Bài toán nghiệt ngã cho những phận người

Đầu tháng 6/2023, Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) tuyên bố ngừng hoạt động tại khu vực Dải Gaza. Chục ngày sau, cơ quan này tiếp tục thông báo: Họ sẽ phải cắt giảm một nửa khối lượng viện trợ lương thực cho Syria, do thiếu kinh phí. Tiếp sau đó, ngày 17/6, Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen - cơ chế cực kỳ quan trọng trong việc duy trì an ninh lương thực toàn cầu - một lần nữa bị đặt trước nguy cơ đổ vỡ.

Những bài toán hóc búa liên tiếp được đặt ra, trong bối cảnh sức ép từ những điểm nóng nhân đạo toàn cầu mỗi lúc một trở nên gắt gao. Thế nhưng, dường như mọi lời giải đều không nằm trong tay WFP.

Lực bất tòng tâm

Theo thông báo chính thức của WFP ngày 13/6, tại Syria đã hiện hữu "một cuộc khủng hoảng tài trợ chưa từng có". Do vậy, WFP bắt buộc phải cắt giảm hỗ trợ cho 2,5 triệu người, trong số 5,5 triệu người đang cần và được hỗ trợ lương thực.

Bài toán nghiệt ngã cho những phận người -0
Bà Cindy Mc Cain - Giám đốc điều hành WFP kể từ tháng 4/2023.

Sau khi cân nhắc các lựa chọn, WFP đã quyết định ưu tiên viện trợ cho 3 triệu người Syria không thể sống qua tuần nếu không có hỗ trợ lương thực. Nếu tiếp tục cung cấp cho toàn bộ 5,5 triệu người, WFP sẽ cạn kiệt hoàn toàn lương thực vào tháng 10 tới. Theo đại diện của WFP tại Syria - ông Kenn Crossley, không thể tiếp tục cắt giảm khẩu phần viện trợ, vì vậy, giải pháp duy nhất là giảm số người nhận viện trợ.

Điều đáng chú ý là thông báo này được đưa ra trước thềm Hội nghị Liên minh châu Âu (EU) về "Hỗ trợ tương lai dành cho Syria và khu vực", như một nỗ lực "kêu cứu" tuyệt vọng, khi thu nhập trung bình hằng tháng hộ gia đình ở Syria hiện chỉ đáp ứng được khoảng 25% nhu cầu lương thực của họ.

Trước đó, ngày 2/6, ở Dải Gaza và Bờ Tây, sự lo ngại về nguy cơ xảy ra khủng hoảng nhân đạo tại đây ngày càng gia tăng, sau khi Liên hợp quốc thông báo hoạt động của WFP ở vùng lãnh thổ này sẽ phải dừng lại.

Lực lượng kiểm soát Dải Gaza là Hamas cũng như chính quyền Palestine (PA) đang quản lý Bờ Tây thống thiết kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ để WFP có thể tiếp tục hoạt động, với khoản kinh phí hằng năm khoảng 200 triệu USD. Cả Hamas lẫn PA đều không có khả năng "cáng đáng" ngân sách ấy, và theo giới chuyên môn, đến cả viện trợ của Qatar, cung cấp 100 USD/tháng cho hàng chục nghìn gia đình ở Gaza, cũng sẽ không thể thay thế chương trình WFP

Một quan chức của Hamas cảnh báo: Khoảng 200.000 người dân tại đây sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp, chưa tính hàng chục nghìn người khác bị ảnh hưởng gián tiếp. Còn theo khảo sát do Tổ chức Al-Mezan có trụ sở tại Gaza thực hiện, sau cuộc xung đột vũ trang mới nhất với Israel hồi tháng trước, 64% số hộ gia đình ở Dải Gaza đối mặt với nguy cơ thiếu lương thực và 40% thiếu lương thực nghiêm trọng.

Tất cả trông đợi vào WFP, bởi câu chuyện không chỉ là tiền tài trợ, mà còn là chuyện "mua lương thực ở đâu để viện trợ?", khi nền an ninh lương thực của toàn thế giới đang chao đảo, bởi hệ lụy của những biến động địa chính trị, đặc biệt là diễn biến chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine suốt 16 tháng qua.

Thế nhưng, trong tuyên bố ngày 17/6, người phát ngôn Điện Kremlin - ông Dmitry Peskov làm rõ: Nga không có lý do gì để gia hạn thỏa thuận vận chuyển ngũ cốc ở Biển Đen, hay còn có tên chính thức là Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen. "Trên thực tế, thỏa thuận này không có triển vọng. Một phần của thỏa thuận đã được thực hiện, trong khi phần liên quan tới cam kết đối với Nga thì chưa bao giờ được thực hiện. Khó có thể dự đoán bất kỳ quyết định cuối cùng nào ở đây. Chúng tôi chỉ có thể nói rằng: Đánh giá thực tế bằng những gì chúng tôi có thì thỏa thuận này không có cơ hội gia hạn" (theo hãng tin Sputnik).

