Bức tranh thờ của dòng họ Phạm Đình

Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc lúc sinh thời từng nhận định: "Tìm hiểu hồ Tây chính là tìm hiểu một bộ phận cơ bản của văn hóa Thăng Long - Hà Nội". Câu chuyện quanh bức tranh thờ quý báu của dòng họ Phạm Đình thuộc làng cổ Đông Xã ven hồ Tây góp thêm một lát cắt nhỏ cho vấn đề này.

Chuyện xưa truyền lại

Nằm sâu trong ngõ 444 phố Thụy Khuê, phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội, nhà thờ tổ của dòng họ Phạm Đình thuộc làng cổ Đông Xã ven Hồ Tây xưa tuy không bề thế hoành tráng nhưng thấm đẫm sự trang nghiêm, linh thiêng, được các thế hệ con cháu chăm sóc, sửa sang cẩn trọng. Đặc biệt, bên trong khám thờ, có một bức tranh thờ quý báu của dòng họ đã được lưu giữ qua rất nhiều thế hệ.

Trong tranh là hình ảnh của hai người phụ nữ được vẽ bằng mực màu, ăn mặc theo trang phục cổ, khuôn mặt đẹp, phong thái thanh tao, cao quý. Người họ Phạm Đình không biết chính xác niên đại của bức tranh, nhưng qua các câu chuyện truyền miệng từ đời các cụ kể lại, và qua cuốn thần phả giấy vàng nay đã cụt một nửa vì bị mủn qua năm tháng mà người trong dòng họ cất công cậy nhờ một số nhà Nho dịch hộ, bức tranh quý này được cho là có từ triều Lý.

Hình ảnh hai người phụ nữ, cũng theo lời các cụ thế hệ trước truyền lại, chính là hai bà cô Tổ của dòng họ Phạm Đình được tuyển vào cung làm vợ vua triều Lý, sau khi qua đời được vua Lý cho làm miếu thờ. Hai bên khám thờ hiện treo trang trọng 2 câu đối chữ Nho được ghi trong thần phả, tạm dịch: "Lý triều quế dịch phương huy viễn/Đông ấp hà thân ấm tý trường" (Triều Lý nương nhờ cung Vua tiếng thơm bay xa/Làng Đông thân thích họ hàng che chở mãi mãi).

Trò chuyện với phóng viên Báo Hà Nội mới, ông Phạm Đình Thành - một thành viên của dòng họp Phạm Đình, cũng là thành viên của Tiểu ban Quản lý di tích phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội chia sẻ: "Tôi được các bậc cao niên kể lại, dòng họ Phạm Đình đã lưu giữ, bảo quản bức tranh thờ này từ lâu lắm. Các cụ cũng đoán khu vực nhà thờ họ này xưa vốn là miếu thờ hai bà, trải bao năm tháng bể dâu, dòng họ Phạm Đình thường xuyên coi sóc, lâu dần miếu thờ hai bà cô Tổ được xem như nhà thờ tổ. Không rõ niên đại chính xác, nhưng theo những gì các cụ truyền lại thì ngày xưa, mỗi khi đến dự Hội thề Trung hiếu đền Đồng Cổ ở làng Đông Xã, vua, quan vẫn hay để ngựa ở cầu xóm, rồi vào miếu hai bà thắp hương"...
Khắc ghi những ngày tưởng niệm đáng nhớ trong Nhà thờ họ Phạm Đình
Khắc ghi những ngày tưởng niệm đáng nhớ trong Nhà thờ họ Phạm Đình

Đền Đồng Cổ nằm trong số những ngôi đền cổ nhất Hà Nội tính từ đời Lý, nằm ở góc Tây nam Hồ Tây, nổi tiếng với Hội thề Trung hiếu cùng lời thề: "Làm con bất hiếu/Làm tôi bất trung/Thần Minh giết chết (Vi tử bất hiếu/Vi thần bất trung/Thần Minh cức chi).

Hội thề Trung hiếu là một hội lớn, được tổ chức từ đời Lý (từ năm 1028) vào ngày 4 tháng 4 âm lịch hằng năm, đến đời Trần, lời thề này được chuyển thành: Làm tôi hết lòng trung/Làm quan trong sạch/Ai trái thề này/Thần Minh giết chết. (Vi thần tận trung/Vi quan thanh bạch/Hữu thâu thử minh/Thần Minh cức chi).

Được tiếp nối tổ chức qua nhiều triều đại phong kiến và vẫn được duy trì đến tận ngày nay, Hội thề này đã trở thành một nghi thức lễ hội để củng cố trật tự xã hội rất giàu ý nghĩa và vẫn vẹn nguyên giá trị ở thời điểm hiện tại.

