Du ngoạn qua những vùng âm nhạc

Tôi nhớ, nhạc sĩ jazz Nguyên Lê đã từng gọi Ngô Hồng Quang là "người nghệ sĩ truyền thống của ngày nay" bởi hành trình sáng tạo và dấn thân của Ngô Hồng Quang đang tạo ra những sản phẩm âm nhạc thú vị, khác biệt từ chất liệu truyền thống. Với Quang, đó là những chuyến du ngoạn qua những miền âm nhạc để tạo ra những sản phẩm mang tính giá trị, thời đại và văn hóa.

1. Trong không gian nhỏ ấm cúng ở Hà Nội và những người bạn, Ngô Hồng Quang chơi live những tác phẩm mới nhất của mình dành tặng khán giả. Một cuộc trình diễn thú vị. Ở đó, thế giới âm nhạc của Quang được kết nối giữa đàn tính, đàn môi, đàn tranh với beatbox Trung Bảo, cùng nhiều nhạc cụ và nghệ sĩ quốc tế và luôn mang lại những điều bất ngờ, mới mẻ. Âm nhạc, với Ngô Hồng Quang là sự phá bỏ những giới hạn, không gian và thời gian.

akk. 128 copy.jpg -0
Nghệ sĩ Ngô Hồng Quang.

Ngô Hồng Quang chia sẻ: "Rạng Đông là một album ghi lại những cảm xúc riêng biệt của tôi sau nhiều lần đi điền dã tới những vùng đất mới lạ nhưng vô cùng quen thuộc. Trong không gian bao la rộng lớn ấy, mỗi một khu rừng tôi băng qua, mỗi một ngọn núi tôi vươn tới, từng câu chuyện, tiếng đàn, khúc ru tôi được nghe hay từng con người giản dị trong những ngôi nhà nhỏ trình tường nằm trên những bản làng mãi phía đằng xa ấy mà tôi từng gặp là một dấu ấn thực sự khó quên, kết nối hòa quyện với nhau tạo nên một bức tranh cuộc sống, thiên nhiên sinh động đầy màu sắc, mà tôi muốn lưu giữ lại bằng tình yêu chân thực và cách biểu đạt âm nhạc riêng biệt của mình".

Vì thế "Rạng Đông" vừa là tên một sáng tác mới trong album cũng vừa là một hình ảnh đầy ý niệm về một ngày mới, một sự khởi đầu mới, những sự sinh sôi nảy nở vừa mới bắt đầu, những nguồn năng lượng tích cực mới hay cũng là những ước mơ vươn tới sự hướng thượng, khát khao sức sống mãnh liệt để vượt thắng mọi khó khăn gian khổ trong cuộc sống của những người dân bản địa tại miền núi cao hiểm trở.

"Rạng Đông" là album đầu tiên biểu đạt những khoảnh khắc văn hóa âm nhạc bản địa xuyên suốt từ Đông qua Tây Bắc và kéo dài tới vùng Duyên hải Nam Trung Bộ. Trong album có 8 tác phẩm, hầu như mỗi một tác phẩm đều mang một màu sắc âm nhạc riêng biệt của từng nhóm sắc tộc thiểu số Việt Nam. Từ âm nhạc của người Tày, Nùng, Pa Dí, Xá, Mông tới âm nhạc của người Chăm, "Rạng Đông" sẽ ló ra và khởi đầu cho một chuyến du ngoạn văn hóa miền sơn cước thông qua ngôn ngữ âm nhạc đương đại đầy màu sắc và sáng tạo của nghệ sĩ Ngô Hồng Quang.

Vẫn tiếp nối mạch sáng tác của Ngô Hồng Quang, nhưng ở dự án mới này, anh có những sự phát triển cao hơn, mở ra nhiều chiều không gian trong âm nhạc. Một cách tự nhiên nào đó, khi trải nghiệm nhiều hơn, nghe nhiều và cởi mở hơn đã cho anh cảm nhận sâu sắc hơn về đời sống, và âm nhạc của Quang, cũng vì thế mà lớp lang hơn. "Tôi là cầu nối đưa âm nhạc của các vùng dân tộc Việt Nam ra thế giới. Tôi là người đứng giữa nên phải rất hiểu hai bên, tiếp nhận cái mới và trân trọng cái cũ mới làm hay được nếu không chúng ta sẽ chiếm dụng văn hóa của họ. Đó là những sản phẩm vừa mang tính giá trị, tính thời đại và văn hóa".

Điều đặc biệt trong hành trình sáng tạo lần này, Quang khám phá thêm một vùng văn hóa ngoài màu Đông Bắc (dân tộc Tày, Nùng, Mông) mà anh đã thuộc nằm lòng, đó là văn hóa Chăm. Những ngôi đền cổ luôn hướng về phía mặt trời của họ hấp dẫn anh. Âm nhạc của họ quá khác biệt và mới mẻ, vì thế Quang viết "Rạng Đông" và lấy tinh thần khởi nguyên ấy cho toàn bộ dự án của mình.

2. Ngô Hồng Quang sinh ra và lớn lên tại Hải Dương. Từ nhỏ Quang đã được kết nối với âm nhạc truyền thống qua ông nội của mình - một người chơi đàn nhị có tiếng trong những gánh hát địa phương. Chính nhờ có ông mà cậu bé Quang đã say mê tiếng đàn và dần dà tiếp thu, cảm thụ một cách tinh tế những làn điệu hát dân gian như chèo, quan họ, chầu văn, xẩm... Quang nuôi dưỡng tình yêu sâu sắc với dòng nhạc chứa đựng tâm hồn dân tộc và được cha mẹ cho theo học đàn nhị tại Nhạc viện Hà Nội từ sơ cấp đến đại học từ năm 1995 tới 2006.

