.
Phim Việt thua trên sân nhà
Thời gian gần đây, thị trường điện ảnh Việt đã chuyển từ trạng thái "vừa đủ phim xem" sang một cuộc đua dày đặc chưa từng có. Nếu năm 2025 có 55 phim Việt ra rạp thì con số này được dự báo lên khoảng 70-80 phim trong năm 2026, đồng nghĩa trung bình mỗi tháng có 5-6 dự án phim trực tiếp cạnh tranh với nhau. Bùng nổ về số lượng, kéo theo hiện tượng càng nhiều phim ra mắt, càng nhiều dự án thất bại ở phòng vé.
6 tháng đầu năm qua, bên cạnh những bộ phim có doanh thu tốt như "Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng", "Hẹn em ngày nhật thực", "Heo 5 móng"... thì thị trường điện ảnh cũng ghi dấu những bộ phim có doanh thu bết bát. Sau 3 tuần công chiếu, "Một thời ta đã yêu" (đạo diễn Nguyễn Xuân Nghĩa) chính thức rời rạp từ ngày 5/6 với doanh thu vỏn vẹn 2 tỷ đồng. Đây là doanh thu quá thấp với một dự án phim được đầu tư và quy tụ dàn diễn viên tên tuổi như Quốc Trường, Quỳnh Thy, Quốc Huy... Trước thời điểm này, đã có những ngày liên tiếp phim hiển thị 2 suất chiếu nhưng vé bán và doanh thu bằng 0.
Một dự án phim phải kể tới nữa là "Đại tiệc trăng máu 8" (đạo diễn Phan Gia Nhật Linh). Ra mắt dịp lễ 30/4, với sự góp mặt của dàn diễn viên Miu Lê, Vân Sơn, Liên Bỉnh Phát... nhưng sau hơn 1 tháng công chiếu, doanh thu của phim dừng ở mức 33 tỷ đồng. Cùng với đó, bê bối đời tư liên quan đến chất cấm của nữ diễn viên chính Miu Lê đã mang thêm một dấu lặng buồn cho phim.
Một trong những trường hợp gây tiếc nuối là "Anh hùng" (đạo diễn Võ Thạch Thảo). Bộ phim có sự tham gia của "ông vua phòng vé" Thái Hòa cùng đề tài mang màu sắc hành động, kịch tính nhưng cuối cùng chỉ thu về 46 tỷ đồng. Với một bộ phim hành động thì số tiền này thu không đủ bù chi. Tương tự, "Thẩm mỹ viện âm phủ" - bộ phim kinh dị với sự góp mặt của Ngọc Trinh khai thác đề tài làm đẹp cùng yếu tố tâm linh cũng chỉ có doanh thu gần 13 tỷ đồng trước khi rời rạp. Những ngày cuối cùng trụ rạp, bộ phim gần như không bán được vé nào.
Dù phía nhà sản xuất nỗ lực kêu gọi khán giả tới rạp "giải cứu phim" nhưng "Trùm sò" (đạo diễn Đức Thịnh) vẫn lỗ nặng, khi chỉ thu về gần 18 tỷ đồng. Theo Đức Thịnh, để hoàn vốn, phim cần thu được tầm 80 tỷ đồng. Bức tranh ảm đạm vì ế ẩm còn mở rộng trước đó với "Ai thương ai mến" (đạo diễn Thu Trang), doanh thu 28 tỷ đồng.
Cần "nâng chuẩn" chất lượng
Có thể nói, điện ảnh Việt đang sở hữu thị trường nội địa khá tiềm năng với đông đảo khán giả ở mọi lứa tuổi sẵn sàng ra rạp ủng hộ phim Việt. Tuy nhiên, với thị hiếu khán giả ngày một cao, phim ngoại nhập luôn là những đối thủ nặng ký thì đây cũng là một thị trường có sức cạnh tranh rất lớn. Nhìn từ những bộ phim thất bại tại phòng vé gần đây có thể khẳng định những công thức như "ngôi sao phòng vé" hay nhà sản xuất tên tuổi cũng đã không đưa đến những đáp án như kỳ vọng. Đạo diễn Phan Gia Nhật Linh từng nổi tiếng với những bộ phim ăn khách như "Em là bà nội của anh", "Trạng Tí phiêu lưu ký", "Em và Trịnh"... lần này cũng gặp khó với "Đại tiệc trăng máu 8". Bộ phim được làm lại từ bộ phim ăn khách "One Cut of the Dead" của Nhật Bản, từng được đánh giá là ứng cử viên hàng đầu tại mùa phim lễ 30/4 nhưng bị khán giả chê nhạt nhẽo, diễn viên hóa thân gượng gạo.
