#Houthi

Ngày 19/9, lần đầu tiên kể từ khi xung đột với Houthi tái bùng phát, còi báo động phòng không lại vang rền trên bầu trời thủ đô Riyadh của Saudi Arabia. Cùng lúc, theo truyền thông Qatar, nước Mỹ phát đi cảnh báo gửi tới mọi công dân của mình tại Iraq, Bahrain, Oman, Saudi Arabia, Iran, Qatar, Lebanon, Kuwait và Jordan về việc "nâng cao cảnh giác", trong bối cảnh "môi trường an ninh vẫn phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ leo thang ngoài dự kiến".
Cục diện Trung Đông vẫn khó đoán định, khi bất cứ người chơi nào trong bàn cờ địa chính trị đều đang hướng tới những mục tiêu lợi ích đối lập hoặc đan cài, và tạo nên một nút thắt chưa thể tháo gỡ.

Arab Saudi, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan xúc tiến cuộc họp khẩn giữa các lãnh đạo quân sự cấp cao nhằm thảo luận phương án hỗ trợ Riyadh, trong bối cảnh Houthi gia tăng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV). Diễn biến đang đặt Hiệp ước Phòng thủ chung Mecca, được ba nước ký hồi tháng 8, trước một phép thử đáng chú ý. 

Lực lượng Houthi tại Yemen ngày 19/9 tuyên bố đã sử dụng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) tấn công các mục tiêu “nhạy cảm” tại thủ đô Riyadh của Arab Saudi, trong bối cảnh các cuộc tấn công nhằm vào nước này đang gia tăng.

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Lực lượng Houthi đang tiếp tục tiến hành các đợt tiến công chớp nhoáng tại Yemen cũng như phóng máy bay không người lái (UAV), tên lửa vào các thành phố của Arab Saudi, đáp trả lại các đợt không kích dữ dội từ các chiến đấu cơ của Riyadh.

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Xung đột tại Yemen đứng trước nguy cơ bùng phát trở lại khi lực lượng Houthi ngày 25/7 tuyên bố tấn công bằng tên lửa vào miền Nam Arab Saudi, sau khi liên quân do Riyadh dẫn đầu xác nhận thực hiện các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự của nhóm này ở tỉnh Hodeidah.

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện Mỹ diễn ra trong bối cảnh xung đột giữa nước này và Iran tiếp tục leo thang, với số thương vong của quân đội Mỹ gia tăng và chi phí quân sự ngày càng lớn.

Sau khi Houthi tuyên bố áp đặt lệnh cấm vận hàng hải lên Arab Saudi với hiệu lực ngay lập tức, liên minh quân sự do Riyadh dẫn đầu khẳng định sẽ hành động cứng rắn trước mọi mối đe dọa nhằm vào hoạt động hàng hải và an ninh khu vực.

Kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công nhằm vào Iran, các thành viên của “Trục kháng chiến” do Iran lãnh đạo ở Trung Đông - các lực lượng vũ trang phi nhà nước thân Iran - cũng đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu của Mỹ và Israel.

Đúng một tháng kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát, ngày 28/3, lực lượng Houthi phóng tên lửa tấn công Israel, đánh dấu lần đầu tiên tham gia trực tiếp vào cuộc chiến. Động thái này đẩy xung đột Trung Đông tới hai ngã rẽ: hoặc lan rộng ra toàn khu vực, hoặc hạ nhiệt thông qua các nỗ lực ngoại giao.

Nguy cơ xung đột lan rộng tại Trung Đông đang ngày một rõ ràng hơn sau khi phong trào Houthi hôm 28/3 (giờ địa phương) tuyên bố phát động các cuộc tấn công nhằm vào Israel, đúng vào thời điểm thuỷ quân lục chiến Mỹ có mặt tại khu vực này.

Các cuộc không kích do quân đội Israel thực hiện hôm 28/8 (giờ địa phương) được cho là nhằm tiêu diệt hệ thống lãnh đạo quân sự và chính trị của lực lượng Houthi tại Yemen.

Thông báo đêm 1/8 của lực lượng Houthi cho biết, nhóm này đã phóng một tên lửa đạn đạo siêu thanh Palestine-2 tấn công sân bay quốc tế Ben Gurion ở khu vực Tel Aviv, miền Trung Israel. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) ngay sau đó khẳng định đánh chặn thành công tên lửa này.

Sau nhiều tháng bị đình trệ vì các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV, tuyến hàng hải qua Biển Đỏ đang dần phục hồi. Theo chỉ huy chiến dịch hải quân EU Aspides, lưu lượng tàu qua eo Bab al-Mandab đã tăng 60% so với thời điểm thấp nhất giữa năm 2024, nhờ lực lượng Houthi tuyên bố chỉ tấn công tàu liên quan đến Israel.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã quyết định chuyển giao các ngòi nổ đặc biệt dùng cho hệ thống tên lửa phòng không, vốn được dành cho Ukraine, sang khu vực Trung Đông.

Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ từ bỏ chiến dịch ném bom hàng ngày nhằm vào lực lượng Houthi ở Yemen sau khi đạt được “hiểu biết chung” cũng như việc Oman xác nhận làm trung gian cho lệnh ngừng bắn giữa Washington và Houthi.

Một tên lửa do phiến quân Houthi tại Yemen bắn về phía Israel đã rơi xuống gần sân bay Ben Gurion, sân bay quốc tế chính của đất nước toạ lạc giữa Tel Aviv và Jerusalem, khiến nhiều hành khách hoảng loạn.