Nhạc Rap Việt: Bước chuyển mình ngoại mục

Nhạc rap ngày càng khẳng định vị trí trong thị trường âm nhạc Việt Nam bằng những ca khúc ăn khách, chất lượng. Giờ đây, thể loại này trở thành nhân tố chính, thậm chí đứng độc lập trong các sản phẩm âm nhạc chứ không còn chịu cảnh "lạc kèm bia" với các thể loại khác như trước đây.

Gameshow "Rap Việt" và "King of Rap" (Ông hoàng nhạc rap) không hẹn mà cùng ra mắt khán giả đầu tháng 8 này trên sóng truyền hình. "Rap Việt" được mua bản quyền sản xuất từ chương trình đình đám Thái Lan - "The Rapper", từng đạt nhiều giải thưởng vang dội như: Giải thưởng truyền hình châu Á lần thứ 23 - 2018 với hạng mục Chương trình giải trí tổng hợp hay nhất, Giải thưởng sáng tạo của Viện hàn lâm châu Á 2019, Giải thưởng Zocial Awards Thái Lan 2019 - Giải thưởng giải trí hay nhất trên mạng xã hội. 

Khỏi phải nói giới nghệ sĩ gắn bó với rap vui mừng như thế nào bởi đây là lần đầu tiên rap có gameshow riêng biệt và quy mô dành cho mình trên đài truyền hình. Giám khảo và dàn huấn luyện viên của hai chương trình này đều quy tụ những tên tuổi đình đám trong làng rap Việt như: Suboi, Karik, Wowy, Binz, Rhymastic, JustaTee, LK (Lil Knight), Lil'Shady, BigDaddy, Datmaniac (Đạt Maniac)...

Rapper Pháo tranh tài trong "King of Rap".
Rapper Pháo tranh tài trong "King of Rap". 

Là món ăn mới trong mâm cỗ truyền hình thực tế nên vừa mới ra mắt, "Rap Việt" và "King of Rap" đều gây sự chú ý. Thế nhưng, thu hút lượng xem "khủng" ở phiên bản trên mạng là điều xưa nay hiếm với một chương trình truyền hình thực tế tìm kiếm tài năng. 

Trong hai ngày lên sóng, "Rap Việt" đã có hơn 8 triệu lượt xem, giữ top hai trên kênh YouTube. Đứng vị trí thứ tư trên top thịnh hành YouTube, "King of Rap" cũng có lượt xem không kém cạnh. Bên cạnh những thí sinh mới toanh, không ít rapper đã có tên tuổi trong cộng đồng cũng tham gia tranh tài như Right, Sóc Nâu, Negav, Dablo, D.Blue, Pháo... 

Ngoài yếu tố mới mẻ, sức hút của hai chương trình này còn đến từ những bản nhạc rap ngẫu hứng đầy sáng tạo với lối trình diễn lôi cuốn, chất lừ của dàn thí sinh tài năng. Có thể kể đến bản rap "Cua", "Bật nhạc lên" của Hiếu Thứ Hai; "Dám hay không dám" của Yuno BigBoi; "Người cha câm" của Dương Tiến Thành; "Vì em so đẹp" của Thành Draw; "Sợ quá cơ" của Pháo...

Với tiêu chí tìm kiếm thế hệ triển vọng kế cận của rap và đưa thể loại này đến gần đại chúng hơn, hai chương trình chú trọng giới thiệu gương mặt nhiều triển vọng và đi sâu vào những đam mê, góc khuất của rapper cũng như phác họa đời sống sôi động của nhạc rap tại Việt Nam. So với các thể loại khác, rap là vùng đất mới mẻ hội tụ nhiều gương mặt tiềm năng nhưng chưa được khai phá. Do đó, nó được các nhà sản xuất chú trọng giữa bối cảnh các chương trình truyền hình thực tế tìm kiếm tài năng như "Nhân tố bí ẩn", "Giọng hát Việt", "Tìm kiếm tài năng Việt Nam"... đã quá nhàm chán và cũ kỹ. Nếu "Rap Việt" được yêu thích vì giàu tính giải trí thì "King of Rap" lại đi sâu vào chuyên môn. Điều này khiến hai chương trình bù trừ cho nhau. Sự ra đời của các gameshow dành riêng cho nhạc rap trên truyền hình như một bước tiến dài trong hành trình khẳng định sự chuyển mình của thể loại này.

Nhạc rap đã có mặt ở Việt Nam từ đầu những năm 2000. Thế nhưng một thời gian dài, nó vẫn bị coi là dòng nhạc kén người nghe, là dòng phụ lưu chứ không chính thống. Trong các sản phẩm âm nhạc, rap xuất hiện chớp nhoáng vài câu với tư cách là nhân tố phụ để làm nền, điểm trang cho bài hát chính. Số lượng rapper lẫn độ nổi tiếng của họ cũng khá khiêm tốn. 

Thời kỳ đầu, bắt chước nghệ sĩ phương Tây, những bản rap Việt độc lập đa số vẫn đầy rẫy ca từ thô lậu, suồng sã. Dẫu biết rằng rap là thể loại âm nhạc phóng túng, bộc trực, thể hiện cái tôi cá nhân và phản biện xã hội nhưng khán giả Việt thật khó chấp nhận những ngôn ngữ chợ búa, lề đường đầy bất cần như thế trong âm nhạc. Do vậy, một thời gian dài, rap vẫn bị mặc định là âm nhạc của giới underground, là thứ âm nhạc đường phố để quậy, để chửi cho sướng miệng chứ không thể biểu diễn đàng hoàng trên sân khấu lớn.
Dàn giám khảo, huấn luyện viên của chương trình "Rap Việt" là những rapper nổi tiếng.
Dàn giám khảo, huấn luyện viên của chương trình "Rap Việt" là những rapper nổi tiếng.

