Thế cân bằng mong manh của Trung Đông sau một tháng xung đột

Đúng một tháng kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát, ngày 28/3, lực lượng Houthi phóng tên lửa tấn công Israel, đánh dấu lần đầu tiên tham gia trực tiếp vào cuộc chiến. Động thái này đẩy xung đột Trung Đông tới hai ngã rẽ: hoặc lan rộng ra toàn khu vực, hoặc hạ nhiệt thông qua các nỗ lực ngoại giao.

“Vòng lửa” siết chặt Trung Đông

Trong một tuyên bố trên kênh truyền hình Al Masirah, Người phát ngôn quân sự của phong trào Houthi Yahya Saree đã thông báo về cuộc tấn công ngày 28/3 (giờ địa phương), theo đó khẳng định đã phóng loạt tên lửa đạn đạo nhằm vào các “mục tiêu quân sự nhạy cảm” ở miền Nam Israel. 

Ông Saree cho biết các cuộc tấn công “sẽ tiếp tục cho đến khi đạt được các mục tiêu đã tuyên bố... và cho đến khi hành động gây hấn chống lại tất cả các mặt trận của lực lượng kháng chiến chấm dứt”.

Nhiều hãng truyền thông cũng đưa tin lực lượng Houthi đã tấn công Israel lần thứ hai trong vòng chưa đầy 24 giờ, sau khi chính thức tham gia xung đột Mỹ - Israel và Iran hôm 28/3 bằng việc phóng tên lửa đạn. Trong khi đó, phía Israel xác nhận đã đánh chặn một tên lửa được phóng từ Yemen.

Xung đột Trung Đông trước hai ngã rẽ chiến lược -0
Vụ nổ sau đòn không kích của Iran vào Tel Aviv, Israel. Ảnh: Reuters

Theo Giáo sư Mohamad Elmasry thuộc Viện Nghiên cứu Sau đại học Doha, việc lực lượng Houthi tham gia cuộc chiến Mỹ - Israel chống Iran là “rất đáng kể”. “Trong hai năm rưỡi qua, chúng ta đã thấy lực lượng Houthi có sức mạnh đáng kể”, ông Elmasry cho biết, với khả năng tác động lớn tới cục diện xung đột.

Hãng tin Al Jazeera cho rằng việc mở thêm một "mặt trận" mới từ Yemen, bên cạnh các cuộc giao tranh đang diễn ra giữa Israel với Iran và Hezbollah, thể hiện xung đột có xu hướng lan rộng và phức tạp hơn, đồng thời gia tăng sự hoài nghi trong nội bộ Israel về tính khả thi của các chiến dịch quân sự do chính phủ triển khai.

Còn The Jerusalem Post nhận định, Iran và phong trào Houthi đang hướng tới việc tạo ra một “vòng lửa” trong khu vực kéo dài từ Lebanon qua Iraq và vùng Vịnh tới Yemen, tạo thành một tuyến chiến tuyến dài hàng nghìn km. Qua đó nhằm chứng minh rằng Mỹ sẽ không dễ dàng kết thúc cuộc tấn công vào Iran, và rằng Iran không chỉ chịu đựng các đòn tấn công mà còn có thể mở rộng chiến sự một cách có tính toán.

Xung đột Trung Đông trước hai ngã rẽ chiến lược -0
Đơn vị pháo binh Israel ngắm tầm bắn về phía Lebanon. Ảnh: Reuters

Ở chiều ngược lại, Mỹ cũng đang tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 28/3 cho biết tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli của Hải quân Mỹ, chở theo 3.500 lính thủy đánh bộ, đã đến Trung Đông. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ để ngỏ khả năng mở rộng chiến dịch, cho thấy phương án leo thang vẫn đang được Washington cân nhắc.

