Sóng gió từ thiện

Nghĩ về từ thiện

May mắn nhất của người Việt là luôn giữ được tấm lòng bác ái, nhân văn, lá lành đùm lá rách, không toan tính nề hà.

Tôi nghĩ, mỗi cá nhân làm từ thiện đều có một xuất phát điểm chung, đó chính là hành động theo sự thúc giục của lương tri, của ý thức, của thiện tâm. Tất nhiên, cũng có một số ít các cá nhân lợi dụng danh nghĩa từ thiện để trục lợi. Tuy vậy, số này là ít thôi, rất ít.

Ít đến mức chúng ta đừng vì vài cá nhân ấy mà vội vã xét lại. Có điều bây giờ, từ thiện lắm lúc đã khác khác.

1. Gây nhiều tranh cãi nhất cho đến lúc này vẫn là vụ một người chuyên làm từ thiện tố cáo Giám đốc Trung tâm Bảo trợ xã hội Nghệ An vì “ăn chặn tiền của bệnh nhân tâm thần”.

Người từ thiện này có tên trên facebook là L.Đ, cô từng đăng nhiều status tố cáo những tắc trách tại Trung tâm Bảo trợ xã hội Nghệ An liên quan đến việc chăm sóc bệnh nhân tâm thần tại nơi này. Những tố cáo ấy nhanh chóng tạo nên một cơn địa chấn thông tin. Rất đáng tiếc, cuối cùng không phải tố cáo nào trên facebook cũng đều là sự thật. Gậy ông đập lưng ông, L.Đ bị tố cáo lại đã từng ăn chặn tiền kêu gọi từ thiện như thế nào. Thậm chí, người mà L.Đ. kêu gọi giúp đỡ qua facebook cũng hiện hữu trên báo để thắc mắc về cách chuyển tiền từ thiện của nhà hảo tâm mà L.Đ. kêu gọi được.

Minh họa: Hữu Khoa.
Minh họa: Hữu Khoa.

Báo giới chuyển tải sự nghi vấn này đến L.Đ., L.Đ. trả lời tỉnh queo: “Tôi làm việc theo quyền quyết định của mình và sự thống nhất giữa tôi với nhà hảo tâm”. Khi L.Đ. nói câu này, gợi trong tôi nhiều suy nghĩ.

L.Đ. không phải là trường hợp kêu gọi từ thiện trên facebook bị phản ứng. Trên trang mạng Youtube, có vài clip quay lại cảnh người đóng góp từ thiện tìm đến tận nhà của người kêu gọi từ thiện để chất vất mục đích sử dụng tiền ủng hộ từ thiện. Còn trên trang mạng xã hội facebook, nhiều nhà kêu gọi từ thiện chuyên nghiệp đã bị tố cáo. Điều đáng buồn chính là những tố cáo ấy bao giờ cũng đi kèm những bằng chứng xác thực.

Ầm ĩ không kém vụ nhà kêu gọi từ thiện L.Đ. bị tố cáo, nhà kêu gọi từ thiện X.H. cũng bị truy vấn trục lợi tiền từ thiện, những Mạnh Thường quân lớn của X.H. liên tục cung cấp bằng chứng (đáng tiếc, chỉ trên facebook) về hành vi ăn chặn tiền từ thiện của X.H. Hẳn, có người tố cáo thì có người phản ứng. Đáng tiếc, phản ứng của X.H. vô cùng yếu ớt và thiếu thuyết phục.

Từ thiện có là một nghề không? Buồn bã mà thừa nhận với những gì tôi biết số ít đã xem từ thiện là một nghề nhẹ nhàng và hái ra tiền.

Một trang báo điện tử lớn vừa có loạt bài vạch mặt các nhà chuyên kêu gọi từ thiện facebook, theo đó thì những nhà kêu gọi này chỉnh sửa lại nội dung bài viết về những mảnh đời bất hạnh của báo Dân Trí và kêu gọi sự giúp đỡ. Tuy nhiên, số tiền giúp đỡ của Mạnh Thường quân sẽ được chuyển vào tài khoản cá nhân của người kêu gọi từ thiện.

Khi tiền đã nằm yên trong tài khoản của người kêu gọi giúp đỡ, họ sẽ thực hiện theo nguyên tắc mà cô L.Đ. đã trả lời: “Làm việc theo quyền quyết định của mình và sự thống nhất với nhà hảo tâm”. Cũng không biết quyền quyết định ra sao và sự thống nhất là như thế nào?