Phải đến vài năm gần đây, rap mới thực sự bùng nổ với những cá tính âm nhạc mới lạ. Họ vẫn giữ bản chất của rap nhưng sản phẩm đã đa dạng đề tài, được trau chuốt vần điệu và giàu chất đời, chiêm nghiệm. Thay vì nhồi nhét ý nghĩ tiêu cực, bất cần, ca khúc rap ngày nay truyền tải nhiều thông điệp tích cực, giúp khán giả yêu đời, lạc quan và hướng tới một cuộc sống có ích. Phần MV cũng được đầu tư hơn. 

Số bài hát mà công chúng truyền tụng không ngừng tăng lên như: "Đưa nhau đi trốn" của Đen Vâu và Linh Cáo, "N-sao?" của Suboi, "Người âm phủ" của Osad, "Bài này chill phết" của Đen Vâu, "Người yêu tôi không có gì để mặc "của nhóm Lộn Xộn, "Yêu 5" của Rhymastic... Không chỉ vậy, các bản rap liên tiếp vượt mặt bản pop ballad mùi mẫn hay EDM sôi động để chiếm vị trí đầu trên nhiều bảng xếp hạng âm nhạc. Rapper Wowy cho hay theo sự phát triển không ngừng của nền âm nhạc nước nhà, rap Việt buộc phải văn minh hơn theo thời gian nếu muốn khán giả đón nhận.

Chính sự nổi lên của loạt bản nhạc rap chất lượng đã khiến giới nghệ sĩ dòng chính thống đẩy mạnh việc hợp tác với các rapper giàu cá tính để làm mới âm nhạc của mình. Đen Vâu, Binz, Phúc Du, Karik... không ngừng xuất hiện trong các MV đình đám của Min, Amee, Bích Phương, Miu Lê, Suni Hạ Linh... với dung lượng lời rap và lời hát khá cân bằng, thậm chí nhiều khi phần rap nhỉnh hơn. Về mặt chuyên môn, rap đã được các giải thưởng âm nhạc uy tín ghi nhận. Trong những năm qua, "Zing music awards", "Keeng young awards" đều đã có hạng mục "Ca khúc Rap/Hip-hop được yêu thích" trong cơ cấu giải thưởng.

Trong số các rapper, Đen Vâu được coi là hiện tượng kinh ngạc của làng rap Việt. Bởi chỉ đến Đen Vâu, anh mới thực sự tạo nên một "đế chế rap". Lần đầu tiên rap trở thành dòng chủ lưu và lời hát chỉ nhân tố điểm xuyến. Lần đầu tiên rap có hàng loạt bản hit (ca khúc ăn khách) như: "Hai triệu năm", "Lối nhỏ", "Anh đếch cần gì ngoài em", "Cảm ơn", "Bài này chill phết"... 

Và lần đầu tiên, rap có một liveshow riêng. Liveshow "10 năm" của Đen Vâu phát ra 5.000 vé và nhanh chóng hết veo. Các ca khúc của Đen ngồn ngộn ý tưởng, tràn đầy tinh thần tự do và sức sống tuổi trẻ - điều mà các bản ballad trữ tình thiếu vắng. 

Mới đây, Đen tiếp tục khiến khán giả đứng ngồi không yên khi phát hành MV "Trời hôm nay nhiều mây cực" được thực hiện trên trực thăng. Hiện MV này đạt vị trí thứ 3 trên top thịnh hành YouTube. Nhiều nhạc sĩ cho rằng, chính nhờ những điều mà Đen Vâu làm được, các nhà sản xuất mới mạnh dạn cho ra đời hai gameshow về rap trên.

Rap Việt đã có cuộc lột xác ngoạn mục. Nhưng theo nhạc sĩ Rhymastic, các rapper cần nên xoáy nhiều vào đề tài xã hội thay vì chỉ chú trọng đề tài tình yêu. Thừa nhận rằng viết đề tài xã hội rất khó, lại không mấy ăn khách nhưng nhạc sĩ Rhymastic cho rằng làm được điều này nghĩa là giới rapper thể hiện đúng tinh thần của rap. 

Ra đời ở những khu ổ chuột của Mỹ, nhạc rap vốn là tiếng nói phản biện, thể hiện những bất công, bức xúc mà những người thấp cổ bé họng nơi đây phải chịu đựng. Hiện tại, số ca khúc rap về tình yêu vẫn chiếm số lượng áp đảo bởi đề tài này dễ dàng chinh phục công chúng, nhất là giới trẻ. 

Song, khi đất nước có muôn vàn vấn đề nóng hổi, nhức nhối diễn ra hằng ngày hằng giờ thì các rapper không nên lãng quên sứ mệnh của mình. Khi vị trí của nhạc rap đang ngày càng vững chắc và tiệm cận với nền âm nhạc đại chúng, thì những ca khúc xã hội rất cần. 

Bên cạnh đó, thế hệ rapper ngày nay luôn ấp ủ về một ngày đưa rap Việt vượt biên giới để đến với bạn bè năm châu. Làm được điều này, rap Việt phải tạo dựng cho mình bản sắc không trộn lẫn. Bản sắc đó sẽ dễ xuất hiện hơn khi các rapper chú trọng chọn con người, đất nước và những trăn trở thời cuộc để đưa vào ca khúc.

PHAN THI UYÊN

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.