Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Phát biểu trong cuộc trả lời phỏng vấn Axios mới đây, Tổng thống Trump khẳng định Washington không có kế hoạch dỡ bỏ phong tỏa nhằm vào các cảng của Iran, đồng thời bác bỏ khả năng mở lại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch trong vận chuyển năng lượng toàn cầu – như một phần của nỗ lực nối lại đàm phán giữa hai bên.

Theo nhà lãnh đạo Mỹ, biện pháp phong tỏa đang phát huy hiệu quả cao hơn so với các lựa chọn quân sự trực tiếp. Ông nhấn mạnh Iran “không thể sở hữu vũ khí hạt nhân”, đồng thời cho rằng sức ép hiện nay sẽ còn gia tăng đối với Tehran trong thời gian tới. Những phát biểu này phản ánh lập trường cứng rắn của Washington, đồng thời cho thấy Nhà Trắng chưa sẵn sàng nhượng bộ để thúc đẩy tiến trình đối thoại.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh -0
Mỹ tiếp tục phong toả hàng hải, thoả thuận ngừng bắn với Iran thêm mong manh. Ảnh minh hoạ Reuters. 

Trước đó, phía Iran đã đưa ra đề xuất về một thỏa thuận với phạm vi hạn chế, theo đó Tehran sẽ chấm dứt việc phong tỏa eo biển Hormuz để đổi lấy việc Mỹ dỡ bỏ các biện pháp bao vây đối với các cảng của nước này. Tuy nhiên, các phát biểu mới nhất của Tổng thống Trump cho thấy đề xuất này đã không được chấp nhận.

Giới quan sát nhận định việc Mỹ duy trì sức ép tối đa, trong khi Iran kiên quyết gắn việc nối lại đàm phán với điều kiện dỡ bỏ phong tỏa, đang khiến tiến trình ngoại giao rơi vào thế bế tắc. Sau lệnh ngừng bắn đạt được hồi đầu tháng, hai bên đã tiến hành một vòng đàm phán tại Pakistan, song không đạt được đột phá đáng kể.

Trên thực địa, các động thái quân sự và kiểm soát hàng hải tiếp tục được hai bên triển khai. Quân đội Mỹ thông báo đã bắt giữ ít nhất hai tàu thương mại có liên quan đến Iran, đồng thời chuyển hướng 39 tàu khác trong khu vực trong những tuần gần đây. Về phần mình, Tehran cũng tiến hành bắt giữ một số tàu mà họ cáo buộc vi phạm quy định hàng hải, làm gia tăng nguy cơ va chạm trên biển.

Căng thẳng leo thang tại khu vực Vịnh đã tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng thế giới. Trong phiên giao dịch sáng 30/4, giá dầu Brent – chuẩn tham chiếu quốc tế – đã vượt ngưỡng 119 USD/thùng, phản ánh lo ngại của giới đầu tư về khả năng gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz. Tại Mỹ, giá xăng bán lẻ trung bình đã vượt mức 4,22 USD/gallon (1,11 USD/lít), tăng mạnh so với mức dưới 3 USD trước khi xung đột bùng phát, qua đó gia tăng áp lực lạm phát đối với nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Các chuyên gia cho rằng nếu tình trạng đối đầu kéo dài, giá năng lượng có thể tiếp tục duy trì ở mức cao, ảnh hưởng tiêu cực tới tăng trưởng kinh tế toàn cầu, đặc biệt là các quốc gia phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nhiên liệu.

Về phía Iran, giới chức nước này đã có những phản ứng cứng rắn trước các biện pháp của Mỹ. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc Washington đang tìm cách “kích hoạt sức ép kinh tế và chia rẽ nội bộ” nhằm làm suy yếu hoặc thậm chí gây bất ổn từ bên trong đối với Tehran. Ông khẳng định Iran sẽ vượt qua các thách thức và giành chiến thắng trong cuộc đối đầu hiện nay.

