Khác biệt ngày càng lộ rõ giữa Mỹ và Iran xung quanh chương trình hạt nhân của Tehran khiến tiến trình đàm phán bế tắc, dấy lên nguy cơ lệnh ngừng bắn sụp đổ và giao tranh bùng phát trở lại, kéo theo nhiều hệ lụy với an ninh Trung Đông.
Ngày 4/5, Tổng thống Donald Trump thông báo phát động một chiến dịch quân sự mới nhằm khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, động thái này đã vấp phải phản ứng quyết liệt từ Iran, đẩy khu vực vào một vòng xoáy căng thẳng mới.
Bộ Ngoại giao Pakistan ngày 4/5 cho biết 22 thuyền viên của tàu chở container Iran mang tên MV Touska, từng bị Mỹ bắt giữ do vi phạm lệnh phong tỏa, đã được chuyển tới Pakistan để làm thủ tục hồi hương về Iran, Al Jazeera đưa tin.
Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.
Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.
Giá dầu thế giới tăng vọt trở lại trong phiên giao dịch đầu tuần, sau cú lao dốc sâu vào cuối tuần trước, trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran leo thang và tuyến vận tải năng lượng huyết mạch qua eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn.
Chỉ còn ít ngày trước thời điểm thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hết hiệu lực, các cuộc thương lượng giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong bối cảnh vừa đối thoại vừa đối đầu. Trong khi các nỗ lực ngoại giao được thúc đẩy tại Islamabad, tình hình thực địa vẫn diễn biến phức tạp tại miền Nam Lebanon, còn eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng trọng yếu của thế giới – tiếp tục trở thành điểm nóng mới, làm gia tăng nguy cơ bất ổn khu vực và toàn cầu.
Lực lượng Hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 18/4 (giờ địa phương) tuyên bố đóng cửa trở lại eo biển Hormuz và cảnh báo sẽ tấn công bất kỳ tàu thuyền nào cố gắng đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.
Một đoàn tàu gồm 8 tàu chở dầu đã bắt đầu hành trình băng qua eo biển Hormuz. Đây được coi là đợt lưu thông quy mô lớn đầu tiên kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran bùng nổ cách đây 7 tuần. Tuy nhiên, hy vọng về việc khai thông huyết mạch dầu khí toàn cầu này vẫn mong manh khi Tehran tuyên bố thắt chặt kiểm soát quân sự tại đây.
Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông có dấu hiệu hạ nhiệt sau thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Lebanon, việc Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược bậc nhất thế giới đã ngay lập tức thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng quốc tế. Động thái này không chỉ mang ý nghĩa về mặt an ninh chính trị mà còn tác động trực tiếp tới thị trường năng lượng toàn cầu, vốn đang chịu nhiều sức ép trong thời gian qua.
Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang nghiêm trọng, đại diện từ 40 quốc gia đã dự một cuộc họp trực tuyến do Anh chủ trì nhằm thảo luận các biện pháp phối hợp để mở lại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch đang bị phong tỏa.
Giữa lúc chiến sự giữa Mỹ-Israel và Iran diễn ra ác liệt, cục diện Trung Đông đứng trước những bước ngoặt khó lường. Trong khi các lựa chọn quân sự vẫn bao trùm nhiều rủi ro, tín hiệu ngoại giao từ Nga, Trung Quốc, Ấn Độ và một số nước vùng Vịnh mở ra hy vọng mong manh về khả năng hạ nhiệt xung đột.
