Iran cảnh báo có thể tấn công các căn cứ quân sự của Mỹ tại châu Âu nếu những cơ sở này được sử dụng để tiến hành không kích nhằm vào lãnh thổ nước này.
Châu Âu không quyết định thời điểm cuộc chiến với Iran bắt đầu, không trực tiếp tham chiến và cũng không kiểm soát eo biển Hormuz. Nhưng, Lục địa già đang phải thanh toán một phần đáng kể hóa đơn của cuộc xung đột bằng giá năng lượng, lạm phát, tăng trưởng suy yếu, ngân sách căng thẳng và những rạn nứt chính trị ngày càng rõ. Cuộc chiến, vì thế, không chỉ là một cú sốc từ bên ngoài. Nó đang trở thành phép thử đối với năng lực cạnh tranh, sự đoàn kết và tham vọng “tự chủ chiến lược” của châu Âu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 9/11 thông báo sẽ tạm thời trì hoãn các cuộc không kích mới nhắm vào Iran, sau khi nhận được lời kêu gọi từ các quốc gia trong khu vực – bao gồm cả Thủ tướng Qatar trong cuộc hội đàm tại Nhà Trắng. Tuy nhiên, lệnh phong tỏa hải quân tại eo biển Hormuz vẫn sẽ được duy trì trong thời điểm hiện tại.
Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.
Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã gửi thông điệp tới Tổng thống Nga Vladimir Putin thông qua một quan chức an ninh cấp cao, trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột giữa Tehran và Washington chưa đạt đột phá.
Giá dầu thế giới giảm hơn 7% trong phiên giao dịch hôm 2/11, đưa dầu Brent xuống dưới 105 USD/thùng. Đợt giảm mạnh diễn ra khi những tín hiệu ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran làm dịu lo ngại về nguy cơ xung đột tiếp tục leo thang tại Trung Đông.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết việc rút ngắn thời hạn từ 7 ngày, theo đề xuất ban đầu hồi tháng 9, là “một minh chứng nữa cho thiện chí của Iran”. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng “mọi việc đều phụ thuộc vào phía Washington”.
Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.
Iran đang thảo luận khả năng điều chỉnh chính sách lâu nay về việc không phát triển vũ khí hạt nhân trong trường hợp xung đột với Mỹ và Israel tiếp tục bùng phát.
Thỏa thuận đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc khai thác trữ lượng khí đốt đầu tiên của Síp và tăng cường hợp tác năng lượng trong khu vực Địa Trung Hải. Theo kế hoạch, khí đốt sẽ được xuất khẩu sang châu Âu thông qua Ai Cập.
Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.
Trong tuyên bố về sự điều chỉnh học thuyết quân sự mới nhất, Người phát ngôn Lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Hossein Mohebi nhấn mạnh, Tehran sẽ không còn giới hạn hoạt động quân sự ở các đòn đáp trả nếu Mỹ nối lại các cuộc tấn công nhằm vào nước này.
Theo truyền thông nhà nước Iran, Ngoại trưởng nước này Abbas Araghchi đã gặp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff hôm 22/9 (giờ địa phương) bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc. Tại cuộc gặp, phía Iran đã chuyển tới Mỹ các điều kiện để mở lại eo biển chiến lược Hormuz.
Bất chấp các lệnh phong tỏa đối với thương mại hàng hải của Iran và các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại, quân đội Mỹ cho biết lực lượng của họ vẫn duy trì eo biển Hormuz thông suốt, tạo điều kiện cho hàng trăm triệu thùng dầu lưu thông qua tuyến đường thủy chiến lược này.
Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao.
Truyền thông Iran xác nhận nước này và Oman đã đạt được đồng thuận về các tuyến ra vào mới qua eo biển Hormuz, song sẽ chỉ mở cửa eo biển khi Mỹ đáp ứng 7 điều kiện mà Tehran nêu ra.
Hôm 2/9 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social một câu hỏi rằng liệu eo biển Hormuz có nên được đổi tên hay không.
Thủ tướng Qatar đã có chuyến thăm tới Tehran trong một nỗ lực nhằm tái khởi động các tiến trình ngoại giao, ngay sau khi Mỹ và Iran liên tục chỉ trích lẫn nhau về các lệnh trừng phạt mới. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến kéo dài gần nửa năm đang bế tắc, với điểm nóng tranh chấp xoay quanh quyền kiểm soát eo biển chiến lược Hormuz.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 17/8 (giờ địa phương) đã công khai cảnh báo phát động tấn công quân sự nhằm vào Oman nếu Muscat cản đường các nỗ lực đàm phán của Washington liên quan đến Iran và eo biển Hormuz.
Iran và Oman đã đạt thỏa thuận về bản đồ tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz sau nhiều tuần đàm phán kỹ thuật, hướng tới thiết lập các tuyến lưu thông an toàn qua tuyến đường biển chiến lược này.
