Họa sỹ của thế giới đương đại

Một lần, tình cờ lướt qua một trang báo mạng về thế giới biếm họa của nước Nga, tôi bắt gặp một bức tranh của họa sỹ Phạm Văn Tư. Bức tranh biếm họa làm tôi thích thú. Tôi liền nảy ra một bài thơ từ bức tranh, bài thơ về rượu: "Rượu xin rót vào cốc / Tình yêu rót vào môi / Men nồng trong đôi mắt / Say, ta say suốt đời".

Sau này tôi mới biết, họa sỹ Phạm Văn Tư đã có 158 tác phẩm tranh hài và poster được công bố trên trang web nổi tiếng này.

Tôi quen biết họa sỹ Phạm Văn Tư từ lâu, nhưng cũng không ngờ Phạm Văn Tư có được nhiều giải thưởng trong nước và là họa sĩ được yêu mến ở nước ngoài như vậy.

Giải Nhì tranh tranh cổ động quốc tế vì hòa bình; hai lần đoạt giải Nhất tranh cổ động toàn quốc về đề tài bảo vệ môi trường; giải Nhì logo Hội nghị thượng đỉnh Pháp ngữ lần thứ 7; giải Nhì cuộc thi tem bưu chính toàn quốc; giải Nhất logo Hà Nội Optic... Trên 10 giải thưởng quốc tế và quốc gia, một thành quả không nhỏ cho những lao động sáng tạo không mệt mỏi của Phạm Văn Tư.

Nghệ thuật, trong đó có hội họa muôn đời vẫn là cái đẹp, hướng về cái đẹp ở muôn vàn cung bậc, muôn vàn cách thể hiện khác nhau. Nhưng, phương tiện đến với nghệ thuật, sáng tác và thưởng thức nghệ thuật rõ là mỗi thời mỗi khác. Từ bút tre, bút lông, bút sắt... nay không cần bút gì cả. Từ tranh dân gian, tranh khắc gỗ, tranh lụa, tranh khắc lửa, tranh cát... đến nay là tranh kỹ thuật số. Họa sỹ Phạm Văn Tư sáng tác chủ yếu là dòng tranh: Sơn dầu kỹ thuật số; ký họa kỹ thuật số; khắc gỗ kỹ thuật số. Những bức tranh của họa sỹ Phạm Văn Tư mà tôi thích không chỉ hiện đại trong cách thể hiện mà còn hiện đại trong cách cảm, cách nghĩ, cách đến với công chúng, với những người yêu thích hội họa hiện đại.

Sự hài hước thâm thúy và nhân văn thể hiện rõ nét trong những bức tranh biếm họa của Phạm Văn Tư. Những bức tranh như "Nàng tiên cá lột xác về với đời"; "Thân hình em như là con người anh"; "Hai anh đánh nhau trong mắt em"; "Thân hình anh là vòng ba của em"... cuốn hút người xem không chỉ ở nét vẽ tinh tế, hài hước, mà còn gợi mở cho người thưởng thức hội họa những ẩn dụ về con người của thế kỷ, về thế thái nhân tình của thời hiện đại.

Một trong những điều mà tôi thích nhất, ấy là vẻ đẹp của con người, nhất là những thiếu nữ đẹp trong những bức tranh chân dung kỹ thuật số của Phạm Văn Tư.  Những bức chân dung thiếu nữ bằng tranh sơn dầu kỹ thuật số; ký họa kỹ thuật số hay khắc gỗ kỹ thuật số được Phạm Văn Tư thể hiện rất có hồn, sống động và đa dạng về tính cách.

Trên sân khấu hài, hay tranh hài thường rất dễ sa vào những biểu hiện dung tục. Phạm Văn Tư khi thể hiện những bức tranh hài về tình cảm nam nữ, về quan hệ giới tính, rất gợi, người xem thật bất ngờ và lý thú trước những hình tượng người phụ nữ "Rõ ràng trong ngọc trắng ngà / Dày dày sẵn đúc một tòa thiên nhiên" (Truyện Kiều - Nguyễn Du), nhưng lại không sa vào dung tục mà nâng tâm hồn con người lên ở lĩnh vực cái đẹp, vẻ đẹp hình thể của người phụ nữ gần như thuần khiết; ấy là khi tôi xem những bức biếm họa như "Nguyên nhân mọc sừng" hay "Thần Vệ nữ"... của họa sỹ Phạm Văn Tư.

