Trả tiền sáng tác bằng... trứng và lợn

Đó là mùa hè năm 1985. Nhạc sỹ Nguyễn Đình San và cố nhà thơ Trần Mạnh Thường được một trại chăn nuôi ở huyện Thanh Oai (Hà Sơn Bình cũ) mời về thăm để sáng tác và viết báo. 

Số là người trại trưởng ở đây rất thích văn nghệ, muốn có bài hát và thơ cùng bài báo nói về công việc của trại. Nhạc sỹ Nguyễn Đình San khi ấy là phóng viên âm nhạc ở Báo Văn hóa - Nghệ thuật (Bộ Văn hóa) và nhà thơ Trần Mạnh Thường làm việc ở Ban Văn nghệ - Đài Tiếng nói Việt Nam. Vì nơi mời không có ôtô đón nên hai vị nhạc sỹ và nhà thơ phải lặn lội đạp xe vào trại chăn nuôi cách Hà Nội gần 20km. Họ được trại mời ở lại qua đêm để thâm nhập thực tế và có nhiều thời gian chuyện trò với mọi người.

Chứng kiến cuộc sống rất vất vả, nhiều khó khăn của anh chị em trại viên, hai tác giả đã sáng tác được thơ và nhạc. Riêng Trần Mạnh Thường còn viết thêm được một bài bút ký về họ. Hai ông bảo nhau cố gắng hoàn thành ngay trong đợt này, không phải trở lại “trả bài” vì sẽ diệu vợi và cũng để đáp ứng ngay mong muốn của lãnh đạo trại. Thế là ngay đêm hôm ấy, hai ông thức trắng để viết xong tác phẩm. Riêng bài bút ký thì Trần Mạnh Thường khất vì phải về nhà mới có thể viết, khi nào phát trên sóng sẽ tìm cách báo cho trại biết để đón nghe.

Đêm hôm ấy, hai ông đề nghị được ở tách mỗi người một phòng ngay tại trại chăn nuôi để tiện sáng tác. Trần Mạnh Thường thì yên lặng, trầm lặng làm thơ, còn Nguyễn Đình San thì cứ suốt đêm âm ư, rồi gõ nhịp, đập phách khá ồn ào vì sáng tác nhạc không thể như làm thơ. Hai ông đã thức trắng đêm, đến đúng gà gáy sáng thì cùng hoàn thành tác phẩm.

Sáng hôm sau, Trại tổ chức cho toàn thể nhân viên chừng 50 người tập trung nghe hai tác giả “báo cáo” tác phẩm. Nguyễn Đình San vừa đàn vừa hát ca khúc, Trần Mạnh Thường đọc thơ rất “xôm”, được anh chị em hoan nghênh, hưởng ứng nhiệt liệt. Có một chị nhân viên nuôi lợn biết ngâm thơ đã ngâm bài thơ của Trần Mạnh Thường. Ông nói chưa bao giờ nghe ngâm thơ mà ông thấy cảm động như lần ấy. Lúc chia tay hai tác giả, lãnh đạo trại đã tặng mỗi người mấy chục quả trứng vịt và một… con lợn giống (hồi đó, ở thành phố, nhiều người nuôi lợn để có thêm thu nhập). Hai ông lấy làm thú vị tuy chẳng ai nuôi, nhưng vẫn vui vẻ nhận.

Giữa đường về Hà Nội, Trần Mạnh Thường vô ý bị đụng xe đạp, ngã bổ chổng. Rất may là ông chỉ hơi bị xây xước da. Nhưng trứng bị vỡ hết và con lợn giống thì bị xổng, chạy ra cánh đồng. Nhiều người nhiệt tình đuổi bắt hộ. Song, chú lợn tuy bé nhưng chạy rất nhanh, đã chui tuột vào ruộng lúa. Mọi người đành chịu, không thể bắt. Thế là mất. Sau đó, Nguyễn Đình San đã bán con lợn của mình ngay trên đường với giá như biếu không. Rồi trứng và tiền đều chia đôi. Ông bắt Trần Mạnh Thường phải nhận sau một hồi nhà thơ cứ một mực từ chối.

