“Người ta không còn thấy những trận đấu chớp nhoáng, những cú đánh hung bạo như muốn ăn tươi nuốt sống đối thủ của Mike Thép nữa. Các đối thủ vờn nhau và thiên về toan tính”.
Vào cuối thập niên 80 và 90 của thế kỉ trước, Diego Maradona là biểu tượng của bóng đá cống hiến. Tuy nhiên, với bàn thắng mà anh ghi vào lưới đội tuyển Anh (trong trận Tứ kết World Cup 1986 trên sân Estadio Azteca ở Mexico City) thì thật khó lý giải. Đặc biệt, nó lại xảy ra trong bối cảnh mối quan hệ giữa Vương quốc Anh và Argentina đang khá căng thẳng, sau sự kiện quần đảo Falkland/Malvinas… Kể từ đó, tên tuổi của danh thủ người Argentina này luôn gắn chặt với cái gọi là: “Bàn tay của Chúa" như một nốt trầm. Nếu ngày đó có công nghệ Var (Video Assistant Referee) biết đâu trận đấu và tên tuổi của Diego Maradona sẽ đi theo một hướng khác. Nhưng có lẽ, sự bất công, ấm ức cũng là một phần của thể thao khi luôn tồn tại những dấu hỏi, thắc mắc; cũng như những vụ scandan là một phần không thể thiếu của không ít ngôi sao…
Nếu để ý kĩ, những sự cố đó ngày nay đang diễn ra và tạo nên những hiệu ứng rất khác biệt. Mấy ngày qua, báo chí và dư luận bàn nhiều về sự việc xảy ra tại lễ trao giải Oscar lần thứ 94 diễn ra vào ngày 28/3/2022 (theo giờ Việt Nam). Will Smith đã bước lên sân khấu và “dành” cho Chris Rock một cú tát vì đã mang vợ mình ra bỡn cợt. Chris Rock đã quá bất cẩn khi bông đùa với câu nói “Tôi chờ đợi Jada Pinkett Smith đóng vai chính trong "Nữ chiến binh quả cảm" 2 bởi cô đang trọc đầu giống tạo hình nhân vật”. Chính Will Smith có thể cũng không nghĩ rằng sẽ có lúc mình phải hành động như thế. Đọc những lời xin lỗi của anh, mới thấy đó không chỉ là những lời thành thật mà còn là một bi kịch: "Bạo lực dù dưới hình thức nào cũng đều độc hại và phá hoại. Hành động của tôi tại Oscar đêm qua là không thể chấp nhận và bào chữa được".
Cả hai người đàn ông nổi tiếng đó vô tình hay chủ ý để tạo ra thứ drama cho bản thân mình thì vẫn là điều gây tranh cãi. Bởi, có người cho rằng số lượng vé bán ra trong show hài của Chris Rock cũng tăng cao bất ngờ sau cú tát đó. Cũng như, tỉ lệ người xem lễ trao giải Oscars lần thứ 94 này đã tăng tới 58%. Nhưng có một điều chắc chắn: cú tát ấy đã đưa cả hai ngôi sao giải trí vào một kịch tính không giống với trường hợp của Mike Tyson và cố danh thủ Diego Maradona ngày trước. Cả Will Smith, Chris Rock lẫn tay vợt hàng đầu thế giới Novak Djokovic của ngày hôm nay đang bị “giám sát” bởi một thứ áp lực từ dư luận mạng.
Gác lại câu chuyện của Lễ trao giải Oscar, người viết nhận ra chúng ta đang sống trong một hệ sinh thái với “bầu khí quyển” của dư luận mạng xã hội, một thứ áp lực lớn hơn rất nhiều so với áp lực truyền thống trước đây nhưng cũng mang lại cơ hội nổi tiếng hơn cho nhiều người. Con đường tắt, con đường ngắn nhất với nhiều người chính là tự gây ra tai tiếng theo kiểu “tự lộ để làm nổi”. Cái gốc của vấn đề nằm ở niềm tin giữa thời đại bùng nổ thông tin và fake news lan tràn. Khi chúng ta không biết tin ai hay nghe ai cũng tin sẽ vô tình tạo ra mảnh đất sống của vô vàn thông tin thật giả lẫn lộn.
