Thiên tử không có việc riêng!

Làm chính trị tựu trung có hai con đường, hoặc là trở thành lãnh đạo (thủ lĩnh, chúa công, quân vương…) hoặc trở thành mưu sĩ. Ở đây chỉ nói mưu sĩ.

Mưu sĩ tựu trung có hai loại: Loại thứ nhất chuyên ca ngợi lãnh đạo, giống con chim trong lồng suốt ngày hót cho lãnh đạo vui tai. Khi nào lãnh đạo còn thích nghe hót thì loại này được vinh thân phì gia, khi nào lãnh đạo không thích nghe hót nữa thì bị vứt vào sọt rác. Loại thứ hai là những người thực tài có mưu lược. Ở đây chỉ nói loại thứ hai này.

Lỗ Tấn nói, phàm là mưu sĩ thì thỉnh thoảng phải tỏ ra không biết, nếu cái gì cũng không biết thì bị khinh, nếu cái gì cũng biết thì bị ghét. Chỉ nên tỏ ra biết những thứ lãnh đạo cần, như vậy tài năng mới được tin dùng, tánh mạng mới được bảo đảm. Tỏ ra biết những thứ chỉ lãnh đạo được biết, hoặc khoác lác về những thứ mà lãnh đạo không cần, đều rất khó giữ được thân.

Thời Tam Quốc, Dương Tu mang họa sát thân là do thị tài. Anh ta hiểu bụng Tào Tháo đến mức biết ngày hôm nay Tháo sẽ hỏi những gì, nên có lần đi chơi, anh ta ghi sẵn những câu trả lời trong tờ giấy xếp theo thứ tự giao cho thuộc hạ, hễ Tào Tháo hỏi thì lần lượt đưa tờ giấy ấy ra. Không may anh thuộc hạ làm rơi xấp giấy, nhặt lên xếp lại không đúng thứ tự, nên Tháo hỏi gà trả lời vịt.

Chẳng có nhà lãnh đạo nào thích một mưu sĩ coi trời bằng vung như vậy. Tam Quốc chí diễn nghĩa còn ghi một số giai thoại Dương Tu đoán được ý của Tào Tháo như thế nào, cuối cùng thì từ khẩu lệnh "kê cân" Tu đề nghị các tướng sĩ chuẩn bị thu dọn hành trang trước để khi có lệnh khỏi bị lụp chụp, vì Tu đoán Tháo sẽ cho lui binh, Tu bị giết vì vi phạm quân kỷ (ông La Quán Trung đã cho Tu chết trước một thời gian, vì theo sử liệu thì đến khi cùng với Tào Thực say rượu hành hung tướng sĩ Tu mới bị giết).

Tào Tháo vốn rất ghét những kẻ thị tài mà không làm nên trò trống gì. Nhưng có lẽ nguyên nhân chính khiến cho Dương Tu phải bỏ mạng là đoán sai một ý định hết sức quan trọng của Tào Tháo. 

Tào Tháo rất yêu thương Tào Thực, nhưng yêu thương không có nghĩa là sẽ nhường ngôi cho Thực. Tháo biết Thực có tài văn chương thơ phú, nhưng trị nước thì Tháo đâu phải mù mà không biết Thực không có khả năng. 

Thế mà Dương Tu lại công khai ủng hộ Thực, đàn đúm rượu chè bày mưu tính kế cho Thực. Tháo phải giết Dương Tu để trừ mối họa về sau cho người con mà Tháo có ý định nhường ngôi là Tào Phi.

Những kẻ háo danh không làm được mưu sĩ, kẻ lắm lời không làm được mưu sĩ, người muốn thiên hạ coi mình là kẻ sĩ không làm được mưu sĩ. Mưu sĩ thực sự là những người ẩn giữa triều đình, họ là bậc đại ẩn. Cho nên lịch sử ít ghi tên họ, ở vào thời nay họ hầu như không xuất hiện trên truyền thông.

Xem bộ phim Vương triều Ung Chính tôi thích nhân vật Ô Tư Đạo. Ô tiên sinh là người bày mưu tính kế, giúp cho Ung Chính đối phó, xử lý vô số các tình huống khó khăn phức tạp nhất để cuối cùng trở thành hoàng đế. 

