Gian lận khoa cử và quyền lực chính trị ở Việt Nam đầu thế kỷ XIX

184 năm trước khi những người chấm thi sửa đáp án trên các phiếu trả lời trắc nghiệm, trong kỳ thi THPT quốc gia năm 2018 tại Sơn La, viên chức thân cận đứng đầu nội các của vua Minh Mệnh là Hà Tông Quyền cũng đã có một động thái tương tự khi mang bài thi đã chấm của trường thi hương Hà Nội và Nam Định vào nội các ở Huế để “duyệt lại” (1834).

Hành động này ngay lập tức không qua khỏi mắt của các viên khoa đạo. Tố cáo của họ gửi lên vua Minh Mệnh nhắm đến là một viên đại thần được ưu ái khác, Phan Huy Thực (Thượng thư Lễ Bộ, tương đương Bộ Trưởng Bộ Văn hóa - Giáo dục).

Khoa thi năm đó, Phan Huy Thực có cháu họ (Phan Huy Xán) và cháu gọi bằng cậu (Hoàng Đình Tá) tham dự. Bài thi của Xán đã bị chấm liệt, sau khi duyệt lại với “nhiều vết tích đáng ngờ”, thì trở thành thứ. Theo đó, Xán đậu tú tài còn Hoàng Đình Tá đậu cử nhân (Đại Nam Thực Lục). Phan Huy Thực bị tố cáo là đã sắp đặt quan trường ở Hà Nội với phần nhiều là cấp dưới, sau đó đi lại riêng với Hà Tông Quyền để đưa bài vào nội các chấm lại. 

Mặc dù vậy, khác với những người sửa điểm ở Sơn La đã phải cho tay vào còng số 8, câu chuyện của Hà Tông Quyền và Phan Huy Thực cho thấy một góc nhìn khác của truyền thống khoa cử và quyền lực chính trị ở Việt Nam, đặc biệt là gắn liền với các quan chức quyền lực và những dòng họ khoa bảng. Phan Huy Thực bị giáng 1 cấp và Hà Tông Quyền phạt 3 tháng lương với lí do “không biết xa tránh hiềm nghi”.

“Tỉ lệ chọi” của các khoa thi hội đầu thế kỷ XIX. (Khâm Định Hội Điển).
“Tỉ lệ chọi” của các khoa thi hội đầu thế kỷ XIX. (Khâm Định Hội Điển).

Đây là câu chuyện về khoa cử, gian lận khoa cử và quyền lực chính trị ở Việt Nam đầu thế kỷ XIX. Câu chuyện này là một phần của những liên hệ quyền lực và bảo trợ phức tạp mà thông qua đó giới tinh hoa/trí thức triều Nguyễn tìm cách xây dựng mạng lưới, đồng minh cũng như đưa người thân vào hệ thống hành chính.

Khoa cử đóng vai trò đặc biệt đối với vương triều Nguyễn. Không chỉ từ góc độ giáo dục, giáo hóa mà còn là thực hành chính trị, tạo ra các thế hệ quan liêu tiếp theo. Phần lớn chúng ta tin vào hình ảnh đáng ngưỡng mộ: các chàng trai nghèo, mồ côi hiếu học được phú ông, thầy giáo làng, các vị quan thanh liêm giúp đỡ, đưa về nhà nuôi ăn học, gả con gái và kết thúc bằng giấc mơ mang màu sắc cổ tích: “ngựa anh đi trước võng nàng theo sau”.

Thực tế của nền khoa cử đầu thế kỷ XIX vẽ ra bức tranh không phải lúc nào cũng tươi đẹp như thế, mặc dù hệ thống luật lệ và quy chế trường thi nghiêm ngặt, tưởng như không thể vượt qua. Các quan chủ khảo do chính nhà vua chọn lựa, binh lính tuốt gươm canh gác ngày đêm, đốc học và quan địa phương bị cách ly khỏi trường thi. Thí sinh được phân ra các vi, có đánh số báo danh.