Đạo diễn Đức Thịnh từng tạo được dấu ấn với "Trạng Quỳnh", "Siêu sao siêu ngố" thì lần này cũng "lỗ chổng vó" với "Trùm sò". Dù kịch bản kiểu cổ tích, vui nhộn, có tính giải trí nhưng tiếng cười còn nhạt và nông.
Tương tự, những diễn viên ngôi sao cũng đã không còn bảo chứng cho sự thành công của phim nữa. Thái Hòa từng duy trì được một sức hút phòng vé khá dài từ đến "Long Ruồi", "Để Mai tính" đến "Tử chiến trên không" nhưng điều này giảm rõ rệt ở "Anh hùng". Nhiều khán giả chung nhận xét "Anh hùng" không hấp dẫn vì mạch phim chậm chạp, diễn xuất và khung hình kém. Sự xuất hiện của Thái Hòa lần này không có gì mới mẻ, khó tạo được sự bất ngờ, hứng thú cho khán giả. Những tên tuổi nổi tiếng như Quốc Trường, Ngọc Trinh, Liên Bỉnh Phát... cũng không tạo được sức hút.
Theo nhà biên kịch Chu Thơm, thời điểm phát hành chưa phù hợp, có quá nhiều đối thủ bom tấn ngoại, chiến dịch truyền thông chưa đúng hướng... không phải là nguyên nhân khiến phim thất bại mà chính là kịch bản yếu, cách làm phim không mới, kém hấp dẫn. Nhiều phim Việt cùng mắc chung lỗi là nhiều tình tiết vô lý. Ví dụ, trong phim "Ai thương ai mến", Thu Trang vào vai người chị. Cậu Khả (Ngọc Thuận đóng) đến thu tiền nợ thì bị Thu Trang "hớp hồn" rồi xuôi theo không muốn mẹ đòi nợ nữa. Chi tiết này khá vô lý vì nhan sắc nhân vật Thu Trang thủ vai còn thua nhiều phụ nữ khác trong làng... Một trong những khuyết điểm nữa mà nhiều phim Việt gặp phải là lời thoại bị "sân khấu hóa", thiếu thực tế như giao tiếp ngoài đời.
Bất kỳ bộ phim nào muốn kéo khán giả tới rạp thì điều đầu tiên phải có kịch bản đủ sức hấp dẫn, lôi cuốn. Ngôi sao phòng vé hay chiêu thức PR chỉ khiến khán giả quan tâm lúc đầu. Giữ chân được khán giả vẫn phải là chất lượng tác phẩm. Trong khi đó, nhiều kịch bản hài thì nhàm chán, nhạt nhẽo, khán giả không cười nổi. Phim kinh dị thì thiếu logic, dễ đoán, phim tình cảm thì lạm dụng ca sĩ, người mẫu nhưng khả năng diễn xuất hạn chế. Tuyến nhân vật phụ không được chăm chút dẫn đến tính cách hời hợt, có cũng như không.
Điện ảnh là loại hình nghệ thuật khá tốn kém kinh phí. Mỗi dự án phim thất bại đồng nghĩa với việc bài học kinh nghiệm phải trả bằng rất nhiều tiền. Đây thực sự là điều đáng tiếc và gây lãng phí lớn. Đã đến lúc các nhà làm phim đừng chạy theo trào lưu, đừng vội làm những bộ phim mà chất lượng kịch bản lỏng lẻo, xây dựng tình tiết thiếu logic và tâm lý nhân vật chưa thuyết phục. Đi liền với đó là cách làm phim nhàm chán, thiếu sáng tạo nghệ thuật đặc sắc.
Theo Thạc sĩ Nguyễn Trọng Khoa, Chủ nhiệm bộ môn Sản xuất phim kỹ thuật số (Đại học RMIT Việt Nam), các yếu tố như marketing không thể thay thế hoàn toàn chất lượng nội dung. Một bộ phim có thể thu hút khán giả trong một vài ngày đầu nhưng để giữ được họ và quan trọng hơn, để khán giả giới thiệu theo kiểu "truyền miệng" thì vẫn phụ thuộc vào sức mạnh của câu chuyện. Mỗi bộ phim không chỉ phải cạnh tranh để được chú ý mà còn phải chứng minh giá trị của mình sau khi khán giả bước ra khỏi rạp. Thực tế cho thấy, nhiều tác phẩm đạt doanh thu cao đến từ chính câu chuyện và cảm xúc bộ phim mang lại cho khán giả.