Bài toán nghiệt ngã cho những phận người

Đầu tháng 6/2023, Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) tuyên bố ngừng hoạt động tại khu vực Dải Gaza. Chục ngày sau, cơ quan này tiếp tục thông báo: Họ sẽ phải cắt giảm một nửa khối lượng viện trợ lương thực cho Syria, do thiếu kinh phí. Tiếp sau đó, ngày 17/6, Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen - cơ chế cực kỳ quan trọng trong việc duy trì an ninh lương thực toàn cầu - một lần nữa bị đặt trước nguy cơ đổ vỡ.

Những bài toán hóc búa liên tiếp được đặt ra, trong bối cảnh sức ép từ những điểm nóng nhân đạo toàn cầu mỗi lúc một trở nên gắt gao. Thế nhưng, dường như mọi lời giải đều không nằm trong tay WFP.

Lực bất tòng tâm

Theo thông báo chính thức của WFP ngày 13/6, tại Syria đã hiện hữu "một cuộc khủng hoảng tài trợ chưa từng có". Do vậy, WFP bắt buộc phải cắt giảm hỗ trợ cho 2,5 triệu người, trong số 5,5 triệu người đang cần và được hỗ trợ lương thực.

Bài toán nghiệt ngã cho những phận người -0
Bà Cindy Mc Cain - Giám đốc điều hành WFP kể từ tháng 4/2023.

Sau khi cân nhắc các lựa chọn, WFP đã quyết định ưu tiên viện trợ cho 3 triệu người Syria không thể sống qua tuần nếu không có hỗ trợ lương thực. Nếu tiếp tục cung cấp cho toàn bộ 5,5 triệu người, WFP sẽ cạn kiệt hoàn toàn lương thực vào tháng 10 tới. Theo đại diện của WFP tại Syria - ông Kenn Crossley, không thể tiếp tục cắt giảm khẩu phần viện trợ, vì vậy, giải pháp duy nhất là giảm số người nhận viện trợ.

Điều đáng chú ý là thông báo này được đưa ra trước thềm Hội nghị Liên minh châu Âu (EU) về "Hỗ trợ tương lai dành cho Syria và khu vực", như một nỗ lực "kêu cứu" tuyệt vọng, khi thu nhập trung bình hằng tháng hộ gia đình ở Syria hiện chỉ đáp ứng được khoảng 25% nhu cầu lương thực của họ.

Trước đó, ngày 2/6, ở Dải Gaza và Bờ Tây, sự lo ngại về nguy cơ xảy ra khủng hoảng nhân đạo tại đây ngày càng gia tăng, sau khi Liên hợp quốc thông báo hoạt động của WFP ở vùng lãnh thổ này sẽ phải dừng lại.

Lực lượng kiểm soát Dải Gaza là Hamas cũng như chính quyền Palestine (PA) đang quản lý Bờ Tây thống thiết kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ để WFP có thể tiếp tục hoạt động, với khoản kinh phí hằng năm khoảng 200 triệu USD. Cả Hamas lẫn PA đều không có khả năng "cáng đáng" ngân sách ấy, và theo giới chuyên môn, đến cả viện trợ của Qatar, cung cấp 100 USD/tháng cho hàng chục nghìn gia đình ở Gaza, cũng sẽ không thể thay thế chương trình WFP

Một quan chức của Hamas cảnh báo: Khoảng 200.000 người dân tại đây sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp, chưa tính hàng chục nghìn người khác bị ảnh hưởng gián tiếp. Còn theo khảo sát do Tổ chức Al-Mezan có trụ sở tại Gaza thực hiện, sau cuộc xung đột vũ trang mới nhất với Israel hồi tháng trước, 64% số hộ gia đình ở Dải Gaza đối mặt với nguy cơ thiếu lương thực và 40% thiếu lương thực nghiêm trọng.

Tất cả trông đợi vào WFP, bởi câu chuyện không chỉ là tiền tài trợ, mà còn là chuyện "mua lương thực ở đâu để viện trợ?", khi nền an ninh lương thực của toàn thế giới đang chao đảo, bởi hệ lụy của những biến động địa chính trị, đặc biệt là diễn biến chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine suốt 16 tháng qua.