Không biết thực hư câu chuyện vua, quan đến lễ miếu hai bà cô Tổ họ Phạm Đình dịp Hội thề Trung hiếu ra sao, chỉ biết là trong nhà thờ tổ này hiện vẫn gắn biển ghi rõ những ngày tưởng niệm đáng nhớ hằng năm của gia tộc họ Phạm Đình, tương truyền là ngày giỗ của hai bà, lần lượt vào ngày mùng 4 tháng 4 âm lịch (trùng ngày tổ chức Hội thề Trung hiếu đền Đồng Cổ) và ngày 20 tháng 7 âm lịch.

Gìn giữ di sản của dòng họ

Biết bao năm qua, bức tranh thờ hai bà cô Tổ luôn được coi là báu vật trong tâm thức của mỗi người con dòng họ Phạm Đình làng cổ Đông Xã. Không ai bảo ai, mỗi dịp giỗ, tết, con cháu dòng họ Phạm Đình lại tề tựu về nhà thờ tổ, duy trì nếp sinh hoạt tín ngưỡng, giao lưu thân thiết, vui vẻ, lưu giữ truyền thống tốt đẹp, anh em thuận hòa...

Ông Phạm Đình Thành không giấu sự tự hào khi nhắc về truyền thống gia đình: "Trải bao dâu bể, nhà thờ tổ của dòng họ chúng tôi tuy chỉ lợp ngói, cây que tre nứa nhưng may mắn hầu như còn được giữ nguyên vẹn.
Bức tranh thờ hiện được treo trang trọng trong khám thờ của dòng họ Phạm Đình
Bức tranh thờ hiện được treo trang trọng trong khám thờ của dòng họ Phạm Đình

Cứ chiều 30 Tết âm lịch, con cháu chúng tôi lại làm mâm cơm cúng tổ. Đêm giao thừa, nhà thờ tổ được mở rộng để con cháu tụ về, hương khói cúng lễ, thụ lộc tổ, rồi sau mới đi lễ đình, chùa sớm mùng 1 Tết. Việc coi sóc nhà thờ tổ gắn với bức tranh thờ cổ đã trở thành niềm tự hào chung của dòng họ".

Nhẩn nha kể một số câu chuyện mang tính thiêng, khó lý giải, mang ý nghĩa tâm linh được lưu truyền trong dòng họ liên quan đến nhà thờ tổ và bức tranh thờ quý báu, ông Phạm Đình Thành chia sẻ: "Chúng tôi luôn tâm niệm gìn giữ, trân trọng bức tranh thờ và nhà thờ tổ là trách nhiệm chung. Còn tranh là còn được nhìn thấy hình hài các cụ Tổ.

Gia đình cũng đã tiến hành số hóa, cho chụp lại tranh để lưu giữ. Sau này, nếu bức tranh bị hỏng, cũng đành coi như tuân theo quy luật của tự nhiên của trời. Quan trọng là phải lưu truyền những câu chuyện về bức tranh quý, về dòng họ Phạm Đình qua các thế hệ, bởi chừng nào đời con cháu còn biết đến chuyện của hai bà cô Tổ và chuyện về các thế hệ cha ông, bức tranh quý ấy vẫn còn sống mãi trong tâm thức".

Trân trọng câu chuyện về bức tranh quý của nhà thờ tổ dòng họ Phạm Đình làng cổ Đông Xã, ông Trần Quang Tuyến, một thành viên dòng họ Trần cùng làng chia sẻ: "Cùng là làng cổ ở Thăng Long - Hà Nội, nhưng khác với Đông Ngạc, làng cổ Đông Xã xưa không có nhiều người đỗ khoa bảng, vì vậy, không có nhiều người ghi chép lại chuyện xưa của làng.

Là con dân của làng, chúng tôi mong có thêm nhiều câu chuyện xưa, như chuyện bức tranh thờ quý giá của dòng họ Phạm Đình, được ghi lại, để mỗi người dân Kẻ Bưởi nói riêng, du khách đến với Hồ Tây và thủ đô Hà Nội nói chung, sẽ thêm hiểu về tín ngưỡng, văn hóa của đất nghìn năm văn vật Thăng Long một thời, cũng như những nếp sinh hoạt đáng trân trọng, gìn giữ trong mỗi gia đình, dòng họ"...

