Chúng ta có dám công khai kết quả “xét nghiệm”?

Một câu hỏi rất lớn của người dân bây giờ là: liệu chúng ta có dám công khai căn bệnh của chúng ta lâu nay không? Liệu chúng ta có dám "xét nghiệm" thực sự cơ thể xã hội Việt Nam ở mọi lĩnh vực bây giờ không? 

Bác Trần Thị Thơm (Linh Trường, Thanh Hóa) cùng một số bạn đọc khác: Trên các phương tiện thông tin đại chúng thời gian qua có phản ánh về tình trạng cán bộ thôn, xã lạm thu tiền đóng góp của người dân ở rất nhiều xã ở Thanh Hóa như Hải Lộc, Hưng Lộc (huyện Hậu Lộc), Thiệu Công (huyện Thiệu Hóa), hay ở xã Trường Sơn (huyện Nông Cống),…

Rất nhiều hộ dân sinh sống tại Thanh Hóa đang rất bức xúc vì đã nhiều năm nay người dân các xã này đã phải oằn mình gánh hàng chục khoản thu khác nhau, trong đó có những khoản thu rất vô lý suốt một thời gian dài. Sau khi báo chí và các phương tiện truyền thông vào cuộc, câu chuyện bê bối này mới được đưa ra ánh sáng và tạo làn sóng bức xúc trong dư luận.

Trước sự việc nghiêm trọng này, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc phải lập tức yêu cầu UBND tỉnh Thanh Hóa khẩn trương kiểm tra, làm rõ nội dung báo phản ánh; nếu có việc thu các loại phí, đóng góp của người dân sai quy định của pháp luật, phải hủy bỏ và hoàn lại cho dân, đồng thời xử lý nghiêm các vi phạm; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 5-9-2016. Đó là một tín hiệu đáng mừng về việc phản ứng và xử lý của Chính phủ, và người dân vẫn đang chờ sự sửa sai đến đâu, sự nghiêm minh xử lý đến đâu,…

Nhưng câu hỏi: Vì sao hàng bao lâu nay người nông dân ở Thanh Hóa bị lạm thu như vậy vẫn không lãnh đạo nào hay biết (xin lưu ý Thanh Hóa chính là địa phương có lượng cán bộ xã đông nhất nước). Nếu không có báo chí, họ bấu víu vào đâu? Không lẽ, công tác thanh tra, kiểm tra bị tê liệt, quan liêu đến thế ư? Chúng tôi vẫn không thể nào giải đáp được. Chúng tôi được xin lắng nghe ý kiến của nhà báo?

Nhà báo Minh Đức: Thưa bác Trần Thị Thơm, khi đọc lá thư của bác cũng như theo dõi báo chí gần đây nói về tình trạng cán bộ thôn, xã lạm thu tiền đóng góp của người dân ở rất nhiều xã ở Thanh Hóa như Hải Lộc, Hưng Lộc (huyện Hậu Lộc), Thiệu Công (huyện Thiệu Hóa), hay ở xã Trường Sơn (huyện Nông Cống)... thì tôi có thể nói rằng: những địa phương mà bác đề cập ở trên không phải là những hiện tượng hy hữu.

Nếu chúng ta đi đến từng địa phương để lắng nghe người dân phản ảnh và kiểm tra sổ sách liên quan đến những khoản mà người dân phải đóng góp thì chúng ta sẽ không khỏi "bàng hoàng" nhận ra hai điều: thứ nhất, chuyện lạm thu khá phổ biến. Thứ hai, chuyện lạm thu này đã có hàng chục năm nay.

Minh họa: Lê Phương.
Minh họa: Lê Phương.

Như vậy, sẽ nhiều người đặt câu hỏi: "Chuyện lạm thu khá phổ biến và kéo dài trong hàng chục năm nay nhưng sao đến bây giờ chúng ta mới biết?". Một câu hỏi quan trọng nhưng thật đau lòng khi trả lời. Đồng thời còn những câu hỏi khác. Tôi xin đưa lần lượt từng câu hỏi và câu trả lời của cá nhân tôi như sau:

Câu hỏi 1: Vì sao lại có chuyện lạm thu?

Câu trả lời: Vì ở những nơi lạm thu, chính quyền địa phương đã không thực thi chính sách của Đảng và Nhà nước dành cho nông dân. Vì chính quyền địa phương ở những nơi đó cửa quyền, hống hách và chỉ nghĩ đến quyền lợi cá nhân mình chứ không hề nghĩ đến quyền lợi người dân. Lạm thu cũng chỉ là một trong những hình thức và cách thức  tham ô, tham nhũng của những người có chức quyền mà thôi.

Câu hỏi 2: Vì sao chuyện lạm thu diễn ra lâu như thế mà bây giờ chúng ta mới đặt vấn đề?

