Khi trí tuệ nhân tạo làm thay đổi nguy cơ tấn công mạng

Cảnh báo mới từ Cơ quan Liên bang về An toàn thông tin Đức cho thấy trí tuệ nhân tạo đang khiến các cuộc tấn công mạng trở nên nhanh hơn, tinh vi hơn và khó ngăn chặn hơn. Khi những hệ thống thiết yếu ngày càng phụ thuộc vào công nghệ số, bài toán bảo đảm an ninh mạng không chỉ còn giới hạn trong lĩnh vực công nghệ.

Hôm 19/11 (giờ địa phương), Cơ quan Liên bang về An toàn thông tin Đức (BSI) nâng mức đánh giá tình hình an ninh công nghệ thông tin của nước này từ “căng thẳng” lên “căng thẳng đến nghiêm trọng”, đồng thời cảnh báo trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi đáng kể phương thức tấn công mạng.

Reuters dẫn báo cáo của BSI cho biết, các mô hình AI tiên tiến có thể giúp đối tượng tấn công phát hiện và khai thác lỗ hổng bảo mật nhanh hơn, với chi phí thấp hơn và khả năng nhắm mục tiêu chính xác hơn. Đáng chú ý, chỉ số Cyber Index do cơ quan này theo dõi đã tăng từ 124 điểm vào giữa năm 2025 lên 238 điểm cùng kỳ năm 2026, phản ánh mức độ gia tăng của các nguy cơ an ninh mạng.

174477-cyberattack.jpg
Ảnh minh họa MST.

Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh châu Âu liên tiếp ghi nhận những sự cố ảnh hưởng đến hoạt động của các cơ quan, doanh nghiệp và dịch vụ thiết yếu. Cũng trong ngày 19/11, Ủy ban châu Âu xác nhận đã trở thành mục tiêu của một cuộc tấn công mạng có sử dụng AI, khiến các hệ thống xử lý bảng lương, quản lý thời gian làm việc và hoàn trả chi phí y tế bị gián đoạn trong khoảng 10 ngày.

Theo BSI, quá trình số hóa cùng sự gia tăng của các thiết bị kết nối đang mở rộng những điểm có thể bị khai thác, trong khi năng lực phòng vệ của nhiều tổ chức chưa theo kịp những thay đổi của môi trường công nghệ.

Công nghệ làm thay đổi phương thức tấn công

Sự phát triển của AI đang tạo điều kiện tự động hóa nhiều công đoạn trong hoạt động tấn công mạng. Các công cụ ứng dụng công nghệ này có thể phân tích lượng lớn dữ liệu, rà soát mã nguồn và nhận diện điểm yếu của hệ thống với tốc độ cao, qua đó giảm thời gian và nguồn lực cần thiết để tiếp cận mục tiêu.

Báo cáo về các mối đe dọa an ninh mạng năm 2026 của Cơ quan An ninh mạng Liên minh châu Âu (ENISA) cũng ghi nhận AI ngày càng được khai thác để hỗ trợ các hoạt động độc hại, từ tạo nội dung lừa đảo đến thực hiện một số thao tác kỹ thuật.

Dù vậy, AI không thay thế hoàn toàn những phương thức tấn công truyền thống. Việc lợi dụng phần mềm chưa được cập nhật, đánh cắp thông tin đăng nhập hoặc khai thác sự thiếu cảnh giác của người sử dụng vẫn phổ biến. Sự kết hợp giữa những kỹ thuật này với AI có thể khiến các cuộc tấn công được triển khai nhanh hơn và trên phạm vi rộng hơn.

Thách thức càng gia tăng khi số lượng lỗ hổng bảo mật tiếp tục tăng. Theo ENISA, hơn 48.000 lỗ hổng mới được công bố trong năm 2025, tăng 22% so với năm trước, tạo thêm sức ép đối với các đơn vị quản trị trong việc phát hiện và khắc phục kịp thời.

Ở chiều ngược lại, AI cũng mang lại lợi ích cho hoạt động phòng thủ thông qua khả năng phát hiện bất thường, phân tích cảnh báo và hỗ trợ nhận diện nguy cơ. Điều này cho thấy công nghệ không chỉ làm gia tăng thách thức mà còn mở ra những phương thức bảo vệ mới, tùy thuộc vào năng lực ứng dụng của từng tổ chức.

Nguy cơ đối với hạ tầng thiết yếu

Tác động của các cuộc tấn công mạng không còn giới hạn ở việc mất dữ liệu hay gián đoạn hệ thống công nghệ thông tin, mà có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh tế và cung cấp dịch vụ công.

Báo cáo tháng 9/2026 của ENISA cho biết, 73% số tổ chức bị nhắm mục tiêu trong các sự kiện được phân tích thuộc nhóm thực thể thiết yếu hoặc quan trọng. Cơ quan hành chính công chiếm tỷ lệ cao nhất với 32%, tiếp đến là dịch vụ kinh doanh, vận tải, sản xuất và tài chính.

Trong số các hình thức tấn công, mã độc tống tiền tiếp tục được đánh giá là một trong những mối đe dọa gây hậu quả nghiêm trọng. Ngoài đánh cắp hoặc mã hóa dữ liệu, hình thức này có thể làm gián đoạn hoạt động của bệnh viện, cơ sở năng lượng, hệ thống giao thông và các dịch vụ công, kéo theo những ảnh hưởng đối với đời sống xã hội.

Đáng chú ý, sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các hệ thống số khiến tác động của một sự cố có nguy cơ lan rộng. Một nhà cung cấp phần mềm, dịch vụ lưu trữ hoặc viễn thông bị tấn công có thể kéo theo gián đoạn tại nhiều tổ chức sử dụng chung hạ tầng.

