Trả tiền sáng tác bằng... trứng và lợn

Đó là mùa hè năm 1985. Nhạc sỹ Nguyễn Đình San và cố nhà thơ Trần Mạnh Thường được một trại chăn nuôi ở huyện Thanh Oai (Hà Sơn Bình cũ) mời về thăm để sáng tác và viết báo. 

Số là người trại trưởng ở đây rất thích văn nghệ, muốn có bài hát và thơ cùng bài báo nói về công việc của trại. Nhạc sỹ Nguyễn Đình San khi ấy là phóng viên âm nhạc ở Báo Văn hóa - Nghệ thuật (Bộ Văn hóa) và nhà thơ Trần Mạnh Thường làm việc ở Ban Văn nghệ - Đài Tiếng nói Việt Nam. Vì nơi mời không có ôtô đón nên hai vị nhạc sỹ và nhà thơ phải lặn lội đạp xe vào trại chăn nuôi cách Hà Nội gần 20km. Họ được trại mời ở lại qua đêm để thâm nhập thực tế và có nhiều thời gian chuyện trò với mọi người.

Chứng kiến cuộc sống rất vất vả, nhiều khó khăn của anh chị em trại viên, hai tác giả đã sáng tác được thơ và nhạc. Riêng Trần Mạnh Thường còn viết thêm được một bài bút ký về họ. Hai ông bảo nhau cố gắng hoàn thành ngay trong đợt này, không phải trở lại “trả bài” vì sẽ diệu vợi và cũng để đáp ứng ngay mong muốn của lãnh đạo trại. Thế là ngay đêm hôm ấy, hai ông thức trắng để viết xong tác phẩm. Riêng bài bút ký thì Trần Mạnh Thường khất vì phải về nhà mới có thể viết, khi nào phát trên sóng sẽ tìm cách báo cho trại biết để đón nghe.

Đêm hôm ấy, hai ông đề nghị được ở tách mỗi người một phòng ngay tại trại chăn nuôi để tiện sáng tác. Trần Mạnh Thường thì yên lặng, trầm lặng làm thơ, còn Nguyễn Đình San thì cứ suốt đêm âm ư, rồi gõ nhịp, đập phách khá ồn ào vì sáng tác nhạc không thể như làm thơ. Hai ông đã thức trắng đêm, đến đúng gà gáy sáng thì cùng hoàn thành tác phẩm.

Sáng hôm sau, Trại tổ chức cho toàn thể nhân viên chừng 50 người tập trung nghe hai tác giả “báo cáo” tác phẩm. Nguyễn Đình San vừa đàn vừa hát ca khúc, Trần Mạnh Thường đọc thơ rất “xôm”, được anh chị em hoan nghênh, hưởng ứng nhiệt liệt. Có một chị nhân viên nuôi lợn biết ngâm thơ đã ngâm bài thơ của Trần Mạnh Thường. Ông nói chưa bao giờ nghe ngâm thơ mà ông thấy cảm động như lần ấy. Lúc chia tay hai tác giả, lãnh đạo trại đã tặng mỗi người mấy chục quả trứng vịt và một… con lợn giống (hồi đó, ở thành phố, nhiều người nuôi lợn để có thêm thu nhập). Hai ông lấy làm thú vị tuy chẳng ai nuôi, nhưng vẫn vui vẻ nhận.

Giữa đường về Hà Nội, Trần Mạnh Thường vô ý bị đụng xe đạp, ngã bổ chổng. Rất may là ông chỉ hơi bị xây xước da. Nhưng trứng bị vỡ hết và con lợn giống thì bị xổng, chạy ra cánh đồng. Nhiều người nhiệt tình đuổi bắt hộ. Song, chú lợn tuy bé nhưng chạy rất nhanh, đã chui tuột vào ruộng lúa. Mọi người đành chịu, không thể bắt. Thế là mất. Sau đó, Nguyễn Đình San đã bán con lợn của mình ngay trên đường với giá như biếu không. Rồi trứng và tiền đều chia đôi. Ông bắt Trần Mạnh Thường phải nhận sau một hồi nhà thơ cứ một mực từ chối.

