Câu hỏi của nhân sư

Ở Ai Cập, gần khu kim tự tháp nổi tiếng Giza có một bức tượng nhân sư (đầu người mình sư tử) với những câu đố bí ẩn không lời đáp từ hàng ngàn năm nay...

Vụ khủng bố man rợ

Cũng chính ở gần khu kim tự tháp Giza ấy, hôm 29-12 vừa qua đã diễn ra một vụ đánh bom đẫm máu nhằm vào chiếc xe khách chở du khách Việt Nam khiến 3 du khách người Việt và 1 hướng dẫn viên Ai Cập thiệt mạng. Vụ việc đã gây nên sự phẫn nộ trên toàn thế giới khi những tên khủng bố tiến hành vụ khủng bố bạo lực, tước đoạt sinh mạng của những thường dân vô tội.

Ngay sau đó, theo thông báo của giới chức Ai Cập, đúng một ngày sau vụ tấn công nhằm vào chiếc xe bus chở khách du lịch người Việt ở gần khu kim tự tháp Giza, các lực lượng an ninh Ai Cập đã tiêu diệt 40 phần tử vũ trang liên quan đến các hoạt động khủng bố trong 3 cuộc đột kích riêng rẽ ở phía bắc bán đảo Sinai.

Du khách bên tượng nhân sư và kim tự tháp Giza. Ảnh: L.G.
Du khách bên tượng nhân sư và kim tự tháp Giza. Ảnh: L.G.

Có thể vì lý do an ninh, không một tuyên bố nào chính thức xác nhận có sự liên quan trực tiếp giữa những đợt đột kích này với vụ đánh bom nhằm vào xe chở du khách người Việt, thế nhưng một tuyên bố của Bộ Nội vụ Ai Cập đã khẳng định rằng có ít nhất 2 vụ đột kích ở khu vực Giza tiêu diệt 30 phần tử tình nghi khủng bố tại nơi ẩn náu là do các phần tử này có liên quan tới việc tấn công khủng bố nhằm vào khách du lịch Việt Nam.

"Lực lượng an ninh chúng tôi nhận được những thông tin cho thấy một nhóm khủng bố đã lên kế hoạch tấn công hàng loạt nhằm vào các mục tiêu là cơ sở chính quyền, khách du lịch, lực lượng vũ trang, cảnh sát và các địa điểm đón Giáng sinh" - tuyên bố viết.

Trong 2 vụ đột kích, lực lượng an ninh Ai Cập còn thu được số lượng lớn các vũ khí, chất nổ, vật liệu chế tạo bom của các nghi can khủng bố.

Ngoài ra, cũng theo giới chức Ai Cập, trong một vụ đột kích riêng rẽ ở thành phố Arish phía bắc Sinai, lực lượng an ninh Ai Cập đã tiêu diệt 10 nghi can khủng bố khác. Đây là địa bàn hoạt động quen thuộc của các nhóm vũ trang có liên hệ với tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, đã bị đánh dạt ra khỏi nhiều căn cứ chiến lược quan trọng mà chúng đã chiếm giữ trước đây ở Iraq và Syria.

Không ai biết chắc liệu có thực sự tồn tại những đợt đột kích như vậy không hay đó chỉ là động thái nhằm trấn an khách du lịch sau vụ tấn công đẫm máu chiếc xe chở du khách Việt Nam.

Nhưng dù có hay không thì kể từ năm 2011, khi mà làn sóng khủng bố nhằm vào khách du lịch nước ngoài do các phần tử Hồi giáo cực đoan tiến hành bắt đầu bùng nổ thì giới chức Ai Cập vẫn thường xuyên tổ chức các đợt đột kích nhằm vào các phần tử cực đoan. 

Đó là câu trả lời mạnh mẽ và quyết đoán đối với các hoạt động của các tổ chức vũ trang chuyên tiến hành các hoạt động khủng bố tàn bạo nhằm vào dân thường cả trong nước và ngoài nước ở Ai Cập.

Mà một trong những mục tiêu chúng thường xuyên nhắm tới là ngành công nghiệp du lịch của Ai Cập.