2. Tôi vẫn tin rằng, thiện tâm như ngọn lửa đủ sức truyền hơi ấm từ cá nhân này sang cá nhân kia, từ đám đông kia sang đám đông nọ. Quan trọng hơn, thiện tâm chính là tiếng nói của lương tri. Và khi mà một cá nhân hành động theo tiếng gọi của lương tri, họ không cần chúng ta phải vỗ tay, phải tán thưởng hay phán xét. Đơn giản thôi, họ làm để nhẹ lòng, họ thực hiện điều đó vì họ cảm thấy cần thiết phải thực hiện chứ không vì những ngoa ngôn.

Thậm chí, tôi đã từng tin rằng cá nhân làm từ thiện là theo sự thúc giục của bản năng hướng thiện. Nghĩa là, làm từ thiện đầu tiên vì sự an yên của chính mình. Bởi lấy từ tôi suy ra, tôi luôn cảm thấy đau đớn khi mình không đủ khả năng góp một phần nhỏ nhằm xoa dịu nỗi bất hạnh của cá nhân nào đó trót không may bị số phận dập vùi đánh gục. Thế nhưng, càng ngày tôi càng tin rằng sự thiện tâm chỉ trở nên trọn vẹn, chu toàn khi đến được đúng nơi cần thiết. Thêm nữa, đừng để ai lợi dụng sự thiện tâm của chính bạn. Bất chấp, trong thế giới xa xăm tâm linh nào đó, đều có những hình phạt khắc nghiệt dành cho sự mạo danh từ thiện để trục lợi.

Từ thiện không cần khen ngợi, người làm từ thiện cũng không có nhu cầu được nghe văng vẳng tiếng vỗ tay, được báo giới ngợi khen hay người khác xưng tụng. Ngoại trừ, họ cần sự biết đến như là cách để có thêm phương tiện nhằm tập hợp thêm sức người sức của nhằm phụng sự cho mục đích thiện nguyện.

Tôi vẫn luôn kính trọng tấm lòng thiện nguyện của cá nhân, lại càng hy vọng hơn những cá nhân ấy vẫn giữ được tấm lòng từ tâm của mình bất chấp những câu chuyện buồn liên quan đến từ thiện càng ngày càng bị bóc mẽ nhiều hơn.

Tôi có người bạn, anh là một người tốt. Có lần, anh cầm lòng không được trước hoàn cảnh khốn khó mà anh đã xác tín. Anh kêu gọi sự giúp đỡ qua facebook, anh chuyển số tài khoản và số điện thoại của người cần được giúp đỡ trên facebook của anh. Cho đến giờ, tôi vẫn ấn tượng cách kêu gọi từ thiện ấy. Nhất là khi người cần giúp đỡ chủ động gọi cho anh: “Con tôi cần nhiêu đây tiền để phẫu thuật, thưa với anh là các Mạnh Thường quân đã ủng hộ đủ rồi”. Khi nghe người cần giúp đỡ nói câu này, anh đã đăng lời cảm ơn và thông báo xin xóa lời kêu gọi trước đó.

Ngô Nguyệt Lãng

Các tin khác

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Trong khi dư luận quốc tế còn đang cố gắng tìm lời giải cho việc Nhà Trắng tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - động thái bất ngờ kế tiếp, nhưng không còn làm mấy ai ngạc nhiên, trong chuỗi vô tận những diễn biến không thể lường trước từ Tổng thống Mỹ Donald Trump - thì dường như, qua một số thông tin bên lề được hé lộ, "chân tướng" của sự thực cũng đã lờ mờ hiện lên, sau lớp hỏa mù.

Nhịp sống Việt Nam

Nhịp sống Việt Nam

Những ngày gần đây, báo chí và mạng xã hội ở xứ Kim Chi cũng như Việt Nam vẫn dành sự quan tâm về chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 4/2026 của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung. Đặc biệt, hình ảnh vợ chồng tổng thống thảnh thơi bách bộ phố cổ Hà Nội và thưởng thức món phở, cơm rang, kem... nhận được sự tán thưởng hào hứng của người dân cũng như cộng đồng mạng ở cả hai nước.

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Giá trị của Hòa bình

Giá trị của Hòa bình

LTS: Những ngày cuối tháng Tư luôn đặc biệt đối với người Việt. Đó là dịp Tết Thống nhất, Tết Hòa bình. Năm nay, dịp Tết ấy đến ngay sau Giỗ tổ Hùng Vương, với lời nhắc của Bác Hồ vẫn mãi sáng ngời chân lý "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…".