Họa sỹ Phạm Văn Tư tâm sự: "Tôi sáng tác như đi chơi ấy...tích lũy mấy chục năm làm nghề rồi nên bây giờ không còn đi tìm phương hướng nữa mà đi vào thực chất. Tôi gạt ra những đau đớn trong cuộc đời, đơn giản, tôi là một nghệ sỹ...".

Để có được "sáng tác như đi chơi ấy" họa sỹ Phạm Văn Tư đã trải qua biết bao "đau đớn trong cuộc đời", những đau đớn trong cuộc sống hằng ngày và cả trong sự sáng tạo nghệ thuật. Hai người anh trai của Phạm Văn Tư đã hy sinh ở chiến trường, trong cuộc chiến tranh chống Mỹ, trong đó có một người anh từng là giảng viên âm nhạc. Mẹ của họa sỹ Phạm Văn Tư được vinh danh là Bà mẹ Việt Nam Anh Hùng. Bản thân họa sỹ cũng từng lăn lộn nhiều năm trong những tháng ngày cực nhọc và đầy khó khăn.

Tâm sự trên Facebook, họa sỹ Phạm Văn Tư cho rằng: "Điều duy nhất mà tranh hài mang lại đó là giá trị đích thực của sự sáng tạo văn hóa giữa con người và con người, mang lại niềm vui và sự tự tin trong cuộc sống... Tôi không thích sự sao chép, đánh mất bản sắc của dân tộc mình khi hội nhập, hòa nhập với thế giới đương đại...".

Chính suy nghĩ này đã xuyên suốt quá trính sáng tạo của Phạm Văn Tư, tạo nên một dòng tranh kỹ thuật số mang đậm bản sắc của dân tộc Việt và nét riêng của Phạm Văn Tư.

Trước đây, tôi cứ nghĩ Phạm Văn Tư học ở Nga, khi trò chuyện mới biết họa sỹ Phạm Văn Tư gần như không thông thạo ngoại ngữ nào cả, và điều đáng nói hơn là anh cũng chưa từng một lần xuất ngoại, ấy vậy mà tranh của Phạm Văn Tư lại được giới thiệu nhiều ở Nga, được nhiều nơi trên thế giới biết đến. Đúng là nghệ thuật hội họa không có biên giới, Phạm Văn Tư đã là một họa sỹ của thế giới đương đại.

Khi có người hỏi họa sỹ có mở phòng tranh để trưng bày và bán tranh, có sống được bằng thu nhập từ tranh không? Phạm Văn Tư nói rằng: "Tôi chỉ thiết kế đồ họa, vẽ và xử lý thể hiện trên máy tính. Tôi thích công nghệ và sáng tác, thiết kế phục vụ in ấn, quà tặng, làm lịch tết... Làm theo đơn đặt hàng của khách hàng, thiết kế logo theo yêu cầu của nhiều lĩnh vực khác nhau... Tôi không vẽ trực tiếp bằng tay độc bản để bán tranh. Nếu tôi thích, tôi có thể làm triển lãm và trưng bày phòng tranh chọn lọc của mình".

Họa sỹ Phạm Văn Tư sinh năm 1960, quê ở Hà Nam, đã có hai cháu ngoại và sắp lên chức ông nội, hiện làm việc tại Trường Đại học Y Hà Nội, trong phòng thiết kế đồ họa. Hôm tôi đến đây, người phụ trách phòng nói: Phạm Văn Tư là một họa sỹ say mê sáng tạo, say mê và hết lòng với công việc.

Bây giờ, tôi thường xuyên gặp Phạm Văn Tư trên Facebook, qua những bức biếm họa và ký họa kỹ thuật số được nhiều người ưa thích. Xin để những bức tranh của Phạm Văn Tư nói hộ về người họa sỹ mà tôi cho là của thế giới đương đại này.