Mục tiêu của khủng bố là ngành du lịch Ai Cập

Du lịch là một trong những nguồn thu ngân sách lớn, góp phần vực dậy nền kinh tế Ai Cập sau những biến động hồi năm 2011. 

Theo số liệu thống kê, năm 2017, du lịch đã đóng góp 375 tỷ bảng Ai Cập (16 tỷ bảng Anh), đóng góp vào 11% tổng sản phẩm nội địa GDP, 12% việc làm và 14,4% nguồn thu ngoại tệ của Ai Cập.

Quần thể kim tự tháp, một trong 7 kỳ quan thế giới cổ đại luôn có sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với mọi du khách trên thế giới. Đó là chưa kể những đền đài, lăng tẩm, pháo đài cổ, tượng nhân sư, trải nghiệm cưỡi lạc đà hay các trung tâm mua sắm tấp nập... cũng là nguồn cảm hứng vô tận mang du khách đến với đất nước Ai Cập. Đỉnh điểm của ngành du lịch Ai Cập là vào năm 2010, có tới 14,7 triệu du khách đã tới Ai Cập.

Tuy nhiên, những biến động chính trị trong năm 2011, đặc biệt là phong trào “Mùa xuân Arập”, đã dẫn tới hàng loạt bất ổn, trong đó nổi lên là mối đe dọa từ các nhóm vũ trang cực đoan. Một trong những mục tiêu hàng đầu mà các nhóm này nhắm tới để tiến hành các hoạt động khủng bố là ngành du lịch Ai Cập.

Các vụ tấn công nhỏ lẻ nhằm vào khách du lịch thường xuyên diễn ra nhằm gây tâm lý hoang mang, lo sợ. Đỉnh điểm của các hoạt động khủng bố này là tháng 10-2015, bọn khủng bố đã làm nổ một máy bay chở khách du lịch Nga, cướp đi mạng sống của 217 khách và 7 nhân viên phi hành đoàn sau khi chiếc máy bay này cất cánh từ sân bay Sharm el- Sheikh ở bán đảo Sinai.

Vụ tấn công này đã giáng đòn chí mạng vào ngành du lịch Ai Cập, khiến cho số du khách đến với đất nước của các Pharaon suy giảm một cách đáng kể. Năm 2016, số lượng khách du lịch tới Ai Cập tụt xuống chỉ còn 5,6 triệu lượt, hết năm 2017 tăng lên 8,2 triệu lượt, vẫn còn kém xa mức lỷ lục năm 2010.

Tuy nhiên đà thăng tiến của khách du lịch tới Ai Cập đó lại bị giáng một đòn nặng nề với cuộc tấn công nhằm vào chiếc xe chở khách du lịch Việt Nam vừa qua, là vụ tấn công khủng bố nhằm vào khách du lịch nước ngoài đầu tiên sau hơn một năm qua ở Ai Cập, kể từ vụ 2 du khách Đức bị một kẻ cầm dao tấn công tại khu nghỉ dưỡng Hurgada bên Biển Đỏ hồi tháng 7-2017.

Nó cho thấy các phần tử khủng bố sẵn sàng cướp đi tính mạng của những thường dân vô tội để bằng mọi cách phá hoại sự ổn định ở Ai Cập.

Nó cũng cho thấy khủng bố và chống khủng bố ở Ai Cập nói riêng và toàn vùng Trung Đông nói chung vẫn là một cuộc chiến dằng dai chưa tìm thấy điểm kết thúc.

Ngày tàn của IS?

Nói đến khủng bố ở Trung Đông là nói đến IS. Thoát thai từ một tổ chức khủng bố khác cũng không kém ghê gớm là Al Qaeda, IS đã biết lợi dụng “Mùa xuân Arập”, nhân tố dẫn tới cuộc nội chiến đẫm máu ở Syria và tình trạng hỗn loạn ở Iraq để nhanh chóng gây dựng lực lượng, đánh chiếm lãnh thổ, giành đất giành dân với tham vọng xây dựng một Nhà nước Hồi giáo Caliphate.

