Cuộc chiến chống biến đổi khí hậu: Thời gian đã hết

Mức độ và tần suất của các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt ngày càng gia tăng là dấu hiệu cảnh báo: Dường như loài người đang thất bại trong cuộc chiến lớn nhất của mình.

"Chúng ta đã hết thời gian"

Khi các đại biểu tập trung tại Bonn, Đức đầu tháng 6/2023 để chuẩn bị cho cuộc đàm phán về khí hậu hằng năm vào tháng 11, nhiệt độ không khí bề mặt trung bình toàn cầu đã cao hơn 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp, theo một báo cáo của Cơ quan Biến đổi khí hậu Copernicus (C3S) thuộc Liên minh châu Âu (EU). Mặc dù trước đây, nhiệt độ trung bình tạm thời đã từng vượt ngưỡng 1,5°C vài lần trong lịch sử, nhưng đây là lần đầu tiên hiện tượng này được ghi nhận "trong vài ngày", bắt đầu từ ngày 1/6/2023.

Cuộc chiến chống biến đổi khí hậu: Thời gian đã hết -0
Hội nghị Bonn được kỳ vọng sẽ mở đường cho COP28 đang trở nên bế tắc.

Trong một bản báo cáo cũng được công bố ngay trước Hội nghị Bonn, Cơ quan Khí quyển và Đại dương quốc gia Mỹ (NOAA) cho biết: Nhiệt độ bề mặt nước biển trung bình toàn cầu đạt 21°C vào cuối tháng 3 và duy trì mức nhiệt này trong suốt tháng 4 và tháng 5 vừa qua. Đây là mức nhiệt cao kỷ lục chưa từng được ghi nhận trước đó. Kèm theo thông tin này, các thống kê từ những dòng sông băng tại Bắc bán cầu đều suy giảm

Bà Annalisa Bracco, nhà khí hậu học tại Viện Công nghệ Georgia, giải thích thêm: "Đại dương có phản ứng rất chậm, vì nó tích tụ từ từ, nhưng cũng giữ nhiệt rất lâu". Khi biển ấm hơn, gió và mưa sẽ ít hơn, nhưng những trận bão sẽ mạnh hơn do chênh lệch nhiệt độ, những tác động sinh thái sẽ kéo dài. Thông tin rõ ràng như vậy cho thấy: Không phải những kỷ lục, mà điều xảy ra tiếp theo mới đáng sợ. Ngay trong nửa đầu năm 2023, chúng ta đã chứng kiến lũ lụt và hạn hán nghiêm trọng đồng thời tại nhiều khu vực trên thế giới. Còn "nhiệt độ kỷ lục" trở thành một cụm từ quen thuộc trên các bản tin thời tiết khắp nơi.

Năm 2015, các quốc gia trên thế giới đã đồng ý với mục tiêu cố gắng giữ mức tăng nhiệt độ trung bình dài hạn trong khoảng 1,5°C cho tới tới cuối thế kỷ này. Nhưng, với những số liệu mới nhất thu được, hiện có 66% khả năng nhiệt độ trung bình hằng năm sẽ vượt ngưỡng 1,5°C trong ít nhất một năm từ nay đến 2027, theo dự đoán của Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO). Một dự đoán tương tự năm 2016 (năm nóng nhất từng được ghi nhận trong lịch sử) thì khả năng này chỉ là dưới 33%. Những con số đơn giản cho thấy chúng ta đang "thua" trong nỗ lực làm chậm lại mức tăng nhiệt chung toàn cầu. Giáo sư Sarah Perkins-Kirkpatrick, nhà khí hậu học tại Đại học New South Wales của Australia, khẳng định: "Chúng ta đã hết thời gian".

Những cuộc họp và những lời hứa...

Hơn 5.000 đại biểu từ 200 quốc gia đã tập trung tại Bonn, Đức trong thời gian từ ngày 5 đến 15/6, tại Hội nghị tham vấn thường niên của Liên hợp quốc về khí hậu. Đây được coi là "phép thử" về khả năng thành công của các cuộc đàm phán ở Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 28 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP28) sẽ diễn ra cuối năm nay tại Dubai, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Cuộc chiến chống biến đổi khí hậu: Thời gian đã hết -0
Những trạng thái thời tiết khắc nghiệt đang ngày càng trở nên quen thuộc.