Cùng ngày, trong cuộc gặp với các nhà lãnh đạo châu Phi, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng nhấn mạnh: Việc cung cấp ngũ cốc của Ukraine cho thị trường thế giới không giải quyết được vấn đề thiếu hụt lương thực của các nước châu Phi, khi chỉ có 3,1% lô hàng ngũ cốc của Ukraine thông qua thỏa thuận là đến được châu Phi. Mà tại Lục địa Đen, WFP cũng đang có rất nhiều việc phải làm, ở những cuộc khủng hoảng nhân đạo đang hiện hữu ngày một rõ nét và kinh hoàng hơn, tại các quốc gia đang có xung đột, hay bị ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu, như Sudan hay khu vực Đông Phi - nơi hạn hán đang ảnh hưởng đến khoảng 22 triệu người.

Bài toán nghiệt ngã cho những phận người -0
Hàng chục triệu người trên khắp thế giới đang chỉ có thể tồn tại nhờ những khoản cứu trợ từ WFP.

Cơ chế nào cho lòng nhân ái?

WFP là một tổ chức quan trọng thuộc Liên hợp quốc, được thành lập bởi Đại hội đồng Tổ chức Nông nghiệp và Liên hợp quốc. Vai trò và ý nghĩa của Chương trình Lương thực thế giới là vô cùng quan trọng đối với các quốc gia trong việc cung cấp và viện trợ lương thực, đặc biệt là những quốc gia kém phát triển và gặp khó khăn do thiên tai và dịch bệnh. Được thành lập vào năm 1961, WFP là tổ chức lớn nhất trong hệ thống Liên hợp quốc về lĩnh vực lương thực và là đại diện chính thức của Liên hợp quốc trong việc cung cấp trợ giúp lương thực.

WFP hợp tác với các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi chính phủ và các nhà tài trợ để đảm bảo việc cung cấp lương thực hiệu quả. Đối tác và tài trợ cung cấp tài phải vật vã chống chọi với cả tình trạng khủng hoảng năng lượng lẫn các thách thức từ chi phí sinh hoạt tăng cao, lạm phát, suy thoái lẫn những tác động đến từ tiến trình biến đổi khí hậu toàn cầu..., mọi nguồn ngân sách đều trở nên eo hẹp, như một lẽ tất yếu.

Trong khi đó, những cuộc cạnh tranh quyền lực trên quỹ đạo tái định hình trật tự địa chính trị thế giới đang diễn ra càng lúc càng tạo thêm nhiều rào cản khó khăn cho các hoạt động cứu trợ.

Điển hình như câu chuyện về Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen, không phải ngẫu nhiên, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã lập tức phải lên tiếng: "Tôi hy vọng rằng cuộc gặp giữa Tổng thống Putin và các nhà lãnh đạo châu Phi sẽ đem đến kết quả tích cực liên quan đến Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen, cũng như những nỗ lực mà chúng tôi đang thực hiện để hỗ trợ xuất khẩu thực phẩm và phân bón của Nga (là vấn đề mà phía Nga “phàn nàn” rằng đang bị “gây khó dễ” bởi phương Tây)".

WFP đã vận chuyển hơn 625.000 tấn ngũ cốc cho các hoạt động viện trợ. Tuy nhiên, thực tế, với những điểm nóng khủng hoảng nhân đạo liên tiếp xuất hiện trên bản đồ thế giới, con số ấy vẫn chỉ như "muối bỏ bể".

Cũng có những khía cạnh khó có thể không nhắc tới: Từ ngày 2/3/2023 này, WFP tuyên bố bổ nhiệm bà Cindy McCain, 68 tuổi, đại diện thường trực của Mỹ tại các cơ quan Liên hợp quốc ở Rome, làm Giám đốc điều hành mới của WFP. Năm 2022, WFP nhận được tài trợ tổng cộng là 14 tỷ USD. Mỹ là nước đóng góp nhiều nhất cho WFP, tiếp theo là Đức, Canada và Thụy Điển.

Bởi vậy, khi chính nước Mỹ cũng mới chỉ "thoát hiểm" trong "đường tơ kẽ tóc" khỏi nguy cơ vỡ nợ nhờ thỏa thuận chính trường chấp thuận nâng trần nợ công tạm thời (hiện tại đã chạm mức kỷ lục 32.000 tỷ USD), e rằng, thời kỳ tiếp theo sẽ còn gian nan gấp bội, đối với những người dân đang chống chọi nạn đói ở Bờ Tây, Dải Gaza hay vùng Sừng châu Phi, trong sự bất lực của WFP...

Đông Phong

Các tin khác

 Trung Á và bài toán cân bằng lợi ích

Trung Á và bài toán cân bằng lợi ích

Hòa bình, đối thoại, hợp tác đa phương và phát triển bền vững là những chủ đề nổi bật trong phát biểu của đại diện các quốc gia Trung Á tại phiên thảo luận chung Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, diễn ra tháng 9/2026 tại New York. Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh các quốc gia phải xử lý nhiều khác biệt ngày càng lớn giữa những trung tâm quyền lực, trong khi nhu cầu hợp tác kinh tế và giải quyết hàng loạt vấn đề an ninh xuyên biên giới không ngừng gia tăng.

