Syria trước nguy cơ thành điểm nóng đối đầu Israel - Thổ Nhĩ Kỳ

Israel không kích căn cứ quan trọng của Syria vài ngày sau cuộc thảo luận về hoạt động quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ, động thái làm lộ rõ những bất đồng ngày càng sâu giữa các bên, đồng thời đặt Mỹ trước sức ép phải ngăn nguy cơ các đồng minh Trung Đông đối đầu trực tiếp.

Cuộc điện đàm trước giờ không kích

Reuters hôm nay (20/8, giờ Hà Nội) dẫn các nguồn tin cấp cao xác nhận Giám đốc tình báo Mossad của Israel, ông Roman Gofman, đã có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Syria Asaad al-Shaibani cuối tuần trước. Đây là một trong những cuộc tiếp xúc cấp cao đáng chú ý nhất giữa Israel và Damascus kể từ khi chính quyền cựu Tổng thống Bashar al-Assad sụp đổ cuối năm 2024.

2026-08-18t131109z-1180689922-rc201nabcror-rtrmadp-3-syria-security-airbase-1.jpg
Nhà chứa máy bay bên trong căn cứ không quân Abu al-Duhur. Ảnh: Reuters

Theo nguồn tin, trọng tâm cuộc thảo luận là về hoạt động quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ tại Syria. Phía Israel đã đặt một loạt câu hỏi về việc Ankara gia tăng hiện diện quân sự, cung cấp vũ khí, máy bay không người lái và các hình thức hỗ trợ khác cho quân đội Syria.

Các bên chưa nêu chi tiết kết quả hội đàm, nhưng chưa đầy 4 ngày sau cuộc điện đàm giữa lãnh đạo Mossad và Ngoại trưởng Syria, Israel hôm 18/8 (giờ địa phương) đã mở cuộc không kích lớn vào căn cứ không quân Abu al-Duhur ở tỉnh Idlib, miền Tây Bắc Syria, gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ.

Một nguồn tin quân sự Syria và một người dân sống gần khu vực cho biết không có thương vong trong vụ tấn công. Reuters xác định đây dường như là lần đầu tiên Israel tấn công các cơ sở thuộc chính quyền Syria kể từ tháng 3/2026. Trong khi đó, một số hãng tin quốc tế nói rằng cuộc không kích xảy ra chỉ vài giờ sau khi phái đoàn quân sự Thổ Nhĩ Kỳ tới thăm Abu al-Duhur.

Căn cứ Abu al-Duhur trước đây từng là một cơ sở quân sự quan trọng của quân đội Syria, nằm ở ngã ba kết nối 3 tỉnh Idlib, Aleppo và Hama, nhưng hoạt động không đầy đủ từ nhiều năm qua. Sau khi chính quyền Assad sụp đổ, cơ sở này được đưa vào kế hoạch khôi phục và được Thổ Nhĩ Kỳ hỗ trợ trong quá trình tái thiết năng lực quân sự của Syria.

Sau cuộc không kích, Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 19/8 công khai cảnh báo Tel Aviv đã thực hiện đợt tập kích vì Syria đang "trên bờ vực vi phạm" thỏa thuận "hiện trạng về các vấn đề an ninh" giữa hai nước bằng cách cho phép quân đội Thổ Nhĩ Kỳ triển khai tại Abu al-Duhur.

original.jpg
Xe tăng Thổ Nhĩ Kỳ xuất hiện gần biên giới Syria trong một chiến dịch can thiệp năm 2014. Ảnh: GettyImages

"Israel sẽ không chấp nhận một cơ sở quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria mà có thể đe dọa Israel… Chúng tôi đã nói rõ với Thổ Nhĩ Kỳ: 'Đừng làm vậy'. Có vẻ như họ không nghe rõ thông điệp, vì vậy chúng tôi đã đảm bảo rằng họ hiểu rõ hơn", ông Netanyahu nêu.

Ankara bác bỏ cáo buộc của Israel. Ngày 19/8, Phủ Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ gọi những tuyên bố của Israel về ý định quân sự của Ankara tại Syria là "không thể chấp nhận”, đồng thời cho rằng các cáo buộc này nhằm biện minh cho những cuộc không kích vi phạm chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Syria.