Một nguồn tin an ninh cấp cao của Iran, được truyền thông nhà nước dẫn lời, cũng cảnh báo rằng các biện pháp phong tỏa của Mỹ sẽ sớm phải đối mặt với “hành động thực tế và chưa từng có”, làm dấy lên quan ngại về khả năng leo thang mới trong thời gian tới.

Trong khi đó, Tổng thống Trump tiếp tục nhấn mạnh Mỹ đã làm suy giảm đáng kể năng lực quân sự của Iran, cho rằng lực lượng này hiện chỉ còn lại một phần nhỏ kho tên lửa. Tuy nhiên, các đánh giá độc lập về tình hình quân sự khu vực vẫn cho thấy năng lực của Iran, đặc biệt trong lĩnh vực tên lửa và các lực lượng ủy nhiệm, vẫn là yếu tố đáng kể trong cán cân an ninh Trung Đông.

Bất đồng giữa hai bên không chỉ giới hạn ở các biện pháp quân sự và kinh tế, mà còn tập trung vào những khác biệt sâu sắc liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Tehran khẳng định không theo đuổi vũ khí hạt nhân, song nhấn mạnh quyền phát triển chương trình hạt nhân dân sự, bao gồm hoạt động làm giàu uranium trong nước. Ngược lại, Washington yêu cầu Iran phải dỡ bỏ hoàn toàn chương trình hạt nhân như một điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận nào.

Ngoài ra, Iran cũng bác bỏ các yêu cầu hạn chế chương trình tên lửa và máy bay không người lái, cũng như chấm dứt hỗ trợ các lực lượng đồng minh trong khu vực như Hezbollah và Hamas – những nội dung được Mỹ và Israel coi là điều kiện quan trọng để đảm bảo ổn định khu vực.

Trong bối cảnh bế tắc kéo dài, các nỗ lực trung gian quốc tế đang được thúc đẩy nhằm tìm kiếm giải pháp ngoại giao. Ngày 29/4, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Trump. Ông Putin trước đó hai ngày đã gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tại St Petersburg.

Theo Điện Kremlin, Nga đã đưa ra một số đề xuất nhằm thu hẹp bất đồng liên quan đến chương trình hạt nhân Iran, đồng thời khẳng định sẽ duy trì các kênh liên lạc với Tehran, các quốc gia vùng Vịnh, Israel và phía Mỹ nhằm thúc đẩy tiến trình đối thoại.

Ở một diễn biến liên quan, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã có cuộc gặp với Chủ tịch Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế Mirjana Spoljaric, trong đó phía Iran lên án các cuộc tấn công mà họ cho là nhằm vào các mục tiêu dân sự như trường học, cơ sở văn hóa và bệnh viện. Bộ Ngoại giao Iran kêu gọi cộng đồng quốc tế và các tổ chức có thẩm quyền cần có lập trường rõ ràng, kiên quyết lên án và xử lý các hành vi vi phạm luật pháp quốc tế.

Giới phân tích nhận định tình hình hiện nay cho thấy nguy cơ kéo dài của một cuộc đối đầu “cường độ thấp” nhưng tiềm ẩn khả năng leo thang nhanh chóng nếu xảy ra các sự cố ngoài ý muốn. Việc hai bên đều duy trì lập trường cứng rắn, trong khi các kênh đối thoại chưa đạt được tiến triển, đang khiến triển vọng đạt được một thỏa thuận trong ngắn hạn trở nên hạn chế.

Trong bối cảnh đó, vai trò của các bên trung gian, cùng với áp lực từ cộng đồng quốc tế, được cho là yếu tố then chốt nhằm ngăn chặn xung đột lan rộng và tạo điều kiện nối lại các cuộc đàm phán thực chất.

Duy Tiến (Theo Reuters, Al Jazeera)

Các tin khác

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Những đợt không kích liên tiếp của Mỹ nhằm vào các mục tiêu quân sự tại miền Nam Iran trong hai ngày qua cho thấy Washington đang theo đuổi một chiến lược vượt ra ngoài khuôn khổ đáp trả đơn thuần. Theo nhiều nhà phân tích, bên cạnh mục tiêu gây sức ép buộc Tehran điều chỉnh lập trường, Mỹ còn muốn làm suy yếu khả năng sử dụng eo biển Hormuz như một công cụ răn đe chiến lược của Iran.

