Lắng nghe để kiến tạo

Kiến tạo và quyền được biết

1. Thời gian gần đây, chúng ta nghe rất nhiều về cụm từ "Chính phủ kiến tạo". Đó là chủ trương xây dựng chính phủ trong thời đại mới của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc. 

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đang thể hiện những nỗ lực vượt bậc, những phát ngôn mạnh mẽ vì sự phát triển kinh tế xã hội.

Chúng tôi, những người thực hiện chuyên đề này, cho đến thời điểm hiện tại luôn ủng hộ quyết tâm của Chính phủ.

Tất cả đều hy vọng vào một tương lai tươi sáng, tốt đẹp mà quốc gia xứng đáng được thụ hưởng.

Cụ thể, chính phủ kiến tạo là một chính phủ vận hành trên nền tảng thượng tôn pháp luật, đổi mới, sáng tạo để phục vụ tốt nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.

Chính phủ kiến tạo còn là chính phủ phải dũng cảm đương đầu, dám làm dám chịu trách nhiệm; là một mô hình chính phủ hiệu quả, tinh gọn và liêm chính từ trung ương đến các cấp chính quyền địa phương; sử dụng tốt từng đồng thuế của người dân, vận dụng có hiệu quả mọi nguồn lực để phục vụ phát triển...

Thủ tướng đã nhiều lần nhấn mạnh rằng, việc xây dựng một chính phủ kiến tạo, phục vụ nhân dân không chỉ dừng lại ở trung ương mà quan trọng là phải làm sao đưa được mô hình này về địa phương; phải làm sao cho chính quyền cơ sở tận tụy phục vụ nhân dân, doanh nghiệp chứ không còn hành dân, xa dân, quan liêu, nhũng nhiễu, vòi vĩnh nhân dân như đã bị phản ánh rất nhiều trước đó. Và nhất là phải xây dựng được lớp cán bộ liêm chính.

Rõ ràng rằng, chủ trương xây dựng chính phủ kiến tạo mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đưa ra là đúng đắn, có đủ những quyết tâm mạnh mẽ và những mục tiêu rất rõ ràng. Vấn đề là mọi thứ sẽ được chính quyền các cấp tiến hành thực hiện như thế nào, có đi đúng với con đường, mục tiêu mà Thủ tướng đưa ra hay không?

2. Như Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nêu, mục tiêu quan trọng nhất của chính phủ kiến tạo đó là "phục vụ nhân dân". Nhân dân thì có rất nhiều nhu cầu cần được các cấp chính quyền phục vụ để phát triển cuộc sống, đó có thể là nhu cầu về kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế... Tuy nhiên, trong thời điểm hiện tại, có một nhu cầu đang trở nên rất bức thiết đó là nhu cầu được biết, hay nói cách khác là nhu cầu thông tin về những vấn đề, sự kiện được dư luận xã hội chú ý quan tâm.

Minh họa: Hữu Khoa.
Minh họa: Hữu Khoa.

Thời gian qua, xã hội đã xảy ra nhiều vụ việc liên quan đến ô nhiễm môi trường, an ninh trật tự,... Những vụ việc này đã gây hoang mang trong dư luận khi thông tin xuất hiện trên mạng xã hội. Thế nhưng, báo chí chính thống thì lại đi sau khá lâu hoặc thậm chí có những vụ còn trở thành "vùng cấm" với báo chí chính thống.

Chúng ta đang sống ở thời đại mà báo chí không còn là nguồn thông tin duy nhất của nhân dân, từ khi mạng xã hội ra đời, nó đã và đang chiếm ưu thế thông tin hơn bằng tốc độ và cả những biên độ thông tin rộng lớn, không có vùng nào gọi là "vùng cấm" với mạng xã hội cả.

Như vậy có nghĩa là dẫu có quy định quá nhiều "vùng cấm", vấn đề "nhạy cảm" thì cũng không thể ngăn cản sự biết của nhân dân. Mà sự biết ấy tiềm ẩn những nguy hiểm khôn lường bởi nguồn tin trên mạng xã hội là nguồn tin không "chính quy", thiếu kiểm chứng.

Thậm chí, một sự kiện nào đó là thật nhưng khi được đưa lên mạng xã hội, nó có thể trở nên méo mó theo ý đồ của chủ nhân mạng xã hội đó. Và một khi những thông tin kiểu xuyên tạc sự thật như vậy tiếp cận với quá nhiều người, nó sẽ gây hoang mang, thậm chí dẫn đến rối loạn tâm trạng xã hội. Điều đó là cực kỳ nguy hiểm.

3. Mọi người hẳn vẫn còn nhớ vụ Formosa Hà Tĩnh. Việc chậm công bố thông tin cá chết, nguyên nhân gây chết cá, thủ phạm thật sự gây ô nhiễm nguồn nước... đã khiến nhân dân vô cùng bức xúc.

Rồi đến sự "im lặng" gần đây của báo chí chính thống về siêu dự án thép Hoa Sen - Cà Ná cũng khiến nhân dân đặt ra nhiều câu hỏi và tất nhiên là có cả những bức xúc và hoang mang. Tại sao một dự án lớn có khả năng ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng đến các vấn đề về kinh tế, môi trường, an ninh xã hội của cả một khu vực như vậy lại rơi vào "vùng cấm" thông tin?

