LOG và tranh biếm họa

33 năm chuyên sáng tác tranh biếm họa, LOG - bút danh của họa sĩ biếm Lâm Trọng Tường, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Lâm Đồng - luôn biết nhấn mạnh đúng chỗ, tô màu đúng nơi cần thiết, bóp méo hình ở vị trí phù hợp nên tranh của anh bao giờ cũng gây ấn tượng ngay lập tức và tạo hiệu ứng xã hội cao.

Mê vẽ từ thời còn học phổ thông, nhưng có tranh xuất hiện trên báo chí với bút danh LOG thì phải tới năm 1986. “Năm 1986, tốt nghiệp THPT xong, tôi rời quê Di Linh xuống TP Hồ Chí Minh theo học Trường Trung cấp Văn hóa Sài Gòn, chuyên ngành Sân khấu, nay là Trường Đại học Văn hóa TP Hồ Chí Minh. 

Tại đây, tôi tình cờ đọc Tuổi Trẻ Cười, tờ báo chuyên về trào phúng, đúng với sở thích từ nhỏ, nên đã vẽ thử 3 bức biếm họa và gửi về tòa soạn báo này”, họa sĩ LOG kể.

Trong số 3 bức tranh anh gửi đi, có 1 bức được Tuổi Trẻ Cười chọn đăng ở số báo phát hành ngay sau đó. Thật khó tìm được lời để diễn tả niềm vui của LOG lúc ấy. Cầm tờ báo trên tay rồi mà anh vẫn cứ lo sợ vẩn vơ. LOG sợ vì một lý do nào đó tờ báo bị thu hồi thì liệu tranh của anh có đến được với độc giả nữa không? Tất nhiên, tờ báo chẳng bao giờ bị thu hồi cả.

Chân dung họa sĩ LOG.
Chân dung họa sĩ LOG.

Từ nhiều năm nay, báo Tuổi Trẻ Cười luôn là cái nôi để LOG phát triển niềm đam mê vẽ biếm họa của mình. “Ngoài thỏa mãn niềm đam mê, vẽ biếm còn giúp tôi có thêm ít tiền để trang trải cho đời sống sinh viên”, họa sĩ LOG chia sẻ.

Sau khi tốt nghiệp Trường Trung cấp Văn hóa Sài Gòn, anh trở về Di Linh công tác. Ở quê nhà, việc cộng tác tranh biếm với các báo gặp rất nhiều khó khăn, vì thời điểm đó các phương tiện thông tin chưa phát triển như bây giờ. Tuy vậy, LOG luôn miệt mài vẽ biếm cộng tác với rất nhiều tờ báo từ Trung ương đến địa phương và đã gặt hái được khá nhiều thành công.

Trong năm 1992 và năm 1993, anh đoạt 2 giải nhất ở 2 cuộc thi vẽ tranh biếm họa của báo Thanh Niên. Năm 1996, LOG giành giải nhì tranh biếm họa trên tạp chí Thế Giới Mới. Tiếp đó, năm 1998, anh lại giành giải nhì tranh biếm họa cũng của tạp chí này. Năm 1999, LOG đoạt giải ba tranh biếm họa báo Tuổi Trẻ Cười và đoạt giải nhất cùng giải khuyến khích tranh biếm họa báo Thể Thao TP Hồ Chí Minh vào năm 2001... 

Theo họa sĩ LOG, biếm họa là một loại hình báo chí nhưng mang nhiều đặc tính giải trí, vì thế yếu tố hài hước, dí dỏm rất quan trọng. Nhưng tiếng cười của biếm không đơn thuần là tiếng cười thư giãn mà ẩn trong ấy những triết lý sâu cay. Triết lý theo kiểu trào lộng.

Nghĩa là đằng sau phác họa về những điều chưa như ý, những việc xấu, những tật xấu... của đời sống xã hội, người họa sĩ gửi gắm thông điệp của mình đến với người xem tranh, gióng lên hồi chuông thức tỉnh mang ý thức xây dựng trong mỗi người. Do tính chất sâu cay, thâm thúy của biếm như vậy, cộng thêm người đời xưa nay vẫn “gán” cho biếm họa là tranh châm biếm, đả kích, thế nên biếm họa ít được người đời chiều chuộng, săn đón.

“Thói thường, không ai muốn mình bị người khác nói xấu. Trong khi đó, biếm họa lại khuếch đại, nhấn mạnh, làm rõ thêm về cái xấu, nên người bị nhắc đến thường cảm thấy khó chịu”, họa sĩ LOG lý giải.

Cũng theo họa sĩ LOG, mặc dù vậy, tranh biếm họa chưa bao giờ mất đi sự cuốn hút. Bởi xét về tính mỹ thuật, biếm họa là một loại hình nghệ thuật. Còn như xét về mặt báo chí, biếm họa là một loại hình khá đặc biệt. Bởi trong cuộc sống, có không ít đề tài mang tính “nhạy cảm”, các loại hình phóng sự, ký sự không thể viết được, nhưng riêng biếm họa nó vẫn làm tốt sứ mệnh của mình. Do đó, biếm họa vẫn là thể tài luôn được anh kỳ công khai thác cả về đề tài lẫn hình thức thể hiện.