Nỗ lực hạ nhiệt trên bàn đàm phán

Song song với các diễn biến leo thang quân sự, các nỗ lực ngoại giao của các bên trung gian nhằm hạ nhiệt căng thẳng đang được triển khai. Theo Reuters, Ngoại trưởng 4 nước gồm Pakistan, Arab Saudi, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập dự kiến sẽ họp tại Islamabad trong hai ngày tới để thảo luận về tình hình Trung Đông. Đây là 4 nước đang tích cực tham gia các nỗ lực trung gian nhằm truyền tải thông điệp giữa Washington và Tehran. 

Thông báo của Bộ Ngoại giao Pakistan nêu rõ, Ngoại trưởng nước này Ishaq Dar đã gửi lời mời tới Ngoại trưởng Arab Saudi Faisal bin Farhan Al Saud, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan và Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty. Thông báo nêu rõ: "Trong khuôn khổ chuyến thăm, các ngoại trưởng sẽ tiến hành thảo luận sâu về nhiều vấn đề, trong đó có các biện pháp nhằm giảm leo thang căng thẳng ở khu vực (Trung Đông)".

Xung đột Trung Đông trước hai ngã rẽ chiến lược -0
Israel kích hoạt cơ chế đánh chặn tên lửa Iran trong đêm. Ảnh: 

Trước đó, Ngoại trưởng Pakistan hôm 27/3 đã điện đàm với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nhằm trao đổi về tình hình khu vực và thúc đẩy các biện pháp chấm dứt xung đột. Hai bên nhấn mạnh đối thoại và ngoại giao là giải pháp duy nhất để hạ nhiệt tình hình, đồng thời ủng hộ nối lại đàm phán giữa Mỹ và Iran, coi đây là bước đi cần thiết để đảm bảo ổn định khu vực.

Trong diễn biến tích cực mới nhất, Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar hôm 29/3 cho biết Iran đã đồng ý cho phép 20 tàu treo cờ Pakistan đi qua Eo biển Hormuz. Theo thỏa thuận, mỗi ngày sẽ có hai tàu Pakistan đi qua Eo biển Hormuz. Ông Dar nói rằng quyết định của Iran là một “cử chỉ tích cực và mang tính xây dựng” và là “dấu hiệu báo trước của hòa bình”.

“Thông báo này đánh dấu một bước tiến có ý nghĩa hướng tới hòa bình và sẽ củng cố các nỗ lực chung của chúng ta theo hướng đó”, Ngoại trưởng Pakistan tuyên bố, cho biết động thái này sẽ góp phần mang lại ổn định cho khu vực và hỗ trợ các nỗ lực rộng lớn hơn nhằm giảm căng thẳng.

Xung đột Trung Đông trước hai ngã rẽ chiến lược -0
 Một binh sĩ Houthi vận hành súng máy gắn trên xe tuần tra tại địa điểm diễn ra cuộc tuần hành ủng hộ Iran ở Sanaa, Yemen ngày 27/3. Ảnh: Reuters

Hôm 27/3, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cũng cho biết các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran đã được nối lại thông qua các kênh trung gian. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng mức độ thiếu tin cậy giữa hai bên vẫn rất lớn, đặc biệt sau những diễn biến gần đây. 

Về phần mình, ngày 27/3, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết nước này dự kiến rằng chiến dịch quân sự nhằm vào Iran sẽ kết thúc "trong vài tuần, chứ không phải vài tháng". Trước đó, Mỹ thông báo đã có các cuộc đàm phán với phía Iran nhưng Tehran lên tiếng bác bỏ. Theo hãng thông tấn Tanim của Iran, nước này mới chỉ chuyển phản hồi về kế hoạch 15 điểm của Mỹ thông qua các kênh trung gian và hiện đang chờ phản hồi từ phía Washington.

Giới quan sát nhận định, các kênh đối thoại vẫn chưa hoàn toàn đóng lại, mở đường cho các triển vọng đàm phán giữa Mỹ, Israel và Iran. Tuy nhiên, khả năng đạt được đột phá trong ngắn hạn vẫn còn hạn chế, khi các bên trực tiếp tham gia xung đột chưa có dấu hiệu điều chỉnh lập trường rõ rệt, và các diễn tiến quân sự đang ngày càng phức tạp hơn.

Linh San

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.