Đi quanh hồ Tây là đi quanh một dòng văn hóa

Khẳng định việc tìm hiểu Hồ Tây sẽ giúp chúng ta hiểu thêm về "một bộ phận cơ bản của văn hóa Thăng Long - Hà Nội", trong cuốn sách "Mặt gương Tây Hồ" do Nhà xuất bản Trẻ ấn hành, cố tác giả Nguyễn Vinh Phúc chia sẻ: "Hồ Tây thực sự đã ghẹo bao du khách, vì vẻ đẹp của cỏ cây hoa lá và mặt nước mây trời đổi thay từng giờ, từng lúc, vì những huyền thoại bao phủ lên các miếu cổ, chùa xưa, lại còn vì cả sự gợi cảm của các địa danh, địa điểm Thiên Phù, Trâu Vàng, Chùa Hang, Xác Cáo...

Theo thuật phong thủy, xung quanh hồ là cả một vùng đất mang nhiều hình dáng các vật linh: phía đền Quan Thánh là đất hình Phượng, phía Yên Ninh là hình Rồng, phía Quảng Bá là hình Rùa, phía Quán La là hình Ngựa, phía Ngũ Xã là hình Lân. Tất cả các "linh vật" này đều chầu về Hồ Tây. Hồ Tây là tâm điểm của một vùng "linh địa".

Nhà nghiên cứu nổi tiếng về Hà Nội Nguyễn Vinh Phúc đã điểm qua những con số thực sự ấn tượng quanh khu vực Hồ Tây: Có 21 ngôi đình đã được nhà nước xếp hạng, trong đó có 102 bia đá, 165 câu đối, 140 bức hoành phi, 18 quả chuông cổ, 60 sắc phong thần, trên 300 pho tượng bằng đồng, gỗ, đá... Đúng như tác giả đánh giá, đây thực sự là vốn văn hóa vật thể quý báu.

Cùng với đó là những lễ hội dân gian đặc sắc, những làng nghề truyền thống... - niềm tự hào của Hà Nội ngàn năm. Tác giả nhấn mạnh tiềm năng du lịch của vùng hồ, giúp du khách không chỉ "để biết không gian văn hóa, mà còn được mở rộng cả thời gian văn hóa".

Chia sẻ cùng độc giả, nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc bộc bạch: "Làm một vòng quanh hồ, không chỉ ngắm cảnh hồ đẹp, mây trời đẹp, đình chùa đẹp, mà còn là dịp trở về cội nguồn với Lạc Long Quân khi ông diệt hồ tinh, với ông trạng Lê Văn Thịnh và nghi án hóa hổ, với Vũ Như Tô xây Cửu trùng đài, với Nam Đồng thư xã - một nhà sách tiến bộ vào năm 1926-1927, với bến đò Phú Xá, dải đất đầu tiên của Hà Nội được đón Bác Hồ...".

Quang Duy

Các tin khác

Tô đậm một vị thế mới

Tô đậm một vị thế mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarstan, Liên bang Nga từ ngày 16 đến 18/6/2026 theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt, đồng thời cũng đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của Nga.

Bản sắc nhân văn của báo chí trong kỷ nguyên AI

Bản sắc nhân văn của báo chí trong kỷ nguyên AI

Mỗi cuộc cách mạng công nghệ đều từng khiến báo chí lo lắng về sự tồn tại của chính mình. Máy in làm thay đổi cách phổ biến tin tức. Phát thanh và truyền hình từng được dự báo sẽ khiến báo in biến mất. Internet làm rung chuyển toàn bộ mô hình vận hành truyền thống của các tòa soạn. Và, giờ đây, trí tuệ nhân tạo (AI) lại tiếp tục đặt ra câu hỏi rằng, liệu báo chí và những người làm báo có còn thật sự cần thiết khi máy móc có thể viết, tổng hợp và sản xuất nội dung với tốc độ vượt xa con người?

Niềm vui bóng đá làm lộ mặt trái xã hội Pháp

Niềm vui bóng đá làm lộ mặt trái xã hội Pháp

Tối 30/5/2026, người dân Paris vỡ òa sau chiến thắng nghẹt thở của đội bóng Paris Saint-Germain (PSG) tại đấu trường châu lục. Nhưng, thay vì một lễ ăn mừng xúc động, những thanh niên Paris lại biến nó thành một cơn ác mộng bạo lực với gạch đá và bom xăng.

El Nino “đổ thêm dầu vào lửa”

El Nino “đổ thêm dầu vào lửa”

Trong lúc thế giới vẫn chưa nguôi lo ngại trước những kỷ lục nhiệt độ liên tiếp bị phá vỡ, một cảnh báo mới từ Liên hợp quốc lại phủ thêm bóng đen lên bức tranh khí hậu toàn cầu. Hiện tượng El Nino được dự báo sắp quay trở lại với cường độ mạnh, có nguy cơ cộng hưởng với xu thế nóng lên toàn cầu để đẩy Trái đất bước vào giai đoạn thời tiết cực đoan hơn trong những năm tới.