Thời Gia Long, họ sẽ ngồi theo quê quán; tới thời Minh Mệnh thì tráo số báo danh, không còn phụ thuộc vào phủ, huyện... Quyển thi được đóng dấu lúc phát và lúc thu, do thư lại sao chép hay cắt phách để bảo mật. Các quan giám khảo không được liên hệ với nhau và với thí sinh. Quá trình chấm thi hương được tiến hành 4 vòng độc lập: quan sơ khảo, quan giám khảo, quan phúc khảo và cuối cùng là quan chánh, phó chủ khảo. Đồng thời, nhà vua có thể yêu cầu được xem lại các quyển thi bất cứ lúc nào.

Mặc dù vậy, 3 vụ gian lận thi cử ở nửa đầu thế kỷ XIX dưới đây cho thấy góc khuất của hệ thống này. Không phải các quy tắc, hay luật lệ nghiêm khắc có thể giúp ngăn ngừa gian lận mà chính là vai trò của khoa cử trong việc xây dựng các mạng lưới chính trị, gia nhập nền hành chính của các gia đình quan chức đã quyết định việc chúng bị lũng đoạn.

Tầm quan trọng của khoa cử không cần phải bàn cãi. Chỉ riêng việc tiến hành các kỳ thi, triều đình nhà Nguyễn dành ra 9 quyển trong bộ Đại Nam Hội Điển (262 quyển) để chỉ dẫn cách thức và luật lệ. Tỷ lệ chọi của khoa cử đầu thế kỷ XIX cũng là một nỗi ám ảnh của những người tham gia.

Các khoa thi vì thế trở nên khốc liệt và đặt sức ép lên các gia đình danh gia vọng tộc, những người vấp phải chịu áp lực đưa con cháu mình tiến thân vào bộ máy. 

Họ có thể lách bằng con đường tiến cử.

Vua Minh Mệnh thường yêu cầu quan chức tiến cử người tài. Việc viên chức này tiến cử con cháu của viên chức khác là không hiếm. Điều rủi ro là ngay lập tức nó tạo ra sự chú ý của các quan chức cũng như nhà vua về nguy cơ phe cánh. Năm 1823, viên sủng thần của Minh Mệnh ở Văn Thư Phòng là Hoàng Quýnh tiến cử Nguyễn Đăng Giai (con Nguyễn Đăng Tuân - Cần chính điện Học sĩ, quản lí Binh Bộ, hàm chánh tam phẩm-3A, bạn của Hoàng Quýnh).

Giai đã phải thanh minh: “Cha là Nguyễn Đăng Tuân, nhờ ơn nước quan đến tam phẩm, nay mình tài mọn, bỗng được ứng cử, tai mắt người ta ai cho là vô tâm; vả lại cùng Hoàng Quýnh quen biết nhau đã lâu, dẫu sự đề cử không phải là tư tình nhưng quen biết dắt díu nhau cũng khó lòng tránh khỏi lời bình phẩm của sĩ phu” (2 năm sau, Giai đỗ hương cống tại trường Thừa Thiên).

Vi phạm khoa cử năm 1842.
Vi phạm khoa cử năm 1842.

Khoa cử vì thế vẫn là con đường vẻ vang và minh bạch đối với con cháu của các quan chức. Đó cũng là nơi mà các quan giám khảo thiết lập mạng lưới thông qua việc can thiệp để tạo ra các hương cống và tiến sĩ. 2 vụ gian lận trường thi năm 1825 và 1841 cho thấy quy mô của sự can thiệp của các giám thí và giám khảo vào quá trình này.

