Thế cân bằng mong manh của Trung Đông sau một tháng xung đột

Đúng một tháng kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát, ngày 28/3, lực lượng Houthi phóng tên lửa tấn công Israel, đánh dấu lần đầu tiên tham gia trực tiếp vào cuộc chiến. Động thái này đẩy xung đột Trung Đông tới hai ngã rẽ: hoặc lan rộng ra toàn khu vực, hoặc hạ nhiệt thông qua các nỗ lực ngoại giao.

“Vòng lửa” siết chặt Trung Đông

Trong một tuyên bố trên kênh truyền hình Al Masirah, Người phát ngôn quân sự của phong trào Houthi Yahya Saree đã thông báo về cuộc tấn công ngày 28/3 (giờ địa phương), theo đó khẳng định đã phóng loạt tên lửa đạn đạo nhằm vào các “mục tiêu quân sự nhạy cảm” ở miền Nam Israel. 

Ông Saree cho biết các cuộc tấn công “sẽ tiếp tục cho đến khi đạt được các mục tiêu đã tuyên bố... và cho đến khi hành động gây hấn chống lại tất cả các mặt trận của lực lượng kháng chiến chấm dứt”.

Nhiều hãng truyền thông cũng đưa tin lực lượng Houthi đã tấn công Israel lần thứ hai trong vòng chưa đầy 24 giờ, sau khi chính thức tham gia xung đột Mỹ - Israel và Iran hôm 28/3 bằng việc phóng tên lửa đạn. Trong khi đó, phía Israel xác nhận đã đánh chặn một tên lửa được phóng từ Yemen.

Xung đột Trung Đông trước hai ngã rẽ chiến lược -0
Vụ nổ sau đòn không kích của Iran vào Tel Aviv, Israel. Ảnh: Reuters

Theo Giáo sư Mohamad Elmasry thuộc Viện Nghiên cứu Sau đại học Doha, việc lực lượng Houthi tham gia cuộc chiến Mỹ - Israel chống Iran là “rất đáng kể”. “Trong hai năm rưỡi qua, chúng ta đã thấy lực lượng Houthi có sức mạnh đáng kể”, ông Elmasry cho biết, với khả năng tác động lớn tới cục diện xung đột.

Hãng tin Al Jazeera cho rằng việc mở thêm một "mặt trận" mới từ Yemen, bên cạnh các cuộc giao tranh đang diễn ra giữa Israel với Iran và Hezbollah, thể hiện xung đột có xu hướng lan rộng và phức tạp hơn, đồng thời gia tăng sự hoài nghi trong nội bộ Israel về tính khả thi của các chiến dịch quân sự do chính phủ triển khai.

Còn The Jerusalem Post nhận định, Iran và phong trào Houthi đang hướng tới việc tạo ra một “vòng lửa” trong khu vực kéo dài từ Lebanon qua Iraq và vùng Vịnh tới Yemen, tạo thành một tuyến chiến tuyến dài hàng nghìn km. Qua đó nhằm chứng minh rằng Mỹ sẽ không dễ dàng kết thúc cuộc tấn công vào Iran, và rằng Iran không chỉ chịu đựng các đòn tấn công mà còn có thể mở rộng chiến sự một cách có tính toán.

Xung đột Trung Đông trước hai ngã rẽ chiến lược -0
Đơn vị pháo binh Israel ngắm tầm bắn về phía Lebanon. Ảnh: Reuters

Ở chiều ngược lại, Mỹ cũng đang tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 28/3 cho biết tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli của Hải quân Mỹ, chở theo 3.500 lính thủy đánh bộ, đã đến Trung Đông. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ để ngỏ khả năng mở rộng chiến dịch, cho thấy phương án leo thang vẫn đang được Washington cân nhắc.

