Edgar Allan Poe: Nhà văn hay nhà tiên tri?

Edgar Allan Poe là một nhà văn sáng tạo. Với những câu chuyện và những bài thơ sâu sắc, tài năng của ông là nền móng của sự súc tích trong văn học nghệ thuật, cho phép Poe được gọi là người kiến trúc sư viết truyện. Ông cũng trở thành nhà văn làm thay đổi sự tưởng tượng của mọi người về những truyện kinh dị. Poe giấu nhiều điều trong tâm hồn mình hơn là thể hiện trên giấy. Cuộc đời của nhà văn nổi tiếng chứa đựng những điều bí ẩn cũng như nhiều sự thật đáng ngạc nhiên chưa được lý giải.

Những biến cố cuộc đời

Trong các tác phẩm văn học của mình, Poe luôn thể hiện khả năng điêu luyện về ngôn ngữ và kỹ thuật, cũng như trí tưởng tượng độc đáo và đầy cảm hứng. Ông là một người tài năng, có sức sáng tạo phi thường được thừa hưởng từ gen di truyền độc đáo. Cha mẹ của Poe là những diễn viên chuyên nghiệp. Khi ông được sinh ra, cả hai bố mẹ đều là thành viên của đoàn kịch Boston. Vợ chồng David và Elizabeth Poe đặt tên con trai họ theo tên một nhân vật trong vở “Vua Lia” của William Shakespeare. Một sự khởi đầu tuyệt vời đối với nhà văn thiên tài tương lai. Edgar có một anh trai và một em gái. Khi cậu bé được 3 tuổi, cả cha và mẹ của cậu đều qua đời vì bệnh lao.

1. nhà văn mỹ edgar allan poe.jpg -0
Nhà văn Mỹ Edgar Allan Poe (1809 - 1849).

Poe được nuôi dưỡng bởi John Allan, một nhà xuất khẩu thành công từ Richmond, Virginia. Cậu bé nhận được sự giáo dục tuyệt vời nhất, được học tại những trường học tốt nhất. Năm 1825 Poe được nhận vào Đại học Virginia tại Charlottesville. Tại đó, anh trở thành sinh viên xuất sắc nhất nhưng buộc phải rời đi chưa đầy một năm sau đó do nợ học phí. Mối quan hệ của chàng trai trẻ với người giám hộ của mình đã trở nên căng thẳng và Poe đã bỏ đến Boston.

Tại đây, chàng trai đã đăng ký vào quân đội và xuất bản tập thơ đầu tiên của mình. Cuốn sách đã không được độc giả và các nhà bình luận chú ý. Cuốn thứ hai được công chúng đón nhận nhiệt tình hơn. Cùng năm đó, Poe rời quân ngũ trong danh dự. Chàng trai trẻ nhập học tại Học viện Quân sự Mỹ tại West Point. Tại nơi đó Poe cũng chỉ học một thời gian ngắn, cũng lại vì thiếu tiền. Cậu đã chuyển đến Baltimore và sống tại nhà của người dì là bà Maria Clemm.

Poe đã xuất bản những truyện ngắn cùng những bài thơ và đã dần trở nên nổi tiếng hơn. Năm 1836, nhà văn kết hôn với người em họ Virginia. Cô bé lúc đó mới 13 tuổi, theo các nhà sử học thì cô đã được khai tăng tuổi để được phép kết hôn. Vào thời gian này, Poe đã trở thành một nhà văn rất nổi tiếng ở Mỹ. Poe tự khẳng định mình không chỉ là một tác giả xuất chúng về thơ và tiểu thuyết, mà còn là một nhà phê bình văn học, người có trí tưởng tượng và khả năng suy xét cho đến nay vẫn thuộc Top đầu trong văn học Mỹ.

Khi không viết truyện kinh dị, Poe đã thể hiện khía cạnh khác của mình. Poe là một người đàn ông điển trai với đôi mặt đầy mê hoặc. Ông nổi tiếng vì những cuộc tình, những đam mê của mình, đã viết nên những dòng lưu bút tình yêu vô cùng lãng mạn, những bài tự sự bằng thơ. Trong các bài thơ ông luôn ký cái tên rất dễ thương là “Eddie”. Edgar Poe thực sự là một ảo thuật gia về sáng tác và phụ nữ thường bị chinh phục bởi người đàn ông này.

Edgar Poe cũng là người hâm mộ nồng nhiệt Byron. Nhiều người tin rằng Poe đã dành cả ngày để ngồi liên tục bên bàn viết. Rèm cửa che kín, cây bút lia liên tục hoàn toàn dành trọn vẹn việc sáng tác. Điều này không phải như vậy. Tại nơi đây, Poe cũng theo bước chân thần tượng của mình là Lord Byron, muốn giống Byron về mọi mặt. Nhà văn bị cuốn hút bởi tính cách điên rồ và nguy hiểm, tội lỗi và bế tắc của thi sĩ thiên tài này. Sự tôn thờ đó làm sáng tỏ mảng sáng rất thú vị về nhân cách của Poe, đồng thời cũng bộc lộ những mặt tối của ông.

