LOG và tranh biếm họa

33 năm chuyên sáng tác tranh biếm họa, LOG - bút danh của họa sĩ biếm Lâm Trọng Tường, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Lâm Đồng - luôn biết nhấn mạnh đúng chỗ, tô màu đúng nơi cần thiết, bóp méo hình ở vị trí phù hợp nên tranh của anh bao giờ cũng gây ấn tượng ngay lập tức và tạo hiệu ứng xã hội cao.

Mê vẽ từ thời còn học phổ thông, nhưng có tranh xuất hiện trên báo chí với bút danh LOG thì phải tới năm 1986. “Năm 1986, tốt nghiệp THPT xong, tôi rời quê Di Linh xuống TP Hồ Chí Minh theo học Trường Trung cấp Văn hóa Sài Gòn, chuyên ngành Sân khấu, nay là Trường Đại học Văn hóa TP Hồ Chí Minh. 

Tại đây, tôi tình cờ đọc Tuổi Trẻ Cười, tờ báo chuyên về trào phúng, đúng với sở thích từ nhỏ, nên đã vẽ thử 3 bức biếm họa và gửi về tòa soạn báo này”, họa sĩ LOG kể.

Trong số 3 bức tranh anh gửi đi, có 1 bức được Tuổi Trẻ Cười chọn đăng ở số báo phát hành ngay sau đó. Thật khó tìm được lời để diễn tả niềm vui của LOG lúc ấy. Cầm tờ báo trên tay rồi mà anh vẫn cứ lo sợ vẩn vơ. LOG sợ vì một lý do nào đó tờ báo bị thu hồi thì liệu tranh của anh có đến được với độc giả nữa không? Tất nhiên, tờ báo chẳng bao giờ bị thu hồi cả.

Chân dung họa sĩ LOG.
Chân dung họa sĩ LOG.

Từ nhiều năm nay, báo Tuổi Trẻ Cười luôn là cái nôi để LOG phát triển niềm đam mê vẽ biếm họa của mình. “Ngoài thỏa mãn niềm đam mê, vẽ biếm còn giúp tôi có thêm ít tiền để trang trải cho đời sống sinh viên”, họa sĩ LOG chia sẻ.

Sau khi tốt nghiệp Trường Trung cấp Văn hóa Sài Gòn, anh trở về Di Linh công tác. Ở quê nhà, việc cộng tác tranh biếm với các báo gặp rất nhiều khó khăn, vì thời điểm đó các phương tiện thông tin chưa phát triển như bây giờ. Tuy vậy, LOG luôn miệt mài vẽ biếm cộng tác với rất nhiều tờ báo từ Trung ương đến địa phương và đã gặt hái được khá nhiều thành công.

Trong năm 1992 và năm 1993, anh đoạt 2 giải nhất ở 2 cuộc thi vẽ tranh biếm họa của báo Thanh Niên. Năm 1996, LOG giành giải nhì tranh biếm họa trên tạp chí Thế Giới Mới. Tiếp đó, năm 1998, anh lại giành giải nhì tranh biếm họa cũng của tạp chí này. Năm 1999, LOG đoạt giải ba tranh biếm họa báo Tuổi Trẻ Cười và đoạt giải nhất cùng giải khuyến khích tranh biếm họa báo Thể Thao TP Hồ Chí Minh vào năm 2001... 

Theo họa sĩ LOG, biếm họa là một loại hình báo chí nhưng mang nhiều đặc tính giải trí, vì thế yếu tố hài hước, dí dỏm rất quan trọng. Nhưng tiếng cười của biếm không đơn thuần là tiếng cười thư giãn mà ẩn trong ấy những triết lý sâu cay. Triết lý theo kiểu trào lộng.

Nghĩa là đằng sau phác họa về những điều chưa như ý, những việc xấu, những tật xấu... của đời sống xã hội, người họa sĩ gửi gắm thông điệp của mình đến với người xem tranh, gióng lên hồi chuông thức tỉnh mang ý thức xây dựng trong mỗi người. Do tính chất sâu cay, thâm thúy của biếm như vậy, cộng thêm người đời xưa nay vẫn “gán” cho biếm họa là tranh châm biếm, đả kích, thế nên biếm họa ít được người đời chiều chuộng, săn đón.