Sau khi lên ngôi, Ung Chính định bổ nhiệm ông làm một trọng thần, nhưng Ô Tư Đạo từ chối. Ông nói, thứ nhất tại hạ là người tàn tật (chân ông bị què), người tàn tật không được lên công đường; thứ hai, tại hạ chỉ là người bày những mưu vặt trong nhà cho hoàng tử, nay hoàng tử trở thành thiên tử, mà thiên tử thì nhất định không được dùng mưu vặt.

Ông cáo từ Ung Chính để về quê sinh sống. Trước khi đi, nghe một hoàng tử em của Ung Chính xin gặp riêng hoàng đế, Ô Tư Đạo nhắc Ung Chính: "Thiên tử không có việc riêng", đó là đại sự cuối cùng ông hiến cho hoàng đế trước khi giã từ chính trị để có thể sống trọn tuổi trời.

Hoàng Hải Vân

Các tin khác

Phim Việt và bài toán ứng xử với nguyên mẫu

Phim Việt và bài toán ứng xử với nguyên mẫu

Dù chưa ra mắt nhưng dự án phim “Hoàng hậu cuối cùng” đang vướng phải những rắc rối xung quanh mối quan hệ giữa nguyên mẫu – nhân vật. Trước đó, nhà sản xuất phim “Em và Trịnh”, “Kiều”…cũng gặp phải những phản ứng về vấn đề này. Tuân thủ những quy định về pháp lý hay áp dụng ứng xử có lý có tình để giải bài toán với nguyên mẫu vẫn là điều khiến các nhà làm phim loay hoay.

Nền kinh tế bạc: Động lực thực sự hay ảo vọng?

Nền kinh tế bạc: Động lực thực sự hay ảo vọng?

Khi tỷ lệ sinh toàn cầu suy giảm và tuổi thọ trung bình không ngừng kéo dài, thế giới đang chứng kiến sự trỗi dậy của một khái niệm kinh tế mới: "nền kinh tế bạc" với toàn bộ hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ và ngành công nghiệp phục vụ nhóm dân số cao tuổi. Khắp nơi trên thế giới, các chính phủ đang chạy đua biến "gánh nặng nhân khẩu học" thành một động cơ tăng trưởng mới. Nhưng câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ: liệu đây có thực sự là trụ cột kinh tế của thế kỷ 21, hay chỉ là một phép thử đầy rủi ro trước một cuộc khủng hoảng dân số chưa từng có tiền lệ?

Cha ông ta chống gian lận thi cử

Cha ông ta chống gian lận thi cử

Thời phong kiến, những người gian lận thi cử bị đánh giá tư cách rất thấp. Thế nhưng, vẫn có những vụ gian lận xảy ra, dù triều đình đã tìm nhiều biện pháp để phòng ngừa.

Enhanced Games và sự trung thực

Enhanced Games và sự trung thực

Enhanced Games (EG) là giải thi đấu thể thao dành cho các vận động viên sử dụng doping. Ý tưởng này nghe qua thì thật điên rồ, nhưng sự kiện EG đầu tiên vừa diễn ra vào ngày 24/5 tại thành phố Las Vegas, Mỹ. Giải đấu lôi kéo sự tò mò của cả những người không mấy mặn mà với thể thao. Ai cũng muốn biết xem khoảng cách giữa các vận động viên có và không sử dụng chất cấm là bao xa.

"Danh phận" Hoành Sơn Quan phải chờ đợi đến bao giờ?

"Danh phận" Hoành Sơn Quan phải chờ đợi đến bao giờ?

Đến thời điểm này, "danh phận" di tích Hoành Sơn Quan nằm trên đỉnh đèo Ngang vẫn bị "treo" trong suốt hàng thập niên qua và chưa chốt định được một cách rõ ràng với một tâm thế hoàn toàn mới. Vì vậy, đã đến lúc phải có "trọng tài" thiết lập cơ chế đồng quản lý, phát huy giá trị di tích.

Đạo giáo trong triều đình Việt

Đạo giáo trong triều đình Việt

Trong thời kỳ Bắc thuộc ở nước ta, Đạo giáo thịnh hành lúc nhà Đường cai trị, nên khi nước ta bắt đầu thời kỳ độc lập, ảnh hưởng của Đạo giáo vào triều đình vẫn rất lớn.