Mùa thu năm 1825, Tham tri Hình Bộ Nguyễn Hữu Nghi và Hoàng Quýnh được cử giám sát việc thi cử ở trường Nghệ An. Khi thấy đốc học Nghệ An nộp quyển thi phần nhiều có tỳ vết sót mất, lại cho riêng học trò thi ăn mặc giả làm người hầu đi lẫn vào, hai người này tức thì đuổi ra, sai người mang bài “phụng chỉ” gọi là vương mệnh bài. Họ lại triệu Phan Bảo Đĩnh là Tư nghiệp hưu trí làm thay công việc ấy. Tới kỳ đệ nhất, học trò hơn một trăm người mất quyển kêu van ở ngoài cửa trường, Quýnh cho đến sớm mai tục thi rồi làm sớ tâu lên”.

Tố cáo của các quan lại sau đó cho thấy câu chuyện không đơn giản như thế. Khi Nghi và Quýnh tới Nghệ An, hai viên chức này tập hợp “Đốc học và các phủ huyện thuộc trấn ở công quán, sai cử những học trò họ biết, ghi lấy họ tên và khi điểm duyệt nhận những mảnh giấy ghi tên, đưa biên hiệu vào nội trường, phê lấy đỗ những người hỏng. (Kỳ đệ nhất đã hỏng mà lại lấy đỗ là 36 người, nhân đó, mà đỗ sinh đồ 6 người. Kỳ đệ nhị, đã hỏng mà lại lấy đỗ là 21 người, nhân đó mà lấy đỗ hương cống 10 người). Lại ngày ra trường hát xướng uống rượu lan man, họp các hương cống mới đỗ đánh bạc chơi bời” (Đại Nam Thực Lục).

Vụ vi phạm khoa cử năm 1842 liên quan tới Nguyễn Văn Siêu và Cao Bá Quát tại trường thi Thừa Thiên:

Rõ ràng các gian lận khoa cử này đã trở thành một phần của đời sống chính trị và quan hệ xã hội ở Việt Nam. Ngay năm sau vụ Cao Bá Quát chữa 24 bài thi, viên giám khảo tại trường thi Hà Nội là Nguyễn Ngọc phê lấy 2 quyển vào ưu hạng, “lại lấy bút tẩm muội đèn đổi thêm 3 chữ [vào quyển thi đó]. Viên sơ khảo Ngô Khắc Cung trong khi đương chấm 1 quyển thi, mơ ngủ, duỗi tay để rơi vào trong lửa đèn”. Kết quả là Ngọc bị phát đi sung quân còn Cung bị giáng, lưu.

Mặc dù vậy, bản thân các ông vua như Minh Mệnh hay Thiệu Trị dường như cũng phải tìm cách sống chung với thực tế này, nhất là việc gian lận liên quan tới các viên cận thần. Khi quyển văn của cháu Trương Đăng Quế là Trương Đăng Trinh dâng lên, vua Thiệu Trị kết luận: “Quyển văn của Trương Đăng Trinh tuy có sự quan ngại nhưng văn khá thông, cũng để vào hạng lấy đỗ”.

Giống như việc Minh Mệnh bỏ qua sai phạm của Hà Tông Quyền và Phan Huy Thực năm 1834, các vua Nguyễn có vẻ đã không quyết liệt ngăn ngừa các viên sủng thần tìm cách can thiệp để con cháu mình tham gia vào hệ thống quan liêu. Họ cũng không dám thách thức mạnh tay giới trí thức. Phản ứng với sự gian lận của Cao Bá Quát, Đại học sĩ Vũ Xuân Cẩn đề xuất: “Phép trường rất nghiêm, mà bọn Quát lại dám tự tiện làm việc tư túi, ngầm chữa quyển văn, nguyên là bản tâm chỉ cốt lấy đỗ có mấy tên, nhân thể làm tràn cả sang các quyển khác, làm cho lờ mờ lẫn lộn để che giấu cái gian của mình... Các tên ấy, xin đều cách bỏ cử nhân đi, để cho nghiêm quy luật của trường thi”. Thiệu Trị trả lời: “Đại học sĩ nói phải lắm. Song ân điển buổi ban đầu, đã cho tăng thêm số lấy đỗ, không nỡ khắc nghiệt quá lắm. Gia ơn cho bọn học trò, là ý của ta, đặc cách khoan rộng cho họ”.

