LOG và tranh biếm họa

33 năm chuyên sáng tác tranh biếm họa, LOG - bút danh của họa sĩ biếm Lâm Trọng Tường, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Lâm Đồng - luôn biết nhấn mạnh đúng chỗ, tô màu đúng nơi cần thiết, bóp méo hình ở vị trí phù hợp nên tranh của anh bao giờ cũng gây ấn tượng ngay lập tức và tạo hiệu ứng xã hội cao.

Mê vẽ từ thời còn học phổ thông, nhưng có tranh xuất hiện trên báo chí với bút danh LOG thì phải tới năm 1986. “Năm 1986, tốt nghiệp THPT xong, tôi rời quê Di Linh xuống TP Hồ Chí Minh theo học Trường Trung cấp Văn hóa Sài Gòn, chuyên ngành Sân khấu, nay là Trường Đại học Văn hóa TP Hồ Chí Minh. 

Tại đây, tôi tình cờ đọc Tuổi Trẻ Cười, tờ báo chuyên về trào phúng, đúng với sở thích từ nhỏ, nên đã vẽ thử 3 bức biếm họa và gửi về tòa soạn báo này”, họa sĩ LOG kể.

Trong số 3 bức tranh anh gửi đi, có 1 bức được Tuổi Trẻ Cười chọn đăng ở số báo phát hành ngay sau đó. Thật khó tìm được lời để diễn tả niềm vui của LOG lúc ấy. Cầm tờ báo trên tay rồi mà anh vẫn cứ lo sợ vẩn vơ. LOG sợ vì một lý do nào đó tờ báo bị thu hồi thì liệu tranh của anh có đến được với độc giả nữa không? Tất nhiên, tờ báo chẳng bao giờ bị thu hồi cả.

Chân dung họa sĩ LOG.
Chân dung họa sĩ LOG.

Từ nhiều năm nay, báo Tuổi Trẻ Cười luôn là cái nôi để LOG phát triển niềm đam mê vẽ biếm họa của mình. “Ngoài thỏa mãn niềm đam mê, vẽ biếm còn giúp tôi có thêm ít tiền để trang trải cho đời sống sinh viên”, họa sĩ LOG chia sẻ.

Sau khi tốt nghiệp Trường Trung cấp Văn hóa Sài Gòn, anh trở về Di Linh công tác. Ở quê nhà, việc cộng tác tranh biếm với các báo gặp rất nhiều khó khăn, vì thời điểm đó các phương tiện thông tin chưa phát triển như bây giờ. Tuy vậy, LOG luôn miệt mài vẽ biếm cộng tác với rất nhiều tờ báo từ Trung ương đến địa phương và đã gặt hái được khá nhiều thành công.

Trong năm 1992 và năm 1993, anh đoạt 2 giải nhất ở 2 cuộc thi vẽ tranh biếm họa của báo Thanh Niên. Năm 1996, LOG giành giải nhì tranh biếm họa trên tạp chí Thế Giới Mới. Tiếp đó, năm 1998, anh lại giành giải nhì tranh biếm họa cũng của tạp chí này. Năm 1999, LOG đoạt giải ba tranh biếm họa báo Tuổi Trẻ Cười và đoạt giải nhất cùng giải khuyến khích tranh biếm họa báo Thể Thao TP Hồ Chí Minh vào năm 2001... 

Theo họa sĩ LOG, biếm họa là một loại hình báo chí nhưng mang nhiều đặc tính giải trí, vì thế yếu tố hài hước, dí dỏm rất quan trọng. Nhưng tiếng cười của biếm không đơn thuần là tiếng cười thư giãn mà ẩn trong ấy những triết lý sâu cay. Triết lý theo kiểu trào lộng.

Nghĩa là đằng sau phác họa về những điều chưa như ý, những việc xấu, những tật xấu... của đời sống xã hội, người họa sĩ gửi gắm thông điệp của mình đến với người xem tranh, gióng lên hồi chuông thức tỉnh mang ý thức xây dựng trong mỗi người. Do tính chất sâu cay, thâm thúy của biếm như vậy, cộng thêm người đời xưa nay vẫn “gán” cho biếm họa là tranh châm biếm, đả kích, thế nên biếm họa ít được người đời chiều chuộng, săn đón.

“Thói thường, không ai muốn mình bị người khác nói xấu. Trong khi đó, biếm họa lại khuếch đại, nhấn mạnh, làm rõ thêm về cái xấu, nên người bị nhắc đến thường cảm thấy khó chịu”, họa sĩ LOG lý giải.

