Ngày 11/8, tại Hà Nội, Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức tọa đàm "Vai trò của văn học trong quá trình bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống". Buổi tọa đàm được tổ chức nhân sự kiện các nhà văn Đài Loan (Trung Quốc) đến thăm và làm việc với Hội Nhà văn Việt Nam đã thu hút đông đảo các nhà văn, nhà thơ, nhà nghiên cứu lý luận phê bình văn học.
1. Tại buổi tọa đàm, các nhà văn đã chia sẻ những suy nghĩ, tâm tư, rung cảm sâu xa từ chính hành trình sáng tác của mình khi hành trang đem theo là những giá trị văn hóa truyền thống đã có hàng ngàn năm của dân tộc.
Các nhà văn, nhà thơ uy tín như Nguyễn Quang Thiều, Trần Đăng Khoa, Hoàng Quốc Hải, Lê Phương Liên, Thùy Dương, Nguyễn Quang Hưng… đã có những chia sẻ rất chân thực, sống động về nỗi trăn trở, khát khao tìm lại mạch nguồn văn hóa trong từng trang viết hay mong muốn tác phẩm văn học vừa phải là sản phẩm nghệ thuật, đồng thời còn là lời tri ân ký ức, tri ân những thế hệ đã gìn giữ và bồi đắp nền văn hóa dân tộc đồng thời mong muốn lan tỏa những giá trị ấy đến với thế giới qua những tác phẩm được dịch ra ngôn ngữ quốc tế.
Tọa đàm "Vai trò của văn học trong quá trình bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống" có sự tham dự của các nhà văn đến từ Đài Loan (Trung Quốc).
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho rằng: "Trong suốt chiều dài lịch sử, có một sức mạnh âm thầm nhưng bất khuất đã giúp dân tộc Việt Nam không bao giờ khuất phục trước mọi khó khăn, kể cả trong những cuộc chiến tranh tàn khốc nhất. Sức mạnh ấy chính là văn hóa. Văn hóa vừa thể hiện qua những công trình, tác phẩm, lễ hội, phong tục… đồng thời là cách chúng ta sống, là phẩm giá mà chúng ta giữ gìn, là lòng nhân hậu, ý chí bền bỉ, sức sáng tạo không ngừng của con người Việt Nam. Văn hóa chính là nền móng vững chắc để mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng và cả dân tộc đứng vững trước mọi biến động của lịch sử…".
Cùng một dòng suy tưởng với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, nhà văn Lê Phương Liên cho rằng: “Chúng ta bảo vệ được Tổ quốc Việt Nam, bảo vệ được non sông cho đến hôm nay vì chúng ta có một truyền thống văn hóa lịch sử Việt Nam nằm trong văn học Việt Nam. Nhiều tác phẩm văn học Việt Nam thấm đẫm tinh thần lịch sử, mang tâm hồn khí phách và bản chất của người Việt Nam như “Hịch tướng sĩ” của Trần Quốc Tuấn, “Bình ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi, “Hịch xuất quân” của Vua Quang Trung - Nguyễn Huệ khi đánh đuổi quân Thanh… hay những tác phẩm văn học, nghệ thuật thời chống Pháp, chống Mỹ đều mang tinh thần yêu nước của người Việt Nam. Chúng ta tự hào khi có một nền văn học phản ánh toàn bộ lịch sử - văn hóa dân tộc và mang đậm tinh thần dân tộc...”.
Vì thế, mỗi nhà văn, nhà thơ, đặc biệt là những tác giả trẻ cần có trách nhiệm tiếp tục sáng tác, để cho ra đời tác phẩm văn học có chất lượng, góp phần bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc...
2. Tại buổi tọa đàm "Vai trò của văn học trong quá trình bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống", dường như các nhà văn đã đạt được sự đồng thuận cao khi đều hướng đến nhận định cho rằng: Văn học đóng vai trò quan trọng trong quá trình bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống và văn hóa và lịch sử. Với người cầm bút, ý thức về những trách nhiệm thiêng liêng ấy sẽ khiến mỗi trang viết góp phần gìn giữ và trao truyền những giá trị đã làm nên cốt cách dân tộc.