Poe đi trước thời đại không chỉ trong văn học. Bài thơ của Poe “Eureka” năm 1848 bằng văn xuôi, trong đó luận bàn nghiêm túc về nguồn gốc của Vũ trụ. Nhà văn đã mô tả lý thuyết vũ trụ của vụ nổ lớn từ rất lâu trước khi nó xuất hiện trong giới khoa học. Poe không phải là một nhà khoa học nhưng về khía cạnh này ông đã đi trước khoa học với thời gian đáng kinh ngạc tới 80 năm.

Ngoài việc thử sức với cây bút vẽ trong lĩnh vực hội họa, Poe còn hoạt động thể thao, thực sự đạt những kỳ tích Olympic. Khi mới 15 tuổi, Poe đã nổi tiếng khi nghĩ ra cách chèo thuyền 10km ngược sông James ở Virginia. Điều này chứng minh thêm rằng một thiên tài có thể tài năng trong mọi thứ.

2. minh họa cho cuốn tiểu thuyết.jpg -0
Cuốn truyện kinh dị “Câu chuyện về Arthur Gordon Pym của Nantucket” của E.Poe.

Theo nhiều cách, danh tiếng của Poe đã bị “phong ấn” bởi một nhà văn có tên Rufus Griswold. Ý kiến tiêu cực lan trong xã hội về nhà văn Edgar Poe được bắt nguồn từ cuốn sách “Hồi ký về tác giả” năm 1850 của Griswold. Từ đó, Poe bị xem như một kẻ đam mê rượu và phụ nữ, sống thiếu đạo đức. Các chuyên gia tin rằng, trong cuốn sách của mình, Griswold đã vu khống nhà văn để trả thù. Thực tế là khi Poe là nhà phê bình, ông đã chỉ trích một trong những cuốn sách của Griswold và ông này đã nuôi một mối thù…

Cũng vì cuộc tranh cãi của Poe với một nhà văn khác nên ông cũng bị gán cho là kẻ nghiện ma túy. Đó là một tai nạn. Sau đó, có kẻ ác miệng phao tin trong công chúng rằng, những câu chuyện nghiệt ngã của nhà văn là kết quả sự tưởng tượng của ông về thuốc phiện. Hình ảnh của một con nghiện phóng đãng đã xuất hiện, song là không có bằng chứng cho câu chuyện đó. Ngược lại, các bác sĩ thời đó của Poe đã phủ nhận điều này. Họ tuyên bố rằng “họ chưa bao giờ thấy bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Poe đang sử dụng loại thuốc này”.

Cuốn tiểu thuyết kinh dị “Câu chuyện về Arthur Gordon Pym của Nantucket” của Poe được viết vào năm 1838 với những tình tiết bí ẩn và kỳ lạ. Đây là cuốn tiểu thuyết duy nhất của tác giả. Nửa thế kỷ sau, câu chuyện khủng khiếp này đã xảy ra ở ngoài đời. Một con tàu bị đắm và các thủy thủ trên biển cả hối hả ăn thịt đồng loại để được sống sót. Một thủy thủ trẻ là Richard Parker đã bị đồng đội của mình ăn thịt. Trong sách của Poe cũng từng có một nhân vật với cái tên đó. Mọi thứ diễn ra đúng như những gì trước đó nhà văn đã mô tả trong cuốn tiểu thuyết của mình. Thật đáng sợ! Đã có nhiều câu hỏi đặt ra - đó là sự trùng hợp hay là lời tiên tri? Nhưng không có được sự lý giải thỏa đáng.

Cái chết bí ẩn

Vào năm 1847 Virginia Poe đã chết vì bệnh lao cũng giống như bố mẹ chồng. Sau cái chết của người vợ, Poe có hàng loạt mối quan hệ lãng mạn với nhiều phụ nữ khác. Cuối cùng, nhà văn quyết định tái hôn. Ngay đêm trước đám cưới, không rõ vì lý do gì ông đã đến Baltimore, và sau đó nhà văn được tìm thấy trong tình trạng nửa tỉnh nửa mê trong một con mương. Bốn ngày sau, ông vẫn không tỉnh lại và đã qua đời. Người vợ chưa cưới của ông là Elmira Shenton không bao giờ biết được điều gì đã thực sự xảy ra trước đó.

Cái chết của Edgar Allan Poe hoàn toàn ứng nghiệm với một trong những câu chuyện của ông. Không rõ là ông đã đến Baltimor như thế nào, mặc dù lẽ ra ông đang phải ở nơi khác. Có nhiều dị bản về cái chết của nhà văn. Theo một số người, lý do là ông không dung nạp được rượu, mặc dù có tiếng là nghiện rượu Poe lại rất dị ứng với rượu, cơ thể của ông hoàn toàn không chịu được đồ uống mạnh. Ngay sau khi uống một ly sâm panh, ông đã rơi vào trạng thái loạn trí.