Pháo đài Beaufort và bước ngoặt chiến lược của Israel

Pháo đài Beaufort và bước ngoặt chiến lược của Israel

Gần 3 thập kỷ sau khi rút khỏi Lebanon, quân đội Israel một lần nữa kiểm soát pháo đài Beaufort - vị trí từng là biểu tượng của cuộc chiến kéo dài giữa Tel Aviv và Hezbollah. Động thái này phản ánh sự thay đổi trong tư duy an ninh của Israel, đồng thời kéo theo những hệ lụy khôn lường với người Lebanon và an ninh khu vực.

Trung Đông chuyển động khi ảo ảnh Mỹ tan biến

Trung Đông chuyển động khi ảo ảnh Mỹ tan biến

Trong một thời gian ngắn, những cuộc tấn công nhằm vào các đô thị, trung tâm lọc hóa dầu lớn và cả các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực Trung Đông đã làm thế giới phải có cái nhìn khác hoàn toàn về vấn đề an ninh khu vực. Sự bất lực của chiếc ô an ninh Mỹ buộc các quốc gia Vùng Vịnh phải tự định đoạt vận mệnh bằng tư duy tự cường và đa phương hóa.

Xung đột Trung Đông: Loanh quanh trong bế tắc

Xung đột Trung Đông: Loanh quanh trong bế tắc

Ngày 4/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẵn sàng gặp Đại giáo chủ Iran Mojtaba Khamenei, nếu hai bên đạt được thỏa thuận hòa bình. Tuy nhiên, trên thực tế, đàm phán song phương Mỹ - Iran vẫn đang chìm trong bế tắc. Bên cạnh đó, kết quả của nó cũng sẽ còn phụ thuộc rất nhiều vào diễn biến của các cuộc thương thảo Israel - Hamas cũng như Israel - Lebanon.

Dấu ấn nước Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Dấu ấn nước Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Những ngày cuối tháng 5/2026, diễn ra liên tiếp nhiều sự kiện ngoại giao giữa Việt Nam và Thái Lan, Singapore, Philippines cũng như Đối thoại Shangri-La lần thứ 23, một diễn đàn an ninh hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Theo thông lệ, mỗi năm Đối thoại Shangri-La sẽ mời diễn giả là nguyên thủ một quốc gia có uy tín phát biểu dẫn đề. Năm 2026, vinh dự này thuộc về người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Với chủ đề: “Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động”, bài phát biểu dẫn đề này giành được sự quan tâm, đồng tình và hoan nghênh của lãnh đạo các nước cũng như dư luận quốc tế...

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?

Kỳ 1: Lai lịch một kế hoạch ngầm

Kỳ 1: Lai lịch một kế hoạch ngầm

Trong suốt 10 năm (1960 - 1970), CIA và Cơ quan Tình báo Quân đội Việt Nam Cộng hòa đã huấn luyện và tung ra miền Bắc hàng trăm gián điệp biệt kích cùng cả trăm tấn vũ khí, lương thực. Đây được coi là cuộc chiến ngầm quy mô lớn nhất sau Chiến tranh thế giới thứ 2. Tuy nhiên, quân và dân miền Bắc, với nòng cốt là lực lượng An ninh nhân dân phối hợp với lực lượng Quân đội đã tiêu diệt, bắt sống hầu hết số gián điệp biệt kích này, không những thế còn sử dụng “trò chơi nghiệp vụ” khi dùng điện đài của địch, do chính các gián điệp biệt kích bị bắt thực hiện để cung cấp tin giả cho chỉ huy ở Sài Gòn theo ý đồ của ta.

Phán quyết bị đảo ngược: Khi công lý Mỹ khoác áo thương vụ

Phán quyết bị đảo ngược: Khi công lý Mỹ khoác áo thương vụ

Một trong những vụ truy tố tội phạm kinh tế quốc tế lớn nhất lịch sử vừa khép lại không phải bằng một phán quyết của bồi thẩm đoàn, mà bằng một bức thư ngắn gọn từ các công tố viên liên bang tại Brooklyn khi Bộ Tư pháp Mỹ chính thức rút toàn bộ cáo buộc hình sự đối với tỷ phú Ấn Độ Gautam Adani.

Nguy cơ các trung tâm dữ liệu trở thành tử huyệt

Nguy cơ các trung tâm dữ liệu trở thành tử huyệt

Cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI) và tiến trình số hóa toàn cầu đang tạo ra một thực thể quyền lực mới: những trung tâm dữ liệu. Không còn thuần túy là hạ tầng kỹ thuật thương mại, các "kho báu số" này đã trở thành điểm trọng yếu và nhạy cảm bậc nhất trên bản đồ địa chính trị.

