Thế cân bằng mong manh của Trung Đông sau một tháng xung đột

Đúng một tháng kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát, ngày 28/3, lực lượng Houthi phóng tên lửa tấn công Israel, đánh dấu lần đầu tiên tham gia trực tiếp vào cuộc chiến. Động thái này đẩy xung đột Trung Đông tới hai ngã rẽ: hoặc lan rộng ra toàn khu vực, hoặc hạ nhiệt thông qua các nỗ lực ngoại giao.

“Vòng lửa” siết chặt Trung Đông

Trong một tuyên bố trên kênh truyền hình Al Masirah, Người phát ngôn quân sự của phong trào Houthi Yahya Saree đã thông báo về cuộc tấn công ngày 28/3 (giờ địa phương), theo đó khẳng định đã phóng loạt tên lửa đạn đạo nhằm vào các “mục tiêu quân sự nhạy cảm” ở miền Nam Israel. 

Ông Saree cho biết các cuộc tấn công “sẽ tiếp tục cho đến khi đạt được các mục tiêu đã tuyên bố... và cho đến khi hành động gây hấn chống lại tất cả các mặt trận của lực lượng kháng chiến chấm dứt”.

Nhiều hãng truyền thông cũng đưa tin lực lượng Houthi đã tấn công Israel lần thứ hai trong vòng chưa đầy 24 giờ, sau khi chính thức tham gia xung đột Mỹ - Israel và Iran hôm 28/3 bằng việc phóng tên lửa đạn. Trong khi đó, phía Israel xác nhận đã đánh chặn một tên lửa được phóng từ Yemen.

Xung đột Trung Đông trước hai ngã rẽ chiến lược -0
Vụ nổ sau đòn không kích của Iran vào Tel Aviv, Israel. Ảnh: Reuters

Theo Giáo sư Mohamad Elmasry thuộc Viện Nghiên cứu Sau đại học Doha, việc lực lượng Houthi tham gia cuộc chiến Mỹ - Israel chống Iran là “rất đáng kể”. “Trong hai năm rưỡi qua, chúng ta đã thấy lực lượng Houthi có sức mạnh đáng kể”, ông Elmasry cho biết, với khả năng tác động lớn tới cục diện xung đột.

Hãng tin Al Jazeera cho rằng việc mở thêm một "mặt trận" mới từ Yemen, bên cạnh các cuộc giao tranh đang diễn ra giữa Israel với Iran và Hezbollah, thể hiện xung đột có xu hướng lan rộng và phức tạp hơn, đồng thời gia tăng sự hoài nghi trong nội bộ Israel về tính khả thi của các chiến dịch quân sự do chính phủ triển khai.

Còn The Jerusalem Post nhận định, Iran và phong trào Houthi đang hướng tới việc tạo ra một “vòng lửa” trong khu vực kéo dài từ Lebanon qua Iraq và vùng Vịnh tới Yemen, tạo thành một tuyến chiến tuyến dài hàng nghìn km. Qua đó nhằm chứng minh rằng Mỹ sẽ không dễ dàng kết thúc cuộc tấn công vào Iran, và rằng Iran không chỉ chịu đựng các đòn tấn công mà còn có thể mở rộng chiến sự một cách có tính toán.

Xung đột Trung Đông trước hai ngã rẽ chiến lược -0
Đơn vị pháo binh Israel ngắm tầm bắn về phía Lebanon. Ảnh: Reuters

Ở chiều ngược lại, Mỹ cũng đang tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 28/3 cho biết tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli của Hải quân Mỹ, chở theo 3.500 lính thủy đánh bộ, đã đến Trung Đông. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ để ngỏ khả năng mở rộng chiến dịch, cho thấy phương án leo thang vẫn đang được Washington cân nhắc.

Nỗ lực hạ nhiệt trên bàn đàm phán

Song song với các diễn biến leo thang quân sự, các nỗ lực ngoại giao của các bên trung gian nhằm hạ nhiệt căng thẳng đang được triển khai. Theo Reuters, Ngoại trưởng 4 nước gồm Pakistan, Arab Saudi, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập dự kiến sẽ họp tại Islamabad trong hai ngày tới để thảo luận về tình hình Trung Đông. Đây là 4 nước đang tích cực tham gia các nỗ lực trung gian nhằm truyền tải thông điệp giữa Washington và Tehran. 