Thế nhưng, màn chào hỏi hoành tráng của ông Sultan Al Jaber, người sẽ dẫn dắt các cuộc đàm phán về khí hậu với vai trò là chủ tịch của COP28 lại trở thành tâm điểm tranh cãi đầu tiên, khi ông này đồng thời giữ vai trò giám đốc điều hành của Công ty Dầu mỏ quốc gia Abu Dhabi (ADNOC). Một công việc xung đột lợi ích với vị trí ở COP28 mà ông sẽ đảm nhiệm.

Hội nghị tại Bonn cũng mất định hướng ngay từ đầu, khi "không diễn ra theo bất kỳ chương trình nghị sự nào được các cơ quan thường trực của COP đề xuất trước đó, mặc dù các bên đã có nhiều tháng thảo luận kể từ COP27 ở Ai Cập", trích nguyên văn bài phát biểu khai mạc hội nghị của ông Nabeel Munir, Chủ tịch Ban Bổ trợ về thực hiện của Liên hợp quốc.

Ông Simon Stiell, Thư ký điều hành Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) cố gắng "giảm nhẹ" mức độ nghiêm trọng khi cho rằng "đây là điều không mong muốn, nhưng không phải hiếm xảy ra".

Ông cho rằng cuộc gặp tại Bonn sẽ thiết lập nền tảng kỹ thuật cho các quyết định chính trị về khí hậu tại COP28.

Song, chính tại COP27, khi hơn 80 quốc gia trên thế giới nhất trí kêu gọi loại bỏ dần việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch, lại có những quốc gia khác như Saudi Arabia và Trung Quốc hối thúc Ai Cập loại bỏ đề xuất trên khỏi văn kiện cuối cùng. Những xung đột như vậy đã khiến cho các thỏa thuận toàn cầu đi vào bế tắc.

Ở góc nhìn khác, Quỹ bồi thường tổn thất và thiệt hại, một sáng kiến của Liên minh châu Âu (EU) - từng được ca ngợi khi ra mắt tại COP27 - sau nửa năm vẫn chưa thể hoạt động vì thiếu những "điều khoản chi tiết". Tổng thống Pháp Emmanuel Macron mới đây đã phải đứng ra điều hành Hội nghị thượng đỉnh về Hiệp ước tài chính toàn cầu mới" tại thủ đô Paris trong ngày 22 và 23/6, với mong muốn mở được nút thắt cho bản kế hoạch này. Nhưng, lại một lần nữa tất cả những gì thu được sau cuộc gặp vẫn chỉ là "những lời hứa".

Khi những bản báo cáo, những hội nghị diễn ra "đều như cơm bữa", chúng ta có thể thấy được sức ép từ quá trình biến đổi khí hậu đã lớn đến mức nào. Tuy nhiên, vấn đề muôn thuở vẫn đang lặp lại: Lời nói và hành động, đáng tiếc, không phải lúc nào cũng đi liền với nhau.

Và hy vọng?

Theo thời gian, khi biến đổi khí hậu ngày càng trở nên nghiêm trọng, giới nghiên cứu đã lên tiếng. Theo đó "sự thiếu động lực đáng lo ngại" trong các cuộc đàm phán trở thành mối lo lớn nhất trong cả hai vấn đề chính: Nhiên liệu hóa thạch và tài chính.

Cuộc khủng hoảng kinh tế đang diễn ra khiến cho các chính phủ trên thế giới trở nên dè dặt hơn với những sự chuyển đổi. Những loại năng lượng hóa thạch chính như dầu mỏ hay than đá đã được sử dụng nhiều hơn trong thời gian gần đây, vì giá thành rẻ. Những tiến bộ khoa học, những cuộc chuyển đổi cũng như sự hợp tác hoàn cầu thiếu đồng bộ khiến quá trình loại bỏ năng lượng hóa thạch trở nên đầy trắc trở. Cuộc khủng hoảng năng lượng ở các nước đang phát triển gần đây cho thấy sự thất bại của các quốc gia này, khi không thể gánh được chi phí trong công cuộc chuyển đổi. Trong khi đó, những "cam kết khổng lồ" đến từ các nước giàu bị trì hoãn liên tục.

Nhiệm vụ giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu luôn phức tạp bởi sự chia rẽ về địa chính trị và kinh tế. Khi Nhóm các nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới (G7) họp mặt ở Hiroshima, Nhật Bản vào giữa tháng 5/2023, một tuyên bố kêu gọi đẩy mạnh chuyển sang năng lượng tái tạo, không carbon, bảo vệ môi trường... đã được đưa ra rất "hoành tráng". Nhưng, nguồn tài chính trị giá 100 tỷ USD mà các quốc gia G7 đã hứa từ COP27 vẫn chưa được các chính phủ này phê duyệt. Cuộc đàm phán về khí hậu giữa Mỹ và Trung Quốc - hai quốc gia phát thải khí nhà kính lớn nhất thế giới - vẫn bị trì hoãn...