Các đại sứ quốc tế nhận định ra sao về Diễn đàn Tương lai ASEAN?

Các đại sứ quốc tế nhận định ra sao về Diễn đàn Tương lai ASEAN?

Diễn đàn tương lai ASEAN (AFF) lần thứ ba tại Hà Nội đã chính thức khép lại sau hai ngày làm việc hiệu quả. Chia sẻ với phóng viên Báo CAND, các đại biểu quốc tế đều gửi lời chúc mừng tới Việt Nam tổ chức thành công sự kiện, khẳng định vai trò cầu nối chiến lược của nước chủ nhà trong thúc đẩy đối thoại, dự báo các xu hướng mới và định hình những giải pháp chung vì tương lai khu vực.

Bước đệm lịch sử hướng tới kỷ nguyên trở lại Mặt Trăng

Bước đệm lịch sử hướng tới kỷ nguyên trở lại Mặt Trăng

Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Mỹ (NASA) mới đây chính thức công bố đội hình phi hành đoàn cho chuyến bay vũ trụ Artemis III, sứ mệnh mang tính chất chuẩn bị cốt lõi trong bối cảnh nước này đang ráo riết lên kế hoạch đưa con người trở lại khám phá và chinh phục Mặt Trăng.

Nhóm E3 và Ukraine hoạch định điều kiện cho "nền hòa bình công bằng và lâu dài"

Nhóm E3 và Ukraine hoạch định điều kiện cho "nền hòa bình công bằng và lâu dài"

Các nhà lãnh đạo Anh, Đức và Pháp mới đây đã lên tiếng ủng hộ đề xuất tổ chức các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Nga Vladimir Putin nhằm tìm kiếm một lệnh ngừng bắn. Đồng thời, các nước này nhấn mạnh châu Âu sẽ đóng vai trò chủ chốt trong bất kỳ tiến trình hòa bình nào.

Thấy gì từ vụ các phi hành gia trú ẩn khẩn cấp trên trạm ISS?

Thấy gì từ vụ các phi hành gia trú ẩn khẩn cấp trên trạm ISS?

Dù không dẫn tới một cuộc sơ tán thực sự, nhưng việc Trạm Vũ trụ Quốc tế phải kích hoạt quy trình trú ẩn khẩn cấp với các phi hành gia, đã thu hút sự quan tâm của dư luận quốc tế. Không chỉ phản ánh những rủi ro thường trực của hoạt động không gian, sự việc còn đặt ra bài toán ngày càng lớn về tuổi thọ của ISS, công trình đã vận hành liên tục hơn 25 năm và vẫn đang gánh vác nhiều sứ mệnh khoa học quan trọng của nhân loại.

Lãnh đạo Nga Và Ukraine phát đi tín hiệu sẵn sàng đối thoại

Lãnh đạo Nga Và Ukraine phát đi tín hiệu sẵn sàng đối thoại

Trong một diễn biến mang tính bước ngoặt, lãnh đạo Nga và Ukraine mới đây đã đưa ra những thông điệp mạnh mẽ về khả năng tiến tới một giải pháp ngoại giao trong bối cảnh cuộc xung đột đang bước sang năm thứ 5, cho thấy một cánh cửa đối thoại trực tiếp đang dần được hé mở.

Các chuyên gia lý giải lý do Israel vượt sông Litani, tiến sâu vào Lebanon

Các chuyên gia lý giải lý do Israel vượt sông Litani, tiến sâu vào Lebanon

Việc quân đội Israel tiến vượt sông Litani ở miền Nam Lebanon đang được giới quan sát đánh giá là một trong những diễn biến quân sự đáng chú ý nhất kể từ cuộc chiến Israel - Hezbollah năm 2006. Động thái này không chỉ đánh dấu sự mở rộng đáng kể của chiến dịch quân sự Israel tại Lebanon mà còn làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột khu vực tiếp tục leo thang trong bối cảnh các nỗ lực ngừng bắn và đàm phán vẫn chưa đạt kết quả rõ ràng.

