Đại tá, nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Hồng:

Những kỷ niệm sâu sắc với Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Cả cuộc đời gắn bó với binh nghiệp và cầm máy, Đại tá - nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Hồng may mắn được gặp gỡ nhiều nhân vật lịch sử, ghi lại bằng ống kính những sự kiện trọng đại của dân tộc, những con người mang dấu ấn thời đại. Và ông có hơn 40 năm may mắn được Đại tướng Võ Nguyên Giáp cho phép theo sát các sự kiện trọng đại và chụp hình mọi lúc, mọi nơi.

- Thưa Đại tá Trần Hồng, trong cuộc đời binh nghiệp và cầm máy của mình, ông đau đáu điều gì nhất?

+ Đời tôi có hai điều hạnh phúc, đó là được khoác tấm áo Bộ đội Cụ Hồ trong suốt cuộc đời binh nghiệp và được chụp tất cả những gì mình mong ước. Tôi là phóng viên ảnh của Báo Quân đội nhân dân nên tôi may mắn được xông pha trên mọi mặt trận, khắp mọi miền Tổ quốc. Nơi nào tôi đã qua đều lưu giữ những bức ảnh tư liệu quý giá.

Điều đau đáu nhất mà tôi luôn trăn trở, đó là thực hiện những cuốn sách ảnh về Mẹ Việt Nam anh hùng và Chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Nhưng cũng rất hạnh phúc và may mắn, tôi đã làm được điều này nhờ sự ủng hộ của đông đảo bạn bè gần xa, vì họ hiểu tâm nguyện của một người suốt đời cầm máy như tôi.

Cầm trên tay những cuốn sách ảnh mà tôi ghi lại, mỗi lần như thế, tôi không cầm được nước mắt. Tôi nhớ về những bà mẹ khắp mọi miền đất nước, tôi nhớ Đại tướng, nhớ những năm tháng được ở bên Người và run run bấm máy chụp những khoảnh khắc bình dị đời thường trong ngôi nhà 30 Hoàng Diệu. Đến bây giờ, những kỷ niệm hạnh phúc và tuyệt diệu nhất khi được chụp Người vẫn còn tràn chảy trong tôi....

Đại tướng Võ Nguyên Giáp và nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Hồng.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp và nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Hồng.

- Khi nhắc đến Đại tướng Võ Nguyên Giáp, bao giờ cũng thế, tôi thấy ông rất xúc động. Được theo chân Đại tướng hơn 40 năm để chụp chân dung Đại tướng trong những thời điểm lịch sử trọng đại cũng như trong cuộc sống đời thường, đọng lại cảm xúc trong ông là gì?

+ May mắn lớn trong nghiệp quân ngũ của tôi là được ghi lại những khoảnh khắc đời thường suốt chuỗi ngày sóng gió của một con người đặc biệt trong lịch sử Việt Nam, để từ đó ông càng chói sáng, lan tỏa trong triệu triệu trái tim một Võ Nguyên Giáp vẹn nguyên mãi mãi.

Được gần ông, tôi cảm nhận đó là một con người văn võ song toàn, một khối óc và trái tim lớn nhưng vô cùng gần gũi, ấm áp. Tôi còn nhớ lần đầu tiên bước chân vào ngôi nhà 30 Hoàng Diệu, khi cảnh vệ dẫn tôi vào phòng gặp ông. Ông nhìn tôi, cười và hỏi: "Cậu gặp tôi có việc gì không?".

Tôi dõng dạc đáp: "Thưa Đại tướng, tôi là Trần Hồng, phóng viên ảnh của Báo Quân đội nhân dân. Tôi được cử đến đây để chụp Đại tướng ạ!". Đại tướng vui vẻ nói: "Từ nay cậu có thể đến bất cứ lúc nào, nếu cậu muốn".

Có hạnh phúc nào hơn thế. Tôi mừng quá, rối rít cảm ơn Đại tướng. Nhưng rồi tôi bỗng lo lắng, vì chụp Đại tướng sao cho bắt được cái thần thái ung dung, đĩnh đạc, anh minh mà rất đỗi hiền từ trên gương mặt Đại tướng là không dễ. Tôi tự nhủ lòng mình là phải tinh tế để nắm bắt những khoảnh khắc đó. Để rồi mỗi lần theo chân Đại tướng đi khắp mọi miền hay ngồi lặng im cùng ông trong phòng làm việc giữa đêm khuya, khi tờ mờ sáng… tất cả những khoảnh khắc ấy, tôi đã ghi lại bằng niềm xúc động và lòng kính yêu vô hạn.

