc tới khả năng có thỏa thuận xoay quanh trao đổi hạn chế hạt nhân để lấy nới lỏng trừng phạt và tiếp cận tài sản bị phong tỏa.

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 đang khiến nền kinh tế toàn cầu trải qua cú sốc năng lượng lớn chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Giá dầu tăng vọt, lạm phát khiến cỗ máy kinh tế toàn cầu khựng lại. Những hệ lụy kéo theo sẽ còn tác động lâu dài đến cuộc sống của chúng ta. Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu lại trở thành con tin của các quyết sách chính trị.

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thành công rất tốt đẹp. Đó là một chuyến thăm dày đặc lịch hoạt động, tận dụng tối đa từng giờ để vun đắp, củng cố mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước, đồng thời tìm hiểu thực tế, tham khảo các mô hình phát triển hiệu quả. Điều đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm và trở lại Việt Nam bằng tàu hỏa như một thông điệp: quan hệ Việt Nam – Trung Quốc ngày càng hữu nghị, hợp tác, là sự kết nối liền mạch, là dòng chảy không thể đảo ngược, vì hòa bình và hạnh phúc, phồn vinh của nhân dân hai nước. Đó cũng là bức tranh thái bình, trù phú, an yên mà Bác Hồ kính yêu đã khắc họa 65 năm trước “Tang đạo mãn điền, hoa mãn san”...

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Ở rất xa cuộc chiến

Ở rất xa cuộc chiến

Thời điểm hiện tại, chiến dịch quân sự tại Trung Đông là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Song, có lẽ, chuyện ông liên tục cập nhật các diễn biến và ý tưởng của mình về cuộc chiến ấy và làm xôn xao các nền tảng mạng xã hội cũng không thể đẩy lùi được một thời hạn đầy thách thức: Tháng 11/2026, cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ diễn ra.

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Sự hỗn loạn trong đại dương thông tin chiến sự đang khiến bất kỳ một nhà phân tích quốc tế nào cũng không thể đưa ra những dự báo chắc chắn về kết cục của cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông. Tuy nhiên, những hệ lụy ghê gớm của nó thì ngược lại, hoàn toàn có thể dễ dàng nhận diện.

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Trong những ngày này, tâm trí của người dân cả nước và cả Việt kiều ở nước ngoài đều hướng về phòng họp lớn Diên Hồng, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ứng xử với xưa cũ

Ứng xử với xưa cũ

LTS: Những gì cổ hủ, lạc hậu ắt là xưa cũ. Nhưng có phải những gì xưa cũ cũng đều cổ hủ, lạc hậu hết hay không? Ứng xử với xưa cũ thế nào để đảm bảo vẫn giữ tốc độ tăng trưởng tiến bộ và vừa không “đánh rơi” đi mất phần tinh thần?

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

World Cup 2026 trước biến số Iran

World Cup 2026 trước biến số Iran

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đang đẩy World Cup 2026 vào tình thế đặc biệt khi khả năng Iran không thể tham dự trở thành kịch bản hiện hữu. FIFA đang phải đối mặt với bài toán phức tạp chưa từng có liên quan đến pháp lý, thay thế suất dự giải và đảm bảo an ninh - điều từng xuất hiện trong lịch sử nhưng chưa bao giờ ở quy mô của một kỳ World Cup hiện đại.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Trước biến động thời cuộc

Trước biến động thời cuộc

LTS: Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo; những diễn biến bất thường về địa chính trị; các quyết định áp đặt thuế quan gây shock; giá cả nhiên liệu thay đổi đột biến dẫn tới biến động mạnh ở các thị trường v.v... và vv… Thế giới đang tiếp tục theo cách đó và tạo ra những vòng xoáy chóng mặt. Trước các biến động thời cuộc như thế, một cá nhân con người, một công ty, một ngành, thậm chí cả một quốc gia, cần phải đối diện chúng theo cách nào?

Lời hứa không thành hiện thực

Lời hứa không thành hiện thực

Ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng với cam kết không mở thêm chiến tranh, không đẩy nước Mỹ vào những cuộc can dự quân sự tốn kém ở bên ngoài. Nhưng, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026 đã khiến chính lời hứa đó trở thành điểm dễ bị phản công nhất về chính trị.

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Ươm mầm xanh cho tương lai

Ươm mầm xanh cho tương lai

Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...