Họa sỹ của thế giới đương đại

Một lần, tình cờ lướt qua một trang báo mạng về thế giới biếm họa của nước Nga, tôi bắt gặp một bức tranh của họa sỹ Phạm Văn Tư. Bức tranh biếm họa làm tôi thích thú. Tôi liền nảy ra một bài thơ từ bức tranh, bài thơ về rượu: "Rượu xin rót vào cốc / Tình yêu rót vào môi / Men nồng trong đôi mắt / Say, ta say suốt đời".

Sau này tôi mới biết, họa sỹ Phạm Văn Tư đã có 158 tác phẩm tranh hài và poster được công bố trên trang web nổi tiếng này.

Tôi quen biết họa sỹ Phạm Văn Tư từ lâu, nhưng cũng không ngờ Phạm Văn Tư có được nhiều giải thưởng trong nước và là họa sĩ được yêu mến ở nước ngoài như vậy.

Giải Nhì tranh tranh cổ động quốc tế vì hòa bình; hai lần đoạt giải Nhất tranh cổ động toàn quốc về đề tài bảo vệ môi trường; giải Nhì logo Hội nghị thượng đỉnh Pháp ngữ lần thứ 7; giải Nhì cuộc thi tem bưu chính toàn quốc; giải Nhất logo Hà Nội Optic... Trên 10 giải thưởng quốc tế và quốc gia, một thành quả không nhỏ cho những lao động sáng tạo không mệt mỏi của Phạm Văn Tư.

Nghệ thuật, trong đó có hội họa muôn đời vẫn là cái đẹp, hướng về cái đẹp ở muôn vàn cung bậc, muôn vàn cách thể hiện khác nhau. Nhưng, phương tiện đến với nghệ thuật, sáng tác và thưởng thức nghệ thuật rõ là mỗi thời mỗi khác. Từ bút tre, bút lông, bút sắt... nay không cần bút gì cả. Từ tranh dân gian, tranh khắc gỗ, tranh lụa, tranh khắc lửa, tranh cát... đến nay là tranh kỹ thuật số. Họa sỹ Phạm Văn Tư sáng tác chủ yếu là dòng tranh: Sơn dầu kỹ thuật số; ký họa kỹ thuật số; khắc gỗ kỹ thuật số. Những bức tranh của họa sỹ Phạm Văn Tư mà tôi thích không chỉ hiện đại trong cách thể hiện mà còn hiện đại trong cách cảm, cách nghĩ, cách đến với công chúng, với những người yêu thích hội họa hiện đại.

Sự hài hước thâm thúy và nhân văn thể hiện rõ nét trong những bức tranh biếm họa của Phạm Văn Tư. Những bức tranh như "Nàng tiên cá lột xác về với đời"; "Thân hình em như là con người anh"; "Hai anh đánh nhau trong mắt em"; "Thân hình anh là vòng ba của em"... cuốn hút người xem không chỉ ở nét vẽ tinh tế, hài hước, mà còn gợi mở cho người thưởng thức hội họa những ẩn dụ về con người của thế kỷ, về thế thái nhân tình của thời hiện đại.

Một trong những điều mà tôi thích nhất, ấy là vẻ đẹp của con người, nhất là những thiếu nữ đẹp trong những bức tranh chân dung kỹ thuật số của Phạm Văn Tư.  Những bức chân dung thiếu nữ bằng tranh sơn dầu kỹ thuật số; ký họa kỹ thuật số hay khắc gỗ kỹ thuật số được Phạm Văn Tư thể hiện rất có hồn, sống động và đa dạng về tính cách.

Trên sân khấu hài, hay tranh hài thường rất dễ sa vào những biểu hiện dung tục. Phạm Văn Tư khi thể hiện những bức tranh hài về tình cảm nam nữ, về quan hệ giới tính, rất gợi, người xem thật bất ngờ và lý thú trước những hình tượng người phụ nữ "Rõ ràng trong ngọc trắng ngà / Dày dày sẵn đúc một tòa thiên nhiên" (Truyện Kiều - Nguyễn Du), nhưng lại không sa vào dung tục mà nâng tâm hồn con người lên ở lĩnh vực cái đẹp, vẻ đẹp hình thể của người phụ nữ gần như thuần khiết; ấy là khi tôi xem những bức biếm họa như "Nguyên nhân mọc sừng" hay "Thần Vệ nữ"... của họa sỹ Phạm Văn Tư.

