COP31 bất đồng sâu sắc về nhiên liệu hóa thạch và tài chính khí hậu

Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) tại Thổ Nhĩ Kỳ đã phải kéo dài thời gian đàm phán trong ngày 20/11 (giờ địa phương) khi gần 200 quốc gia chưa thể thu hẹp bất đồng về việc loại bỏ nhiên liệu hóa thạch và hỗ trợ tài chính cho các nước đang phát triển ứng phó với biến đổi khí hậu.

Hội nghị COP31 vốn dự kiến kết thúc trong ngày 20/11, song các cuộc thương lượng vẫn rơi vào bế tắc khi các bên chưa tìm được tiếng nói chung về những nội dung quan trọng trong văn kiện cuối cùng. Các tổ chức môi trường theo dõi hội nghị đã gia tăng sức ép đối với nước chủ nhà Thổ Nhĩ Kỳ và Australia, quốc gia đảm nhiệm vai trò điều phối đàm phán, cho rằng tiến trình hội nghị đang thiếu tham vọng trước cuộc khủng hoảng khí hậu ngày càng nghiêm trọng.

Bất đồng về nhiên liệu hóa thạch và tài chính khí hậu

Hai vấn đề gây tranh cãi lớn nhất tại COP31 là việc liệu văn kiện cuối cùng có đề cập đến lộ trình chấm dứt sử dụng nhiên liệu hóa thạch - nguyên nhân chính gây ra tình trạng nóng lên toàn cầu - hay không, cũng như cam kết hỗ trợ tài chính cho các quốc gia đang phát triển thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trong bản dự thảo thỏa thuận được công bố ngày 19/11, các nhà đàm phán đã loại bỏ toàn bộ nội dung đề cập đến việc chấm dứt sử dụng nhiên liệu hóa thạch sau khi Arab Saudi cùng một số quốc gia sản xuất dầu mỏ và khí đốt lớn phản đối. Động thái này lập tức vấp phải phản ứng từ nhiều nước, đặc biệt là những quốc gia đang phải đối mặt trực tiếp với các tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.

bzsixkhr-2-jjw-3-nbyr-5-wujvabny.png
Bộ trưởng Môi trường Thổ Nhĩ Kỳ kiêm Chủ tịch COP31 Murat Kurum, Bộ trưởng Biến đổi Khí hậu và Năng lượng Australia Chris Bowen, và Thư ký điều hành UNFCCC Simon Stiell tham dự một cuộc họp báo trong khuôn khổ hội nghị COP31. Ảnh Reuters

Phát biểu tại cuộc họp báo, Bộ trưởng Môi trường Panama Juan Carlos Navarro nhấn mạnh, việc một hội nghị COP hoặc văn kiện tổng kết không đề cập đến nhiên liệu hóa thạch là điều không thể chấp nhận được. Ông khẳng định Panama sẽ không chấp nhận một kết quả như vậy.

Không chỉ vấn đề nhiên liệu hóa thạch, dự thảo thỏa thuận mới nhất còn loại bỏ đề xuất về mục tiêu tài chính trị giá 120 tỷ USD nhằm hỗ trợ các nước đang phát triển thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây vốn là một trong những nội dung được nhiều quốc gia nghèo và dễ bị tổn thương đặc biệt quan tâm, trong bối cảnh họ phải đối mặt với những hậu quả ngày càng nặng nề của nước biển dâng, thiên tai cực đoan và suy giảm tài nguyên.

Một phiên bản dự thảo mới dự kiến sẽ sớm được công bố, song triển vọng đạt được những thay đổi đáng kể về nội dung vẫn khá hạn chế. Bộ trưởng Khí hậu Vanuatu Ralph Regenvanu nhận định văn kiện đang được xây dựng khó có thể thể hiện mức độ tham vọng cao như kỳ vọng.

Đối với Vanuatu, quốc đảo ở Nam Thái Bình Dương đang chịu nguy cơ ngày càng lớn từ nước biển dâng và những cơn bão mạnh, việc đạt được các cam kết quốc tế cụ thể về giảm phát thải và hỗ trợ tài chính có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Trong khi đó, ông Chris Bowen, đại diện Australia giữ vai trò chủ trì đàm phán, cho biết vẫn hy vọng các bên có thể đạt được một thỏa thuận mà tất cả đều có thể chấp nhận. Ông thừa nhận các quốc gia có những quan điểm khác biệt sâu sắc, song nhấn mạnh không bên nào đề nghị từ bỏ đàm phán.