Sau khi tốt nghiệp đại học năm 2006, Ngô Hồng Quang được giữ lại làm giảng viên bộ môn đàn nhị tại khoa Âm nhạc truyền thống tại Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam. Thế nhưng, anh không bó mình trong nghề dạy mà nung nấu khát vọng phát triển thế mạnh của cây đàn nhị cũng như các nhạc cụ dân tộc khác để truyền đến khán giả trong và ngoài nước những giá trị văn hóa âm nhạc độc đáo của người Việt theo một hướng đi mới, một cách thể hiện mới, thông qua sự sáng tạo riêng biệt, sự kết hợp và giao thoa với các nền văn hóa âm nhạc khác trên thế giới.

nghệ sĩ ngô hông quang và album mới của anh.jpg -1
Nghệ sĩ Ngô Hồng Quang và album mới của anh.

Năm 2014, với đề tài nghiên cứu về việc sưu tầm, phát triển và lan tỏa âm nhạc của người Mông, nhóm người dân tộc thiểu số sinh sống chính tại các vùng núi cao phía Bắc của Việt Nam, anh đã thi đỗ và giành được học bổng toàn phần của chính phủ Hà Lan để theo học bộ môn sáng tác âm nhạc đương đại tại Nhạc viện hoàng gia Hà Lan và tốt nghiệp xuất sắc khóa học sau đó 2 năm.

Ngô Hồng Quang là một trong số ít nghệ sĩ Việt Nam có thể chơi được nhiều nhạc cụ khác nhau như đàn nhị, đàn bầu, đàn môi, đàn K'ny, đàn tính, đàn Chiêng Dây... và sở hữu một giọng hát đậm màu sắc dân gian. Sẵn đam mê sáng tạo cùng với mong muốn đưa âm nhạc dân tộc đến với bạn bè thế giới thông qua "lăng kính" của riêng mình, kết hợp với những kiến thức được tiếp thu tại môi trường học tập châu Âu, Quang luôn sẵn sàng bước vào những cuộc tìm tòi sáng tạo nghệ thuật âm nhạc đầy khám phá và thử thách.

Nhưng đến thời điểm này, sau một hành trình sáng tạo không mệt mỏi để tạo ra một không gian âm nhạc riêng của Ngô Hồng Quang - một hành trình khá đơn độc, Quang cần sự chia sẻ và kết nối. Một ban nhạc mang tên "Thiên Thanh" ra đời, nơi gặp gỡ của những người chơi nhạc truyền thống. Qua sự kết nối và đào tạo của Quang, họ sẽ cùng anh khám phá những không gian âm nhạc mới mẻ hơn.

Sắp tới, đêm diễn "Về Kinh Bắc" lấy cảm hứng từ những làn điệu quan họ sẽ được trình diễn tại rạp Hồng Hà. Vẫn là liền chị, liền anh, vẫn "ngồi tựa mạn thuyền" nhưng sẽ mang một âm hưởng mới của đương đại do chính Quang sáng tác. Lần này, Ngô Hồng Quang sẽ đóng vai trò Giám đốc Âm nhạc cho chuỗi dự án của các nghệ sĩ trẻ để lan tỏa hơn những giá trị mà anh đang theo đuổi, để con đường Quang đi sẽ không còn đơn độc.

Ngô Hồng Quang hiện đang làm việc và biểu diễn tại cả Việt Nam và châu Âu. Những dự án gần đây nhất của anh bao gồm "Nón" với nghệ sĩ múa đương đại Vũ Ngọc Khải năm 2016, "Hanoi Duo" (Song tấu Hà Nội) với nghệ sĩ guitar nhạc jazz Nguyên Lê năm 2017, "Looking Back" (Nhìn Lại) năm 2019 với nhà thơ Phan Lê Hà, "Overseas" năm 2019 và "Tình Đàn" năm 2021".

Nghệ sĩ guitar nhạc jazz Nguyên Lê:

"Sự đa dạng về tài năng của Ngô Hồng Quang được thể hiện qua giọng hát của anh, qua các nhạc cụ diễn tấu đơn âm và đa âm như đàn nhị, nhạc cụ kéo 2 dây, đàn bầu, loại nhạc cụ 1 dây đặc biệt chơi bằng cách uốn những bồi âm để tạo ra những âm sắc như giọng hát khá ám ảnh và một số nhạc cụ dân tộc thiểu số của Việt Nam như đàn K'ny, một loại nhạc cụ kéo với hộp cộng hưởng là miệng của người chơi (giống như thiết bị tiếng nói mộc), đàn môi hoặc Jews Harp (loại nhạc cụ đặc biệt tới mức khi anh chơi người nghe khó lòng có thể hình dung ra được những âm thanh kỳ lạ lại được phát ra từ chính nhạc cụ nhỏ bé và đơn giản đó). Quang là một biểu tượng tuyệt vời của điều mà tôi muốn gọi là "người nghệ sĩ truyền thống của ngày nay", đó là những nghệ sĩ điêu luyện, những người chịu khó học tập, truyền đạt và là hiện thân truyền thống của nước họ ở mức độ cao nhất, nhưng họ rất trẻ, ao ước được cởi mở và chia sẻ những đặc tính của họ với thế giới. Họ học hỏi từ thế giới phương Tây mà không từ bỏ quá khứ của họ. Hiện đại không những không thay thế truyền thống, mà còn đưa truyền thống tới một mức độ mới của sự sôi nổi”.

Linh Nguyễn

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.