Thế nhưng, trong tuyên bố ngày 17/6, người phát ngôn Điện Kremlin - ông Dmitry Peskov làm rõ: Nga không có lý do gì để gia hạn thỏa thuận vận chuyển ngũ cốc ở Biển Đen, hay còn có tên chính thức là Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen. "Trên thực tế, thỏa thuận này không có triển vọng. Một phần của thỏa thuận đã được thực hiện, trong khi phần liên quan tới cam kết đối với Nga thì chưa bao giờ được thực hiện. Khó có thể dự đoán bất kỳ quyết định cuối cùng nào ở đây. Chúng tôi chỉ có thể nói rằng: Đánh giá thực tế bằng những gì chúng tôi có thì thỏa thuận này không có cơ hội gia hạn" (theo hãng tin Sputnik).

Cùng ngày, trong cuộc gặp với các nhà lãnh đạo châu Phi, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng nhấn mạnh: Việc cung cấp ngũ cốc của Ukraine cho thị trường thế giới không giải quyết được vấn đề thiếu hụt lương thực của các nước châu Phi, khi chỉ có 3,1% lô hàng ngũ cốc của Ukraine thông qua thỏa thuận là đến được châu Phi. Mà tại Lục địa Đen, WFP cũng đang có rất nhiều việc phải làm, ở những cuộc khủng hoảng nhân đạo đang hiện hữu ngày một rõ nét và kinh hoàng hơn, tại các quốc gia đang có xung đột, hay bị ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu, như Sudan hay khu vực Đông Phi - nơi hạn hán đang ảnh hưởng đến khoảng 22 triệu người.

Bài toán nghiệt ngã cho những phận người -0
Hàng chục triệu người trên khắp thế giới đang chỉ có thể tồn tại nhờ những khoản cứu trợ từ WFP.

Cơ chế nào cho lòng nhân ái?

WFP là một tổ chức quan trọng thuộc Liên hợp quốc, được thành lập bởi Đại hội đồng Tổ chức Nông nghiệp và Liên hợp quốc. Vai trò và ý nghĩa của Chương trình Lương thực thế giới là vô cùng quan trọng đối với các quốc gia trong việc cung cấp và viện trợ lương thực, đặc biệt là những quốc gia kém phát triển và gặp khó khăn do thiên tai và dịch bệnh. Được thành lập vào năm 1961, WFP là tổ chức lớn nhất trong hệ thống Liên hợp quốc về lĩnh vực lương thực và là đại diện chính thức của Liên hợp quốc trong việc cung cấp trợ giúp lương thực.

WFP hợp tác với các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi chính phủ và các nhà tài trợ để đảm bảo việc cung cấp lương thực hiệu quả. Đối tác và tài trợ cung cấp tài phải vật vã chống chọi với cả tình trạng khủng hoảng năng lượng lẫn các thách thức từ chi phí sinh hoạt tăng cao, lạm phát, suy thoái lẫn những tác động đến từ tiến trình biến đổi khí hậu toàn cầu..., mọi nguồn ngân sách đều trở nên eo hẹp, như một lẽ tất yếu.

Trong khi đó, những cuộc cạnh tranh quyền lực trên quỹ đạo tái định hình trật tự địa chính trị thế giới đang diễn ra càng lúc càng tạo thêm nhiều rào cản khó khăn cho các hoạt động cứu trợ.

Điển hình như câu chuyện về Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen, không phải ngẫu nhiên, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã lập tức phải lên tiếng: "Tôi hy vọng rằng cuộc gặp giữa Tổng thống Putin và các nhà lãnh đạo châu Phi sẽ đem đến kết quả tích cực liên quan đến Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen, cũng như những nỗ lực mà chúng tôi đang thực hiện để hỗ trợ xuất khẩu thực phẩm và phân bón của Nga (là vấn đề mà phía Nga “phàn nàn” rằng đang bị “gây khó dễ” bởi phương Tây)".

WFP đã vận chuyển hơn 625.000 tấn ngũ cốc cho các hoạt động viện trợ. Tuy nhiên, thực tế, với những điểm nóng khủng hoảng nhân đạo liên tiếp xuất hiện trên bản đồ thế giới, con số ấy vẫn chỉ như "muối bỏ bể".