- Nhà báo Hồ Quang Lợi đã từng viết về ông rằng "Vì sao Trần Hồng lại có may mắn đặc biệt như vậy, khi không phải ai khác mà chính anh đã được Đại tướng đồng ý cho ở bên cạnh ông, gần gũi như người nhà, được tham dự nhiều hoạt động và sinh hoạt của Đại tướng và gia đình? Nhờ thế, với tâm huyết và tài năng của một nghệ sĩ nhiếp ảnh chuyên nghiệp, Trần Hồng đã ghi vào ống kính của mình biết bao khoảnh khắc quý giá… Chính qua những bức ảnh này, chúng ta có thể hình dung rõ hơn, hiểu đầy đủ hơn cuộc đời con người được đánh giá là "vĩ nhân của mọi thời đại" này. Sự vĩ đại đó không phải ở những gì to lớn, choáng ngợp mà lại chính ở sự bình dị, đơn sơ, gần gũi. Và đó là điều mà những bức ảnh của Trần Hồng làm ta xúc động, làm trái tim ta thổn thức". Ông nghĩ thế nào về nhận xét này?

+ Tôi rất vui vì được bạn bè đồng nghiệp yêu quý và đồng cảm. Họ vẫn thường đến nhà tôi để chuyện trò, nghe tôi kể về Đại tướng, kể về những kỷ niệm quý giá mà suốt đời này tôi không bao giờ quên. Trong suốt 40 năm được chụp Đại tướng, với hàng ngàn bức ảnh về Người, tôi vẫn vô cùng xúc động khi nhìn lại những khoảnh khắc đời thường bình dị của Người. Sự vĩ đại của Đại tướng chính là ở sự bình dị,  đơn sơ, gần gũi ấy. Người tỏa ra sự minh triết, thông thái mà hiền hậu như một tiên ông.

Các bạn nhìn vào bữa cơm đạm bạc của gia đình Đại tướng trong bức ảnh tôi ghi lại mới thấy hết được sự bình dị, đơn sơ ấy. Bữa cơm Đại tướng và phu nhân có một đĩa rau muống luộc chấm tương, bát nước rau và hai quả trứng luộc.

Tôi xúc động ghi lại và càng cảm động hơn khi nghe hai ông bà nói chuyện. Đại tướng dịu dàng bảo: "Em ăn đi", phu nhân đáp lời: "Em ăn rồi! Anh ăn đi". Nâng máy chụp bức ảnh này mà lòng tôi vô cùng bối rối, cảm động. Đạm bạc đến không thể đạm bạc hơn. Hay một bức ảnh khác lúc Đại tướng gặp lại nhà văn Sơn Tùng, đó là ngày 3/5/2004, Đại tướng ôm chầm Sơn Tùng và không giấu được những giọt nước mắt.

Chẳng muốn chút nào khi phải bấm máy, nhưng vì tôn trọng sự thật, tôi muốn lưu giữ lại từng khoảnh khắc về sự vĩ đại nhân văn - yêu người, yêu đời của vị tướng lừng danh thế giới. Hàng ngàn bức ảnh đã chứa đựng bao nhiêu cảm xúc, bao nhiêu tình cảm trân trọng, biết ơn, kính yêu.

Đại tá, nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Hồng.
Đại tá, nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Hồng.

- Thưa Đại tá Trần Hồng, quả thực những chia sẻ của ông vô cùng xúc động bởi qua mỗi bức ảnh về Đại tướng, người xem có thể hình dung rõ hơn về Người - Đại tướng của nhân dân. Suốt mấy chục năm chụp Đại tướng, Đại tướng nhận xét gì không?

+ Tôi xin chia sẻ với các bạn rằng, Đại tướng của chúng ta không chỉ là vị tướng lừng danh, trí dũng song toàn, một nhà lãnh đạo kiệt xuất, một nhà văn hóa lớn mà Đại tướng rất đam mê nghệ thuật, yêu âm nhạc và say mê nhiếp ảnh đến lạ lùng. Vì thế mà có hạnh phúc nào hơn khi tôi được Đại tướng đề tặng trong một tấm ảnh, Người viết: "Những tấm ảnh (những bức tranh) như thơ, như nhạc.

Qua những hình ảnh ghi lại, người xem rất xúc động với những tình cảm, những nỗi đau thương và những niềm vui. Qua những con mắt làm cho người xem nhớ mãi. Chúc Trần Hồng - người nghệ sĩ, chiến sĩ có những tác phẩm lớn".

Với tất cả lòng kính yêu và biết ơn vô hạn đối với Người, tôi đã nguyện sống và lao động nghệ thuật say mê, tâm huyết và nhiều sáng tạo như lời đề tặng mà Đại tướng đã dành cho tôi.

- Từ tập sách ảnh "Tôi chụp ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp" năm 2006 và năm 2018 là tập sách ảnh mới "Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Những khoảnh khắc còn mãi", nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Hồng có thực sự hài lòng với thành quả lao động nghệ thuật của mình?