Tình thế tiến thoái lưỡng nan của các vua Nguyễn trong việc quản lí khoa cử, đối đãi với lớp trí thức và đặc biệt là xử lí các quan chức, các viên đại thần - những người tìm cách đưa con cháu mình vào hệ thống quan liêu, cho thấy các thách thức khoa cử và gian lận khoa cử trở thành một phần của nền văn hóa chính trị thời đại. Câu chuyện này chắc chắn đã không dừng lại ở triều Nguyễn.

Vũ Đức Liêm

Các tin khác

Tô đậm một vị thế mới

Tô đậm một vị thế mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarstan, Liên bang Nga từ ngày 16 đến 18/6/2026 theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt, đồng thời cũng đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của Nga.

Bản sắc nhân văn của báo chí trong kỷ nguyên AI

Bản sắc nhân văn của báo chí trong kỷ nguyên AI

Mỗi cuộc cách mạng công nghệ đều từng khiến báo chí lo lắng về sự tồn tại của chính mình. Máy in làm thay đổi cách phổ biến tin tức. Phát thanh và truyền hình từng được dự báo sẽ khiến báo in biến mất. Internet làm rung chuyển toàn bộ mô hình vận hành truyền thống của các tòa soạn. Và, giờ đây, trí tuệ nhân tạo (AI) lại tiếp tục đặt ra câu hỏi rằng, liệu báo chí và những người làm báo có còn thật sự cần thiết khi máy móc có thể viết, tổng hợp và sản xuất nội dung với tốc độ vượt xa con người?

Niềm vui bóng đá làm lộ mặt trái xã hội Pháp

Niềm vui bóng đá làm lộ mặt trái xã hội Pháp

Tối 30/5/2026, người dân Paris vỡ òa sau chiến thắng nghẹt thở của đội bóng Paris Saint-Germain (PSG) tại đấu trường châu lục. Nhưng, thay vì một lễ ăn mừng xúc động, những thanh niên Paris lại biến nó thành một cơn ác mộng bạo lực với gạch đá và bom xăng.

El Nino “đổ thêm dầu vào lửa”

El Nino “đổ thêm dầu vào lửa”

Trong lúc thế giới vẫn chưa nguôi lo ngại trước những kỷ lục nhiệt độ liên tiếp bị phá vỡ, một cảnh báo mới từ Liên hợp quốc lại phủ thêm bóng đen lên bức tranh khí hậu toàn cầu. Hiện tượng El Nino được dự báo sắp quay trở lại với cường độ mạnh, có nguy cơ cộng hưởng với xu thế nóng lên toàn cầu để đẩy Trái đất bước vào giai đoạn thời tiết cực đoan hơn trong những năm tới.

Pháo đài Beaufort và bước ngoặt chiến lược của Israel

Pháo đài Beaufort và bước ngoặt chiến lược của Israel

Gần 3 thập kỷ sau khi rút khỏi Lebanon, quân đội Israel một lần nữa kiểm soát pháo đài Beaufort - vị trí từng là biểu tượng của cuộc chiến kéo dài giữa Tel Aviv và Hezbollah. Động thái này phản ánh sự thay đổi trong tư duy an ninh của Israel, đồng thời kéo theo những hệ lụy khôn lường với người Lebanon và an ninh khu vực.

Trung Đông chuyển động khi ảo ảnh Mỹ tan biến

Trung Đông chuyển động khi ảo ảnh Mỹ tan biến

Trong một thời gian ngắn, những cuộc tấn công nhằm vào các đô thị, trung tâm lọc hóa dầu lớn và cả các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực Trung Đông đã làm thế giới phải có cái nhìn khác hoàn toàn về vấn đề an ninh khu vực. Sự bất lực của chiếc ô an ninh Mỹ buộc các quốc gia Vùng Vịnh phải tự định đoạt vận mệnh bằng tư duy tự cường và đa phương hóa.