Tranh biếm họa thời sự của LOG độc đáo về ý tưởng, mới mẻ về hình thức biểu đạt, mang đến cho người xem nhiều sự bất ngờ. Khi vẽ tranh, anh đặc biệt chú trọng ngôn ngữ tự thân của hình ảnh, tiết giản ngôn từ tối đa nhưng người xem vẫn hiểu được ý nghĩa của những bức tranh. Chỉ khi nào thực sự cần thiết, LOG mới phải dùng lời giải thích cho bức tranh, để người xem hiểu hoặc không hiểu sai ý mình.

Trịnh Chu

Các tin khác

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Truyền thuyết thời Hùng Vương là tấm bản đồ tư duy vũ trụ quan độc đáo của người Việt cổ. Người xưa nghĩ về trời đất, về sự sống bằng những câu chuyện kể sinh động. Họ quan niệm vạn vật đều có linh hồn, sống và chết chỉ là một sự chuyển hóa. Và con người luôn ở vị trí trung tâm, vừa kiến tạo vừa gìn giữ sự hài hòa với thiên nhiên.

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Cũng như các dân tộc khác trên thế giới, từ xa xưa người Khmer ở Nam Bộ đã biết cách khắc chữ trên đá, các nguyên liệu khác để ghi chép kinh nghiệm sống, tri thức các lĩnh vực sản xuất, văn hóa, lời dăn dạy của tín ngưỡng, tôn giáo cho thế hệ sau...

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Mạng xã hội bàn tán về đề thi THPT môn Ngữ văn, về câu 1 viết đoạn văn nghị luận xã hội. “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Thăng Long xưa được gắn với từ Kẻ Chợ (“Kẻ” là từ chung chỉ một vùng đất và dân cư trù phú). Kinh đô lại có nhiều kẻ nhỏ, như: Kẻ Vẽ, kẻ Mơ, kẻ Chèm, Kẻ Mọc, Kẻ Cót... Từ xưa, phía đông nam thành Thăng Long là một vùng đất rộng lớn có tên là Cổ Mai (tên nôm là Kẻ Mơ), bao gồm các làng Hoàng Mai, Tương Mai, Mai Động, Hồng Mai. Đến đời Tự Đức (1848 - 1883), vì kỵ húy nên đổi Hồng Mai thành Bạch Mai.

Trăm năm chợ “chảnh”

Trăm năm chợ “chảnh”

Trong ký ức của thị dân Sài thành có một khu vực đặc biệt mà hễ nhắc đến nó, người ta nhớ ngay đến ngôi chợ bao đời mang danh chợ “chảnh”. Đến năm 2026 này, ngôi “chợ nhà giàu” ấy đã bước sang tuổi 100.

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Một buổi sáng tháng 9 năm 2015, các máy dò LIGO ghi nhận tiếng của hai hố đen sáp nhập từ 1,3 tỷ năm ánh sáng. Sự kiện ấy chứng minh rằng vũ trụ vận hành bằng những dao động vô hình, khác hẳn với những khối vật chất rắn chắc.

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Khu Di tích lịch sử lưu niệm Trung đoàn 52 Tây Tiến được xây dựng trên đồi Nà Bó, phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Từ khi khánh thành năm 2016 đến nay, nơi đây đã trở thành điểm đến tham quan, tri ân, tưởng nhớ đến những người lính năm xưa đã ngã xuống vì Tổ quốc...

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Cuối thế kỷ XIX, người Pháp phá dỡ bức tường thành phía Đông thành Thăng Long, và lấp đi con hào chạy dọc tường thành, tạo ra một con đường mới dài hơn 1.200m, chính là phố Phùng Hưng (Hà Nội) ngày nay.

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Khi còn ở dương thế, Trần Nguyên Dũng là một họa sĩ trầm lặng, luôn là người lắng nghe trong mọi cuộc vui. Tại triển lãm “Những ngày thảnh thơi”, hội họa sẽ kể những câu chuyện về thế giới nội tâm đầy sắc màu của ông...

Họa sĩ Tạ Tỵ Với chiếc đũa thần màu nhiệm

Họa sĩ Tạ Tỵ Với chiếc đũa thần màu nhiệm

Tôi thực sự ngạc nhiên khi đọc được bút tích của họa sĩ Tạ Tỵ (1921-2004) để lại với đề từ sâu sắc rằng: “Nghệ thuật là cao quý. Người làm ra nghệ thuật đã cao quý. Người thưởng ngoạn nghệ thuật còn cao quý hơn” (trích “Tạ Tỵ- Dấu ấn sáng tạo” - NXB Hội Nhà văn-2019). Họa sĩ cần người xem luôn thấu hiểu và đồng hành sáng tạo cùng nghệ sĩ. Bởi lẽ, ông chính là người khởi đầu cho dòng tranh Lập thể vào đầu thập niên 50 (thế kỷ 20) nhưng đầy gian nan.