Vừa rồi Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam ra thông báo tạm thu hồi giải thưởng Tác giả trẻ năm 2021 đối với một chuyên khảo bị tố là đạo văn. Từ nhiều ngày qua, cư dân mạng đã được đọc những nhận định từ nhiều phía. Chắc chắn, khác với Will Smith, Chris Rock, những người trong cuộc này không bao giờ có ý định tạo ra một scandaln văn chương để mà câu view và được nổi tiếng. Đằng sau mỗi sự việc lùm xùm trong làng nghệ thuật hay giới khoa học bao giờ cũng đọng lại một nỗi buồn: làm sao lại đến nông nỗi ấy? Chúng ta đáng lẽ đã tự quyết định số phận của mình nếu như tỉnh táo hơn. Đúng và sai, có và không là điều mà pháp luật và các hội đồng chuyên môn cũng như dư luận sẽ phán xét. Nhưng trong thực tế, có những giới hạn rất nhạy cảm mà bản thân mỗi người phải thật tỉnh táo mới có thể vượt qua.
Chỉ cần lên google gõ từ khóa “hack camera” đã có tới hơn 1.820.000.000 kết quả hướng dẫn cách xem trộm này. Vì sao việc xem trộm cuộc sống riêng tư của người khác trở thành một thú vui và có một dịch vụ sẵn sàng cung cấp những bí kíp ấy? Chắc chắn nó phải đến từ việc nhiều người trong số chúng ta tự “phơi bày” cuộc sống riêng tư trong góc máy camera của mình.
Nguyên nhân sâu xa của hệ luỵ này phát triển lại đến từ việc mất lòng tin của con người hôm nay. Chưa bao giờ, những nơi tưởng như riêng tư kín đáo nhất của tổ ấm lại được lắp máy quay góc cao nhằm bao quát mọi ngóc ngách khuất lấp. Như thế, cũng có nghĩa là không còn chỗ đứng cho niềm tin trong nhiều cuộc hôn nhân. Sẽ là không quá lời khi ai đó từng nói rằng khi camera giám sát gia đình càng nhiều lên thì tỉ lệ single mom càng cao thêm trong xã hội. Thất bại và thất vọng là bi kịch được báo trước trong hôn nhân nhưng rất khó tránh khỏi…
Những giới hạn nhạy cảm mà Chris Rock đã phạm phải khi không dưới một lần động chạm đến Jada Pinkett Smith, người vợ của Will Smith. Có lẽ Chris Rock cũng chỉ bông đùa nhưng ở góc độ nào đó Will Smith đã thể hiện tình yêu của anh dù đã thừa nhận bạo lực là “độc hại và phá hoại”.
Những giới hạn giữa học hỏi, tiếp thu và đạo văn mà thi thoảng lại có nhà nghiên cứu, nghệ sĩ nào đó phạm phải hay sự sa ngã của những người vợ, người chồng trong cuộc sống hôn nhân ngày nay… đều thật đáng tiếc. Những lỗi lầm thuộc về cá nhân còn nỗi buồn luôn thuộc về cộng đồng và đó cũng là bài học nhãn tiền cho những người trẻ, những người đang bắt đầu setup cách sống cho mình…
Cái tát của Will Smith xuất hiện đúng vào thời điểm cơn sốt drama đang xuất hiện trên mạng xã hội. Chắc chắn người ta sẽ còn mổ xẻ, còn phân tích về cuộc sống đời tư của ba ngôi sao giải trí này và kèm theo đó là những hiệu ứng tương tác. Nhưng đằng sau tất cả là lòng tin của chúng ta vào những gì đang diễn ra trong cuộc sống đâu là thật, đâu là kịch. Hàng ngày chúng ta được nghe nhan nhản những chuyện như: “Dựng chuyện mắc bệnh hiểm nghèo để chiếm đoạt tiền từ thiện”; “Dựng chuyện một lao động tử vong ở Đài Loan để lừa đảo kêu gọi từ thiện”… Khi mà nhiều người đang sống như kịch, nhiều cuộc hôn nhân đang mang màu sắc drama thì thật khó để chúng ta đặt niềm tin cũng như sẽ tạo cơ hội cho kẻ xấu lợi dụng.
Có lẽ, phải biết kiểm soát cảm xúc nhưng hãy yêu người bạn đời của mình thành thật như Will Smith để cuộc sống này không bị rơi vào những drama giả dối và vô nghĩa.