Họa sỹ Phạm Văn Tư tâm sự: "Tôi sáng tác như đi chơi ấy...tích lũy mấy chục năm làm nghề rồi nên bây giờ không còn đi tìm phương hướng nữa mà đi vào thực chất. Tôi gạt ra những đau đớn trong cuộc đời, đơn giản, tôi là một nghệ sỹ...".

Để có được "sáng tác như đi chơi ấy" họa sỹ Phạm Văn Tư đã trải qua biết bao "đau đớn trong cuộc đời", những đau đớn trong cuộc sống hằng ngày và cả trong sự sáng tạo nghệ thuật. Hai người anh trai của Phạm Văn Tư đã hy sinh ở chiến trường, trong cuộc chiến tranh chống Mỹ, trong đó có một người anh từng là giảng viên âm nhạc. Mẹ của họa sỹ Phạm Văn Tư được vinh danh là Bà mẹ Việt Nam Anh Hùng. Bản thân họa sỹ cũng từng lăn lộn nhiều năm trong những tháng ngày cực nhọc và đầy khó khăn.

Tâm sự trên Facebook, họa sỹ Phạm Văn Tư cho rằng: "Điều duy nhất mà tranh hài mang lại đó là giá trị đích thực của sự sáng tạo văn hóa giữa con người và con người, mang lại niềm vui và sự tự tin trong cuộc sống... Tôi không thích sự sao chép, đánh mất bản sắc của dân tộc mình khi hội nhập, hòa nhập với thế giới đương đại...".

Chính suy nghĩ này đã xuyên suốt quá trính sáng tạo của Phạm Văn Tư, tạo nên một dòng tranh kỹ thuật số mang đậm bản sắc của dân tộc Việt và nét riêng của Phạm Văn Tư.

Trước đây, tôi cứ nghĩ Phạm Văn Tư học ở Nga, khi trò chuyện mới biết họa sỹ Phạm Văn Tư gần như không thông thạo ngoại ngữ nào cả, và điều đáng nói hơn là anh cũng chưa từng một lần xuất ngoại, ấy vậy mà tranh của Phạm Văn Tư lại được giới thiệu nhiều ở Nga, được nhiều nơi trên thế giới biết đến. Đúng là nghệ thuật hội họa không có biên giới, Phạm Văn Tư đã là một họa sỹ của thế giới đương đại.

Khi có người hỏi họa sỹ có mở phòng tranh để trưng bày và bán tranh, có sống được bằng thu nhập từ tranh không? Phạm Văn Tư nói rằng: "Tôi chỉ thiết kế đồ họa, vẽ và xử lý thể hiện trên máy tính. Tôi thích công nghệ và sáng tác, thiết kế phục vụ in ấn, quà tặng, làm lịch tết... Làm theo đơn đặt hàng của khách hàng, thiết kế logo theo yêu cầu của nhiều lĩnh vực khác nhau... Tôi không vẽ trực tiếp bằng tay độc bản để bán tranh. Nếu tôi thích, tôi có thể làm triển lãm và trưng bày phòng tranh chọn lọc của mình".

Họa sỹ Phạm Văn Tư sinh năm 1960, quê ở Hà Nam, đã có hai cháu ngoại và sắp lên chức ông nội, hiện làm việc tại Trường Đại học Y Hà Nội, trong phòng thiết kế đồ họa. Hôm tôi đến đây, người phụ trách phòng nói: Phạm Văn Tư là một họa sỹ say mê sáng tạo, say mê và hết lòng với công việc.