Vào buổi tối khi được tìm thấy dưới mương trong tình trạng mê man và say xỉn, quần áo rách nát và bẩn thỉu, có người quả quyết là ông đã bị bọn côn đồ và kẻ cướp đánh đập. Một số người khác lại cho rằng đây là sự trả thù của người phụ nữ đã bị ông làm tổn thương. Với giả thuyết khác thì nhà văn là nạn nhân vô tình của một kế hoạch bỏ phiếu bất hợp pháp. Thời điểm đó đang diễn ra các cuộc bầu cử ở địa phương và những trường hợp tương tự vẫn thường xảy ra. Còn có các đồn đoán khác nhau về cái chết của nhà văn cũng được đưa ra là những căn bệnh khủng khiếp như u não, bệnh tả, bệnh lao, giang mai và thậm chí là bệnh dại.

Những lời cuối cùng của ông là: “Lạy Chúa, xin giúp linh hồn tội nghiệp của con”. Điều gì đã lấy đi cuộc sống của một tài năng văn học bất hạnh này? Không có giấy chứng tử và sự lý giải chính xác về nguyên nhân của tấn thảm kịch. Cho đến ngày nay câu hỏi này vẫn là một bí ẩn không có lời giải đáp. Đám tang của nhà văn vào năm 1849 được tổ chức một cách vô cùng vội vàng và rất đáng ngờ, ít người có mặt. Nhà văn qua đời khi mới 40 tuổi.

Nhiều bộ phim dựa trên những câu chuyện của Edgar Poe đã được dựng. Thật không may là tác giả đã không còn để có thể nói liệu ông có thích chúng hay không.

Hải Yến (Tổng hợp)

Các tin khác

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Suốt nhiều năm qua, không quá khó thấy những dự án thống trị phòng vé quốc tế là các bom tấn có kinh phí khổng lồ, được thực hiện bởi những đạo diễn có tên tuổi, sở hữu dàn diễn viên nổi tiếng hay được quảng bá một cách rộng khắp… Nhưng với điện ảnh 2026, một chương đoạn mới đã được mở ra, nơi các khuôn mẫu đã hết “phép màu” và không có gì là chắc chắn cả.

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Nhà thơ Bằng Việt ở tuổi 85 được trao tặng Giải thưởng lớn của “Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội” năm 2026. Thêm một dấu son để ghi nhận một cuộc đời thi ca gắn bó với mảnh đất ngàn năm văn hiến.

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Một trong những nguồn cảm hứng để dựng nên bộ phim “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” là những nghi án và truyền thuyết về cái chết của cha con Vua Đinh Tiên Hoàng cùng lăng mộ trên Mã Yên Sơn. Ngọn núi huyền thoại này được xem là “huyệt đế vương”, một trong những danh sơn của cố đô Hoa Lư, Ninh Bình.

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Tối 8/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Thụy Điển đã vinh danh nhà thơ, nhà viết tiểu luận, học giả văn chương cổ điển và nghệ sĩ thể nghiệm người Canada Anne Carson là chủ nhân mới nhất của giải Nobel Văn chương. Đây là kết quả không quá bất ngờ, bởi không chỉ là một trong hai cái tên được nhắc đến nhiều nhất ngay trước "giờ G", mà bà còn sở hữu di sản sáng tạo vô cùng đồ sộ, được đánh giá cao.

Điều Ước để lại

Điều Ước để lại

Có những chuyến đi không đơn thuần là sự dịch chuyển về vị trí địa lý, mà là một hành trình tìm về những khoảng lặng tâm hồn và cả chiều sâu văn hóa. Đầu thu này, chúng tôi đã có một chuyến đi như thế!

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

Chỉ ít ngày sau khi nhà văn Higashino Keigo qua đời, cuốn tiểu thuyết mới nhất và cũng là cuối cùng của ông đã được phát hành ở Nhật Bản vào sáng 5/8/2026 như một "lời giã biệt" hàng triệu độc giả yêu mến ông suốt hơn 40 năm qua...

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Ngoài khu lưu niệm Nguyễn Du ở Hà Tĩnh, khu lưu niệm Lê Quý Đôn ở Thái Bình và khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu ở Bến Tre, thì văn học hiện đại nước ta cũng đã có công trình Bảo tàng Văn học Việt Nam. Thế nhưng, nhìn ra các nước trong khu vực, so với Trung Quốc, thì cách lưu dấu văn nhân ở Việt Nam vẫn chưa thể hiện được tính chuyên nghiệp. Chúng tôi đã có dịp “mục sở thị” một số mô hình bảo tàng văn nhân tại Bắc Kinh và không khỏi trầm trồ về sự đầu tư nghiêm túc và sự quản lý khoa học.

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Văn học dân gian là tấm gương phản chiếu hành trình con người đi từ thuở hoang sơ đến văn minh. Lần theo dấu vết các trang truyện cổ, chúng ta sẽ thấy tổ tiên đã từng bước dựng xây nền tảng gia đình, thiết lập trật tự xã hội bằng cả trí tuệ lẫn sự trải nghiệm qua nhiều thế hệ.

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.