Nhà thơ Trần Mạnh Thường đã qua đời cách đây mấy tháng. Mỗi khi nhớ đến bạn (nhà thơ và nhạc sỹ cùng học một lớp ở Tổng hợp Văn, khóa 9), Nguyễn Đình San lại nhớ như in kỷ niệm vui diễn ra 31 năm về trước. 

Mai Hoa

Các tin khác

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Chúng tôi về thăm khu tưởng niệm nhà văn, liệt sĩ Nam Cao (1917-1951) đúng vào vụ chuối ngự chín rộ thơm phức. Nằm bên sông Châu, những cây đại quanh vườn ra hoa quanh năm trắng muốt. Khu tưởng niệm nhà văn Nam Cao (thành lập năm 2004) là một trong số ít địa chỉ văn chương được công nhận là Di tích cấp Quốc gia (2023). Đây là một quần thể di tích, gồm bảo tàng di sản văn học của Nam Cao, ngôi nhà Bá Kiến và dấu chứng lò gạch trong làng.

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Làng Dục Tú (Đông Anh, Hà Nội) tên nôm là Kẻ Giếc, một xã đứng đầu tổng Dục Tú gồm 4 xã thuộc huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc, tức tỉnh Bắc Ninh (đầu thời kỳ nhà Nguyễn). Trong kháng chiến chống Pháp, cả 4 xã của Dục Tú được nhập thành một xã, thuộc huyện Từ Sơn, Bắc Ninh. Tháng 5/1961, Dục Tú trở thành đơn vị hành chính thuộc huyện Đông Anh, TP Hà Nội.

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Đến Làng văn hóa - du lịch các dân tộc Việt Nam ở Đồng Mô, Hà Nội, du khách đặc biệt ấn tượng với một nghệ nhân có nước da rắn rỏi, mải miết với từng nan tre và các sản phẩm thủ công đặc sắc của người Cơ Tu.

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Với hơn 300 năm hình thành và phát triển, giữa không gian hiện đại của miền nắng ấm phương Nam này vẫn còn đó những dấu tích trăm tuổi để nhắc nhớ thị dân về những giai đoạn lịch sử của vùng đất năng động, cởi mở, hào sảng và đầy trượng nghĩa.

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Từng là thời điểm “ăn nên làm ra” của các phim bom tấn, nhưng mùa hè năm nay đang cho thấy một diễn biến khác, khi các phim kinh dị mới là chủ lưu. Trong những tuần qua, 2 tác phẩm mới “Obsession” (tạm dịch: Ám ảnh kinh hoàng) và “Backrooms” (Thực thể quỷ quyệt) liên tiếp thay nhau đạt đỉnh phòng vé.

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Từ nhỏ, nhạc sĩ Nguyễn Đình Phúc (1919-2001) bị bạn bè gắn biệt danh Phúc "Rỗ" hay Phúc "Khoèo". Mặt bị rỗ sau lần lên sởi, còn khuỷu tay trái bị trật vì một cú ngã bó thuốc mãi không khỏi, thế là cậu Phúc ngày ấy mang tật. Khi lớn lên, chàng Phúc biết rõ những khiếm khuyết của mình nhưng vẫn tỉnh bơ, vui vẻ sống với những khát vọng tuổi trẻ. Tới tuổi đôi mươi khi nghĩ đến chuyện yêu đương, mọi sự mới thành chuyện. Cũng lắm tình huống xảy ra bất ngờ.

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Sáng nay bất chợt nhìn lên cây vối trồng ở góc vườn cũng đã hơn chục năm kể từ khi mình xây ngôi nhà này. Thấy vối cựa mình thức giấc, tự bứng mình ra khỏi những trầm tư mùa cũ để thắp lên mùa hoa mới. Cả vòm cây như được khoác một tấm áo bông trắng ngà, nhẹ nhàng và xốp mịn. Hoa vối nở bung, tỏa ra những sợi nhụy dài thanh mảnh, rập rờn trong gió như vũ điệu chào đón bình minh. Tôi bỗng nhớ về những mùa vối quê nhà dẫu bây giờ đã là xa ngái...

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.