Theo ông Bowen, những mục tiêu có ý nghĩa thường không dễ dàng đạt được. Vì vậy, các bên cần tiếp tục đối thoại và tìm kiếm giải pháp dung hòa thay vì rời khỏi bàn thương lượng.

Trên thực tế, việc các hội nghị COP phải kéo dài quá thời hạn dự kiến không phải hiện tượng mới. Trong những năm gần đây, các cuộc đàm phán thường xuyên vượt quá thời hạn chính thức hơn 24 giờ do yêu cầu đạt được đồng thuận giữa số lượng lớn quốc gia có lợi ích và ưu tiên khác nhau.

Công nghệ thu giữ carbon gây tranh cãi

Một nội dung khác làm gia tăng bất đồng tại COP31 là việc đưa công nghệ loại bỏ khí nhà kính khỏi khí quyển vào dự thảo thỏa thuận. Văn kiện hiện tại thừa nhận nguy cơ nhiệt độ toàn cầu vượt ngưỡng mục tiêu đã đề ra, đồng thời khuyến khích đẩy nhanh triển khai các công nghệ có khả năng loại bỏ khí nhà kính nhằm từng bước đưa nhiệt độ toàn cầu giảm trở lại.

Tuy nhiên, một số đoàn đại biểu cho rằng việc nhấn mạnh các giải pháp công nghệ như thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon (CCUS) có thể tạo điều kiện để các quốc gia tiếp tục phát triển ngành công nghiệp dầu mỏ và khí đốt, thay vì tập trung vào quá trình chuyển đổi năng lượng và cắt giảm phát thải ngay từ nguồn.

Ông Bob Natifu, Ủy viên về biến đổi khí hậu và thị trường carbon của Uganda, cho rằng việc đưa CCUS vào văn kiện có thể khiến các nước phát triển tiếp tục sản xuất dầu mỏ và khí đốt với lập luận rằng công nghệ này sẽ xử lý lượng khí thải phát sinh. Trong khi đó, các nước đang phát triển lại được kỳ vọng đóng vai trò lớn hơn trong việc tăng gấp ba lần công suất năng lượng tái tạo. Theo ông, cách tiếp cận này chưa bảo đảm sự cân bằng về trách nhiệm và nghĩa vụ giữa các quốc gia.

Tranh luận trên phản ánh sự khác biệt trong cách tiếp cận giữa các nước về lộ trình chuyển đổi năng lượng. Một bên nhấn mạnh yêu cầu nhanh chóng giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, trong khi bên kia muốn duy trì khả năng khai thác các nguồn năng lượng truyền thống, đồng thời tận dụng công nghệ mới để giảm lượng phát thải.

Trong các bài phát biểu chính thức tại hội nghị, Arab Saudi và Venezuela, hai thành viên của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), đều đề cập đến vai trò của nhiên liệu hóa thạch trong tương lai. Quan điểm này tiếp tục cho thấy những khác biệt đáng kể giữa các nhóm quốc gia trong việc xác định lộ trình bảo đảm an ninh năng lượng gắn với mục tiêu khí hậu.

Giám đốc tổ chức nghiên cứu khí hậu Power Shift Africa Mohamed Adow bày tỏ thất vọng trước tiến trình đàm phán. Ông cho rằng những tuyên bố lạc quan về kết quả hội nghị không phản ánh đúng mức độ tham vọng còn thiếu trong dự thảo thỏa thuận.

Áp lực gia tăng khi thế giới đứng trước nguy cơ vượt ngưỡng 1,5 độ C

Những bất đồng tại COP31 diễn ra trong bối cảnh nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu đang chịu sức ép từ nhiều yếu tố. Xung đột vũ trang và chi phí sinh hoạt gia tăng khiến vấn đề khí hậu phải cạnh tranh sự quan tâm của các nhà hoạch định chính sách cũng như công chúng.

Đáng chú ý, Mỹ - quốc gia có lượng phát thải khí nhà kính tích lũy lớn nhất trong lịch sử - tiếp tục vắng mặt tại hội nghị năm thứ hai liên tiếp. Tổng thống Donald Trump đã chấm dứt hợp tác của Washington trong lĩnh vực khí hậu, đồng thời gọi hiện tượng nóng lên toàn cầu là một “trò lừa bịp”.

Sự vắng mặt của Mỹ được xem là một yếu tố gây thêm khó khăn cho nỗ lực thúc đẩy hợp tác quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh các cuộc đàm phán đòi hỏi sự tham gia và cam kết của những nền kinh tế lớn có vai trò quan trọng trong phát thải khí nhà kính.