Cũng theo họa sĩ LOG, mặc dù vậy, tranh biếm họa chưa bao giờ mất đi sự cuốn hút. Bởi xét về tính mỹ thuật, biếm họa là một loại hình nghệ thuật. Còn như xét về mặt báo chí, biếm họa là một loại hình khá đặc biệt. Bởi trong cuộc sống, có không ít đề tài mang tính “nhạy cảm”, các loại hình phóng sự, ký sự không thể viết được, nhưng riêng biếm họa nó vẫn làm tốt sứ mệnh của mình. Do đó, biếm họa vẫn là thể tài luôn được anh kỳ công khai thác cả về đề tài lẫn hình thức thể hiện.

Tranh biếm họa thời sự của LOG độc đáo về ý tưởng, mới mẻ về hình thức biểu đạt, mang đến cho người xem nhiều sự bất ngờ. Khi vẽ tranh, anh đặc biệt chú trọng ngôn ngữ tự thân của hình ảnh, tiết giản ngôn từ tối đa nhưng người xem vẫn hiểu được ý nghĩa của những bức tranh. Chỉ khi nào thực sự cần thiết, LOG mới phải dùng lời giải thích cho bức tranh, để người xem hiểu hoặc không hiểu sai ý mình.

Trịnh Chu

Các tin khác

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Chúng tôi về thăm khu tưởng niệm nhà văn, liệt sĩ Nam Cao (1917-1951) đúng vào vụ chuối ngự chín rộ thơm phức. Nằm bên sông Châu, những cây đại quanh vườn ra hoa quanh năm trắng muốt. Khu tưởng niệm nhà văn Nam Cao (thành lập năm 2004) là một trong số ít địa chỉ văn chương được công nhận là Di tích cấp Quốc gia (2023). Đây là một quần thể di tích, gồm bảo tàng di sản văn học của Nam Cao, ngôi nhà Bá Kiến và dấu chứng lò gạch trong làng.

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Làng Dục Tú (Đông Anh, Hà Nội) tên nôm là Kẻ Giếc, một xã đứng đầu tổng Dục Tú gồm 4 xã thuộc huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc, tức tỉnh Bắc Ninh (đầu thời kỳ nhà Nguyễn). Trong kháng chiến chống Pháp, cả 4 xã của Dục Tú được nhập thành một xã, thuộc huyện Từ Sơn, Bắc Ninh. Tháng 5/1961, Dục Tú trở thành đơn vị hành chính thuộc huyện Đông Anh, TP Hà Nội.

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Đến Làng văn hóa - du lịch các dân tộc Việt Nam ở Đồng Mô, Hà Nội, du khách đặc biệt ấn tượng với một nghệ nhân có nước da rắn rỏi, mải miết với từng nan tre và các sản phẩm thủ công đặc sắc của người Cơ Tu.

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Với hơn 300 năm hình thành và phát triển, giữa không gian hiện đại của miền nắng ấm phương Nam này vẫn còn đó những dấu tích trăm tuổi để nhắc nhớ thị dân về những giai đoạn lịch sử của vùng đất năng động, cởi mở, hào sảng và đầy trượng nghĩa.

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Từng là thời điểm “ăn nên làm ra” của các phim bom tấn, nhưng mùa hè năm nay đang cho thấy một diễn biến khác, khi các phim kinh dị mới là chủ lưu. Trong những tuần qua, 2 tác phẩm mới “Obsession” (tạm dịch: Ám ảnh kinh hoàng) và “Backrooms” (Thực thể quỷ quyệt) liên tiếp thay nhau đạt đỉnh phòng vé.

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Từ nhỏ, nhạc sĩ Nguyễn Đình Phúc (1919-2001) bị bạn bè gắn biệt danh Phúc "Rỗ" hay Phúc "Khoèo". Mặt bị rỗ sau lần lên sởi, còn khuỷu tay trái bị trật vì một cú ngã bó thuốc mãi không khỏi, thế là cậu Phúc ngày ấy mang tật. Khi lớn lên, chàng Phúc biết rõ những khiếm khuyết của mình nhưng vẫn tỉnh bơ, vui vẻ sống với những khát vọng tuổi trẻ. Tới tuổi đôi mươi khi nghĩ đến chuyện yêu đương, mọi sự mới thành chuyện. Cũng lắm tình huống xảy ra bất ngờ.

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Sáng nay bất chợt nhìn lên cây vối trồng ở góc vườn cũng đã hơn chục năm kể từ khi mình xây ngôi nhà này. Thấy vối cựa mình thức giấc, tự bứng mình ra khỏi những trầm tư mùa cũ để thắp lên mùa hoa mới. Cả vòm cây như được khoác một tấm áo bông trắng ngà, nhẹ nhàng và xốp mịn. Hoa vối nở bung, tỏa ra những sợi nhụy dài thanh mảnh, rập rờn trong gió như vũ điệu chào đón bình minh. Tôi bỗng nhớ về những mùa vối quê nhà dẫu bây giờ đã là xa ngái...

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.