Chương trình Lễ hội Hoa phượng đỏ Hải Phòng tháng 5/2026 thu hút hàng nghìn người đổ về

Một concert, vạn dịch vụ hưởng lợi

Du lịch âm nhạc tạo ra một nguồn thu lớn khi thu hút lượng lớn người xem, kèm theo hàng loạt các dịch vụ khác như lưu trú, ăn uống, mua sắm. Đây cũng là lý do nhiều địa phương bắt đầu xem các đại nhạc hội như một công cụ phát triển kinh tế, tương tự cách họ từng làm với các lễ hội văn hóa truyền thống.

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Khi danh sách các đội tuyển dự World Cup 2026 được gửi tới FIFA, một thống kê đã làm sáng tỏ vị thế độc tôn của bóng đá Pháp: Với 99 cầu thủ sinh ra tại Pháp - chiếm gần 8% tổng số nhân sự dự giải, vượt xa Hà Lan (67 người) và Đức (50 người) để trở thành nước xuất khẩu cầu thủ nhiều nhất thế giới.

Thanh kiếm quyền lực

Thanh kiếm quyền lực

Trong các câu chuyện về kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám thành công ở nước ta năm 1945, hầu như không thể thiếu đề tài: Đại diện chính quyền cách mạng tiếp nhận ấn, kiếm và chứng kiến Vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị.

Từ vở múa “Khổng tước”: Làm thế nào để có những đỉnh cao của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam?

Từ vở múa “Khổng tước”: Làm thế nào để có những đỉnh cao của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam?

Sau bốn suất diễn tại Nhà hát Hồ Gươm, vở vũ kịch “Khổng Tước - The Peacock Hanoi 2026” đã khép lại hành trình tại Hà Nội, để lại nhiều dư âm sâu sắc trong lòng khán giả. Không chỉ gây ấn tượng bởi ngôn ngữ múa tinh tế và không gian sân khấu giàu tính nghệ thuật, vở diễn  tạo nên những rung động mạnh mẽ với người xem.

Từ vụ nhạc sĩ Minh khang: 100 cái lý không bằng 1 cái tình

Từ vụ nhạc sĩ Minh khang: 100 cái lý không bằng 1 cái tình

Một đoạn clip tranh cãi tưởng chừng chỉ là va chạm cá nhân lại nhanh chóng bộc lộ phía sau nó những vấn đề lớn hơn, đáng để người ta phải suy ngẫm, đó là cách ứng xử của người nổi tiếng trong cuộc sống đời thường, đó là văn hóa kinh doanh, coi khách hàng là "ông nội", sẵn sàng cho người lao động nghỉ việc, khi áp dụng bộ quy tắc cứng nhắc.

Năm 2026 và hy vọng mới cho “lá phổi thế giới”

Năm 2026 và hy vọng mới cho “lá phổi thế giới”

Khi thế giới nói về biến đổi khí hậu, Amazon thường được nhắc đến như “lá phổi của Trái đất”. Nhưng ở phía bên kia Đại Tây Dương, rừng mưa Congo - khu rừng nhiệt đới lớn thứ hai thế giới - đang âm thầm gánh vác vai trò không kém phần sống còn đối với khí hậu hành tinh, trong khi sự quan tâm, nguồn lực và cam kết bảo vệ lại quá ít ỏi.

Lên Tà Xùa uống trà Shan tuyết

Lên Tà Xùa uống trà Shan tuyết

Trà Shan tuyết cổ thụ mọc trên những ngọn núi cao, trải dài từ Đông Bắc qua Tây Bắc. Mỗi vùng thổ nhưỡng khác biệt, hương vị trà cũng vì thế mà có nhiều biến đổi. Trà từ phía Đông như Quản Bạ, Tây Côn Lĩnh, Hoàng Su Phì của Hà Giang thiên về vị ngọt, chuyển qua cực Tây với Tủa Chùa của Điện Biên sẽ nồng nàn đắng chát, trục giữa có vùng trà cổ thụ ở Tà Xùa (Sơn La), lại mang sự cân bằng hoàn hảo ở cả hương - vị trong nội chất trà.