Ngoại trưởng Syria cùng ngày cũng phủ nhận lý do mà Israel đưa ra. Trả lời Axios, ông Shaibani cho biết Damascus đã trao đổi với Israel và giải thích rằng các hoạt động xây dựng tại Abu al-Duhur không nhằm thiết lập một căn cứ quân sự thường trực của Thổ Nhĩ Kỳ. Theo ông, căn cứ vẫn nằm hoàn toàn dưới quyền kiểm soát và chủ quyền của Syria và cuộc không kích của Israel là hành động không có cơ sở.

Nguy cơ thêm một mặt trận đối đầu ở Trung Đông

Vụ không kích Abu al-Duhur diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Israel và Thổ Nhĩ Kỳ vốn không mấy tốt đẹp. Hai nước cùng là đồng minh của Mỹ và từng có quan hệ thân thiết, nhưng mối quan hệ đó suy giảm những năm gần đây. Theo AlJazeera, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan là một trong những nhà lãnh đạo chỉ trích mạnh mẽ nhất các hoạt động quân sự và chính sách của Israel đối với người Palestine, trong khi Israel phàn nàn rằng nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ Hamas.

Sự sụp đổ của chính quyền al-Assad cuối năm 2024 đã mở ra một điểm cạnh tranh mới giữa Ankara và Tel Aviv bởi hai bên có cách tiếp cận khác biệt. Ankara tuyên bố họ muốn một Syria thống nhất, ổn định và đủ năng lực để tự quản lý lãnh thổ, đồng thời coi việc củng cố chính quyền Damascus là một phần trong chiến lược bảo đảm an ninh biên giới và mở rộng ảnh hưởng khu vực.

thumbs-b-c-033b4d5ef0befa2ddcdee4e6698fc81a.jpg
Lực lượng Israel mở rộng kiểm soát lãnh thổ Syria sau sự sụp đổ của chính quyền cựu Tổng thống Assad. Ảnh: Anadolu

Ngược lại, Israel ưu tiên ngăn chặn bất kỳ lực lượng nào mà nước này cho là có khả năng tạo ra mối đe dọa quân sự mới ở phía Bắc. Thời gian qua, Israel tăng cường hoạt động nhằm ngăn các loại vũ khí và trang thiết bị quân sự rơi vào tay những lực lượng mà Tel Aviv coi là thù địch. Israel cũng mở rộng kiểm soát một số vùng lãnh thổ của Syria gần biên giới.

Theo giới quan sát, Israel và Thổ Nhĩ Kỳ đều có năng lực quân sự đáng kể và đang hoạt động trên lãnh thổ Syria. Khi các hoạt động quân sự diễn ra ngày càng gần nhau, nguy cơ tính toán sai, hiểu nhầm ý đồ hoặc xảy ra sự cố ngoài dự kiến cũng tăng theo.

Nếu lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ có mặt tại một cơ sở mà Israel coi là mục tiêu quân sự, bất kỳ cuộc tấn công nào của Israel nhằm vào cơ sở đó đều có khả năng làm phát sinh thương vong đối với quân nhân Thổ Nhĩ Kỳ, từ đó tạo ra sức ép buộc Ankara phải phản ứng bằng biện pháp quân sự.

Trước tình thế hiện nay, Mỹ đang tìm cách ngăn căng thẳng giữa Israel và Thổ Nhĩ Kỳ vượt kiểm soát. Đặc phái viên Mỹ về Syria, đồng thời là Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack, ngày 19/8 mô tả cuộc không kích vào Abu al-Duhur "là sự leo thang không cần thiết và không thúc đẩy ổn định khu vực".

Reuters dẫn lời ông Barrack nói rằng Mỹ cũng đang thúc đẩy xây dựng một cơ chế liên lạc chính thức hơn nhằm ngăn những sự cố quân sự phát triển thành xung đột, nhưng chưa rõ Israel có tham gia cơ chế đó hay không.

Al Jazeera ngày 19/8 cho biết các lực lượng Israel sáng cùng ngày được cho là còn tiến hành một cuộc đột kích tại khu vực Quneitra, Tây Nam Syria, và bắt giữ hai người. Những hoạt động như vậy tiếp tục làm phức tạp các nỗ lực thiết lập một khuôn khổ an ninh giữa Damascus và Tel Aviv.