Nhà vườn Sóc Sơn, 11-2017

Dương Kỳ Anh

Các tin khác

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Truyền thuyết thời Hùng Vương là tấm bản đồ tư duy vũ trụ quan độc đáo của người Việt cổ. Người xưa nghĩ về trời đất, về sự sống bằng những câu chuyện kể sinh động. Họ quan niệm vạn vật đều có linh hồn, sống và chết chỉ là một sự chuyển hóa. Và con người luôn ở vị trí trung tâm, vừa kiến tạo vừa gìn giữ sự hài hòa với thiên nhiên.

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Cũng như các dân tộc khác trên thế giới, từ xa xưa người Khmer ở Nam Bộ đã biết cách khắc chữ trên đá, các nguyên liệu khác để ghi chép kinh nghiệm sống, tri thức các lĩnh vực sản xuất, văn hóa, lời dăn dạy của tín ngưỡng, tôn giáo cho thế hệ sau...

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Mạng xã hội bàn tán về đề thi THPT môn Ngữ văn, về câu 1 viết đoạn văn nghị luận xã hội. “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Thăng Long xưa được gắn với từ Kẻ Chợ (“Kẻ” là từ chung chỉ một vùng đất và dân cư trù phú). Kinh đô lại có nhiều kẻ nhỏ, như: Kẻ Vẽ, kẻ Mơ, kẻ Chèm, Kẻ Mọc, Kẻ Cót... Từ xưa, phía đông nam thành Thăng Long là một vùng đất rộng lớn có tên là Cổ Mai (tên nôm là Kẻ Mơ), bao gồm các làng Hoàng Mai, Tương Mai, Mai Động, Hồng Mai. Đến đời Tự Đức (1848 - 1883), vì kỵ húy nên đổi Hồng Mai thành Bạch Mai.

Trăm năm chợ “chảnh”

Trăm năm chợ “chảnh”

Trong ký ức của thị dân Sài thành có một khu vực đặc biệt mà hễ nhắc đến nó, người ta nhớ ngay đến ngôi chợ bao đời mang danh chợ “chảnh”. Đến năm 2026 này, ngôi “chợ nhà giàu” ấy đã bước sang tuổi 100.

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Một buổi sáng tháng 9 năm 2015, các máy dò LIGO ghi nhận tiếng của hai hố đen sáp nhập từ 1,3 tỷ năm ánh sáng. Sự kiện ấy chứng minh rằng vũ trụ vận hành bằng những dao động vô hình, khác hẳn với những khối vật chất rắn chắc.

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Khu Di tích lịch sử lưu niệm Trung đoàn 52 Tây Tiến được xây dựng trên đồi Nà Bó, phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Từ khi khánh thành năm 2016 đến nay, nơi đây đã trở thành điểm đến tham quan, tri ân, tưởng nhớ đến những người lính năm xưa đã ngã xuống vì Tổ quốc...

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Cuối thế kỷ XIX, người Pháp phá dỡ bức tường thành phía Đông thành Thăng Long, và lấp đi con hào chạy dọc tường thành, tạo ra một con đường mới dài hơn 1.200m, chính là phố Phùng Hưng (Hà Nội) ngày nay.

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Khi còn ở dương thế, Trần Nguyên Dũng là một họa sĩ trầm lặng, luôn là người lắng nghe trong mọi cuộc vui. Tại triển lãm “Những ngày thảnh thơi”, hội họa sẽ kể những câu chuyện về thế giới nội tâm đầy sắc màu của ông...

Họa sĩ Tạ Tỵ Với chiếc đũa thần màu nhiệm

Họa sĩ Tạ Tỵ Với chiếc đũa thần màu nhiệm

Tôi thực sự ngạc nhiên khi đọc được bút tích của họa sĩ Tạ Tỵ (1921-2004) để lại với đề từ sâu sắc rằng: “Nghệ thuật là cao quý. Người làm ra nghệ thuật đã cao quý. Người thưởng ngoạn nghệ thuật còn cao quý hơn” (trích “Tạ Tỵ- Dấu ấn sáng tạo” - NXB Hội Nhà văn-2019). Họa sĩ cần người xem luôn thấu hiểu và đồng hành sáng tạo cùng nghệ sĩ. Bởi lẽ, ông chính là người khởi đầu cho dòng tranh Lập thể vào đầu thập niên 50 (thế kỷ 20) nhưng đầy gian nan.