Công chính sở hữu trí tuệ vì danh dự quốc gia

Công chính sở hữu trí tuệ vì danh dự quốc gia

LTS: Sau 22 năm Việt Nam tham gia Công ước Berne, lần đầu tiên Việt Nam có một vụ khởi tố đình đám liên quan đến vi phạm bản quyền âm nhạc. Nhưng vi phạm sở hữu trí tuệ (SHTT) trong âm nhạc chỉ đơn thuần loanh quanh ở chỗ chiếm dụng các quyền cơ bản của cá nhân, tổ chức khác. Vi phạm SHTT cũng không chỉ tồn tại trong lĩnh vực nghệ thuật đơn thuần. Nó đang là một trì trệ cũ cần phải được xóa bỏ vì sự phát triển và hơn hết, vì danh dự quốc gia…

Kinh tế thế giới định hình một cuộc khủng hoảng mới

Kinh tế thế giới định hình một cuộc khủng hoảng mới

Nối tiếp Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB), ngày 20/5 vừa qua, đến lượt Liên hợp quốc chính thức hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 xuống còn 2,5%. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị và địa kinh tế vẫn đang tiếp tục diễn biến phức tạp, những kịch bản tồi tệ nhất dường như vẫn còn chưa thể đo lường hết.

Quan hệ song phương Mỹ - Trung: Phá lớp băng cũ để kiến tạo cục diện mới

Quan hệ song phương Mỹ - Trung: Phá lớp băng cũ để kiến tạo cục diện mới

Trên thực tế, chuyến công du cấp cao của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Trung Quốc trong 2 ngày 14 và 15/5 chưa đạt được bất cứ bước đột phá nào về những vấn đề gai góc nhất còn tồn tại giữa hai cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới, như thuế quan, sở hữu trí tuệ, công nghệ hay xung đột Trung Đông. Song, những diễn biến tiếp nối đang dần củng cố nhận định chung của giới quan sát quốc tế: Ít nhất, cuộc tiếp xúc này đã mang tới những xung lực mang tính chất "phá băng", để từ đó dần tái định hình một cục diện mới.

Không cho phép “cốc mò, cò xơi”

Không cho phép “cốc mò, cò xơi”

“Bộ Công an chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tập trung xác minh, điều tra, khởi tố một số vụ án nghiêm trọng xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý theo quy định pháp luật; triệt phá các website và các tổ chức điều hành các website vi phạm bản quyền trực tuyến có lượng truy cập lớn, nhất là các website lưu trữ, cung cấp phim, âm nhạc, trò chơi điện tử di động, chương trình truyền hình lậu có dùng tiếng Việt và tiếng nước ngoài, nhất là tiếng Anh”...

Thượng đỉnh Trung - Nga: Trạng thái cân bằng động

Thượng đỉnh Trung - Nga: Trạng thái cân bằng động

Với những gì vừa được công bố trong tuyên bố chung ngay ngày đầu chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Nga Vladimir Putin, có lẽ, thông điệp mà ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình muốn nhấn mạnh không chỉ là biểu hiện bề mặt trên lớp vỏ ngôn từ, mà là những nỗ lực lâu dài nằm sâu trong ý chí của cả hai bên, về tiến trình định hình một trật tự thế giới mới.

Kinh tế chính là an ninh quốc gia

Kinh tế chính là an ninh quốc gia

LTS: Thịnh vượng luôn là điều mọi quốc gia đều mong vươn tới. Nhưng thịnh vượng đi đôi với an ninh là câu hỏi khó. Đơn giản, không quốc gia nào có thể làm giàu một mình, mà cần tương tác với nhiều đối tác khác trên thế giới. Có tương tác, ắt có những ràng buộc, thậm chí lệ thuộc. Và lệ thuộc có thể là chìa khóa để mở ra cánh cửa của mất an toàn.

OPEC: Cú “quay xe” của UAE và những vết nứt trong đế chế dầu mỏ

OPEC: Cú “quay xe” của UAE và những vết nứt trong đế chế dầu mỏ

Ngày 28/4/2026 đã đi vào lịch sử ngành năng lượng toàn cầu. Chỉ bằng một thông cáo ngắn gọn từ Bộ Năng lượng Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) - nhà sản xuất dầu lớn thứ ba trong Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) - tuyên bố sẽ chính thức rút khỏi tổ chức này cũng như liên minh OPEC+ mở rộng từ ngày 1/5/2026.