Xung đột Trung Đông: Loanh quanh trong bế tắc

Xung đột Trung Đông: Loanh quanh trong bế tắc

Ngày 4/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẵn sàng gặp Đại giáo chủ Iran Mojtaba Khamenei, nếu hai bên đạt được thỏa thuận hòa bình. Tuy nhiên, trên thực tế, đàm phán song phương Mỹ - Iran vẫn đang chìm trong bế tắc. Bên cạnh đó, kết quả của nó cũng sẽ còn phụ thuộc rất nhiều vào diễn biến của các cuộc thương thảo Israel - Hamas cũng như Israel - Lebanon.

Dấu ấn nước Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Dấu ấn nước Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Những ngày cuối tháng 5/2026, diễn ra liên tiếp nhiều sự kiện ngoại giao giữa Việt Nam và Thái Lan, Singapore, Philippines cũng như Đối thoại Shangri-La lần thứ 23, một diễn đàn an ninh hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Theo thông lệ, mỗi năm Đối thoại Shangri-La sẽ mời diễn giả là nguyên thủ một quốc gia có uy tín phát biểu dẫn đề. Năm 2026, vinh dự này thuộc về người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Với chủ đề: “Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động”, bài phát biểu dẫn đề này giành được sự quan tâm, đồng tình và hoan nghênh của lãnh đạo các nước cũng như dư luận quốc tế...

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?

Kỳ 1: Lai lịch một kế hoạch ngầm

Kỳ 1: Lai lịch một kế hoạch ngầm

Trong suốt 10 năm (1960 - 1970), CIA và Cơ quan Tình báo Quân đội Việt Nam Cộng hòa đã huấn luyện và tung ra miền Bắc hàng trăm gián điệp biệt kích cùng cả trăm tấn vũ khí, lương thực. Đây được coi là cuộc chiến ngầm quy mô lớn nhất sau Chiến tranh thế giới thứ 2. Tuy nhiên, quân và dân miền Bắc, với nòng cốt là lực lượng An ninh nhân dân phối hợp với lực lượng Quân đội đã tiêu diệt, bắt sống hầu hết số gián điệp biệt kích này, không những thế còn sử dụng “trò chơi nghiệp vụ” khi dùng điện đài của địch, do chính các gián điệp biệt kích bị bắt thực hiện để cung cấp tin giả cho chỉ huy ở Sài Gòn theo ý đồ của ta.

Phán quyết bị đảo ngược: Khi công lý Mỹ khoác áo thương vụ

Phán quyết bị đảo ngược: Khi công lý Mỹ khoác áo thương vụ

Một trong những vụ truy tố tội phạm kinh tế quốc tế lớn nhất lịch sử vừa khép lại không phải bằng một phán quyết của bồi thẩm đoàn, mà bằng một bức thư ngắn gọn từ các công tố viên liên bang tại Brooklyn khi Bộ Tư pháp Mỹ chính thức rút toàn bộ cáo buộc hình sự đối với tỷ phú Ấn Độ Gautam Adani.

Nguy cơ các trung tâm dữ liệu trở thành tử huyệt

Nguy cơ các trung tâm dữ liệu trở thành tử huyệt

Cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI) và tiến trình số hóa toàn cầu đang tạo ra một thực thể quyền lực mới: những trung tâm dữ liệu. Không còn thuần túy là hạ tầng kỹ thuật thương mại, các "kho báu số" này đã trở thành điểm trọng yếu và nhạy cảm bậc nhất trên bản đồ địa chính trị.

