Thượng đỉnh lịch sử Mỹ - Nga - Trung: Cơ hội đối thoại hay phép thử quyền lực?

Ngày 19/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã bước vào cuộc gặp thượng đỉnh ba bên chưa từng có tiền lệ tại thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc), tập trung thảo luận về cuộc chiến Ukraine và vấn đề kiểm soát vũ khí hạt nhân.

Trước đó, trả lời phỏng vấn kênh truyền hình Fox News, Tổng thống Trump bày tỏ sự ấn tượng trước nghi thức đón tiếp trọng thị mà nước chủ nhà dành cho ông.

6afeb4dd0ca18c2a4af84043.png
Các nhà lãnh đạo Nga, Trung Quốc, Mỹ đến tham dự cuộc họp ba bên ngày 19/11. Ảnh Reuters

Về phần mình, ông Tập Cận Bình đã trực tiếp ra sân bay đón Tổng thống Trump – lần đầu tiên nhà lãnh đạo Trung Quốc thực hiện nghi thức này đối với một nguyên thủ nước ngoài kể từ khi nhậm chức, nhằm đáp lại cử chỉ tương tự của ông Trump tại Căn cứ liên hợp Andrews (Mỹ) hồi tháng 9 vừa qua.

"Ông ấy là một nhà lãnh đạo vĩ đại và chưa từng ra sân bay đón bất kỳ ai. Sự đón tiếp nồng hậu, hàng nghìn người dân, các em nhỏ và đội danh dự... đó là sự tôn trọng lớn lao. Đây là một thắng lợi lớn cho nước Mỹ và cũng là thắng lợi lớn cho Trung Quốc", Tổng thống Trump chia sẻ.

Cuộc gặp ba bên diễn ra bên lề Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC). Ngồi quanh chiếc bàn tròn lớn tại phòng họp, lãnh đạo ba cường quốc hạt nhân hàng đầu thế giới đã lần lượt đưa ra những phát biểu khai mạc mang nhiều thông điệp chiến lược.

Những tín hiệu đối thoại trái chiều

Mở đầu cuộc gặp, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định sự kiện này đang tạo nên dấu mốc lịch sử: "Chúng ta thực sự đang làm nên lịch sử. Ba nước chúng ta có rất nhiều vấn đề cần thảo luận. Không nền hòa bình nào được kiến tạo bằng cách khước từ các cơ hội tiếp xúc".

Cùng chung quan điểm thúc đẩy giải pháp, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhận định ba quốc gia chia sẻ "nhiều lợi ích chung trong việc giải quyết các cuộc xung đột khu vực, bao gồm cả chiến sự đang diễn ra tại Ukraine".

Trong khi đó, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình không đề cập trực tiếp tới vấn đề Ukraine trong phần phát biểu mở đầu. Thay vào đó, nhà lãnh đạo Trung Quốc nhấn mạnh tầm quan trọng của sự ổn định giữa các nước lớn: "Lịch sử cho thấy khi các cường quốc chung sống hòa thuận, thế giới sẽ hòa bình. Khi các cường quốc xung đột, thế giới sẽ rơi vào hỗn loạn".

Theo giới phân tích quốc tế, cuộc gặp ba bên này khó có thể tạo ra các thỏa thuận đột phá do những bất đồng sâu sắc về vấn đề Ukraine, Iran, vũ khí hạt nhân cũng như thương mại.

Trước phiên họp chung, Tổng thống Trump đã có các cuộc tiếp xúc song phương riêng rẽ với ông Tập Cận Bình và ông Putin. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết cả ông và Chủ tịch Tập Cận Bình đều đặc biệt quan tâm đến việc đảm bảo dòng chảy dầu mỏ thông suốt qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược đang bị gián đoạn bởi cuộc xung đột liên quan đến Iran. Đáng chú ý, xuyên suốt hai ngày diễn ra hội nghị, nhà lãnh đạo Trung Quốc chưa đưa ra bất kỳ bình luận công khai nào về cả vấn đề Ukraine lẫn Iran.

Bà Patricia Kim, chuyên gia về chính sách đối ngoại tại Viện Brookings (Mỹ), nhận định Bắc Kinh không muốn bị nhìn nhận là bên đứng ra môi giới cho một thỏa thuận về Ukraine trong bối cảnh vắng mặt đại diện của Kiev và các nhà lãnh đạo châu Âu. "Chủ tịch Tập Cận Bình luôn coi cuộc đối đầu Nga - Ukraine về cơ bản là vấn đề của châu Âu, điều này khiến Bắc Kinh càng ít có động lực đứng ra gánh vác trách nhiệm giải quyết", bà Kim phân tích.

Thách thức từ kiểm soát hạt nhân đến cạnh tranh công nghệ

Tại phiên họp chính thức của APEC diễn ra cùng ngày, Chủ tịch Tập Cận Bình kêu gọi duy trì thương mại "tự do và cởi mở", đồng thời cùng Tổng thống Putin lên tiếng chỉ trích các chính sách "bảo hộ" thương mại và lệnh trừng phạt từ phương Tây. Trong khi đó, các nhà lãnh đạo phương Tây cho rằng mô hình tăng trưởng tập trung vào năng lực sản xuất công nghiệp thay vì tiêu dùng nội địa của Trung Quốc đang tạo ra sự mất cân bằng thương mại toàn cầu.