“Thói thường, không ai muốn mình bị người khác nói xấu. Trong khi đó, biếm họa lại khuếch đại, nhấn mạnh, làm rõ thêm về cái xấu, nên người bị nhắc đến thường cảm thấy khó chịu”, họa sĩ LOG lý giải.

Cũng theo họa sĩ LOG, mặc dù vậy, tranh biếm họa chưa bao giờ mất đi sự cuốn hút. Bởi xét về tính mỹ thuật, biếm họa là một loại hình nghệ thuật. Còn như xét về mặt báo chí, biếm họa là một loại hình khá đặc biệt. Bởi trong cuộc sống, có không ít đề tài mang tính “nhạy cảm”, các loại hình phóng sự, ký sự không thể viết được, nhưng riêng biếm họa nó vẫn làm tốt sứ mệnh của mình. Do đó, biếm họa vẫn là thể tài luôn được anh kỳ công khai thác cả về đề tài lẫn hình thức thể hiện.

Tranh biếm họa thời sự của LOG độc đáo về ý tưởng, mới mẻ về hình thức biểu đạt, mang đến cho người xem nhiều sự bất ngờ. Khi vẽ tranh, anh đặc biệt chú trọng ngôn ngữ tự thân của hình ảnh, tiết giản ngôn từ tối đa nhưng người xem vẫn hiểu được ý nghĩa của những bức tranh. Chỉ khi nào thực sự cần thiết, LOG mới phải dùng lời giải thích cho bức tranh, để người xem hiểu hoặc không hiểu sai ý mình.

Trịnh Chu

Các tin khác

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.

Văn hóa đối ngoại: “Sức mạnh mềm” và lá chắn từ xa

Văn hóa đối ngoại: “Sức mạnh mềm” và lá chắn từ xa

Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo Quyết định số 1306/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ khẳng định tầm chiến lược: “Văn hóa không dừng lại ở vai trò cầu nối hữu nghị, mà đã trở thành “sức mạnh mềm” cốt lõi, thành lá chắn từ xa bảo vệ vững chắc chủ quyền và an ninh quốc gia.

Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn với lực lượng kỹ thuật nghiệp vụ

Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn với lực lượng kỹ thuật nghiệp vụ

Phát biểu trong buổi thăm và làm việc tại Trung tâm Kỹ thuật nghiệp vụ Công an nhân dân, ngày 6/7/2026 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Lịch sử đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội đã chứng minh vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng của công tác kỹ thuật nghiệp vụ...”.

Nén tâm hương trên những miền đất lửa

Nén tâm hương trên những miền đất lửa

Những ngày tháng 7, trên dải đất miền Trung nắng gió, những bước chân của cán bộ, chiến sĩ Cục Ngoại tuyến, Bộ Công an lặng lẽ đi qua những miền đất lửa Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị. Trong hành trình “Theo dấu chân những người anh hùng”, mỗi địa danh đi qua không chỉ là một điểm dừng chân, mà còn là một miền ký ức thiêng liêng. Mỗi nén hương được thắp lên không chỉ là lời tri ân, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của hòa bình...

Tráng ca còn vọng trên đất mỏ

Tráng ca còn vọng trên đất mỏ

Cách đây 54 năm, người Đại đội trưởng Đại đội 34 pháo cao xạ 37mm của tự vệ mỏ đã anh dũng hy sinh trên mỏm đồi 104 thuộc dãy Ba Đèo, khi chỉ huy đơn vị chiến đấu đến những phút cuối cùng trong trận không kích dữ dội của không quân Mỹ trên vùng trời Quảng Ninh.

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Chúng tôi về thăm khu tưởng niệm nhà văn, liệt sĩ Nam Cao (1917-1951) đúng vào vụ chuối ngự chín rộ thơm phức. Nằm bên sông Châu, những cây đại quanh vườn ra hoa quanh năm trắng muốt. Khu tưởng niệm nhà văn Nam Cao (thành lập năm 2004) là một trong số ít địa chỉ văn chương được công nhận là Di tích cấp Quốc gia (2023). Đây là một quần thể di tích, gồm bảo tàng di sản văn học của Nam Cao, ngôi nhà Bá Kiến và dấu chứng lò gạch trong làng.