Thông báo của Bộ Ngoại giao Pakistan nêu rõ, Ngoại trưởng nước này Ishaq Dar đã gửi lời mời tới Ngoại trưởng Arab Saudi Faisal bin Farhan Al Saud, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan và Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty. Thông báo nêu rõ: "Trong khuôn khổ chuyến thăm, các ngoại trưởng sẽ tiến hành thảo luận sâu về nhiều vấn đề, trong đó có các biện pháp nhằm giảm leo thang căng thẳng ở khu vực (Trung Đông)".

Xung đột Trung Đông trước hai ngã rẽ chiến lược -0
Israel kích hoạt cơ chế đánh chặn tên lửa Iran trong đêm. Ảnh: 

Trước đó, Ngoại trưởng Pakistan hôm 27/3 đã điện đàm với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nhằm trao đổi về tình hình khu vực và thúc đẩy các biện pháp chấm dứt xung đột. Hai bên nhấn mạnh đối thoại và ngoại giao là giải pháp duy nhất để hạ nhiệt tình hình, đồng thời ủng hộ nối lại đàm phán giữa Mỹ và Iran, coi đây là bước đi cần thiết để đảm bảo ổn định khu vực.

Trong diễn biến tích cực mới nhất, Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar hôm 29/3 cho biết Iran đã đồng ý cho phép 20 tàu treo cờ Pakistan đi qua Eo biển Hormuz. Theo thỏa thuận, mỗi ngày sẽ có hai tàu Pakistan đi qua Eo biển Hormuz. Ông Dar nói rằng quyết định của Iran là một “cử chỉ tích cực và mang tính xây dựng” và là “dấu hiệu báo trước của hòa bình”.

“Thông báo này đánh dấu một bước tiến có ý nghĩa hướng tới hòa bình và sẽ củng cố các nỗ lực chung của chúng ta theo hướng đó”, Ngoại trưởng Pakistan tuyên bố, cho biết động thái này sẽ góp phần mang lại ổn định cho khu vực và hỗ trợ các nỗ lực rộng lớn hơn nhằm giảm căng thẳng.

Xung đột Trung Đông trước hai ngã rẽ chiến lược -0
 Một binh sĩ Houthi vận hành súng máy gắn trên xe tuần tra tại địa điểm diễn ra cuộc tuần hành ủng hộ Iran ở Sanaa, Yemen ngày 27/3. Ảnh: Reuters

Hôm 27/3, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cũng cho biết các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran đã được nối lại thông qua các kênh trung gian. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng mức độ thiếu tin cậy giữa hai bên vẫn rất lớn, đặc biệt sau những diễn biến gần đây. 

Về phần mình, ngày 27/3, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết nước này dự kiến rằng chiến dịch quân sự nhằm vào Iran sẽ kết thúc "trong vài tuần, chứ không phải vài tháng". Trước đó, Mỹ thông báo đã có các cuộc đàm phán với phía Iran nhưng Tehran lên tiếng bác bỏ. Theo hãng thông tấn Tanim của Iran, nước này mới chỉ chuyển phản hồi về kế hoạch 15 điểm của Mỹ thông qua các kênh trung gian và hiện đang chờ phản hồi từ phía Washington.

Giới quan sát nhận định, các kênh đối thoại vẫn chưa hoàn toàn đóng lại, mở đường cho các triển vọng đàm phán giữa Mỹ, Israel và Iran. Tuy nhiên, khả năng đạt được đột phá trong ngắn hạn vẫn còn hạn chế, khi các bên trực tiếp tham gia xung đột chưa có dấu hiệu điều chỉnh lập trường rõ rệt, và các diễn tiến quân sự đang ngày càng phức tạp hơn.

Linh San

Các tin khác

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.

Tình hình thành trì Ali al-Taher làm phức tạp thêm căng thẳng Trung Đông

Tình hình thành trì Ali al-Taher làm phức tạp thêm căng thẳng Trung Đông

Việc Israel tuyên bố kiểm soát tác chiến mạng lưới đường hầm tại Ali al-Taher, vốn được Hezbollah xây dựng trong khoảng hai thập kỷ, đang đẩy mặt trận Lebanon vào một giai đoạn nhạy cảm mới. Diễn biến này càng đáng chú ý trong bối cảnh Iran từng chuyển tới Mỹ cảnh báo về nguy cơ phức tạp hóa tình hình tại khu vực này.