Bây giờ, tôi thường xuyên gặp Phạm Văn Tư trên Facebook, qua những bức biếm họa và ký họa kỹ thuật số được nhiều người ưa thích. Xin để những bức tranh của Phạm Văn Tư nói hộ về người họa sỹ mà tôi cho là của thế giới đương đại này.

Nhà vườn Sóc Sơn, 11-2017

Dương Kỳ Anh

Các tin khác

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Chúng tôi về thăm khu tưởng niệm nhà văn, liệt sĩ Nam Cao (1917-1951) đúng vào vụ chuối ngự chín rộ thơm phức. Nằm bên sông Châu, những cây đại quanh vườn ra hoa quanh năm trắng muốt. Khu tưởng niệm nhà văn Nam Cao (thành lập năm 2004) là một trong số ít địa chỉ văn chương được công nhận là Di tích cấp Quốc gia (2023). Đây là một quần thể di tích, gồm bảo tàng di sản văn học của Nam Cao, ngôi nhà Bá Kiến và dấu chứng lò gạch trong làng.

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Làng Dục Tú (Đông Anh, Hà Nội) tên nôm là Kẻ Giếc, một xã đứng đầu tổng Dục Tú gồm 4 xã thuộc huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc, tức tỉnh Bắc Ninh (đầu thời kỳ nhà Nguyễn). Trong kháng chiến chống Pháp, cả 4 xã của Dục Tú được nhập thành một xã, thuộc huyện Từ Sơn, Bắc Ninh. Tháng 5/1961, Dục Tú trở thành đơn vị hành chính thuộc huyện Đông Anh, TP Hà Nội.

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Đến Làng văn hóa - du lịch các dân tộc Việt Nam ở Đồng Mô, Hà Nội, du khách đặc biệt ấn tượng với một nghệ nhân có nước da rắn rỏi, mải miết với từng nan tre và các sản phẩm thủ công đặc sắc của người Cơ Tu.

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Với hơn 300 năm hình thành và phát triển, giữa không gian hiện đại của miền nắng ấm phương Nam này vẫn còn đó những dấu tích trăm tuổi để nhắc nhớ thị dân về những giai đoạn lịch sử của vùng đất năng động, cởi mở, hào sảng và đầy trượng nghĩa.

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Từng là thời điểm “ăn nên làm ra” của các phim bom tấn, nhưng mùa hè năm nay đang cho thấy một diễn biến khác, khi các phim kinh dị mới là chủ lưu. Trong những tuần qua, 2 tác phẩm mới “Obsession” (tạm dịch: Ám ảnh kinh hoàng) và “Backrooms” (Thực thể quỷ quyệt) liên tiếp thay nhau đạt đỉnh phòng vé.

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Từ nhỏ, nhạc sĩ Nguyễn Đình Phúc (1919-2001) bị bạn bè gắn biệt danh Phúc "Rỗ" hay Phúc "Khoèo". Mặt bị rỗ sau lần lên sởi, còn khuỷu tay trái bị trật vì một cú ngã bó thuốc mãi không khỏi, thế là cậu Phúc ngày ấy mang tật. Khi lớn lên, chàng Phúc biết rõ những khiếm khuyết của mình nhưng vẫn tỉnh bơ, vui vẻ sống với những khát vọng tuổi trẻ. Tới tuổi đôi mươi khi nghĩ đến chuyện yêu đương, mọi sự mới thành chuyện. Cũng lắm tình huống xảy ra bất ngờ.

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Sáng nay bất chợt nhìn lên cây vối trồng ở góc vườn cũng đã hơn chục năm kể từ khi mình xây ngôi nhà này. Thấy vối cựa mình thức giấc, tự bứng mình ra khỏi những trầm tư mùa cũ để thắp lên mùa hoa mới. Cả vòm cây như được khoác một tấm áo bông trắng ngà, nhẹ nhàng và xốp mịn. Hoa vối nở bung, tỏa ra những sợi nhụy dài thanh mảnh, rập rờn trong gió như vũ điệu chào đón bình minh. Tôi bỗng nhớ về những mùa vối quê nhà dẫu bây giờ đã là xa ngái...

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.