Đến khi các cường quốc nhận ra rằng IS là một con quái vật, “căn bệnh ung thư” của thời đại thì nó đã di căn, trở thành mối hiểm họa với nhiều quốc gia, đặc biệt là ở khu vực Trung Đông như Syria, Iraq.

Hiện trường vụ đánh bom xe chở khách du lịch tại Ai Cập.
Hiện trường vụ đánh bom xe chở khách du lịch tại Ai Cập.

Những đòn tiến công của Mỹ cùng các đồng minh, sau đó là sự tham chiến của các lực lượng Nga ở Syria bắt đầu từ tháng 9 năm 2015 đã giáng cho IS những đòn chí mạng. Các vùng lãnh thổ do IS chiếm giữ bị thu hẹp lại một cách đáng kể. Lần lượt các thành phố trọng yếu mà IS chiếm giữ như Raqqa ở Syria hay Mosul ở Iraq, dù chỉ còn là những đống gạch hoang tàn, bị quân chính phủ giành lại.

Tháng 12-2017, quân đội Nga tuyên bố đã đánh bại hoàn toàn IS tại Syria. Đúng một năm sau, Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong một dòng tweet để bảo vệ cho quyết định rút toàn bộ quân Mỹ khỏi Syria, cũng nói rằng cuộc chiến chống IS ở Syria đã “thắng lợi hoàn toàn”.

Phải chăng ngày tàn của IS đã điểm?

Câu hỏi chưa có lời giải đáp

Có vẻ như không phải thế. Với các lãnh đạo IS, xây dựng một vương quốc Hồi giáo là cuộc chiến trăm năm, khi những thất bại trên chiến trường không có nghĩa là tổ chức này từ bỏ các tham vọng cực đoan của nó. IS đã chuẩn bị cho một hình thái “Nhà nước Hồi giáo” phi nhà nước, phát triển các chân rết ở khu vực Trung Đông cũng như mở rộng ra nhiều địa bàn khác, đặc biệt là khu vực Đông Nam Á.

Điều nguy hiểm là IS đã truyền cảm hứng cực đoan bạo lực đến các tổ chức khác trên khắp thế giới, kêu gọi tiến hành các hoạt động khủng bố nhỏ lẻ mà không cần đến những mệnh lệnh trực tiếp từ trung ương IS.

Đây chính là điều khiến các cơ quan an ninh nhiều quốc gia đau đầu, bởi đối phó với những cá nhân bị cực đoan hóa trên mạng, với những tổ chức tuyên bố trung thành với IS chỉ trên bình diện tư tưởng, khó hơn nhiều so với chiến đấu trực tiếp trên chiến trường.

Đó cũng là điều đã xảy ra với Ai Cập.

Sau nhiều năm điêu đứng vì tình trạng bất ổn kéo dài, du lịch Ai Cập bắt đầu có dấu hiệu tăng trưởng trở lại trong hai năm 2017 và 2018, tìm lại vị thế huy hoàng xưa kia. 

Và như một quy luật, mỗi khi lĩnh vực trụ cột của kinh tế Ai Cập này có những dấu hiệu cải thiện là các phần tử cực đoan lại tiến hành những vụ tấn công nhằm vào khách nước ngoài, không ngoài mục tiêu nhằm làm cho các công ty lữ hành và khách du lịch hoảng sợ, đánh vào nền kinh tế, gây bất ổn bầu không khí chính trị ở Ai Cập.

Như vậy, lại thêm một câu hỏi khó có lời giải đáp nữa mà con nhân sư khổng lồ gần kim tự tháp Giza đưa ra cho giới chức Ai Cập: đến bao giờ thì cuộc chiến này mới chấm dứt?

Yên Ba

Các tin khác

Đã theo nghề thì hãy viết đi

Đã theo nghề thì hãy viết đi

“Trước khi viết một tập tiểu thuyết mới, anh có những chuẩn bị gì?”.
Tôi thường hỏi bạn bè trong những lúc ngồi tán phét chuyện trên trời dưới đất. Có lần, nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn bảo, đại khái, chẳng chuẩn bị gì cả, cứ bắt tay vào viết, trong quá trình viết, các tình tiết xảy ra thì cân nhắc, xử lý. Cũng tựa như đứa trẻ nhảy xuống hồ, dù chưa biết bơi. Thực tế của công việc lúc ấy tự khắc khiến mình phải làm gì.

