Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Thông tin về việc đề nghị giải phóng tới 120 triệu thùng diesel trong 6 tháng, đi kèm khả năng Mỹ hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, đang đặt châu Âu vào thế khó. Đằng sau bài toán giá cả là câu hỏi lớn hơn về khả năng tự chủ và sức chống chịu của an ninh năng lượng châu Âu.

Thị trường nhiên liệu toàn cầu đang bước vào một giai đoạn căng thẳng mới và châu Âu một lần nữa trở thành tâm điểm của bài toán bảo đảm nguồn cung. Reuters ngày 1/10 dẫn ba nguồn thạo tin cho biết chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thúc giục Đức và Pháp giải phóng diesel từ kho dự trữ khẩn cấp nhằm góp phần hạ nhiệt giá nhiên liệu, nếu không Washington có thể hạn chế xuất khẩu mặt hàng này.

Động thái diễn ra khi giá diesel trở thành vấn đề ngày càng nhạy cảm tại Mỹ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11. Giá diesel bán lẻ tại nước này gần đây đã vượt 6,5 USD/gallon, trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu thắt chặt và tồn kho sản phẩm chưng cất của Mỹ xuống mức thấp.

lynxnpee9i0tq-l.jpg
EU nỗ lực tìm điểm cân bằng trong bài toán xả kho dự trữ, góp phần hạ nhiệt thị trường nhưng không sử dụng quá nhanh lớp "lớp đệm" dành cho tình huống khẩn cấp. Ảnh minh họa. Nguồn: Reuters

Một nguồn tin tại châu Âu cho biết Washington muốn EU đưa khoảng 120 triệu thùng diesel ra thị trường trong vòng 6 tháng. Quy mô này tương đương hơn 40% trong khoảng 39 triệu tấn diesel và nhiên liệu tương đương thuộc dự trữ khẩn cấp của EU. Riêng Đức và Pháp nắm khoảng 35% tổng lượng dự trữ này.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 1/10 bày tỏ “rất tin tưởng” rằng châu Âu sẽ giải phóng thêm dự trữ, cho rằng cần có hành động phối hợp khi Bắc bán cầu bước vào mùa thu hoạch và mùa sưởi ấm, những thời điểm nhu cầu diesel thường tăng. Theo một quan chức Mỹ được Reuters dẫn lời, châu Âu cũng sẽ hưởng lợi từ việc phối hợp tăng nguồn cung sản phẩm lọc dầu và hạ giá cho người tiêu dùng.

Tuy nhiên, phương án đang được thảo luận tại châu Âu thận trọng hơn đáng kể. Reuters ngày 2/10 dẫn một nguồn thạo tin cho biết các nước EU đã bàn đề xuất của Pháp về việc giải phóng khoảng 50 triệu thùng diesel, đồng thời đề xuất các thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đưa thêm 50 triệu thùng dầu thô ra thị trường.

Các nước cũng thảo luận việc gắn bất kỳ thỏa thuận xả thêm dự trữ diesel nào với cam kết của Mỹ không đơn phương áp đặt lệnh cấm xuất khẩu mặt hàng này. Điều đó cho thấy châu Âu vừa cân nhắc góp phần bình ổn thị trường, vừa muốn tránh kịch bản nguồn cung bị thắt chặt trở lại bởi chính một trong những nhà cung cấp quan trọng của mình.

Sự thận trọng của Brussels trước hết xuất phát từ vai trò của các kho dự trữ chiến lược. Theo quy định của EU, các nước thành viên phải duy trì lượng dầu dự trữ khẩn cấp tương đương ít nhất 90 ngày nhập khẩu ròng hoặc 61 ngày tiêu thụ nội địa, tùy mức nào cao hơn. Đây là lớp bảo hiểm cho những cú sốc nguồn cung, thay vì một nguồn hàng thương mại có thể liên tục được sử dụng để kiềm chế giá.

Hôm 29/9, Nhóm Điều phối Dầu mỏ của EU đánh giá nguồn cung trong khối vẫn ổn định, nhưng giá diesel và nhiên liệu hàng không ở mức cao. Tồn kho thương mại tại trung tâm Amsterdam-Rotterdam-Antwerp thấp hơn trung bình 5 năm, trong khi các nhà máy lọc dầu châu Âu đã hoạt động gần công suất tối đa. Ủy ban châu Âu vì thế tiếp tục theo dõi nguy cơ gián đoạn thay vì coi vấn đề nguồn cung đã được giải quyết.