Theo một báo cáo của Liên hợp quốc công bố hồi tháng trước, thế giới đang đứng trước nguy cơ vượt ngưỡng nhiệt độ tăng 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Đây là ngưỡng mà các quốc gia đã nhất trí theo đuổi nỗ lực kiểm soát trong khuôn khổ Hiệp định Paris năm 2015.

Ngưỡng 1,5 độ C được xem là một cột mốc quan trọng trong nỗ lực hạn chế những tác động nghiêm trọng nhất của biến đổi khí hậu. Việc thế giới có nguy cơ vượt qua giới hạn này càng làm gia tăng yêu cầu đối với các chính phủ trong việc cắt giảm phát thải, đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng và tăng cường hỗ trợ những quốc gia dễ bị tổn thương.

Tuy nhiên, những diễn biến tại COP31 cho thấy khoảng cách giữa mục tiêu khí hậu toàn cầu và khả năng thống nhất các biện pháp thực hiện vẫn còn đáng kể. Việc nhiên liệu hóa thạch bị loại khỏi dự thảo thỏa thuận, cùng với sự thiếu vắng các cam kết tài chính cụ thể và tranh cãi về vai trò của công nghệ thu giữ carbon, đang đặt ra thách thức đối với nỗ lực xây dựng một văn kiện có tính hành động cao.

Tiến Kim (Theo Reuters, Al Jazeera)

Các tin khác

Từ Nvidia nhìn lại bài toán kế nhiệm tại Thung lũng Silicon

Từ Nvidia nhìn lại bài toán kế nhiệm tại Thung lũng Silicon

Từ Nvidia đến Apple, Microsoft hay Tesla, vai trò của người sáng lập luôn gắn với những bước ngoặt phát triển. Trong bối cảnh đó, việc CEO Jensen Huang rời Nvidia sau bê bối đời tư đang đặt tập đoàn trước phép thử lớn về khả năng duy trì tăng trưởng, lợi thế cạnh tranh và sự ổn định trong giai đoạn chuyển giao lãnh đạo.

Những vấn đề nào sẽ làm nóng Thượng đỉnh Mỹ - Nga – Trung?

Những vấn đề nào sẽ làm nóng Thượng đỉnh Mỹ - Nga – Trung?

Kế hoạch tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh giữa lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc bên lề Hội nghị Cấp cao APEC tại Thâm Quyến đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận quốc tế. Theo giới chuyên gia, cuộc gặp không chỉ phản ánh những tính toán chiến lược của ba cường quốc mà còn có thể tác động đến cục diện an ninh quốc tế.

Viện trợ bị cắt, người tị nạn Palestine tại Lebanon đối mặt với khủng hoảng chồng chất

Viện trợ bị cắt, người tị nạn Palestine tại Lebanon đối mặt với khủng hoảng chồng chất

Tình trạng thiếu hụt ngân sách nghiêm trọng của Cơ quan Liên hợp quốc (LHQ) cứu trợ người tị nạn Palestine (UNRWA) đang khiến các dịch vụ giáo dục, y tế và hỗ trợ xã hội tại những khu tị nạn Palestine ở Lebanon bị thu hẹp. Không chỉ đối mặt với khó khăn kinh tế và thiếu thốn các dịch vụ thiết yếu, hàng trăm nghìn người tị nạn còn phải chịu thêm sức ép từ tình trạng thất nghiệp, gia tăng tội phạm, ma túy và nguy cơ phải di dời do xung đột.

Những toan tính đằng sau “Sáng kiến Hải quân Bắc Cực”

Những toan tính đằng sau “Sáng kiến Hải quân Bắc Cực”

Việc 10 quốc gia Bắc Âu và khu vực lân cận thống nhất tăng cường hợp tác hải quân phản ánh những điều chỉnh đáng chú ý trong chính sách quốc phòng châu Âu. Sáng kiến này không chỉ hướng tới nâng cao năng lực phối hợp quân sự mà còn đặt ra những vấn đề về bảo vệ hạ tầng chiến lược, ứng dụng công nghệ và duy trì cân bằng an ninh tại Bắc Đại Tây Dương và Biển Baltic.

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Ngày 10/11, các quan chức Nga và Ukraine đã có cuộc gặp tại Abu Dhabi (Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất - UAE) trong vòng đàm phán hòa bình đầu tiên kể từ tháng 2, đánh dấu một nỗ lực mới nhằm chấm dứt chiến sự dưới sự thúc đẩy của các đặc phái viên do Tổng thống Mỹ Donald Trump tiến cử. 

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.