Một yếu huyệt khác dưới eo biển Hormuz

Một yếu huyệt khác dưới eo biển Hormuz

Ngày 19/10, nhiều hãng thông tấn thế giới dẫn nguồn từ hãng truyền thông Iran International, người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Hossein Mohebbi tuyên bố: "Có 7 tuyến cáp lớn chạy ngầm dưới eo biển Hormuz, và phần rất lớn dữ liệu internet cũng như dữ liệu thương mại của thế giới đều phụ thuộc vào các tuyến cáp này. Chúng tôi nhắc nhở kẻ thù về điều này để họ biết". Một lời đe dọa mới mẻ, nhưng không kém sức nặng so với kịch bản phong tỏa các tuyến hải trình thương mại qua eo biển Hormuz đã xảy ra.

Bầu cử giữa kỳ của Mỹ: Cuộc chiến quyết định

Bầu cử giữa kỳ của Mỹ: Cuộc chiến quyết định

Ngày 3/11 tới sẽ diễn ra bầu cử giữa kỳ của Mỹ. Dù không có tên trên lá phiếu nhưng lịch trình của Tổng thống Donald Trump trong cả tháng qua lại gần như kín các chuyến vận động tranh cử, bỏ qua một danh sách dài những vấn đề quốc tế đang chờ xử lý. Điều này cho thấy, cuộc bầu cử ngày 3/11 rất quan trọng với chính quyền của ông.

Từ một báo cáo thanh tra đến cuộc khủng hoảng niềm tin

Từ một báo cáo thanh tra đến cuộc khủng hoảng niềm tin

Bản báo cáo dài vài chục trang của Tổng Thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ, công bố tối 14/9/2026, đáng lẽ chỉ là một tài liệu kế toán về chi phí chiến tranh, nhưng đặt vào đúng thời điểm chỉ còn chưa đầy 2 tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ, bản báo cáo ấy đã trở thành chất xúc tác phơi bày một cuộc đấu tranh nội bộ sâu sắc hơn nhiều trong lòng nước Mỹ.

Xung đột Trung Đông: Đợi chờ một điểm vỡ

Xung đột Trung Đông: Đợi chờ một điểm vỡ

Ngày 19/9, lần đầu tiên kể từ khi xung đột với Houthi tái bùng phát, còi báo động phòng không lại vang rền trên bầu trời thủ đô Riyadh của Saudi Arabia. Cùng lúc, theo truyền thông Qatar, nước Mỹ phát đi cảnh báo gửi tới mọi công dân của mình tại Iraq, Bahrain, Oman, Saudi Arabia, Iran, Qatar, Lebanon, Kuwait và Jordan về việc "nâng cao cảnh giác", trong bối cảnh "môi trường an ninh vẫn phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ leo thang ngoài dự kiến".
Cục diện Trung Đông vẫn khó đoán định, khi bất cứ người chơi nào trong bàn cờ địa chính trị đều đang hướng tới những mục tiêu lợi ích đối lập hoặc đan cài, và tạo nên một nút thắt chưa thể tháo gỡ.

Cái giá của tự chủ công nghệ

Cái giá của tự chủ công nghệ

Không có con đường phát triển nào miễn phí. Nói ra cái giá không làm nó lớn thêm, chỉ làm chúng ta chuẩn bị tốt hơn để trả.

Những kỳ vọng từ BRICS 2026

Những kỳ vọng từ BRICS 2026

Sau 20 năm hình thành và phát triển, Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) đã mở rộng thành cơ chế tập hợp 11 quốc gia thành viên: Brazil, Trung Quốc, Ai Cập, Ethiopia, Ấn Độ, Indonesia, Iran, Nga, Saudi Arabia, Nam Phi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE); ngoài ra còn có 10 nước đối tác, trong đó có Việt Nam.
Hiện, BRICS đại diện cho gần một nửa dân số thế giới, khoảng 40% GDP và 26% thương mại toàn cầu. Quy mô và tầm vóc, một mặt, làm tăng đáng kể sức nặng kinh tế và ngoại giao của BRICS, song mở rộng cũng đồng nghĩa việc diễn đàn này quy tụ nhiều hệ thống chính trị, cơ cấu kinh tế, lợi ích năng lượng và quan hệ an ninh khác nhau.

Từ tư duy bảo vệ đến kiến tạo an ninh trong kỷ nguyên mới

Từ tư duy bảo vệ đến kiến tạo an ninh trong kỷ nguyên mới

Trong một thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó dự báo, những rủi ro từ kinh tế, công nghệ, dữ liệu, môi trường, năng lượng, nguồn nước, lương thực và không gian số có thể liên kết và tạo thành những thách thức đối với năng lực phát triển của quốc gia. Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Chiến lược An ninh quốc gia đặt ra một yêu cầu có ý nghĩa căn bản: chuyển mạnh từ tư duy bảo vệ, ứng phó sang tư duy an ninh tổng thể, toàn diện, chủ động, bao trùm và kiến tạo. Cao hơn, phải nhìn thấy nguy cơ trước khi nguy cơ trở thành khủng hoảng, tạo dựng sức chống chịu trước khi cú sốc xảy ra và kiến tạo môi trường an ninh cho phát triển.

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?