Nhà thơ Trần Mạnh Thường đã qua đời cách đây mấy tháng. Mỗi khi nhớ đến bạn (nhà thơ và nhạc sỹ cùng học một lớp ở Tổng hợp Văn, khóa 9), Nguyễn Đình San lại nhớ như in kỷ niệm vui diễn ra 31 năm về trước. 

Mai Hoa

Các tin khác

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Sáng nay bất chợt nhìn lên cây vối trồng ở góc vườn cũng đã hơn chục năm kể từ khi mình xây ngôi nhà này. Thấy vối cựa mình thức giấc, tự bứng mình ra khỏi những trầm tư mùa cũ để thắp lên mùa hoa mới. Cả vòm cây như được khoác một tấm áo bông trắng ngà, nhẹ nhàng và xốp mịn. Hoa vối nở bung, tỏa ra những sợi nhụy dài thanh mảnh, rập rờn trong gió như vũ điệu chào đón bình minh. Tôi bỗng nhớ về những mùa vối quê nhà dẫu bây giờ đã là xa ngái...

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Truyền thuyết thời Hùng Vương là tấm bản đồ tư duy vũ trụ quan độc đáo của người Việt cổ. Người xưa nghĩ về trời đất, về sự sống bằng những câu chuyện kể sinh động. Họ quan niệm vạn vật đều có linh hồn, sống và chết chỉ là một sự chuyển hóa. Và con người luôn ở vị trí trung tâm, vừa kiến tạo vừa gìn giữ sự hài hòa với thiên nhiên.

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Cũng như các dân tộc khác trên thế giới, từ xa xưa người Khmer ở Nam Bộ đã biết cách khắc chữ trên đá, các nguyên liệu khác để ghi chép kinh nghiệm sống, tri thức các lĩnh vực sản xuất, văn hóa, lời dăn dạy của tín ngưỡng, tôn giáo cho thế hệ sau...

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Mạng xã hội bàn tán về đề thi THPT môn Ngữ văn, về câu 1 viết đoạn văn nghị luận xã hội. “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Thăng Long xưa được gắn với từ Kẻ Chợ (“Kẻ” là từ chung chỉ một vùng đất và dân cư trù phú). Kinh đô lại có nhiều kẻ nhỏ, như: Kẻ Vẽ, kẻ Mơ, kẻ Chèm, Kẻ Mọc, Kẻ Cót... Từ xưa, phía đông nam thành Thăng Long là một vùng đất rộng lớn có tên là Cổ Mai (tên nôm là Kẻ Mơ), bao gồm các làng Hoàng Mai, Tương Mai, Mai Động, Hồng Mai. Đến đời Tự Đức (1848 - 1883), vì kỵ húy nên đổi Hồng Mai thành Bạch Mai.

Trăm năm chợ “chảnh”

Trăm năm chợ “chảnh”

Trong ký ức của thị dân Sài thành có một khu vực đặc biệt mà hễ nhắc đến nó, người ta nhớ ngay đến ngôi chợ bao đời mang danh chợ “chảnh”. Đến năm 2026 này, ngôi “chợ nhà giàu” ấy đã bước sang tuổi 100.

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Một buổi sáng tháng 9 năm 2015, các máy dò LIGO ghi nhận tiếng của hai hố đen sáp nhập từ 1,3 tỷ năm ánh sáng. Sự kiện ấy chứng minh rằng vũ trụ vận hành bằng những dao động vô hình, khác hẳn với những khối vật chất rắn chắc.

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Khu Di tích lịch sử lưu niệm Trung đoàn 52 Tây Tiến được xây dựng trên đồi Nà Bó, phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Từ khi khánh thành năm 2016 đến nay, nơi đây đã trở thành điểm đến tham quan, tri ân, tưởng nhớ đến những người lính năm xưa đã ngã xuống vì Tổ quốc...

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Cuối thế kỷ XIX, người Pháp phá dỡ bức tường thành phía Đông thành Thăng Long, và lấp đi con hào chạy dọc tường thành, tạo ra một con đường mới dài hơn 1.200m, chính là phố Phùng Hưng (Hà Nội) ngày nay.

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Khi còn ở dương thế, Trần Nguyên Dũng là một họa sĩ trầm lặng, luôn là người lắng nghe trong mọi cuộc vui. Tại triển lãm “Những ngày thảnh thơi”, hội họa sẽ kể những câu chuyện về thế giới nội tâm đầy sắc màu của ông...