Lo ngại này càng có cơ sở khi nhìn vào nguồn cung toàn cầu. IEA cho biết tổng lượng dầu xuất khẩu của các nước vùng Vịnh trong tháng 8 chỉ đạt khoảng 13 triệu thùng/ngày, gần bằng một nửa mức trước xung đột. Riêng xuất khẩu ròng diesel của khu vực chỉ còn trung bình khoảng 390.000 thùng/ngày, nhỉnh hơn một phần tư mức trước chiến tranh, do dòng vận chuyển qua eo biển Hormuz vẫn bị hạn chế nghiêm trọng.

Áp lực từ Nga khiến khoảng trống này khó bù đắp hơn. Theo IEA, công suất lọc dầu của Nga trong tháng 6 giảm xuống 3,8 triệu thùng/ngày, thấp nhất trong hơn 20 năm; sản lượng diesel ước giảm gần 30% so với năm 2025.

Ở châu Á, triển vọng bổ sung nguồn cung cũng trở nên kém chắc chắn. Reuters ngày 1/10 cho biết các nhà máy lọc dầu Trung Quốc tạm dừng xuất khẩu nhiên liệu tới các thị trường ngoài Hong Kong và Macau trong tháng 10 để ưu tiên nguồn cung trong nước. Điều này đáng chú ý bởi trong cuộc khủng hoảng diesel sau khi xung đột Nga-Ukraine bùng phát năm 2022, lượng xuất khẩu tăng mạnh từ châu Á, đặc biệt từ Trung Quốc, từng giúp giảm đáng kể sức ép lên thị trường.

Theo giới chuyên gia, vấn đề sâu hơn nằm ở chính cấu trúc thị trường năng lượng châu Âu. Sau xung đột Ukraine, EU đã giảm mạnh phụ thuộc vào dầu Nga và chuyển sang nhiều nhà cung cấp khác. Nhưng đa dạng hóa nguồn nhập khẩu không đồng nghĩa với khả năng tự bảo đảm nguồn cung.

Năng lực lọc dầu của châu Âu đã thu hẹp trong nhiều năm, trong khi diesel vẫn giữ vai trò thiết yếu đối với vận tải hàng hóa, nông nghiệp, công nghiệp và nhiều hoạt động hậu cần. Khi nguồn sản phẩm lọc dầu từ Nga và Trung Đông suy giảm, Mỹ đã trở thành một trong những nguồn bù đắp quan trọng.

Reuters cho biết xuất khẩu diesel của Mỹ năm nay tăng hơn 20% so với năm 2025, lên khoảng 1,3 triệu thùng/ngày. Nhưng chính việc xuất khẩu tăng mạnh trong lúc nguồn cung toàn cầu thiếu hụt cũng góp phần kéo tồn kho Mỹ xuống mức thấp nhất vào thời điểm này trong hơn bốn thập niên.

Do đó, phương án 50 triệu thùng đang được thảo luận có thể phản ánh nỗ lực tìm điểm cân bằng của EU, góp phần hạ nhiệt thị trường nhưng không sử dụng quá nhanh lớp dự trữ dành cho tình huống khẩn cấp. Việc châu Âu muốn gắn động thái này với cam kết Mỹ không đơn phương hạn chế xuất khẩu cũng cho thấy dự trữ chỉ có ý nghĩa khi đi cùng sự ổn định của các dòng cung ứng.

Kim Khánh

Các tin khác

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Ngày 10/11, các quan chức Nga và Ukraine đã có cuộc gặp tại Abu Dhabi (Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất - UAE) trong vòng đàm phán hòa bình đầu tiên kể từ tháng 2, đánh dấu một nỗ lực mới nhằm chấm dứt chiến sự dưới sự thúc đẩy của các đặc phái viên do Tổng thống Mỹ Donald Trump tiến cử. 

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen, từ xung đột vũ trang, lạm phát gia tăng đến những bất định do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, các nhà lãnh đạo Liên hợp quốc (LHQ) và đại diện chính phủ nhiều nước nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì ưu tiên đối với vấn đề khí hậu.

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.