Hãy thử tưởng tượng, nếu những dự án có tác động môi trường xã hội lớn như dự án thép tại vùng biển Cà Ná (Ninh Thuận) đều trở thành "vùng cấm" với báo chí chính thống thì khi đó, niềm tin của nhân dân vào quyền thông tin của báo chí sẽ mai một dần.

Khi đó, có thể kênh thông tin của nhân dân dần chuyển từ báo chí sang mạng xã hội và từ đó sẽ dẫn đến những hệ lụy thật khó lường. Thực tế thì đây không phải là một xu hướng chuyển dịch chưa hề xảy ra, nó đang âm thầm như vậy.

Cũng liên quan đến nhu cầu được biết, có lần Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát phát biểu trước Quốc hội rằng: "Đa số thực phẩm của chúng ta là an toàn nhưng nhân dân không biết nên có cảm giác tất cả không an toàn!". Và chỉ hai ngày sau khi "lỡ lời" phát biểu câu nói trên, ngài Bộ trưởng đã vội vàng đưa ra lời xin lỗi tới nhân dân vì đã diễn đạt gây hiểu lầm.

Thế nhưng, xem ra đó là lời xin lỗi sai vì phát ngôn của Bộ trưởng đã nêu đúng vấn đề tồn tại lâu nay liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm của người dân, đó là quyền được biết đã không được thực thi nghiêm túc.

Nhân dân không biết bữa cơm hằng ngày của mình có độc hay không nhưng nhân dân can trường vẫn phải ăn vì không còn lựa chọn nào khác. Vì không biết đâu là thực phẩm sạch, đâu là bẩn nên họ có cảm giác không an toàn với tất cả thực phẩm, dù trong đó có cả những thứ an toàn.

Như vậy, phát biểu trên của Bộ trưởng Cao Đức Phát là một sự thật cần phải được nói ra. Đó là điều cốt lõi, là bản chất của nỗi hoang mang đã và đang bao phủ đời sống của nhân dân hôm nay, không riêng gì vấn đề thực phẩm bẩn mà là vì quyền được biết dần bị hạn chế!

Tóm lại, thông tin kịp thời của cơ quan chức năng, của báo chí chính thống là vô cùng quan trọng trong việc cung cấp thông tin chính xác để tránh gây hoang mang cho người dân, đồng thời đảm bảo quyền được biết của nhân dân. Nếu lấy thước đo nhu cầu được phục vụ của nhân dân làm mục tiêu của chính phủ kiến tạo thì nhu cầu được biết là một thước đo quan trọng cần được quan tâm hơn để có thể xây dựng thành công mô hình chính phủ như mong muốn!

Hoàng Lãm

Các tin khác

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran một lần nữa đẩy khu vực Vùng Vịnh vào trạng thái bất ổn kéo dài. Dù không phải là các bên trực tiếp khởi phát xung đột, nhiều quốc gia Arab lại đang hứng chịu những tổn thất về an ninh, kinh tế và chiến lược.

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Iran đã khép lại 110 ngày xung đột khốc liệt. Tuy nhiên, ngừng bắn không đồng nghĩa với việc những hệ lụy của cuộc chiến kết thúc. Đằng sau tiếng súng là những thành phố tan hoang, hàng nghìn thương vong và những dư chấn kinh tế đang lan rộng vượt xa khu vực Trung Đông.

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Tiếng súng đã lắng xuống, những siêu tàu chở dầu đầu tiên đã quay trở lại eo biển Hormuz và Trung Đông đang bước vào giai đoạn hậu chiến. Tuy nhiên, chương trình hạt nhân Iran, tình hình Lebanon và tương lai của eo biển Hormuz vẫn là những bài toán chưa tìm được lời giải cuối cùng, có thể quyết định thành bại của Bản ghi nhớ Islamabad trong thời gian tới.

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Hội đồng nhân dân TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng trên địa bàn thành phố. Theo đó, thành phố hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo có đăng ký “nơi cư trú” hoặc “nơi ở hiện tại” trên phần mềm quản lý VNeID thuộc địa bàn TP Hà Nội do UBND cấp xã xác nhận và chịu trách nhiệm.

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Cuộc chiến kéo dài 3 tháng đầu năm 2026 giữa một bên là liên minh Mỹ - Israel và một bên là Cộng hòa Hồi giáo Iran đã đẩy thế giới tới bờ vực cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện và nguy cơ bùng nổ chiến tranh tổng lực tại Trung Đông. Giữa cơn bão lửa, sự xuất hiện của Pakistan trong vai trò kiến trúc sư trưởng cho thỏa thuận hòa bình đã đem đến cho chúng ta góc nhìn mới đầy thú vị về cách mà một quốc gia có thể góp phần xoay chuyển cục diện địa chính trị quốc tế.

Sân khấu chính trị và thể thao

Sân khấu chính trị và thể thao

Ngày hội bóng đá lớn nhất thế giới World Cup 2026 đang diễn sôi động, thu hút sự quan tâm của người hâm mộ khắp thế giới. Nhưng, không chỉ là một sự kiện thể thao, giải đấu này còn trở thành sân khấu lớn mà ở đó giới thể thao và chính trị đã bắt tay giữa những mâu thuẫn và lợi ích.

Tô đậm một vị thế mới

Tô đậm một vị thế mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarstan, Liên bang Nga từ ngày 16 đến 18/6/2026 theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt, đồng thời cũng đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của Nga.