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Trung tuần tháng 4/2026, các kênh ngoại giao Mỹ - Iran được kích hoạt ở mức cao hiếm thấy, Pakistan trở thành đối tác trung gian then chốt. Truyền thông phương Tây và khu vực nhắc tới khả năng có thỏa thuận xoay quanh trao đổi hạn chế hạt nhân để lấy nới lỏng trừng phạt và tiếp cận tài sản bị phong tỏa.

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 đang khiến nền kinh tế toàn cầu trải qua cú sốc năng lượng lớn chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Giá dầu tăng vọt, lạm phát khiến cỗ máy kinh tế toàn cầu khựng lại. Những hệ lụy kéo theo sẽ còn tác động lâu dài đến cuộc sống của chúng ta. Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu lại trở thành con tin của các quyết sách chính trị.

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thành công rất tốt đẹp. Đó là một chuyến thăm dày đặc lịch hoạt động, tận dụng tối đa từng giờ để vun đắp, củng cố mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước, đồng thời tìm hiểu thực tế, tham khảo các mô hình phát triển hiệu quả. Điều đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm và trở lại Việt Nam bằng tàu hỏa như một thông điệp: quan hệ Việt Nam – Trung Quốc ngày càng hữu nghị, hợp tác, là sự kết nối liền mạch, là dòng chảy không thể đảo ngược, vì hòa bình và hạnh phúc, phồn vinh của nhân dân hai nước. Đó cũng là bức tranh thái bình, trù phú, an yên mà Bác Hồ kính yêu đã khắc họa 65 năm trước “Tang đạo mãn điền, hoa mãn san”...

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Ở rất xa cuộc chiến

Ở rất xa cuộc chiến

Thời điểm hiện tại, chiến dịch quân sự tại Trung Đông là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Song, có lẽ, chuyện ông liên tục cập nhật các diễn biến và ý tưởng của mình về cuộc chiến ấy và làm xôn xao các nền tảng mạng xã hội cũng không thể đẩy lùi được một thời hạn đầy thách thức: Tháng 11/2026, cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ diễn ra.

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Sự hỗn loạn trong đại dương thông tin chiến sự đang khiến bất kỳ một nhà phân tích quốc tế nào cũng không thể đưa ra những dự báo chắc chắn về kết cục của cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông. Tuy nhiên, những hệ lụy ghê gớm của nó thì ngược lại, hoàn toàn có thể dễ dàng nhận diện.

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Trong những ngày này, tâm trí của người dân cả nước và cả Việt kiều ở nước ngoài đều hướng về phòng họp lớn Diên Hồng, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ứng xử với xưa cũ

Ứng xử với xưa cũ

LTS: Những gì cổ hủ, lạc hậu ắt là xưa cũ. Nhưng có phải những gì xưa cũ cũng đều cổ hủ, lạc hậu hết hay không? Ứng xử với xưa cũ thế nào để đảm bảo vẫn giữ tốc độ tăng trưởng tiến bộ và vừa không “đánh rơi” đi mất phần tinh thần?

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

World Cup 2026 trước biến số Iran

World Cup 2026 trước biến số Iran

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đang đẩy World Cup 2026 vào tình thế đặc biệt khi khả năng Iran không thể tham dự trở thành kịch bản hiện hữu. FIFA đang phải đối mặt với bài toán phức tạp chưa từng có liên quan đến pháp lý, thay thế suất dự giải và đảm bảo an ninh - điều từng xuất hiện trong lịch sử nhưng chưa bao giờ ở quy mô của một kỳ World Cup hiện đại.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Trước biến động thời cuộc

Trước biến động thời cuộc

LTS: Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo; những diễn biến bất thường về địa chính trị; các quyết định áp đặt thuế quan gây shock; giá cả nhiên liệu thay đổi đột biến dẫn tới biến động mạnh ở các thị trường v.v... và vv… Thế giới đang tiếp tục theo cách đó và tạo ra những vòng xoáy chóng mặt. Trước các biến động thời cuộc như thế, một cá nhân con người, một công ty, một ngành, thậm chí cả một quốc gia, cần phải đối diện chúng theo cách nào?

Lời hứa không thành hiện thực

Lời hứa không thành hiện thực

Ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng với cam kết không mở thêm chiến tranh, không đẩy nước Mỹ vào những cuộc can dự quân sự tốn kém ở bên ngoài. Nhưng, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026 đã khiến chính lời hứa đó trở thành điểm dễ bị phản công nhất về chính trị.

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Ươm mầm xanh cho tương lai

Ươm mầm xanh cho tương lai

Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...