"Lò lửa" Trung Đông tiếp tục bị đổ thêm dầu

“Lò lửa” Trung Đông một lần nữa lại đối mặt với nguy cơ chia rẽ và căng thẳng sau khi Arab Saudi và Iran có những đụng độ liên quan đến việc chính quyền Ryiardh ban hành lệnh tử hình giáo sĩ Hồi giáo Nimr al-Nimr. Đỉnh điểm của vụ việc là hàng loạt các quốc gia Arab cùng đưa ra tuyên bố cắt đứt hoặc hạ thấp mức độ quan hệ ngoại giao với Tehran.

Tại cuộc họp hôm 4-1, 15 thành viên của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) đã bày tỏ quan ngại sâu sắc về các cuộc tấn công bạo lực nhằm vào các cơ sở ngoại giao của Arab Saudi ở Thủ đô Tehran của Iran bằng những ngôn từ mạnh mẽ nhất. Đồng thời, Hội đồng Bảo an LHQ cũng kêu gọi nhà chức trách Iran hành động nhằm đảm bảo sự tôn trọng đầy đủ các nghĩa vụ quốc tế của mình trong việc bảo vệ các cơ quan ngoại giao.

Các cuộc biểu tình phản đối việc Arab Saudi xử tử giáo sĩ Nimr al-Nimr vẫn tiếp diễn trên đường phố Thủ đô Tehran của Iran. Ảnh: EPA.
Các cuộc biểu tình phản đối việc Arab Saudi xử tử giáo sĩ Nimr al-Nimr vẫn tiếp diễn trên đường phố Thủ đô Tehran của Iran. Ảnh: EPA.

Phát biểu trước báo giới, Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon cũng bày tỏ quan ngại và cho rằng việc Arab Saudi cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran là một điều đáng lo ngại. Theo quan điểm của Tổng Thư ký LHQ, Ngoại trưởng hai nước cần tránh bất cứ hành động nào có thể làm thổi phồng tình hình giữa Iran và Arab Saudi cũng như trong khu vực. Liên minh châu Âu (EU) thì kêu gọi các bên liên quan hành động một cách có trách nhiệm và khẳng định, EU sẽ tiếp tục giám sát tình hình giữa Iran và Arab Saudi.

Trong khi đó, Nhà Trắng kêu gọi Arab Saudi tránh làm gia tăng căng thẳng. Người phát ngôn Nhà Trắng Josh Earnest còn tiết lộ thêm rằng, Ngoại trưởng John Kerry đang liên hệ chặt chẽ với Riyadh và Tehran để chuyển đi thông điệp của Mỹ. Một số quốc gia khác như Pháp, Đức, Australia… còn cảnh báo bất đồng gia tăng giữa Arab Saudi và Iran sẽ làm cản trở nỗ lực tìm kiếm một giải pháp cho xung đột ở Syria.

Nga thì tuyên bố sẵn sàng đóng vai trò trung gian giải quyết mâu thuẫn Arab Saudi – Iran. Riêng Liên đoàn Arab (AL) thì cho biết, theo đề nghị của Arab Saudi, AL đã tổ chức cuộc họp để thảo luận về các cuộc tấn công nhằm vào Đại sứ quán và Lãnh sứ quán của nước này ở Iran. Nhưng trong cuộc hop này, nhiều quốc gia đã tỏ thái độ ủng hộ, bênh vực Arab Saudi và chỉ trích “sự can dự của Iran vào công việc của các nước Arab”.

Việc Arab Saudi, quốc gia có đa số dân theo dòng Hồi giáo Sunni xử tử giáo sĩ Nimr al- Nimr đã làm dấy lên những hoạt động biểu tình lan rộng ở các quốc gia có đa số dân theo dòng Hồi giáo Shiite trong khu vực, điển hình là Iran. Cho đến tận chiều 5-1, các cuộc biểu tình phản đối Arab Saudi vẫn tiếp diễn trên đường phố Thủ đô Tehran của Iran và một số thành phố lớn khác.

Trước đó, vào hôm 3-1, trong một cuộc biểu tình quá khích, những người biểu tình đã tấn công Đại sứ quán Arab Saudi tại Tehran để thể hiện sự phản đối việc xử tử giáo sĩ Nimr al-Nimr. Chính quyền Riyadh từng biện luận rằng việc xử tử được thực hiện do giáo sĩ Nimr al-Nirm bị buộc tội đóng vai trò chủ chốt trong làn sóng biểu tình bùng phát ở miền Đông nước này hồi năm 2011.

Chưa hết, Arab Saudi cũng khẳng định các hành động của người biểu tình là nguyên nhân khiến quan hệ ngoại giao hai nước bị cắt đứt và yêu cầu toàn bộ nhân viên ngoại giao Iran phải rời khỏi nước này trong vòng 48 tiếng đồng hồ. 

Đáp lại, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Hossein Jaber Ansar tuyên bố nước này không theo đuổi chính sách làm gia tăng căng thẳng với Arab Saudi nhưng nhấn mạnh rằng, việc Riyadh cắt đứt quan hệ với Tehran sẽ không làm lãng quên “sai lầm lớn” là xử tử giáo sĩ Nimr al-Nimr.

Cộng đồng quốc tế những tưởng sóng gió giữa hai nước này rồi sẽ lắng dịu theo thời gian thì đến ngày 5-1, căng thẳng lại gia tăng, thậm chí biến thành một cuộc khẩu chiến trừng phạt. Ngoại trưởng Arab Saudi Adel al-Jubeir khi trả lời Hãng Reuters cho biết, nước này sẽ tạm dừng các chuyến bay đến và đi từ Iran; cắt các hoạt động thương mại với quốc gia này và sẽ sớm ra lệnh cấm du lịch tới Iran đối với công dân Arab Saudi.

Tuy nhiên, các tín đồ Hồi giáo người Iran vẫn được chào đón khi hành hương tới vùng thánh địa Mecca và Medina. Bộ trưởng Ngoại giao Iran Mohammad Javad Zarif thì cho rằng, Arab Saudi đang cố tình tạo ra căng thẳng và gây áp lực tới các quốc gia khác trong khu vực. Một số quan chức khác trong chính quyền Tehran còn cáo buộc Riyadh xúi giục các quốc gia khác trong khu vực tẩy chay Iran.

Nhiều nhà phân tích nhận định rằng, hiện Trung Đông đang trở thành “lò lửa” trong một cuộc chiến giữa hai dòng Hồi giáo Sunni và Shiites. Nếu như tại Pakistan, Afghanistan, các cuộc biểu tình hòa bình để phản đối vụ hành quyết giáo sĩ Nimr al-Nimr vẫn tiếp diễn thì ở Bahrain, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất, Sudan… chính phủ các nước này đã có tuyên bố hạ cấp hoặc cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran.

Phan Hiển

Các tin khác

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen, từ xung đột vũ trang, lạm phát gia tăng đến những bất định do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, các nhà lãnh đạo Liên hợp quốc (LHQ) và đại diện chính phủ nhiều nước nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì ưu tiên đối với vấn đề khí hậu.

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.