Cũng có những khía cạnh khó có thể không nhắc tới: Từ ngày 2/3/2023 này, WFP tuyên bố bổ nhiệm bà Cindy McCain, 68 tuổi, đại diện thường trực của Mỹ tại các cơ quan Liên hợp quốc ở Rome, làm Giám đốc điều hành mới của WFP. Năm 2022, WFP nhận được tài trợ tổng cộng là 14 tỷ USD. Mỹ là nước đóng góp nhiều nhất cho WFP, tiếp theo là Đức, Canada và Thụy Điển.

Bởi vậy, khi chính nước Mỹ cũng mới chỉ "thoát hiểm" trong "đường tơ kẽ tóc" khỏi nguy cơ vỡ nợ nhờ thỏa thuận chính trường chấp thuận nâng trần nợ công tạm thời (hiện tại đã chạm mức kỷ lục 32.000 tỷ USD), e rằng, thời kỳ tiếp theo sẽ còn gian nan gấp bội, đối với những người dân đang chống chọi nạn đói ở Bờ Tây, Dải Gaza hay vùng Sừng châu Phi, trong sự bất lực của WFP...

Đông Phong

Các tin khác

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Iran đã khép lại 110 ngày xung đột khốc liệt. Tuy nhiên, ngừng bắn không đồng nghĩa với việc những hệ lụy của cuộc chiến kết thúc. Đằng sau tiếng súng là những thành phố tan hoang, hàng nghìn thương vong và những dư chấn kinh tế đang lan rộng vượt xa khu vực Trung Đông.

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Tiếng súng đã lắng xuống, những siêu tàu chở dầu đầu tiên đã quay trở lại eo biển Hormuz và Trung Đông đang bước vào giai đoạn hậu chiến. Tuy nhiên, chương trình hạt nhân Iran, tình hình Lebanon và tương lai của eo biển Hormuz vẫn là những bài toán chưa tìm được lời giải cuối cùng, có thể quyết định thành bại của Bản ghi nhớ Islamabad trong thời gian tới.

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Hội đồng nhân dân TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng trên địa bàn thành phố. Theo đó, thành phố hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo có đăng ký “nơi cư trú” hoặc “nơi ở hiện tại” trên phần mềm quản lý VNeID thuộc địa bàn TP Hà Nội do UBND cấp xã xác nhận và chịu trách nhiệm.

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Cuộc chiến kéo dài 3 tháng đầu năm 2026 giữa một bên là liên minh Mỹ - Israel và một bên là Cộng hòa Hồi giáo Iran đã đẩy thế giới tới bờ vực cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện và nguy cơ bùng nổ chiến tranh tổng lực tại Trung Đông. Giữa cơn bão lửa, sự xuất hiện của Pakistan trong vai trò kiến trúc sư trưởng cho thỏa thuận hòa bình đã đem đến cho chúng ta góc nhìn mới đầy thú vị về cách mà một quốc gia có thể góp phần xoay chuyển cục diện địa chính trị quốc tế.

Sân khấu chính trị và thể thao

Sân khấu chính trị và thể thao

Ngày hội bóng đá lớn nhất thế giới World Cup 2026 đang diễn sôi động, thu hút sự quan tâm của người hâm mộ khắp thế giới. Nhưng, không chỉ là một sự kiện thể thao, giải đấu này còn trở thành sân khấu lớn mà ở đó giới thể thao và chính trị đã bắt tay giữa những mâu thuẫn và lợi ích.

Tô đậm một vị thế mới

Tô đậm một vị thế mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarstan, Liên bang Nga từ ngày 16 đến 18/6/2026 theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt, đồng thời cũng đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của Nga.

Bản sắc nhân văn của báo chí trong kỷ nguyên AI

Bản sắc nhân văn của báo chí trong kỷ nguyên AI

Mỗi cuộc cách mạng công nghệ đều từng khiến báo chí lo lắng về sự tồn tại của chính mình. Máy in làm thay đổi cách phổ biến tin tức. Phát thanh và truyền hình từng được dự báo sẽ khiến báo in biến mất. Internet làm rung chuyển toàn bộ mô hình vận hành truyền thống của các tòa soạn. Và, giờ đây, trí tuệ nhân tạo (AI) lại tiếp tục đặt ra câu hỏi rằng, liệu báo chí và những người làm báo có còn thật sự cần thiết khi máy móc có thể viết, tổng hợp và sản xuất nội dung với tốc độ vượt xa con người?

