Ngày 11/8, tại Hà Nội, Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức tọa đàm "Vai trò của văn học trong quá trình bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống". Buổi tọa đàm được tổ chức nhân sự kiện các nhà văn Đài Loan (Trung Quốc) đến thăm và làm việc với Hội Nhà văn Việt Nam đã thu hút đông đảo các nhà văn, nhà thơ, nhà nghiên cứu lý luận phê bình văn học.
1. Tại buổi tọa đàm, các nhà văn đã chia sẻ những suy nghĩ, tâm tư, rung cảm sâu xa từ chính hành trình sáng tác của mình khi hành trang đem theo là những giá trị văn hóa truyền thống đã có hàng ngàn năm của dân tộc.
Các nhà văn, nhà thơ uy tín như Nguyễn Quang Thiều, Trần Đăng Khoa, Hoàng Quốc Hải, Lê Phương Liên, Thùy Dương, Nguyễn Quang Hưng… đã có những chia sẻ rất chân thực, sống động về nỗi trăn trở, khát khao tìm lại mạch nguồn văn hóa trong từng trang viết hay mong muốn tác phẩm văn học vừa phải là sản phẩm nghệ thuật, đồng thời còn là lời tri ân ký ức, tri ân những thế hệ đã gìn giữ và bồi đắp nền văn hóa dân tộc đồng thời mong muốn lan tỏa những giá trị ấy đến với thế giới qua những tác phẩm được dịch ra ngôn ngữ quốc tế.
Tọa đàm "Vai trò của văn học trong quá trình bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống" có sự tham dự của các nhà văn đến từ Đài Loan (Trung Quốc).
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho rằng: "Trong suốt chiều dài lịch sử, có một sức mạnh âm thầm nhưng bất khuất đã giúp dân tộc Việt Nam không bao giờ khuất phục trước mọi khó khăn, kể cả trong những cuộc chiến tranh tàn khốc nhất. Sức mạnh ấy chính là văn hóa. Văn hóa vừa thể hiện qua những công trình, tác phẩm, lễ hội, phong tục… đồng thời là cách chúng ta sống, là phẩm giá mà chúng ta giữ gìn, là lòng nhân hậu, ý chí bền bỉ, sức sáng tạo không ngừng của con người Việt Nam. Văn hóa chính là nền móng vững chắc để mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng và cả dân tộc đứng vững trước mọi biến động của lịch sử…".
Cùng một dòng suy tưởng với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, nhà văn Lê Phương Liên cho rằng: “Chúng ta bảo vệ được Tổ quốc Việt Nam, bảo vệ được non sông cho đến hôm nay vì chúng ta có một truyền thống văn hóa lịch sử Việt Nam nằm trong văn học Việt Nam. Nhiều tác phẩm văn học Việt Nam thấm đẫm tinh thần lịch sử, mang tâm hồn khí phách và bản chất của người Việt Nam như “Hịch tướng sĩ” của Trần Quốc Tuấn, “Bình ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi, “Hịch xuất quân” của Vua Quang Trung - Nguyễn Huệ khi đánh đuổi quân Thanh… hay những tác phẩm văn học, nghệ thuật thời chống Pháp, chống Mỹ đều mang tinh thần yêu nước của người Việt Nam. Chúng ta tự hào khi có một nền văn học phản ánh toàn bộ lịch sử - văn hóa dân tộc và mang đậm tinh thần dân tộc...”.
Vì thế, mỗi nhà văn, nhà thơ, đặc biệt là những tác giả trẻ cần có trách nhiệm tiếp tục sáng tác, để cho ra đời tác phẩm văn học có chất lượng, góp phần bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc...
2. Tại buổi tọa đàm "Vai trò của văn học trong quá trình bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống", dường như các nhà văn đã đạt được sự đồng thuận cao khi đều hướng đến nhận định cho rằng: Văn học đóng vai trò quan trọng trong quá trình bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống và văn hóa và lịch sử. Với người cầm bút, ý thức về những trách nhiệm thiêng liêng ấy sẽ khiến mỗi trang viết góp phần gìn giữ và trao truyền những giá trị đã làm nên cốt cách dân tộc.