Các cuộc đàm phán giữa Israel và Syria đã diễn ra nhiều tháng, nhưng chưa đi đến kết quả cuối cùng. "Rất khó để thiết lập một cơ chế khi chỉ có một bên gây ra xung đột. Tiến trình thương lượng giữa Israel-Syria rơi vào bế tắc vì quyền quyết định nằm trong tay Israel và họ hiện không thấy cần thiết phải ưu tiên các cuộc đàm phán với Damascus", Samy Akil, cố vấn cấp cao của Syria Report, nói với AlJazeera.

Thái Hà

Các tin khác

Lỗ hổng cố hữu của hạ tầng kiểm soát không lưu Mỹ

Lỗ hổng cố hữu của hạ tầng kiểm soát không lưu Mỹ

Sự cố kỹ thuật nghiêm trọng xảy ra trong quá trình nâng cấp hệ thống viễn thông đã buộc Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) phải ban bố lệnh dừng bay toàn quốc trong nhiều giờ, làm tê liệt hoạt động đi lại và phơi bày những lỗ hổng kéo dài nhiều thập kỷ của hạ tầng kiểm soát không lưu nước này.

Từ Nvidia nhìn lại bài toán kế nhiệm tại Thung lũng Silicon

Từ Nvidia nhìn lại bài toán kế nhiệm tại Thung lũng Silicon

Từ Nvidia đến Apple, Microsoft hay Tesla, vai trò của người sáng lập luôn gắn với những bước ngoặt phát triển. Trong bối cảnh đó, việc CEO Jensen Huang rời Nvidia sau bê bối đời tư đang đặt tập đoàn trước phép thử lớn về khả năng duy trì tăng trưởng, lợi thế cạnh tranh và sự ổn định trong giai đoạn chuyển giao lãnh đạo.

Những vấn đề nào sẽ làm nóng Thượng đỉnh Mỹ - Nga – Trung?

Những vấn đề nào sẽ làm nóng Thượng đỉnh Mỹ - Nga – Trung?

Kế hoạch tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh giữa lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc bên lề Hội nghị Cấp cao APEC tại Thâm Quyến đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận quốc tế. Theo giới chuyên gia, cuộc gặp không chỉ phản ánh những tính toán chiến lược của ba cường quốc mà còn có thể tác động đến cục diện an ninh quốc tế.

Viện trợ bị cắt, người tị nạn Palestine tại Lebanon đối mặt với khủng hoảng chồng chất

Viện trợ bị cắt, người tị nạn Palestine tại Lebanon đối mặt với khủng hoảng chồng chất

Tình trạng thiếu hụt ngân sách nghiêm trọng của Cơ quan Liên hợp quốc (LHQ) cứu trợ người tị nạn Palestine (UNRWA) đang khiến các dịch vụ giáo dục, y tế và hỗ trợ xã hội tại những khu tị nạn Palestine ở Lebanon bị thu hẹp. Không chỉ đối mặt với khó khăn kinh tế và thiếu thốn các dịch vụ thiết yếu, hàng trăm nghìn người tị nạn còn phải chịu thêm sức ép từ tình trạng thất nghiệp, gia tăng tội phạm, ma túy và nguy cơ phải di dời do xung đột.

Những toan tính đằng sau “Sáng kiến Hải quân Bắc Cực”

Những toan tính đằng sau “Sáng kiến Hải quân Bắc Cực”

Việc 10 quốc gia Bắc Âu và khu vực lân cận thống nhất tăng cường hợp tác hải quân phản ánh những điều chỉnh đáng chú ý trong chính sách quốc phòng châu Âu. Sáng kiến này không chỉ hướng tới nâng cao năng lực phối hợp quân sự mà còn đặt ra những vấn đề về bảo vệ hạ tầng chiến lược, ứng dụng công nghệ và duy trì cân bằng an ninh tại Bắc Đại Tây Dương và Biển Baltic.

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Ngày 10/11, các quan chức Nga và Ukraine đã có cuộc gặp tại Abu Dhabi (Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất - UAE) trong vòng đàm phán hòa bình đầu tiên kể từ tháng 2, đánh dấu một nỗ lực mới nhằm chấm dứt chiến sự dưới sự thúc đẩy của các đặc phái viên do Tổng thống Mỹ Donald Trump tiến cử. 

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen, từ xung đột vũ trang, lạm phát gia tăng đến những bất định do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, các nhà lãnh đạo Liên hợp quốc (LHQ) và đại diện chính phủ nhiều nước nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì ưu tiên đối với vấn đề khí hậu.

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.