Tiềm ẩn hậu quả nghiêm trọng từ "chính sách pháo hạm" giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp

Euronews ngày 26/8 đưa tin, mối quan hệ căng thẳng giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp mới đây đã bị đẩy lên một nấc thang mới, khi cả hai nước đều công bố kế hoạch tiến hành các cuộc tập trận riêng tại phía Đông Địa Trung Hải. Giới quan sát đánh giá, động thái trên từ hai bên không đơn thuần là hành động đáp trả lẫn nhau liên quan tới hoạt động khảo sát dầu khí ở vùng biển tranh chấp, mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sâu sắc tới quan hệ giữa Liên minh châu Âu (EU) và Ankara, dẫn tới hậu quả nghiêm trọng.

Lâu nay, cuộc đua giành nguồn dự trữ dầu mỏ và khí đốt được coi là nguyên nhân chính châm ngòi căng thẳng trong mối quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp, hai nước thành viên của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Ngày 26/8 (giờ Việt Nam), hai nước đồng minh này lại tiếp tục thổi bùng ngọn lửa mâu thuẫn bằng việc công bố kế hoạch ngoại giao pháo hạm tại phía Đông Địa Trung Hải. 

Kế hoạch trên được đưa ra sau khi Ankara tuyên bố sẽ kéo dài thời gian tiến hành hoạt động thăm dò địa chất ở vùng biển tranh chấp, mà ban đầu dự kiến kết thúc vào hôm 24/8, trong một thông báo phát đi trên hệ thống thông tin hàng hải quốc tế (NAVTEX). 

Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp hiện đang cùng áp dụng chính sách pháo hạm tại vùng biển phía Đông Địa Trung Hải. Nguồn: CNN.
Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp hiện đang cùng áp dụng chính sách pháo hạm tại vùng biển phía Đông Địa Trung Hải. Nguồn: CNN. 

Được biết, một nghiên cứu năm 2010 của Cơ quan Khảo sát địa chất Mỹ ước tính có khoảng 3,5 nghìn tỷ mét khối khí đốt tự nhiên và 1,7 tỷ thùng dầu thô chưa được khai thác ở vùng Levant Basin, phía Đông Địa Trung Hải. 

Theo Euronews, giới quan sát đánh giá, cả Ankara và Athens vẫn chưa sẵn sàng để hạ nhiệt những bất đồng hiện tại. Về phía Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống Tayyip Erdogan khẳng định, hải quân nước này sẽ không nhượng bộ Hy Lạp, đồng thời nhấn mạnh Athens không có quyền triển khai hệ thống NAVTEX tại các khu vực mà Ankara tuyên bố chủ quyền. 

Trong khi đó, phát ngôn viên Chính phủ Hy Lạp Stelios Petsas cho hay, Athens đang phản ứng một cách bình tĩnh nhưng sẵn sàng hành động cứng rắn để bảo vệ quyền chủ quyền của mình. 

Lý do khác nữa để khẳng định rằng căng thẳng giữa Ankara và Athens chưa thể dịu đi chính là việc những nỗ lực hòa giải thực hiện bởi Đức - quốc gia hiện giữ chức Chủ tịch luân phiên EU đã "tan thành mây khói". Dù Ngoại trưởng Đức Heiko Maas đã sắp xếp thăm cả Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp nhằm thúc đẩy đàm phán, nhưng hai bên vẫn quyết tiến hành tập trận hải quân riêng rẽ tại cùng một vùng biển phía Nam đảo Crete, phía Đông của Địa Trung Hải.

Ngoại trưởng Đức thăm Hy Lạp hôm 25/8 nhằm kêu gọi giảm căng thẳng tại phía Đông Địa Trung Hải. Ảnh: AP.
Ngoại trưởng Đức thăm Hy Lạp hôm 25/8 nhằm kêu gọi giảm căng thẳng tại phía Đông Địa Trung Hải. Ảnh: AP. 