Văn học đã và đang vừa là tấm gương phản chiếu đời sống, đồng thời như "ngân hàng ký ức" của dân tộc, lưu giữ những giá trị tinh thần qua từng câu chuyện, từng số phận nhân vật, từng tập thơ hay trường ca về thiên nhiên, cuộc sống, con người và những hình tượng nghệ thuật. Các nhà văn, nhà thơ vừa phải có trách nhiệm vừa là niềm vinh dự khi chuyển tải những giá trị văn hóa tinh túy nhất đến tương lai, thông qua các tác phẩm văn học.
Nhà thơ Nguyễn Quang Hưng đã rất trăn trở với sứ mệnh này của nhà văn khi cho rằng: “Trong bối cảnh hiện nay, khi chúng ta đang sử dụng văn hóa để hội nhập, để giao lưu và tạo nên các giá trị kinh tế, xã hội, thì trách nhiệm tự thân của những người cầm bút, trong đó có người hoạt động văn học, nghệ thuật là phải dùng tác phẩm để cổ vũ cho văn hóa, để bảo tồn văn hóa…".
Với sứ mệnh quan trọng của văn học trong quá trình bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều đã nhấn mạnh: “Tôi tin rằng, khi mỗi người sáng tạo ý thức được sứ mệnh văn hóa của mình, khi công chúng trân trọng và đồng hành và khi các tổ chức, hội nghề nghiệp thực sự đổi mới để phục vụ sứ mệnh ấy thì văn học, nghệ thuật Việt Nam sẽ có những bước đi dài, vững chãi, và "lãnh thổ văn hóa" của chúng ta sẽ ngày càng rộng mở hơn…”.
Nhà văn Hoàng Quốc Hải:
"Tôi thấy giá trị của văn hóa truyền thống vô cùng lớn lao, đến nỗi sinh mệnh quốc gia gắn liền với nó: Mất văn hóa, là mất hồn cốt dân tộc, đất nước cũng không còn. Chính vì có yếu tố văn hóa truyền thống, mà suốt mấy nghìn năm chúng ta sống bên cạnh một nước lớn như Trung Quốc mà chúng ta vẫn tồn tại được hết sức đàng hoàng.
Tôi còn nhớ, vào năm 1992, trong một hội thảo về văn hóa, một số đại biểu ở khu vực miền Trung đã khóc khi được đi tham quan đình, đền trong hoạt động bên lề hội thảo, bởi địa phương họ không còn giữ được. Qua một câu chuyện nhỏ để chúng ta hiểu về tầm quan trọng của văn hóa, đặc biệt là văn hóa truyền thống. Đất nước chúng ta tồn tại được là nhờ có văn hóa, và phải đổi bằng máu xương, nước mắt.
Cũng như chuyện về dân tộc Do Thái họ đã lưu lạc, tản mạn khắp nơi trên thế giới, nhưng khi bước vào ngôi nhà của người Do Thái, họ vẫn giữ nguyên mọi nếp ăn ở, sinh hoạt, tiếng nói.... Nên khi tập hợp lại, họ vẫn là một dân tộc mạnh mẽ.
Ngày nay, đất nước thanh bình nhưng lại bị đe dọa nghiêm trọng hơn bao giờ hết bởi yếu tố xâm lấn văn hóa. Tôi cảm thấy như thế. Cho nên, nếu không giữ lấy được giá trị văn hóa truyền thống là chúng ta không còn gì cả. Các nhà văn trong sáng tạo cũng không nên rời xa, không bao giờ được lìa xa văn hóa dân tộc. Rời xa yếu tố thiêng liêng đó, thì chúng ta cũng không còn gì để viết cả...” .