Văn học đã và đang vừa là tấm gương phản chiếu đời sống, đồng thời như "ngân hàng ký ức" của dân tộc, lưu giữ những giá trị tinh thần qua từng câu chuyện, từng số phận nhân vật, từng tập thơ hay trường ca về thiên nhiên, cuộc sống, con người và những hình tượng nghệ thuật. Các nhà văn, nhà thơ vừa phải có trách nhiệm vừa là niềm vinh dự khi chuyển tải những giá trị văn hóa tinh túy nhất đến tương lai, thông qua các tác phẩm văn học.
Nhà thơ Nguyễn Quang Hưng đã rất trăn trở với sứ mệnh này của nhà văn khi cho rằng: “Trong bối cảnh hiện nay, khi chúng ta đang sử dụng văn hóa để hội nhập, để giao lưu và tạo nên các giá trị kinh tế, xã hội, thì trách nhiệm tự thân của những người cầm bút, trong đó có người hoạt động văn học, nghệ thuật là phải dùng tác phẩm để cổ vũ cho văn hóa, để bảo tồn văn hóa…".
Với sứ mệnh quan trọng của văn học trong quá trình bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều đã nhấn mạnh: “Tôi tin rằng, khi mỗi người sáng tạo ý thức được sứ mệnh văn hóa của mình, khi công chúng trân trọng và đồng hành và khi các tổ chức, hội nghề nghiệp thực sự đổi mới để phục vụ sứ mệnh ấy thì văn học, nghệ thuật Việt Nam sẽ có những bước đi dài, vững chãi, và "lãnh thổ văn hóa" của chúng ta sẽ ngày càng rộng mở hơn…”.
Nhà văn Hoàng Quốc Hải:
"Tôi thấy giá trị của văn hóa truyền thống vô cùng lớn lao, đến nỗi sinh mệnh quốc gia gắn liền với nó: Mất văn hóa, là mất hồn cốt dân tộc, đất nước cũng không còn. Chính vì có yếu tố văn hóa truyền thống, mà suốt mấy nghìn năm chúng ta sống bên cạnh một nước lớn như Trung Quốc mà chúng ta vẫn tồn tại được hết sức đàng hoàng.
Tôi còn nhớ, vào năm 1992, trong một hội thảo về văn hóa, một số đại biểu ở khu vực miền Trung đã khóc khi được đi tham quan đình, đền trong hoạt động bên lề hội thảo, bởi địa phương họ không còn giữ được. Qua một câu chuyện nhỏ để chúng ta hiểu về tầm quan trọng của văn hóa, đặc biệt là văn hóa truyền thống. Đất nước chúng ta tồn tại được là nhờ có văn hóa, và phải đổi bằng máu xương, nước mắt.
Cũng như chuyện về dân tộc Do Thái họ đã lưu lạc, tản mạn khắp nơi trên thế giới, nhưng khi bước vào ngôi nhà của người Do Thái, họ vẫn giữ nguyên mọi nếp ăn ở, sinh hoạt, tiếng nói.... Nên khi tập hợp lại, họ vẫn là một dân tộc mạnh mẽ.
Ngày nay, đất nước thanh bình nhưng lại bị đe dọa nghiêm trọng hơn bao giờ hết bởi yếu tố xâm lấn văn hóa. Tôi cảm thấy như thế. Cho nên, nếu không giữ lấy được giá trị văn hóa truyền thống là chúng ta không còn gì cả. Các nhà văn trong sáng tạo cũng không nên rời xa, không bao giờ được lìa xa văn hóa dân tộc. Rời xa yếu tố thiêng liêng đó, thì chúng ta cũng không còn gì để viết cả...” .
Nhà văn, dịch giả Kiều Bích Hậu - Trưởng nhóm Nữ dịch giả Hà Nội:
Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu sâu rộng, việc giới thiệu văn hóa Việt Nam ra thế giới không chỉ là nhiệm vụ của ngành ngoại giao mà còn là trách nhiệm của mỗi cá nhân, đặc biệt là đội ngũ nhà văn - dịch giả. Họ đóng vai trò như những “đại sứ văn hóa” thầm lặng, đưa những giá trị cốt lõi, tinh thần và vẻ đẹp của con người Việt Nam đến với bạn bè quốc tế một cách bền vững và sâu sắc nhất.