Công chính sở hữu trí tuệ vì danh dự quốc gia

Công chính sở hữu trí tuệ vì danh dự quốc gia

LTS: Sau 22 năm Việt Nam tham gia Công ước Berne, lần đầu tiên Việt Nam có một vụ khởi tố đình đám liên quan đến vi phạm bản quyền âm nhạc. Nhưng vi phạm sở hữu trí tuệ (SHTT) trong âm nhạc chỉ đơn thuần loanh quanh ở chỗ chiếm dụng các quyền cơ bản của cá nhân, tổ chức khác. Vi phạm SHTT cũng không chỉ tồn tại trong lĩnh vực nghệ thuật đơn thuần. Nó đang là một trì trệ cũ cần phải được xóa bỏ vì sự phát triển và hơn hết, vì danh dự quốc gia…

Kinh tế thế giới định hình một cuộc khủng hoảng mới

Kinh tế thế giới định hình một cuộc khủng hoảng mới

Nối tiếp Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB), ngày 20/5 vừa qua, đến lượt Liên hợp quốc chính thức hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 xuống còn 2,5%. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị và địa kinh tế vẫn đang tiếp tục diễn biến phức tạp, những kịch bản tồi tệ nhất dường như vẫn còn chưa thể đo lường hết.

Quan hệ song phương Mỹ - Trung: Phá lớp băng cũ để kiến tạo cục diện mới

Quan hệ song phương Mỹ - Trung: Phá lớp băng cũ để kiến tạo cục diện mới

Trên thực tế, chuyến công du cấp cao của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Trung Quốc trong 2 ngày 14 và 15/5 chưa đạt được bất cứ bước đột phá nào về những vấn đề gai góc nhất còn tồn tại giữa hai cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới, như thuế quan, sở hữu trí tuệ, công nghệ hay xung đột Trung Đông. Song, những diễn biến tiếp nối đang dần củng cố nhận định chung của giới quan sát quốc tế: Ít nhất, cuộc tiếp xúc này đã mang tới những xung lực mang tính chất "phá băng", để từ đó dần tái định hình một cục diện mới.

Không cho phép “cốc mò, cò xơi”

Không cho phép “cốc mò, cò xơi”

“Bộ Công an chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tập trung xác minh, điều tra, khởi tố một số vụ án nghiêm trọng xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý theo quy định pháp luật; triệt phá các website và các tổ chức điều hành các website vi phạm bản quyền trực tuyến có lượng truy cập lớn, nhất là các website lưu trữ, cung cấp phim, âm nhạc, trò chơi điện tử di động, chương trình truyền hình lậu có dùng tiếng Việt và tiếng nước ngoài, nhất là tiếng Anh”...

Thượng đỉnh Trung - Nga: Trạng thái cân bằng động

Thượng đỉnh Trung - Nga: Trạng thái cân bằng động

Với những gì vừa được công bố trong tuyên bố chung ngay ngày đầu chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Nga Vladimir Putin, có lẽ, thông điệp mà ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình muốn nhấn mạnh không chỉ là biểu hiện bề mặt trên lớp vỏ ngôn từ, mà là những nỗ lực lâu dài nằm sâu trong ý chí của cả hai bên, về tiến trình định hình một trật tự thế giới mới.

Kinh tế chính là an ninh quốc gia

Kinh tế chính là an ninh quốc gia

LTS: Thịnh vượng luôn là điều mọi quốc gia đều mong vươn tới. Nhưng thịnh vượng đi đôi với an ninh là câu hỏi khó. Đơn giản, không quốc gia nào có thể làm giàu một mình, mà cần tương tác với nhiều đối tác khác trên thế giới. Có tương tác, ắt có những ràng buộc, thậm chí lệ thuộc. Và lệ thuộc có thể là chìa khóa để mở ra cánh cửa của mất an toàn.

OPEC: Cú “quay xe” của UAE và những vết nứt trong đế chế dầu mỏ

OPEC: Cú “quay xe” của UAE và những vết nứt trong đế chế dầu mỏ

Ngày 28/4/2026 đã đi vào lịch sử ngành năng lượng toàn cầu. Chỉ bằng một thông cáo ngắn gọn từ Bộ Năng lượng Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) - nhà sản xuất dầu lớn thứ ba trong Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) - tuyên bố sẽ chính thức rút khỏi tổ chức này cũng như liên minh OPEC+ mở rộng từ ngày 1/5/2026.