Một mỏ khai thác khoáng sản khổng lồ tại Zambia. Ảnh: First Quantum Minerals

Châu Phi với bài toán thoát “bẫy tài nguyên”

Khoáng sản châu Phi đang trở thành trung tâm của một cuộc tranh giành địa chính trị chưa từng có. Trong khi các cường quốc đổ vốn vào lục địa này, liệu châu Phi có thể tận dụng thời thế để trở thành bên hưởng lợi thực sự từ chính nguồn tài nguyên của mình hay không?

Công an TP Đà Nẵng và hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ

Công an TP Đà Nẵng và hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với không ít gia đình, nỗi đau chưa thể nguôi ngoai khi có người thân hy sinh mà tên tuổi, hài cốt vẫn nằm lại nơi chiến trường xưa hoặc chưa được xác định danh tính. Những ngày này, Công an TP Đà Nẵng đang thực hiện một hành trình vô cùng đặc biệt: Thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ trong "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Về ngôi nhà của dế

Về ngôi nhà của dế

Đó là một ngôi nhà xưa thân quen cũ kỹ nằm trong ngõ Đoàn Nhữ Hài. Nhà văn Tô Hoài (1920-2014) mua ngôi nhà này (năm 1957) từ tiền giải thưởng tập “Truyện Tây Bắc”. Một thời, cánh văn trẻ chúng tôi vẫn thường rủ nhau tới ngôi nhà của Tô Hoài vì ông rất thân thiện. Giờ đây, ngôi nhà trở thành không gian lưu niệm cuộc đời và sự nghiệp văn chương Tô Hoài. Con trai ông, nhà báo Phương Vũ đặt tên Nhà lưu niệm đúng với cái tên mà mọi người vẫn gọi: Tô Hoài House (Ngôi nhà Tô Hoài).

Chương trình âm nhạc “Mây lang thang” bị cho là đã nhiều lần vi phạm bản quyền trên môi trường số

Khoảng trống bản quyền âm nhạc ở Việt Nam

Trong nhiều năm qua, thị trường âm nhạc số Việt Nam phát triển nhanh nhưng việc vi phạm sở hữu trí tuệ tràn lan. Nhiều đơn vị kiếm tiền từ hàng triệu lượt xem mà tác giả, nhạc sĩ hoặc chủ sở hữu bản ghi không hề biết tác phẩm của mình bị khai thác như thế nào.

Cùng vui với “một thứ văn rất vui”

Cùng vui với “một thứ văn rất vui”

Trong nghề cầm bút, sống bằng con chữ, lấy chữ làm phương tiện để trình bày suy nghĩ, nhân sinh quan của mình, tôi dám quả quyết, một khi viết những trang văn tạo ra tiếng cười là điều không bao giờ dễ dàng. Chính vì thế khi nhìn lại tiến trình phát triển văn học Việt Nam, kể từ năm 1930 đến nay, ta thấy số lượng tác giả viết văn cười, trào phúng, châm biếm chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay. Rất ít ỏi.

Việt Nam làm gì để trở thành điểm đến các sự kiện văn hóa và biểu diễn thế giới?

Việt Nam làm gì để trở thành điểm đến các sự kiện văn hóa và biểu diễn thế giới?

Trong vài năm gần đây, Việt Nam bắt đầu xuất hiện trong các cuộc thảo luận quốc tế như một “điểm đến mới nổi” của công nghiệp văn hóa và kinh tế sự kiện. Từ sự bùng nổ của các concert âm nhạc, chương trình giải trí thu hút hàng triệu người theo dõi, đến việc đầu tư hàng loạt nhà hát, trung tâm triển lãm và tổ hợp sáng tạo quy mô lớn, Việt Nam đang đứng trước một cơ hội đặc biệt: trở thành trung tâm mới của các sự kiện văn hóa và biểu diễn trong khu vực.