Niềm vui bóng đá làm lộ mặt trái xã hội Pháp

Niềm vui bóng đá làm lộ mặt trái xã hội Pháp

Tối 30/5/2026, người dân Paris vỡ òa sau chiến thắng nghẹt thở của đội bóng Paris Saint-Germain (PSG) tại đấu trường châu lục. Nhưng, thay vì một lễ ăn mừng xúc động, những thanh niên Paris lại biến nó thành một cơn ác mộng bạo lực với gạch đá và bom xăng.

El Nino “đổ thêm dầu vào lửa”

El Nino “đổ thêm dầu vào lửa”

Trong lúc thế giới vẫn chưa nguôi lo ngại trước những kỷ lục nhiệt độ liên tiếp bị phá vỡ, một cảnh báo mới từ Liên hợp quốc lại phủ thêm bóng đen lên bức tranh khí hậu toàn cầu. Hiện tượng El Nino được dự báo sắp quay trở lại với cường độ mạnh, có nguy cơ cộng hưởng với xu thế nóng lên toàn cầu để đẩy Trái đất bước vào giai đoạn thời tiết cực đoan hơn trong những năm tới.

Pháo đài Beaufort và bước ngoặt chiến lược của Israel

Pháo đài Beaufort và bước ngoặt chiến lược của Israel

Gần 3 thập kỷ sau khi rút khỏi Lebanon, quân đội Israel một lần nữa kiểm soát pháo đài Beaufort - vị trí từng là biểu tượng của cuộc chiến kéo dài giữa Tel Aviv và Hezbollah. Động thái này phản ánh sự thay đổi trong tư duy an ninh của Israel, đồng thời kéo theo những hệ lụy khôn lường với người Lebanon và an ninh khu vực.

Trung Đông chuyển động khi ảo ảnh Mỹ tan biến

Trung Đông chuyển động khi ảo ảnh Mỹ tan biến

Trong một thời gian ngắn, những cuộc tấn công nhằm vào các đô thị, trung tâm lọc hóa dầu lớn và cả các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực Trung Đông đã làm thế giới phải có cái nhìn khác hoàn toàn về vấn đề an ninh khu vực. Sự bất lực của chiếc ô an ninh Mỹ buộc các quốc gia Vùng Vịnh phải tự định đoạt vận mệnh bằng tư duy tự cường và đa phương hóa.

Xung đột Trung Đông: Loanh quanh trong bế tắc

Xung đột Trung Đông: Loanh quanh trong bế tắc

Ngày 4/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẵn sàng gặp Đại giáo chủ Iran Mojtaba Khamenei, nếu hai bên đạt được thỏa thuận hòa bình. Tuy nhiên, trên thực tế, đàm phán song phương Mỹ - Iran vẫn đang chìm trong bế tắc. Bên cạnh đó, kết quả của nó cũng sẽ còn phụ thuộc rất nhiều vào diễn biến của các cuộc thương thảo Israel - Hamas cũng như Israel - Lebanon.

Dấu ấn nước Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Dấu ấn nước Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Những ngày cuối tháng 5/2026, diễn ra liên tiếp nhiều sự kiện ngoại giao giữa Việt Nam và Thái Lan, Singapore, Philippines cũng như Đối thoại Shangri-La lần thứ 23, một diễn đàn an ninh hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Theo thông lệ, mỗi năm Đối thoại Shangri-La sẽ mời diễn giả là nguyên thủ một quốc gia có uy tín phát biểu dẫn đề. Năm 2026, vinh dự này thuộc về người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Với chủ đề: “Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động”, bài phát biểu dẫn đề này giành được sự quan tâm, đồng tình và hoan nghênh của lãnh đạo các nước cũng như dư luận quốc tế...

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?