Nỗ lực hạ nhiệt trên bàn đàm phán

Song song với các diễn biến leo thang quân sự, các nỗ lực ngoại giao của các bên trung gian nhằm hạ nhiệt căng thẳng đang được triển khai. Theo Reuters, Ngoại trưởng 4 nước gồm Pakistan, Arab Saudi, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập dự kiến sẽ họp tại Islamabad trong hai ngày tới để thảo luận về tình hình Trung Đông. Đây là 4 nước đang tích cực tham gia các nỗ lực trung gian nhằm truyền tải thông điệp giữa Washington và Tehran. 

Thông báo của Bộ Ngoại giao Pakistan nêu rõ, Ngoại trưởng nước này Ishaq Dar đã gửi lời mời tới Ngoại trưởng Arab Saudi Faisal bin Farhan Al Saud, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan và Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty. Thông báo nêu rõ: "Trong khuôn khổ chuyến thăm, các ngoại trưởng sẽ tiến hành thảo luận sâu về nhiều vấn đề, trong đó có các biện pháp nhằm giảm leo thang căng thẳng ở khu vực (Trung Đông)".

Xung đột Trung Đông trước hai ngã rẽ chiến lược -0
Israel kích hoạt cơ chế đánh chặn tên lửa Iran trong đêm. Ảnh: 

Trước đó, Ngoại trưởng Pakistan hôm 27/3 đã điện đàm với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nhằm trao đổi về tình hình khu vực và thúc đẩy các biện pháp chấm dứt xung đột. Hai bên nhấn mạnh đối thoại và ngoại giao là giải pháp duy nhất để hạ nhiệt tình hình, đồng thời ủng hộ nối lại đàm phán giữa Mỹ và Iran, coi đây là bước đi cần thiết để đảm bảo ổn định khu vực.

Trong diễn biến tích cực mới nhất, Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar hôm 29/3 cho biết Iran đã đồng ý cho phép 20 tàu treo cờ Pakistan đi qua Eo biển Hormuz. Theo thỏa thuận, mỗi ngày sẽ có hai tàu Pakistan đi qua Eo biển Hormuz. Ông Dar nói rằng quyết định của Iran là một “cử chỉ tích cực và mang tính xây dựng” và là “dấu hiệu báo trước của hòa bình”.

“Thông báo này đánh dấu một bước tiến có ý nghĩa hướng tới hòa bình và sẽ củng cố các nỗ lực chung của chúng ta theo hướng đó”, Ngoại trưởng Pakistan tuyên bố, cho biết động thái này sẽ góp phần mang lại ổn định cho khu vực và hỗ trợ các nỗ lực rộng lớn hơn nhằm giảm căng thẳng.

Xung đột Trung Đông trước hai ngã rẽ chiến lược -0
 Một binh sĩ Houthi vận hành súng máy gắn trên xe tuần tra tại địa điểm diễn ra cuộc tuần hành ủng hộ Iran ở Sanaa, Yemen ngày 27/3. Ảnh: Reuters

Hôm 27/3, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cũng cho biết các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran đã được nối lại thông qua các kênh trung gian. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng mức độ thiếu tin cậy giữa hai bên vẫn rất lớn, đặc biệt sau những diễn biến gần đây. 

Về phần mình, ngày 27/3, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết nước này dự kiến rằng chiến dịch quân sự nhằm vào Iran sẽ kết thúc "trong vài tuần, chứ không phải vài tháng". Trước đó, Mỹ thông báo đã có các cuộc đàm phán với phía Iran nhưng Tehran lên tiếng bác bỏ. Theo hãng thông tấn Tanim của Iran, nước này mới chỉ chuyển phản hồi về kế hoạch 15 điểm của Mỹ thông qua các kênh trung gian và hiện đang chờ phản hồi từ phía Washington.

Giới quan sát nhận định, các kênh đối thoại vẫn chưa hoàn toàn đóng lại, mở đường cho các triển vọng đàm phán giữa Mỹ, Israel và Iran. Tuy nhiên, khả năng đạt được đột phá trong ngắn hạn vẫn còn hạn chế, khi các bên trực tiếp tham gia xung đột chưa có dấu hiệu điều chỉnh lập trường rõ rệt, và các diễn tiến quân sự đang ngày càng phức tạp hơn.

Linh San

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.