Tuy nhiên, ông Heiko Maas vẫn kiên trì với sứ mệnh hòa giải, kêu gọi các bên kiềm chế và mở rộng cánh cửa đối thoại, bởi chính sách ngoại giao pháo hạm mà Ankara và Athens đang áp dụng có nguy cơ cuốn thêm nhiều quốc gia khác vào vòng xoáy xung đột. 

CNN dẫn lời ông Michael Tanchum, thành viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu An ninh và Châu Âu của Áo cho biết: “Tranh chấp lãnh thổ giữa Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp đã âm ỉ trong khu vực suốt nhiều năm qua. Tuy nhiên, việc phát hiện các nguồn khí đốt tự nhiên ngoài khơi đã làm thay đổi mọi thứ ở phía Đông Địa Trung Hải, biến nó thành một chiến trường quan trọng, với những rạn nứt về địa chính trị liên quan đến cả EU, Trung Đông và Bắc Phi”. 

Đặc biệt, Thổ Nhĩ Kỳ được coi là "nắm đằng chuôi" trong vấn đề di cư gây nhức nhối cho các quốc gia châu Âu. Thổ Nhĩ Kỳ thường xuyên đe dọa châu Âu rằng Ankara sẽ để hàng triệu di dân tràn vào EU qua cửa ngõ Hy Lạp, nhất là trong bối cảnh làn sóng thứ hai của dịch COVID-19 ngày càng trở nên nghiêm trọng. Chính vì thế, việc trở thành trung gian hòa giải trong trong mẫu thuẫn này cực kỳ quan trọng với EU. 

“Các cánh cửa đối thoại giữa Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ cần được mở rộng hơn chứ không phải đóng lại. Thay vì thực hiện những hành động khiêu khích mới, chúng ta cần phải thực hiện các bước giảm căng thẳng và xúc tiến các cuộc thảo luận trực tiếp”, Ngoại trưởng Đức Heiko Maas đăng tải trên trang cá nhân Twitter, trong một nỗ lực đưa hai quốc gia nói trên trở lại bàn đàm phán. 

Thổ Nhĩ Kỳ chỉ tạm ngừng các hoạt động thăm dò dầu khí khi ông Heiko Maas tới thăm nước này. Ảnh: Anadolu Agency.
Thổ Nhĩ Kỳ chỉ tạm ngừng các hoạt động thăm dò dầu khí khi ông Heiko Maas tới thăm nước này. Ảnh: Anadolu Agency.  

Đồng thời, ông Heiko Maas  khẳng định, Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp là hai đồng minh NATO, nên các biện pháp giải quyết tranh chấp ở phía Đông Địa Trung Hải cần được thực hiện dựa trên cơ sở luật pháp quốc tế. Dự kiến, các ngoại trưởng EU sẽ tổ chức một cuộc họp không chính thức trong hai ngày 27/8 và 28/8 tại Berlin đề cập đến những vấn đề liên quan tới mối quan hệ của khối với Thổ Nhĩ Kỳ.

Quan hệ giữa Ankara và Athens bắt đầu nóng lên hơn bao giờ hết khi hai nước liên tục có những hành động đáp trả lẫn nhau. Ngày 10/8, Thổ Nhĩ Kỳ điều các tàu hải quân hộ tống tàu nghiên cứu địa chất tới vùng biển tranh chấp tại phía Đông Địa Trung Hải. 

Trước động thái này, Hy Lạp đã triển khai một số tàu chiến giám sát. Đến ngày 12/8, một vụ va chạm xảy ra giữa tàu khu trục của hai nước thành viên NATO khiến cho căng thẳng giữa hai quốc gia tiếp tục leo thang. 

Từ ngày 25/8, lực lượng hải quân và không quân của Hy Lạp cùng các quốc gia như Pháp, Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) và Cộng hòa Cyprus tiến hành một cuộc tập trận quân sự chung trong ba ngày ở phía Đông Nam đảo Crete. 

Động thái này của Hy Lạp được cho là nhằm đáp trả quyết định của Thổ Nhĩ Kỳ khi tiếp tục thực hiện hoạt động thăm dò địa chất trên vùng biển tranh chấp ở Địa Trung Hải.

Linh Đan (TH)

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.