Trong suốt 7 năm qua, với vai trò là một nhà văn, dịch giả và từng công tác 5 năm tại Ban Đối ngoại Hội Nhà văn Việt Nam, tôi cùng với nhóm Nữ dịch giả Hà Nội đã nỗ lực không ngừng nghỉ để xây dựng và mở rộng mạng lưới giao lưu văn chương quốc tế. Chúng tôi đã chủ động kết nối với các nhà văn, dịch giả, và nhà xuất bản tại nhiều quốc gia ở châu Âu, châu Mỹ, châu Phi và châu Á. Mục tiêu duy nhất là quảng bá, giới thiệu văn học Việt Nam, từ đó lan tỏa văn hóa truyền thống và vẻ đẹp tâm hồn Việt ra toàn cầu.
Những nỗ lực này đã mang lại những kết quả đáng mừng: Gần 100 tác giả Việt Nam có tác phẩm đã được nhóm Nữ dịch giả Hà Nội chuyển ngữ và giới thiệu ra nước ngoài dưới nhiều hình thức: những chùm thơ, truyện ngắn, hoặc trích đoạn tiểu thuyết đăng tải trên các tạp chí văn học quốc tế. Điều đặc biệt hơn, gần 50 đầu sách thơ - văn Việt Nam đã được dịch và xuất bản tại Mỹ, Hungary, Romania, Ý, Hàn Quốc, Canada, Morocco, Nga, Hy Lạp, Ấn Độ...
Những con số này không chỉ dừng lại ở thành tựu xuất bản, mà điều quan trọng hơn, chúng tôi đã tạo ra những cầu nối văn hóa vô hình, tác động trực tiếp đến suy nghĩ và cảm nhận của bạn bè quốc tế. Bởi vì, văn chương chính là một kênh hữu hiệu và bền vững bậc nhất để giới thiệu văn hóa, lịch sử và một tinh thần dân tộc. Qua đó, bạn bè quốc tế có thể hiểu hơn về những nét đẹp truyền thống của Việt Nam, về sự kiên cường, nhân hậu của con người Việt, từ đó gieo mầm tình hữu nghị và sự tôn trọng lẫn nhau.
25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.
Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?
Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.
Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.
“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.
Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.
Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.
Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…
Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.
Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.
Nằm ở một góc trời Tây Nam của Tổ quốc, Hà Tiên (thuộc tỉnh An Giang) sở hữu một địa thế kỳ lạ đến mức người xưa phải ví nơi đây như một “Việt Nam thu nhỏ” khi vừa có biển, có núi, có sông, có hang động, có đầm phá và có cả đường biên giới. Nhưng cái làm nên hồn cốt của Hà Tiên không chỉ là cảnh sắc thiên nhiên. Đi qua 3 thế kỷ thăng trầm, Hà Tiên đã hóa thân từ một xứ thơ lãng mạn bậc nhất trời Nam, bước qua những đau thương của lịch sử, để rồi vươn mình trỗi dậy trở thành một đô thị cửa ngõ hiện đại, canh giữ biên cương bờ cõi.
Nhạc sĩ Minh Đạo là một gương mặt nổi bật trong làng âm nhạc Việt Nam với vai trò sáng tác, nhà sản xuất, phối khí, chỉ huy và giám đốc âm nhạc ở nhiều chương trình, các vở nhạc kịch lớn. Gần đây, những ca khúc của anh trong các bộ phim do Điện ảnh CAND sản xuất như “Đội điều tra số 7”, “Tận hiến”... nhận được sự yêu mến của đông đảo khán giả. Phóng viên Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng nhạc sĩ Minh Đạo.
Với sự tham gia của ngày càng nhiều cây bút trẻ, văn học về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” ngày càng gần gũi với đời sống và có sức lan tỏa.
Là dự án phim ý nghĩa nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân, "Trời cao nguyên xanh" không chỉ khắc họa cuộc chiến bền bỉ, thầm lặng nhưng không kém phần gian nan của các chiến sĩ Công an mà còn mang đến cho khán giả hành trình giàu cảm xúc về lòng dân, tinh thần đoàn kết và khát vọng bình yên cho bầu trời cao nguyên xanh.
Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” đã thu hút sự quan tâm của quần chúng nhân dân trong những ngày qua
Trong những năm qua, chiến công xuất sắc và sự hi sinh thầm lặng của lực lượng An ninh trên hành trình 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành đã được hình tượng hóa thành những vở diễn sân khấu đầy xúc động trong lòng công chúng...
40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".