Nhà văn, dịch giả Kiều Bích Hậu - Trưởng nhóm Nữ dịch giả Hà Nội:
Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu sâu rộng, việc giới thiệu văn hóa Việt Nam ra thế giới không chỉ là nhiệm vụ của ngành ngoại giao mà còn là trách nhiệm của mỗi cá nhân, đặc biệt là đội ngũ nhà văn - dịch giả. Họ đóng vai trò như những “đại sứ văn hóa” thầm lặng, đưa những giá trị cốt lõi, tinh thần và vẻ đẹp của con người Việt Nam đến với bạn bè quốc tế một cách bền vững và sâu sắc nhất.
Trong suốt 7 năm qua, với vai trò là một nhà văn, dịch giả và từng công tác 5 năm tại Ban Đối ngoại Hội Nhà văn Việt Nam, tôi cùng với nhóm Nữ dịch giả Hà Nội đã nỗ lực không ngừng nghỉ để xây dựng và mở rộng mạng lưới giao lưu văn chương quốc tế. Chúng tôi đã chủ động kết nối với các nhà văn, dịch giả, và nhà xuất bản tại nhiều quốc gia ở châu Âu, châu Mỹ, châu Phi và châu Á. Mục tiêu duy nhất là quảng bá, giới thiệu văn học Việt Nam, từ đó lan tỏa văn hóa truyền thống và vẻ đẹp tâm hồn Việt ra toàn cầu.
Những nỗ lực này đã mang lại những kết quả đáng mừng: Gần 100 tác giả Việt Nam có tác phẩm đã được nhóm Nữ dịch giả Hà Nội chuyển ngữ và giới thiệu ra nước ngoài dưới nhiều hình thức: những chùm thơ, truyện ngắn, hoặc trích đoạn tiểu thuyết đăng tải trên các tạp chí văn học quốc tế. Điều đặc biệt hơn, gần 50 đầu sách thơ - văn Việt Nam đã được dịch và xuất bản tại Mỹ, Hungary, Romania, Ý, Hàn Quốc, Canada, Morocco, Nga, Hy Lạp, Ấn Độ...
Những con số này không chỉ dừng lại ở thành tựu xuất bản, mà điều quan trọng hơn, chúng tôi đã tạo ra những cầu nối văn hóa vô hình, tác động trực tiếp đến suy nghĩ và cảm nhận của bạn bè quốc tế. Bởi vì, văn chương chính là một kênh hữu hiệu và bền vững bậc nhất để giới thiệu văn hóa, lịch sử và một tinh thần dân tộc. Qua đó, bạn bè quốc tế có thể hiểu hơn về những nét đẹp truyền thống của Việt Nam, về sự kiên cường, nhân hậu của con người Việt, từ đó gieo mầm tình hữu nghị và sự tôn trọng lẫn nhau.
40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".
Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.
Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.
Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.
Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.
Để bảo tàng không chỉ là nơi lưu giữ những hiện vật quý, mà phải trở thành nơi kể những câu chuyện sinh động về lịch sử được xem là một mục tiêu của mọi bảo tàng, trong đó có Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ.
Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...
Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.
Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.
Trong vài năm qua, Nguyễn Thị Như Hiền trở thành một cây bút gây chú ý khi liên tục đoạt giải thưởng các cuộc thi viết cho thiếu nhi uy tín. Với Như Hiền, viết là một công việc thường nhật và cũng là cách mà chị tự “chữa lành” ...
Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.
Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?
Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.
"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.
Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.
Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...
Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.
![1.jpg -0](https://cdn.cand.vn/images/YpUpQza0NAnvfADp60NQqfFM-HIs-oJ2Wiryu7UJtSmOvokXvpHjuglJ_9EmqUW_lOK_M04t95ufhq0iRsyLcQ/1-1755745593211.jpg.avif "Tọa đàm "Vai trò của văn học trong quá trình bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống" có sự tham dự của các nhà văn đến từ Đài Loan (Trung Quốc).")
