Các đặc phái viên Mỹ tới Doha nhằm thúc đẩy tiến trình đàm phán với Iran, song Tehran từ chối gặp mặt trực tiếp. Bất đồng về trình tự thực thi thỏa thuận và các vấn đề cốt lõi cho thấy khoảng cách giữa hai bên vẫn lớn, phủ bóng triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài.
Có những địa danh chỉ hiện ra rõ nhất khi bị chặn lại. Hormuz là một nơi như thế. Eo biển hẹp nối Vịnh Ba Tư với Biển Arab là nơi khoảng 20 triệu thùng dầu đi qua mỗi ngày, tương đương gần 1/5 tiêu thụ dầu và nhiên liệu lỏng toàn cầu. Trong hơn 100 ngày tuyến hàng hải ấy tê liệt, thế giới mới thấy nền kinh tế hiện đại vẫn có thể bị chi phối bởi một dải nước hẹp đến mức nào.
Trên thực tế, chuyến công du cấp cao của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Trung Quốc trong 2 ngày 14 và 15/5 chưa đạt được bất cứ bước đột phá nào về những vấn đề gai góc nhất còn tồn tại giữa hai cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới, như thuế quan, sở hữu trí tuệ, công nghệ hay xung đột Trung Đông. Song, những diễn biến tiếp nối đang dần củng cố nhận định chung của giới quan sát quốc tế: Ít nhất, cuộc tiếp xúc này đã mang tới những xung lực mang tính chất "phá băng", để từ đó dần tái định hình một cục diện mới.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ thế giới bước vào một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mới, khi lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu đang giảm với tốc độ chưa từng thấy, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung năng lượng chiến lược, đồng thời mùa du lịch hè ở Bắc bán cầu đang đến gần.
Chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran đang chứng kiến sự tham gia rất sâu của trí tuệ nhân tạo (AI) với khả năng rút ngắn quy trình phân tích mục tiêu từ hàng tháng xuống vài giây. Tuy nhiên, tốc độ kinh hoàng này đang đặt ra một câu hỏi hóc búa về cái giá phải trả cho độ chính xác.
Xung đột Trung Đông kéo dài hơn 2 tháng và eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa đang đẩy nhiều nền kinh tế châu Á vào giai đoạn khó khăn hơn của khủng hoảng năng lượng, khi giá nhiên liệu leo thang và “làn sóng tác động thứ hai” bắt đầu lan rộng.
Khác biệt ngày càng lộ rõ giữa Mỹ và Iran xung quanh chương trình hạt nhân của Tehran khiến tiến trình đàm phán bế tắc, dấy lên nguy cơ lệnh ngừng bắn sụp đổ và giao tranh bùng phát trở lại, kéo theo nhiều hệ lụy với an ninh Trung Đông.
Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.
Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.
Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.
Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.
Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Iran đã nhất trí bàn giao kho dự trữ uranium đã làm giàu và hai bên đang tiến gần một thỏa thuận hòa bình thực sự.
Quân đội Mỹ khẳng định không có bất cứ tàu bè nào ra vào cảng biển Iran qua eo biển Hormuz sau khi Washington triển khai 10.000 lính, 10 tàu chiến và hàng chục máy bay thực hiện lệnh phong tỏa.
Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận ông sẽ rời Islamabad, nơi diễn ra các cuộc đàm phán với Iran, mà không đạt được bất cứ thỏa thuận nào.
Phái đoàn Iran đã đến thủ đô Islamabad của Pakistan, nơi dự kiến diễn ra các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ, nhưng cảnh báo sẽ rút khỏi đối thoại nếu không được đáp ứng các "điều kiện tiên quyết".
Xung đột tại Trung Đông khiến dòng chảy năng lượng qua Eo biển Hormuz bị ảnh hưởng. Trong bối cảnh đó, châu Á là khu vực dễ tổn thương nhất khi phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu khí từ khu vực này.
Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .
Giá lương thực toàn cầu tiếp tục đi lên trong tháng 3/2026, đánh dấu tháng tăng thứ hai liên tiếp, theo báo cáo của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), trong bối cảnh chi phí năng lượng và phân bón leo thang do xung đột Trung Đông. Dù thị trường hiện chưa rơi vào trạng thái thiếu hụt, các chuyên gia cảnh báo rủi ro thực sự nằm ở phía trước, khi chi phí sản xuất tăng cao có thể làm suy giảm sản lượng trong các vụ mùa tới.
Giới chức Mỹ ngày 4/4 (giờ Việt Nam) xác nhận, một tiêm kích vừa bị bắn hạ trên không phận Iran, đồng thời kích hoạt chiến dịch giải cứu khẩn cấp trong vùng chiến sự.