Ông Li Shuo, cố vấn chính sách toàn cầu tại Tổ chức Hòa bình xanh, một trong những diễn giả tham gia tại Bonn, nhận xét: "Những cuộc đàm phán rất tách biệt với những gì đang diễn ra bên ngoài tòa nhà hội nghị ở Bonn và tôi rất thất vọng vì điều đó". Chính ông Li, khi được hỏi về COP28, cũng chia sẻ: "Chúng ta đang thực sự đi đến thời điểm của sự thật... Tôi hy vọng rằng sự thật tuyệt đối sẽ giúp chúng ta thay đổi". Sự thật thì vẫn diễn ra hằng ngày, trên nhiệt kế, nhưng các nhà lãnh đạo thế giới thì đang quên mất hoặc... lờ đi.

Mới đây, ông John Kerry, đặc phái viên về khí hậu của Chính phủ Mỹ thông báo sẽ đến Trung Quốc để khởi động lại quá trình đối thoại song phương vào cuối tháng 7. Chúng ta hy vọng trong cuộc gặp, đại diện hai nước sẽ mang theo bản cập nhập nhiệt độ kỷ lục trong tháng 6 tại chính thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc và những đợt nắng nóng khắc nghiệt ập đến Mỹ thời gian qua, để đặt chúng vào chương trình nghị sự...

Tử Uyên

Các tin khác

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran một lần nữa đẩy khu vực Vùng Vịnh vào trạng thái bất ổn kéo dài. Dù không phải là các bên trực tiếp khởi phát xung đột, nhiều quốc gia Arab lại đang hứng chịu những tổn thất về an ninh, kinh tế và chiến lược.

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Iran đã khép lại 110 ngày xung đột khốc liệt. Tuy nhiên, ngừng bắn không đồng nghĩa với việc những hệ lụy của cuộc chiến kết thúc. Đằng sau tiếng súng là những thành phố tan hoang, hàng nghìn thương vong và những dư chấn kinh tế đang lan rộng vượt xa khu vực Trung Đông.

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Tiếng súng đã lắng xuống, những siêu tàu chở dầu đầu tiên đã quay trở lại eo biển Hormuz và Trung Đông đang bước vào giai đoạn hậu chiến. Tuy nhiên, chương trình hạt nhân Iran, tình hình Lebanon và tương lai của eo biển Hormuz vẫn là những bài toán chưa tìm được lời giải cuối cùng, có thể quyết định thành bại của Bản ghi nhớ Islamabad trong thời gian tới.

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Hội đồng nhân dân TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng trên địa bàn thành phố. Theo đó, thành phố hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo có đăng ký “nơi cư trú” hoặc “nơi ở hiện tại” trên phần mềm quản lý VNeID thuộc địa bàn TP Hà Nội do UBND cấp xã xác nhận và chịu trách nhiệm.

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Cuộc chiến kéo dài 3 tháng đầu năm 2026 giữa một bên là liên minh Mỹ - Israel và một bên là Cộng hòa Hồi giáo Iran đã đẩy thế giới tới bờ vực cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện và nguy cơ bùng nổ chiến tranh tổng lực tại Trung Đông. Giữa cơn bão lửa, sự xuất hiện của Pakistan trong vai trò kiến trúc sư trưởng cho thỏa thuận hòa bình đã đem đến cho chúng ta góc nhìn mới đầy thú vị về cách mà một quốc gia có thể góp phần xoay chuyển cục diện địa chính trị quốc tế.

Sân khấu chính trị và thể thao

Sân khấu chính trị và thể thao

Ngày hội bóng đá lớn nhất thế giới World Cup 2026 đang diễn sôi động, thu hút sự quan tâm của người hâm mộ khắp thế giới. Nhưng, không chỉ là một sự kiện thể thao, giải đấu này còn trở thành sân khấu lớn mà ở đó giới thể thao và chính trị đã bắt tay giữa những mâu thuẫn và lợi ích.

Tô đậm một vị thế mới

Tô đậm một vị thế mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarstan, Liên bang Nga từ ngày 16 đến 18/6/2026 theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt, đồng thời cũng đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của Nga.