Nhà thơ và Bí thư Tỉnh ủy

Nhà thơ Nguyễn Bùi Vợi (1933-2008) sinh ở xã Thanh Cát, huyện Thanh Chương (Nghệ An) nhưng lại trở thành giáo viên dạy văn nổi tiếng ở tỉnh Vĩnh Phú (trước đây gồm 2 tỉnh Vĩnh Phúc và Phú Thọ) khi mới ngoài 20 tuổi. Ông là tác giả của 3 tập văn xuôi, 9 tập thơ và đã viết hàng trăm bài phê bình.

Thơ ông thường trực một nỗi nhớ thương vùng quê nắng lắm, bão nhiều. Chính cái tâm, cái tình da diết với miền quê xứ Nghệ lam lũ, nghèo khó đã giúp ông có những tác phẩm thành công về quê hương. Ông cũng là một trong những tác giả có nhiều bài thơ được đưa vào chương trình sách giáo khoa để giảng dạy cho học sinh.

Hồi nhà thơ Nguyễn Bùi Vợi còn dạy học ở Vĩnh Phú, trong số học sinh có một em là con gái của Bí thư Tỉnh uỷ Kim Ngọc. Một hôm, cuối buổi học, anh Bình là thư ký riêng của Bí thư tới trường tìm gặp thầy Vợi, gọi thầy tới nhà riêng gặp Bí thư để báo cáo việc học tập của cô con gái. Nghe vậy, thầy Vợi buồn và giận lắm. Thầy nói với thầy hiệu trưởng cùng ngồi đó: "Anh làm chứng cho tôi về lời anh Bình nói hôm nay nhé".

Buổi học hôm sau, thầy Vợi cho cô học trò nghỉ sớm để mang về lá thư gửi cho bố cô. Trong thư ông nói đại ý xưa nay đạo học ở Việt Nam chưa từng có thầy giáo nào phải tới nhà riêng để báo cáo với phụ huynh về việc học tập của con cái họ. Ngay cả với bậc vua chúa cũng chưa từng có ai dám đòi hỏi điều đó với người thầy.

Thế mới biết Nguyễn Bùi Vợi người xứ Nghệ có bản lĩnh cứng rắn, thẳng thắn biết nhường nào. Và ông mời Bí thư Tỉnh uỷ muốn biết về tình hình học tập của cô con gái thì đến gặp ông ở trường hoặc ở nhà riêng của ông.

Thư chuyển đi được vài chục phút thì xe con của Bí thư Tỉnh uỷ đến trường. Gặp thầy Vợi, Bí thư Kim Ngọc chân thành xin lỗi về sự thất lễ của người thư ký. Hoá ra người thư ký thoạt nghe Bí thư Kim Ngọc hỏi vợ xem gần đây có gặp các thầy cô để hỏi về tình hình học tập của con không, thì thư ký của Bí thư Kim Ngọc đã nhanh nhảu vội đi thu xếp "gọi thầy giáo Vợi tới nhà Bí thư".

Thầy Vợi càng quý ông Kim Ngọc hơn khi biết thêm một điều: cô con gái đưa thư tới giữa lúc Bí thư đang chủ trì họp Thường vụ Tỉnh uỷ, ông phải nhờ Phó Bí thư chủ trì cuộc họp để đến gặp thầy Vợi. Ba năm sau cuộc gặp thầy giáo - phụ huynh đó, thầy Vợi được điều sang công tác ở Ty Văn hoá, làm biên tập thơ. Ông là một trong những người sáng lập Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh Vĩnh Phú (cũ).

Năm 2000, Bí thư Kim Ngọc - người tiên phong đề xướng chủ trương "khoán hộ" trong nông nghiệp được Đảng và Nhà nước truy tặng Huân chương Độc lập. Nhà thơ Nguyễn Bùi Vợi đã làm thơ "Nhớ ông Kim Ngọc" viết về vị Bí thư nổi tiếng này với những xúc cảm trân trọng: "Sách không làm ra đời mà đời làm nên sách/ Tay cầm lõm sẹo cày nên ông thấu lòng dân/ Giọt mồ hôi mặn đồng những năm khoán hộ/ Ấm bao gia đình chỉ cay đắng một mình ông/ Nằm dưới đất ngực còn thơm Huân chương Độc lập/ Khoai lúa nôn nao nghe đất mở những mùa vàng/ Cánh đồng nào giờ đây cũng mang hồn Kim Ngọc/ Người lặng lẽ đi về trong chuyện kể dân gian...".

Lê Hồng Bảo Uyên

Các tin khác

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.

Văn hóa đối ngoại: “Sức mạnh mềm” và lá chắn từ xa

Văn hóa đối ngoại: “Sức mạnh mềm” và lá chắn từ xa

Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo Quyết định số 1306/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ khẳng định tầm chiến lược: “Văn hóa không dừng lại ở vai trò cầu nối hữu nghị, mà đã trở thành “sức mạnh mềm” cốt lõi, thành lá chắn từ xa bảo vệ vững chắc chủ quyền và an ninh quốc gia.

Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn với lực lượng kỹ thuật nghiệp vụ

Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn với lực lượng kỹ thuật nghiệp vụ

Phát biểu trong buổi thăm và làm việc tại Trung tâm Kỹ thuật nghiệp vụ Công an nhân dân, ngày 6/7/2026 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Lịch sử đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội đã chứng minh vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng của công tác kỹ thuật nghiệp vụ...”.

Nén tâm hương trên những miền đất lửa

Nén tâm hương trên những miền đất lửa

Những ngày tháng 7, trên dải đất miền Trung nắng gió, những bước chân của cán bộ, chiến sĩ Cục Ngoại tuyến, Bộ Công an lặng lẽ đi qua những miền đất lửa Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị. Trong hành trình “Theo dấu chân những người anh hùng”, mỗi địa danh đi qua không chỉ là một điểm dừng chân, mà còn là một miền ký ức thiêng liêng. Mỗi nén hương được thắp lên không chỉ là lời tri ân, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của hòa bình...

Tráng ca còn vọng trên đất mỏ

Tráng ca còn vọng trên đất mỏ

Cách đây 54 năm, người Đại đội trưởng Đại đội 34 pháo cao xạ 37mm của tự vệ mỏ đã anh dũng hy sinh trên mỏm đồi 104 thuộc dãy Ba Đèo, khi chỉ huy đơn vị chiến đấu đến những phút cuối cùng trong trận không kích dữ dội của không quân Mỹ trên vùng trời Quảng Ninh.

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Chúng tôi về thăm khu tưởng niệm nhà văn, liệt sĩ Nam Cao (1917-1951) đúng vào vụ chuối ngự chín rộ thơm phức. Nằm bên sông Châu, những cây đại quanh vườn ra hoa quanh năm trắng muốt. Khu tưởng niệm nhà văn Nam Cao (thành lập năm 2004) là một trong số ít địa chỉ văn chương được công nhận là Di tích cấp Quốc gia (2023). Đây là một quần thể di tích, gồm bảo tàng di sản văn học của Nam Cao, ngôi nhà Bá Kiến và dấu chứng lò gạch trong làng.