Về phía Nga, dù vừa chịu tổn thất sau vụ cây cầu huyết mạch nối bán đảo Crimea với đất liền Nga bị đánh sập, Tổng thống Putin vẫn khẳng định vai trò then chốt của Moskva đối với an ninh lương thực và năng lượng tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Ở chiều ngược lại, dù đang chịu áp lực trong nước sau thất bại tại cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ và vụ việc liên quan đến tập đoàn Nvidia, Tổng thống Trump vẫn tuyên bố đanh thép rằng Mỹ đã và đang là một cường quốc Thái Bình Dương trong suốt hàng trăm năm qua.

6afeb84e360517065172a1e0.png
Các nhà lãnh đạo Mỹ - Nga - Trung tại cuộc gặp. Ảnh Reuters

Một trong những trọng tâm khó khăn nhất tại bàn đàm phán ba bên là vấn đề kiểm soát vũ khí hạt nhân. Tổng thống Trump kiên quyết đưa nội dung này thành chủ đề chính của hội nghị, bất chấp việc Bắc Kinh nhiều lần từ chối tham gia các cuộc đàm phán với Washington và Moskva – hai quốc gia sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn hơn nhiều so với Trung Quốc. "Từ bỏ chúng không phải là một việc dễ dàng", ông Trump nói thẳng với hai người đồng cấp ngay khi bắt đầu cuộc họp.

Ông Craig Singleton, chuyên gia tại Quỹ Bảo vệ Dân chủ (FDD), nhận định các nhà lãnh đạo có nhiều lý do để xuất hiện cùng nhau, nhưng lại có quá ít điểm chung để đạt được các thỏa thuận thực chất do những mâu thuẫn sâu sắc về Ukraine, Iran, hạt nhân, thương mại. "Một bức ảnh chung có thể mang lại lợi ích truyền thông cho cả ba nhà lãnh đạo, nhưng việc thống nhất chương trình nghị sự lại khó khăn hơn nhiều", ông Singleton đánh giá.

Cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập Cận Bình diễn ra ngay sau khi hai nước gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại trong tháng này, nhưng lại phủ bóng bởi những lo ngại xoay quanh vụ việc của Nvidia. Vụ việc đang đặt ra dấu hỏi lớn về tính hiệu quả của các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ. Theo ông Singleton, đây chính là kịch bản bất lợi nhất đối với Bắc Kinh: Trung Quốc muốn đàm phán trực tiếp với Tổng thống Mỹ để tiếp cận nguồn cung chip, nhưng thay vào đó, họ có nguy cơ phải đối mặt với các đạo luật siết chặt xuất khẩu công nghệ được lưỡng đảng Mỹ thông qua.

Tiến Kim

Các tin khác

Viện trợ bị cắt, người tị nạn Palestine tại Lebanon đối mặt với khủng hoảng chồng chất

Viện trợ bị cắt, người tị nạn Palestine tại Lebanon đối mặt với khủng hoảng chồng chất

Tình trạng thiếu hụt ngân sách nghiêm trọng của Cơ quan Liên hợp quốc (LHQ) cứu trợ người tị nạn Palestine (UNRWA) đang khiến các dịch vụ giáo dục, y tế và hỗ trợ xã hội tại những khu tị nạn Palestine ở Lebanon bị thu hẹp. Không chỉ đối mặt với khó khăn kinh tế và thiếu thốn các dịch vụ thiết yếu, hàng trăm nghìn người tị nạn còn phải chịu thêm sức ép từ tình trạng thất nghiệp, gia tăng tội phạm, ma túy và nguy cơ phải di dời do xung đột.

Những toan tính đằng sau “Sáng kiến Hải quân Bắc Cực”

Những toan tính đằng sau “Sáng kiến Hải quân Bắc Cực”

Việc 10 quốc gia Bắc Âu và khu vực lân cận thống nhất tăng cường hợp tác hải quân phản ánh những điều chỉnh đáng chú ý trong chính sách quốc phòng châu Âu. Sáng kiến này không chỉ hướng tới nâng cao năng lực phối hợp quân sự mà còn đặt ra những vấn đề về bảo vệ hạ tầng chiến lược, ứng dụng công nghệ và duy trì cân bằng an ninh tại Bắc Đại Tây Dương và Biển Baltic.

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Ngày 10/11, các quan chức Nga và Ukraine đã có cuộc gặp tại Abu Dhabi (Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất - UAE) trong vòng đàm phán hòa bình đầu tiên kể từ tháng 2, đánh dấu một nỗ lực mới nhằm chấm dứt chiến sự dưới sự thúc đẩy của các đặc phái viên do Tổng thống Mỹ Donald Trump tiến cử. 

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen, từ xung đột vũ trang, lạm phát gia tăng đến những bất định do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, các nhà lãnh đạo Liên hợp quốc (LHQ) và đại diện chính phủ nhiều nước nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì ưu tiên đối với vấn đề khí hậu.

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.