Thông điệp mạnh mẽ về “lời giải châu Á” trước khủng hoảng toàn cầu

Thông điệp mạnh mẽ về “lời giải châu Á” trước khủng hoảng toàn cầu

Tối 29/5, Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 đã chính thức khai mạc tại Singapore, thu hút sự chú ý đặc biệt của giới chức an ninh, giới hoạch định chính sách và truyền thông toàn cầu. Tâm điểm vững chắc của phiên khai mạc năm nay chính là bài phát biểu dẫn đề quan trọng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm. Ngay sau khi kết thúc, bài phát biểu đã nhanh chóng trở thành tiêu điểm trên hàng loạt các trang báo lớn và kênh thông tấn uy tín quốc tế, nhận được sự đồng thuận và đánh giá rất cao từ dư luận chính trị thế giới.

Shangri-La: Từ sáng kiến thúc đẩy đối thoại đến diễn đàn an ninh hàng đầu

Shangri-La: Từ sáng kiến thúc đẩy đối thoại đến diễn đàn an ninh hàng đầu

Khởi nguồn từ một ý tưởng sơ khởi nhằm thiết lập kênh thảo luận quốc phòng đa phương tại châu Á - Thái Bình Dương sau thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Đối thoại Shangri-La đã trải qua chặng đường hơn hai thập kỷ để khẳng định vị thế là một trong những diễn đàn an ninh hàng đầu. Bước sang năm 2026, đối mặt với một môi trường chiến lược toàn cầu đầy biến động, diễn đàn tiếp tục thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận quốc tế.

“Lời cảnh báo khắc nghiệt” về khủng hoảng khí hậu toàn cầu

“Lời cảnh báo khắc nghiệt” về khủng hoảng khí hậu toàn cầu

Nhiều nhà khoa học cho rằng thế giới đang bước vào giai đoạn mà những hiện tượng thời tiết từng bị xem là bất thường đang dần trở thành “trạng thái bình thường mới” của khí hậu toàn cầu. Các đợt nắng nóng cực đoan không chỉ gây sức ép lên y tế, năng lượng và giao thông, mà còn đe dọa an ninh lương thực, tăng trưởng kinh tế và khả năng thích ứng của nhiều quốc gia.

Israel bắn phá phía Nam Lebanon, lệnh ngừng bắn trước nguy cơ sụp đổ

Israel bắn phá phía Nam Lebanon, lệnh ngừng bắn trước nguy cơ sụp đổ

Israel tiến hành các cuộc tập kích dữ dội trên khắp miền Nam Lebanon, trong khi lực lượng Hezbollah cũng xác nhận tấn công lực lượng của Tel Aviv, khiến lệnh ngừng bắn do Mỹ bảo trợ có nguy cơ sụp đổ, đồng thời ảnh hưởng đến triển vọng đạt thỏa thuận giữa Washington - Tehran.

Trung Quốc tăng tốc trên đường đua tới Mặt Trăng

Trung Quốc tăng tốc trên đường đua tới Mặt Trăng

Trung Quốc mới đây đã phóng thành công tàu vũ trụ có người lái Thần Châu-23 đưa ba phi hành gia lên trạm không gian Thiên Cung, đánh dấu bước tiến mới trong chương trình chinh phục không gian đầy tham vọng của Bắc Kinh. Đáng chú ý, một trong ba phi hành gia dự kiến sẽ lưu trú trên quỹ đạo suốt một năm – thời gian dài nhất từ trước đến nay đối với một sứ mệnh không gian có người lái của Trung Quốc.

Đường vào EU của Ukraine: Tưởng gần nhưng còn xa

Đường vào EU của Ukraine: Tưởng gần nhưng còn xa

Ukraine cho rằng nước này xứng đáng trở thành thành viên đầy đủ của Liên minh châu Âu (EU). Tuy nhiên, các thành viên EU chủ chốt muốn quá trình gia nhập của Ukraine diễn ra đúng trình tự và chỉ sẵn sàng cấp cho Kiev tư cách "thành viên liên kết".