+ Xin được trích dẫn mấy câu của nhà báo Hồ Quang Lợi trong phần giới thiệu tập sách ảnh của tôi để trả lời bạn về câu hỏi ấy. Nhà báo viết: "Bằng ống kính của mình, với tâm thế của người trong cuộc, Trần Hồng đã trở thành người kể chuyện bằng hình ảnh, mà không chỉ bằng hình ảnh vì hầu hết dưới mỗi bức ảnh không  phải là một dòng chú thích thông thường mà tác giả đã nói thêm cho ta biết bức ảnh đó được chụp trong hoàn cảnh nào cùng những chi tiết, sự việc, con người có liên quan. Chính nhờ thế mà những bức ảnh trong tập sách này thực sự là "những khoảnh khắc còn mãi", mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Đó là món quà quý báu mà Trần Hồng dâng tặng cuộc sống".

- Xin trân trọng cảm ơn Đại tá, nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Hồng về những chia sẻ.

Vân Khánh (thực hiện)

Các tin khác

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Chúng tôi về thăm khu tưởng niệm nhà văn, liệt sĩ Nam Cao (1917-1951) đúng vào vụ chuối ngự chín rộ thơm phức. Nằm bên sông Châu, những cây đại quanh vườn ra hoa quanh năm trắng muốt. Khu tưởng niệm nhà văn Nam Cao (thành lập năm 2004) là một trong số ít địa chỉ văn chương được công nhận là Di tích cấp Quốc gia (2023). Đây là một quần thể di tích, gồm bảo tàng di sản văn học của Nam Cao, ngôi nhà Bá Kiến và dấu chứng lò gạch trong làng.

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Làng Dục Tú (Đông Anh, Hà Nội) tên nôm là Kẻ Giếc, một xã đứng đầu tổng Dục Tú gồm 4 xã thuộc huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc, tức tỉnh Bắc Ninh (đầu thời kỳ nhà Nguyễn). Trong kháng chiến chống Pháp, cả 4 xã của Dục Tú được nhập thành một xã, thuộc huyện Từ Sơn, Bắc Ninh. Tháng 5/1961, Dục Tú trở thành đơn vị hành chính thuộc huyện Đông Anh, TP Hà Nội.

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Đến Làng văn hóa - du lịch các dân tộc Việt Nam ở Đồng Mô, Hà Nội, du khách đặc biệt ấn tượng với một nghệ nhân có nước da rắn rỏi, mải miết với từng nan tre và các sản phẩm thủ công đặc sắc của người Cơ Tu.

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Với hơn 300 năm hình thành và phát triển, giữa không gian hiện đại của miền nắng ấm phương Nam này vẫn còn đó những dấu tích trăm tuổi để nhắc nhớ thị dân về những giai đoạn lịch sử của vùng đất năng động, cởi mở, hào sảng và đầy trượng nghĩa.

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Từng là thời điểm “ăn nên làm ra” của các phim bom tấn, nhưng mùa hè năm nay đang cho thấy một diễn biến khác, khi các phim kinh dị mới là chủ lưu. Trong những tuần qua, 2 tác phẩm mới “Obsession” (tạm dịch: Ám ảnh kinh hoàng) và “Backrooms” (Thực thể quỷ quyệt) liên tiếp thay nhau đạt đỉnh phòng vé.

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Từ nhỏ, nhạc sĩ Nguyễn Đình Phúc (1919-2001) bị bạn bè gắn biệt danh Phúc "Rỗ" hay Phúc "Khoèo". Mặt bị rỗ sau lần lên sởi, còn khuỷu tay trái bị trật vì một cú ngã bó thuốc mãi không khỏi, thế là cậu Phúc ngày ấy mang tật. Khi lớn lên, chàng Phúc biết rõ những khiếm khuyết của mình nhưng vẫn tỉnh bơ, vui vẻ sống với những khát vọng tuổi trẻ. Tới tuổi đôi mươi khi nghĩ đến chuyện yêu đương, mọi sự mới thành chuyện. Cũng lắm tình huống xảy ra bất ngờ.

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Sáng nay bất chợt nhìn lên cây vối trồng ở góc vườn cũng đã hơn chục năm kể từ khi mình xây ngôi nhà này. Thấy vối cựa mình thức giấc, tự bứng mình ra khỏi những trầm tư mùa cũ để thắp lên mùa hoa mới. Cả vòm cây như được khoác một tấm áo bông trắng ngà, nhẹ nhàng và xốp mịn. Hoa vối nở bung, tỏa ra những sợi nhụy dài thanh mảnh, rập rờn trong gió như vũ điệu chào đón bình minh. Tôi bỗng nhớ về những mùa vối quê nhà dẫu bây giờ đã là xa ngái...

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.