Câu trả lời: Trước hết vì người dân không dám lên tiếng tố cáo chính quyền địa phương mình đã làm sai. Việc tố cáo chính quyền hay cá nhân cán bộ lãnh đạo địa phương có những hành động tham ô, tham nhũng, lạm quyền, ức hiếp người dân luôn là nguy cơ đối với cuộc sống của người dân. 

Một hiện thực cho thấy khi một người dân lên tiếng tố cáo những sai lầm của chính quyền thường bị quy vào tội gây rối hoặc đôi khi bị quy là có hành động chống đối chính quyền. Nguy hiểm hơn nữa có những nơi lãnh đạo địa phương đe dọa những ai tố cáo sự sai trái của chính quyền là "chống lại Đảng". 

Chính điều này đã gây nên nỗi sợ hãi cho hầu hết người dân khi muốn lên tiếng. Lý do khác là đời sống dân chủ của chúng ta là một con đường quá hẹp không phải ai cũng có thể đi qua cái khe hẹp dân chủ ấy. Và báo chí cho dù có nhận được các văn bản tố cáo cũng không thể đưa ra công khai như bây giờ.

Câu hỏi 3: Tại sao chính quyền thôn, xã vi phạm chính sách của Đảng và Nhà nước đối với nông thôn và nông dân như vậy mà chính quyền huyện hoặc chính quyền tỉnh, thành phố không có ý kiến gì?

Câu trả lời: Vì không ít chính quyền huyện và tỉnh hay thành phố cũng rất quan liêu, cũng rất cửa quyền và không vì lợi ích của người dân. Bởi thế mà hầu hết những gì mà chính quyền huyện, tỉnh, thành phố nghe được từ cấp dưới của mình là những báo cáo sai sự thật nhưng họ lại thỏa mãn. Chủ nghĩa thành tích và quyền lợi cá nhân cũng như sự an toàn cái "ghế" của họ đã làm cho tính nghiêm minh của pháp luật mất đi quá nhiều hiệu lực. 

Trong lúc đó, chính quyền huyện và tỉnh hay thành phố lại chẳng hề lắng nghe ý kiến và ngay cả lời kêu cứu của người dân. Hơn nữa, nếu có nhận ra những sai lầm của cá nhân hay tập thể chính quyền cấp dưới thì chính quyền cấp trên cũng... cho qua hoặc rút kinh nghiệm mà rút kinh nghiệm trong rất nhiều trường hợp là một trong những thái độ vô trách nhiệm nhất. Chính những điều đó đã thực sự làm cho người dân, những người luôn đấu tranh cho lẽ phải và cho sự trong sạch của chính quyền và xã hội bị nhụt chí và thất vọng.

Nhưng cho đến bây giờ, đời sống dân chủ đã cho phép người dân có thể lên tiếng công khai về những sai lầm của chính quyền địa phương cùng với sự hỗ trợ đắc lực của báo chí và mạng xã hội.

Những tuyên bố của mới đây Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc như  "phát súng" mở màn cho việc đấu tranh làm rõ những sai sót và vi phạm của các cơ quan của Chính phủ cũng như cụ thể những vi phạm của các địa phương ở Thanh Hóa. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đã công khai thừa nhận lâu nay chính quyền chỉ bắn súng chỉ thiên chứ chưa hề nhằm trúng đích. 

Quả thực, những phát súng "chỉ thiên" đã được bắn quá nhiều lâu nay nhưng chẳng có tác dụng gì. Vì có ai mà sợ những phát súng bắn lên trời vô thưởng vô phạt nữa. Người dân cũng chán chẳng muốn nghe những phát súng chỉ thiên ấy.

Trong khi người dân rất mừng vì sự kiên quyết của các đồng chí lãnh đạo đất nước trong những ngày tháng gần đây thì người dân cũng "hồi hộp" và cả lo lắng chờ đợi để thấy được sự kiên quyết đó có trở thành hiện thực hay không?. 

Một câu hỏi rất lớn của người dân bây giờ là: liệu chúng ta có dám công khai căn bệnh của chúng ta lâu nay không? Liệu chúng ta có dám "xét nghiệm" thực sự cơ thể xã hội Việt Nam ở mọi lĩnh vực bây giờ không? Nếu chúng ta không dám "xét nghiệm" thì không bao giờ chúng ta thấy được căn bệnh thực sự của chúng ta. 

Và khi có kết quả "xét nghiệm" rồi, chúng ta có dám công khai kết quả "xét nghiệm" không? Nếu không thì chúng ta sẽ không bao giờ đi đến đâu cả và chúng ta sẽ chết vì những căn bệnh đó.

M.Đ.

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?