Đến Verona thăm nhà nàng Juliet

Đến Verona thăm nhà nàng Juliet

Những người yêu văn học, điện ảnh, sân khấu thì đều biết hai nhân Romeo và Juliet trong vở bi kịch của nhà văn Anh William Shakespeare. Từ trong kịch, phim, Romeo - Juliet đã trở thành hình ảnh biểu tượng cho những cặp tình nhân trẻ đang trong giai đoạn chớm nở và mãnh liệt. Vì thế, đến thành phố Verona (nằm trong tỉnh cùng tên thuộc vùng Veneto, miền bắc nướcÝ) lần này, tôi quyết định đến thăm ngôi nhà của nàng Juliet.

Công thức chiến thắng cuộc đua phòng vé của phim Việt

Công thức chiến thắng cuộc đua phòng vé của phim Việt

Năm 2025, điện ảnh Việt có 55 phim ra rạp thì năm 2026, con số này được dự báo tăng lên khoảng 70 - 80 phim. Trong bối cảnh phim Việt ra rạp ngày càng dày đặc, cuộc cạnh tranh căng thẳng giữa các phim không chỉ bằng nội dung mà còn ở khả năng giành suất chiếu và tạo hiệu ứng truyền thông ngay từ những ngày đầu ra mắt.

Lưu giữ ký ức dân tộc qua những tác phẩm văn chương

Lưu giữ ký ức dân tộc qua những tác phẩm văn chương

Cuộc gặp gỡ mang tên "Thời tiết của ký ức" không đơn thuần là một buổi ra mắt sách. Đó là một cuộc hội ngộ đặc biệt của "ngũ vị văn chương" - 5 cá tính văn chương độc bản: Trung Trung Đỉnh, Nguyễn Trọng Tín, Phạm Ngọc Tiến, Bảo Ninh, Nguyễn Quang Lập. Nói như nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, không chỉ là trang viết, họ là "những người lưu giữ ký ức của dân tộc". Trong số 5 tác giả này, tôi ấn tượng với 3 người: Trung Trung Đỉnh, Phạm Ngọc Tiến và Nguyễn Trọng Tín.

Nghề cầm bút là lúc nào cũng viết

Nghề cầm bút là lúc nào cũng viết

Sinh thời nhà thơ Xuân Diệu có "tự giới thiệu" về địa chỉ nhà của mình ở Hà Nội như sau: "Nhà tôi 24 Cột Cờ/ Ai thương thì đến, hững hờ thì qua". Còn "trung niên thi sĩ" Bùi Giáng khi về cư ngụ ở Xóm Gà (Bình Thạnh) cũng có lúc ngẫu hứng giới thiệu với các bạn văn chương rằng: "Gặp nàng, nàng ở Già Lam/ Gặp cô, cô ở Lê Quang Định đường/ Nhà thuốc tây, gái du dương/ Bốn tám hai (482) hẻm tôi thường vô ra".Với những thông tin trên ắt người yêu thơ có thể tìm ra chỗ ở của ông một cách dễ dàng. Còn nhà văn Sơn Nam do không làm thơ nên khi ai hỏi nhà của mình thì ông chỉ đáp: "Cứ đến nhà truyền truyền thống quận Gò Vấp hỏi, thì có người dẫn vào nhà".

Cơm áo không đùa với danh hiệu nghệ sĩ

Cơm áo không đùa với danh hiệu nghệ sĩ

Với phần đông công chúng, nghệ sĩ sân khấu và điện ảnh là những người sống giữa ánh hào quang, được tôn vinh bằng tài năng và danh tiếng. Nhưng phía sau tấm màn nhung, không ít người đang đối diện với một thực tế trái ngược, thu nhập bấp bênh, lương thấp và một câu hỏi được đặt ra: liệu nghệ thuật biểu diễn có là một nghề đủ để sống?

Tấm bia đặc biệt giữa Paris

Tấm bia đặc biệt giữa Paris

Ngày 25/4/2026, Kiều bào Việt tại Pháp cùng bạn bè quốc tế yêu chuộng hòa bình đã cùng tham gia Lễ đặt bia Tưởng niệm các nạn nhân Việt Nam bị nhiễm chất độc da cam trong Công viên Choisy, thuộc quận 13 thành phố Paris.

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.