Kỳ 1: Lai lịch một kế hoạch ngầm

Kỳ 1: Lai lịch một kế hoạch ngầm

Trong suốt 10 năm (1960 - 1970), CIA và Cơ quan Tình báo Quân đội Việt Nam Cộng hòa đã huấn luyện và tung ra miền Bắc hàng trăm gián điệp biệt kích cùng cả trăm tấn vũ khí, lương thực. Đây được coi là cuộc chiến ngầm quy mô lớn nhất sau Chiến tranh thế giới thứ 2. Tuy nhiên, quân và dân miền Bắc, với nòng cốt là lực lượng An ninh nhân dân phối hợp với lực lượng Quân đội đã tiêu diệt, bắt sống hầu hết số gián điệp biệt kích này, không những thế còn sử dụng “trò chơi nghiệp vụ” khi dùng điện đài của địch, do chính các gián điệp biệt kích bị bắt thực hiện để cung cấp tin giả cho chỉ huy ở Sài Gòn theo ý đồ của ta.

Phán quyết bị đảo ngược: Khi công lý Mỹ khoác áo thương vụ

Phán quyết bị đảo ngược: Khi công lý Mỹ khoác áo thương vụ

Một trong những vụ truy tố tội phạm kinh tế quốc tế lớn nhất lịch sử vừa khép lại không phải bằng một phán quyết của bồi thẩm đoàn, mà bằng một bức thư ngắn gọn từ các công tố viên liên bang tại Brooklyn khi Bộ Tư pháp Mỹ chính thức rút toàn bộ cáo buộc hình sự đối với tỷ phú Ấn Độ Gautam Adani.

Nguy cơ các trung tâm dữ liệu trở thành tử huyệt

Nguy cơ các trung tâm dữ liệu trở thành tử huyệt

Cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI) và tiến trình số hóa toàn cầu đang tạo ra một thực thể quyền lực mới: những trung tâm dữ liệu. Không còn thuần túy là hạ tầng kỹ thuật thương mại, các "kho báu số" này đã trở thành điểm trọng yếu và nhạy cảm bậc nhất trên bản đồ địa chính trị.

Công chính sở hữu trí tuệ vì danh dự quốc gia

Công chính sở hữu trí tuệ vì danh dự quốc gia

LTS: Sau 22 năm Việt Nam tham gia Công ước Berne, lần đầu tiên Việt Nam có một vụ khởi tố đình đám liên quan đến vi phạm bản quyền âm nhạc. Nhưng vi phạm sở hữu trí tuệ (SHTT) trong âm nhạc chỉ đơn thuần loanh quanh ở chỗ chiếm dụng các quyền cơ bản của cá nhân, tổ chức khác. Vi phạm SHTT cũng không chỉ tồn tại trong lĩnh vực nghệ thuật đơn thuần. Nó đang là một trì trệ cũ cần phải được xóa bỏ vì sự phát triển và hơn hết, vì danh dự quốc gia…

Kinh tế thế giới định hình một cuộc khủng hoảng mới

Kinh tế thế giới định hình một cuộc khủng hoảng mới

Nối tiếp Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB), ngày 20/5 vừa qua, đến lượt Liên hợp quốc chính thức hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 xuống còn 2,5%. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị và địa kinh tế vẫn đang tiếp tục diễn biến phức tạp, những kịch bản tồi tệ nhất dường như vẫn còn chưa thể đo lường hết.

Quan hệ song phương Mỹ - Trung: Phá lớp băng cũ để kiến tạo cục diện mới

Quan hệ song phương Mỹ - Trung: Phá lớp băng cũ để kiến tạo cục diện mới

Trên thực tế, chuyến công du cấp cao của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Trung Quốc trong 2 ngày 14 và 15/5 chưa đạt được bất cứ bước đột phá nào về những vấn đề gai góc nhất còn tồn tại giữa hai cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới, như thuế quan, sở hữu trí tuệ, công nghệ hay xung đột Trung Đông. Song, những diễn biến tiếp nối đang dần củng cố nhận định chung của giới quan sát quốc tế: Ít nhất, cuộc tiếp xúc này đã mang tới những xung lực mang tính chất "phá băng", để từ đó dần tái định hình một cục diện mới.