Giám đốc điều hành ENISA Juhan Lepassaar cảnh báo các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng có tính liên kết, trong khi những nhóm tấn công có thể mở rộng tác động thông qua sự phụ thuộc giữa các dịch vụ số. Thực tế này đặt ra yêu cầu không chỉ bảo vệ từng hệ thống riêng lẻ mà còn phải bảo đảm khả năng duy trì hoạt động của các lĩnh vực thiết yếu khi xảy ra sự cố.

Thu hẹp khoảng cách phòng thủ, tăng cường hợp tác

Trước những nguy cơ trên, một trong những vấn đề đặt ra là sự chênh lệch về năng lực bảo mật giữa các tổ chức. Theo BSI, các đơn vị vận hành hạ tầng trọng yếu tại Đức nhìn chung có mức độ bảo vệ tốt hơn, trong khi nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp khó khăn về nguồn lực, nhân sự và khả năng nâng cấp hệ thống.

0.jpg
Nhân viên một siêu thị tại Thụy Điển đem bỏ thực phẩm bị hỏng trong đợt tấn công mạng ngày 2/11. Ảnh: Reuters

Khảo sát của ENISA cho thấy gần một phần ba số tổ chức được hỏi chưa tiến hành đánh giá an ninh mạng trong vòng 12 tháng, còn 28% cần hơn ba tháng để khắc phục các lỗ hổng nghiêm trọng. Những hạn chế này cho thấy khoảng cách giữa yêu cầu bảo mật và năng lực ứng phó thực tế vẫn là thách thức đáng kể.

Ở cấp độ chính sách, Liên minh châu Âu đang tăng cường các yêu cầu quản trị rủi ro thông qua Chỉ thị NIS2 và những quy định về khả năng chống chịu của sản phẩm công nghệ số. Các biện pháp này hướng tới nâng cao trách nhiệm bảo mật, khả năng ứng phó sự cố và mức độ an toàn của những lĩnh vực quan trọng.

Tuy nhiên, hiệu quả phòng thủ không chỉ phụ thuộc vào khuôn khổ pháp lý mà còn đòi hỏi sự đầu tư thực chất của từng tổ chức, từ cập nhật phần mềm, kiểm soát quyền truy cập đến đào tạo nhân lực và ứng dụng công nghệ phát hiện nguy cơ.

Đồng thời, tính chất xuyên biên giới của các cuộc tấn công khiến hợp tác quốc tế trở thành yêu cầu ngày càng quan trọng. Chia sẻ thông tin kỹ thuật, cảnh báo sớm và phối hợp xử lý sự cố có thể giúp các quốc gia hạn chế nguy cơ lan rộng, đồng thời nâng cao khả năng ứng phó trước những phương thức tấn công mới.

Kim Khánh

Các tin khác

Những vấn đề nào sẽ làm nóng Thượng đỉnh Mỹ - Nga – Trung?

Những vấn đề nào sẽ làm nóng Thượng đỉnh Mỹ - Nga – Trung?

Kế hoạch tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh giữa lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc bên lề Hội nghị Cấp cao APEC tại Thâm Quyến đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận quốc tế. Theo giới chuyên gia, cuộc gặp không chỉ phản ánh những tính toán chiến lược của ba cường quốc mà còn có thể tác động đến cục diện an ninh quốc tế.

Viện trợ bị cắt, người tị nạn Palestine tại Lebanon đối mặt với khủng hoảng chồng chất

Viện trợ bị cắt, người tị nạn Palestine tại Lebanon đối mặt với khủng hoảng chồng chất

Tình trạng thiếu hụt ngân sách nghiêm trọng của Cơ quan Liên hợp quốc (LHQ) cứu trợ người tị nạn Palestine (UNRWA) đang khiến các dịch vụ giáo dục, y tế và hỗ trợ xã hội tại những khu tị nạn Palestine ở Lebanon bị thu hẹp. Không chỉ đối mặt với khó khăn kinh tế và thiếu thốn các dịch vụ thiết yếu, hàng trăm nghìn người tị nạn còn phải chịu thêm sức ép từ tình trạng thất nghiệp, gia tăng tội phạm, ma túy và nguy cơ phải di dời do xung đột.

Những toan tính đằng sau “Sáng kiến Hải quân Bắc Cực”

Những toan tính đằng sau “Sáng kiến Hải quân Bắc Cực”

Việc 10 quốc gia Bắc Âu và khu vực lân cận thống nhất tăng cường hợp tác hải quân phản ánh những điều chỉnh đáng chú ý trong chính sách quốc phòng châu Âu. Sáng kiến này không chỉ hướng tới nâng cao năng lực phối hợp quân sự mà còn đặt ra những vấn đề về bảo vệ hạ tầng chiến lược, ứng dụng công nghệ và duy trì cân bằng an ninh tại Bắc Đại Tây Dương và Biển Baltic.

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Ngày 10/11, các quan chức Nga và Ukraine đã có cuộc gặp tại Abu Dhabi (Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất - UAE) trong vòng đàm phán hòa bình đầu tiên kể từ tháng 2, đánh dấu một nỗ lực mới nhằm chấm dứt chiến sự dưới sự thúc đẩy của các đặc phái viên do Tổng thống Mỹ Donald Trump tiến cử. 

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen, từ xung đột vũ trang, lạm phát gia tăng đến những bất định do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, các nhà lãnh đạo Liên hợp quốc (LHQ) và đại diện chính phủ nhiều nước nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì ưu tiên đối với vấn đề khí hậu.

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.