Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.
Triển lãm “Minh họa trên báo” là một hoạt động văn hóa thiết thực nhằm tôn vinh những đóng góp của các họa sĩ đối với đời sống báo chí, đồng thời khẳng định những giá trị văn hóa đã đồng hành cùng nền báo chí cách mạng Việt Nam trong suốt hơn một thế kỷ qua.
Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.
Nhà văn - dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng trong nhiều bài viết và những cuộc đàm luận sâu về chủ đề lạm dụng AI trong viết sáng tạo, ông đã cảnh báo việc lạm dụng AI trong sáng tác là hành vi tự hủy hoại sự sáng tạo của người viết, đồng thời đặt ra vấn đề trách nhiệm của tác giả, biên tập và các thiết chế văn học trước làn sóng “chữ nghĩa AI” đang lan rộng. Nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh cũng có nhiều ý kiến sâu sắc về vấn nạn sáng tạo văn chương lạm dụng AI. Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện ngắn với nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh về chủ đề này.
Trước những thách thức của không gian mạng hiện nay, việc xây dựng và lan tỏa các giá trị văn hóa, văn học mang tính nhân văn, chân thực trở thành yêu cầu cấp thiết trên mặt trận tư tưởng. Văn học về lực lượng CAND không chỉ phản ánh chân thực cuộc đấu tranh bảo vệ ANTT mà còn góp phần khắc họa hình ảnh người chiến sĩ Công an bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ.
Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.
Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.
Gần đây, tôi có dịp được đọc nhiều thơ của nhà văn Phạm Thanh Khương (sinh năm 1959) được đưa lại trên trang Facebook của anh. Nhiều lúc, tôi bật cười vì hình ảnh trong bài "Lão Ngư", anh mô tả: "Biển như đời lão/ Bấp bênh sóng gió/ Lưỡi câu dáng lão ngồi". Biểu tượng chiếc lưỡi câu đung đưa, chập chờn hiện lên qua mỗi trang sách của anh mà tôi đọc sau đó. Tôi hỏi vì sao mấy năm nay nhà văn chăm chỉ đi câu cá vậy, anh trả lời: "Đỡ rách việc!"; rồi cười phớ lớ.
Có một dòng văn học vừa lạ vừa quen đang âm thầm chảy trong lòng đô thị Việt. Những con hẻm ướt ánh đèn neon, tiếng rao hàng rong lẫn trong tiếng ù ù của máy chủ, quá khứ và tương lai va vào nhau chẳng một lời báo trước. Đó là cyberpunk, thứ ánh sáng le lói phản chiếu nỗi cô đơn của con người giữa thời đại số.
Trong nhiều năm, văn học viết về lực lượng Công an nhân dân thường vận hành trong một quỹ đạo khá ổn định, lấy sự kiện làm trung tâm, tổ chức tự sự quanh mô hình xung đột - truy quét - chiến thắng, và khép lại bằng sự khẳng định trật tự. Ở đó, văn học chủ yếu đóng vai trò minh chứng cho một chân lý có sẵn. Sự kiện được kể lại như một bằng chứng, hơn là như một vấn đề cần suy tư.
“Bờ sông lặng sóng” - tên truyện ngắn của Vũ Ngọc Thư, được trao giải Nhì (không có giải Nhất) Cuộc thi truyện ngắn Báo Văn nghệ 2022-2024 - bỗng trở thành một ẩn dụ gợi nhiều suy nghĩ cho đời sống văn chương Việt 2025.
Năm 2025 là một năm gắn với nhiều dấu mốc quan trọng của đất nước và lực lượng CAND. Chính vì thế, văn học, nghệ thuật của lực lượng CAND cũng có nhiều chuyển động với những thành tựu đáng kể. Năm mới 2026 vừa gõ cửa, hãy cùng Chuyên đề Văn nghệ Công an điểm lại những sự kiện văn học, nghệ thuật nổi bật của lực lượng CAND trong năm 2025.
Văn học, nghệ thuật là nền tảng tinh thần, góp phần nuôi dưỡng tâm hồn, bồi đắp bản lĩnh và khát vọng cho các thế hệ người Việt Nam. Những năm qua, văn học, nghệ thuật nước nhà đã nỗ lực chuyển mình, phát triển về số lượng, nâng cao về chất lượng, đáp ứng nhu cầu đời sống tinh thần, thể hiện sâu sắc vẻ đẹp tâm hồn và cốt cách con người Việt Nam, tiếp nối mạch nguồn truyền thống dân tộc.
Theo thông tin từ Nhà xuất bản CAND, Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” lần thứ V đang trong giai đoạn nước rút để tìm kiếm và tôn vinh những tác phẩm xuất sắc nhất. Kết quả cuộc thi này sẽ một lần nữa khẳng định dòng Văn học về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” có sức sống bền bỉ và là mảnh đất màu mỡ gieo mầm những hạt giống thiện lương trong đời sống tinh thần của công chúng hôm nay…
Tại Hội nghị tổng kết 50 năm văn học, nghệ thuật TP Hồ Chí Minh sau ngày đất nước thống nhất (30/4/1975 - 30/4/2025) vừa được Thành ủy TP Hồ Chí Minh tổ chức hôm 18/10, các văn nghệ sĩ “gạo cội” đã nêu ra những khó khăn của đội ngũ văn nghệ sĩ, chẳng hạn như về văn học thì “nhà văn, nhà thơ nhận nhuận bút không thỏa đáng, không thể sống bằng nghề”; nhiều ý kiến đề xuất hỗ trợ văn nghệ sĩ thuộc các ngành nghệ thuật như văn học, kịch, cải lương...
Chào mừng Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội lần thứ XIV của Đảng, và kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, chiều 10/10, tại Hà Nội, Thời báo Văn học nghệ thuật, Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam phối hợp với Quỹ Hỗ trợ sáng tạo Văn học nghệ thuật Việt Nam và Công ty Cổ phần Truyền thông Tri thức số tổ chức Lễ trao giải Cuộc thi Sáng tác Tiểu thuyết Thời báo Văn học Nghệ thuật lần thứ I (2023 – 2025).
Ngày 11/8, tại Hà Nội, Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức tọa đàm "Vai trò của văn học trong quá trình bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống". Buổi tọa đàm được tổ chức nhân sự kiện các nhà văn Đài Loan (Trung Quốc) đến thăm và làm việc với Hội Nhà văn Việt Nam đã thu hút đông đảo các nhà văn, nhà thơ, nhà nghiên cứu lý luận phê bình văn học.
Ngày 6/7, Văn phòng Chính phủ đã ban hành Thông báo số 348/TB-VPCP kết luận của Phó Thủ tướng Mai Văn Chính tại cuộc họp về giải pháp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về cơ chế chính sách liên quan đến tài chính của Triển lãm Thành tựu đất nước nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc khánh nước CHXHCN Việt Nam.
Trong suốt một thời gian dài, không ít học sinh và thậm chí cả người dạy học vẫn mặc định rằng: “Bài văn hay là bài văn dài”. Càng nhiều trang giấy được lấp kín, người viết dường như càng chứng tỏ được sự hiểu biết, khả năng ngôn ngữ và chiều sâu tư duy của mình.
Khi tổng kết 50 năm nền văn học nghệ thuật Việt Nam sau ngày thống nhất đất nước, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương ghi nhận, văn học nghệ thuật 50 năm qua vẫn là tiếng nói tri ân, ca ngợi truyền thống yêu nước, cách mạng của quân và dân ta.
