Các nhà văn nổi tiếng từng làm nghề dạy học

Trên thế giới có nhiều nhà văn, nhà thơ nổi tiếng từng làm nghề dạy học: Có người vì thiên chức khai sáng, có người vì miếng cơm manh áo. Họ giảng dạy tại những đại học danh tiếng hoặc các trường phổ thông ở thành phố và nông thôn. Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11/2019, xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc một số nhà văn như vậy.

Lev Tolstoy

Lev Tolsoy đã mở 26 ngôi trường nhân dân và tự mình dạy học cho con em nông dân. Nhà văn đi nhiều, ông nghiên cứu hệ thống giáo dục của nhiều nước khác nhau và áp dụng những phương pháp thú vị nhất vào các trường phổ thông của nước Nga.

Tại trường phổ thông Yasnaya Polyana trên quê hương nhà văn, học sinh được hoàn toàn tự do. Không có chương trình giáo dục nghiêm ngặt, trong lớp học sinh ngồi đâu tùy thích, bài tập không được giao về nhà, mà làm ngay ở lớp. Học sinh có thể ra về bất cứ lúc nào, nhưng các em thường ngồi đến cuối giờ vì say mê học tập.

Tolstoy dạy toán, vật lý, lịch sử cho học sinh lớn tuổi. Trên giờ dạy của ông, học sinh viết những bài luận, sau đó những bài hay nhất được cả lớp cùng đọc và bàn thảo.

Nhà văn giới thiệu các ý tưởng và phương pháp của mình trên tạp chí giáo dục “Yasnaya Polyana”. Năm 1872, Tolstoy xuất bản cuốn “Vần vỡ lòng” bốn tập với những câu chuyện ngụ ngôn, sử thi, câu đố dành cho học sinh và những lời khuyên về phương pháp cho giáo viên.

Vladimir Nabokov

Vladimir Nabokov bắt đầu dạy học sau khi di cư sang Mỹ. Nhuận bút văn học của ông không đủ sống, vì vậy nhà văn phải đi dạy văn tại một số trường đại học. Đầu tiên ông giảng dạy tại trường Cao đẳng nữ Wesley. Sau đó ông được mời đến Đại học Cornell danh tiếng hơn.

Nabokov đòi hỏi sinh viên nhiều thứ: ngồi nguyên một chỗ, hiểu biết tác phẩm đến từng chi tiết nhỏ nhất. Trong lúc giảng bài, ông cấm sinh viên “trò chuyện, hút thuốc, đan áo, đọc báo, ngủ gật”. Phương pháp giảng dạy của Nabokov hết sức kỳ quặc. Ông có thể lặng lẽ tắt hết hết ánh sáng trên giảng đường và sau đó lần lượt bật từng ngọn đèn lên để giải thích ai là nhà văn chính “trên bầu trời văn học Nga”.

Trên bảng, nhà văn vẽ sơ đồ cuộc đấu súng của Lensky và Onegin (trường ca “Evgeny Onegin” của A. Pushkin), vị trí căn phòng của Gregor Samsa (truyện vừa “Hóa thân” của F. Kafka), toa tàu hỏa của Anna Karenina (tiểu thuyết cùng tên của L. Tolstoy). Sinh viên phải vẽ lại tất cả một cách cẩn thận. Nabokov không tiếc lời phê phán những nhà văn ông không thích và gọi họ là “tiểu nhân”, đặc biệt là Dostoyevsky, Thomas Mann và Rilke. Các giờ giảng của ông bao giờ cũng chật kín sinh viên.

Vladimir Nabokov dạy học 18 năm. Đến thời gian này, nhuận bút tiểu thuyết “Lolita” cho phép ông rời bỏ trường đại học. Khi Nabokov dạy xong tiết học cuối cùng, sinh viên đến xin bút tích của ông.

Joseph Brodsky

Joseph Brodsky làm việc nhiều nghề sinh sống: giúp việc trong nhà xác, thợ phay, thủy thủ và công nhân thăm dò địa chất. Sau khi bị tước quốc tịch Liên Xô, ông di cư sang Mỹ và trở thành “nhà thơ thỉnh giảng” tại Đại học Michigan.

Trong suốt ¼ thế kỷ tiếp theo, Brodsky là giáo sư tại 6 trường đại học Mỹ và Anh, trong đó có Đại học Columbia và New York. Ông giảng dạy lịch sử văn học Nga và văn học thế giới, đặc biệt là thơ ca.

Các bài giảng của Brodsky giống như những cuộc đàm đạo thơ ca với sinh viên hơn là những tiết học thông thường ở Mỹ. Nhà thơ không tiếc nhiệt tình và sức lực để chuyển tải cho sinh viên những ý tưởng mới mẻ.

Là một nhà thơ thành đạt và người đoạt giải Nobel văn học, ông có thể bỏ nghề dạy học, thế nhưng Brodsky vẫn tiếp tục giảng bài cho đến cuối đời.

Dmitry Bykov

Dmitry Bykov là một trong những nhà văn Nga sung sức nhất hiện nay. Ông viết tiểu thuyết, thơ, tiểu sử, sách thiếu nhi, trả lời phỏng vấn, cộng tác với các báo, giảng bài, dẫn chương trình. Hiện nay ông dạy văn tại hai trường trung học phổ thông ở Moskva. Ngoài ra, Bykov còn giảng dạy tại Trường Đại học Quan hệ quốc tế Moskva (là giáo sư khoa văn học và văn hóa thế giới) và Trường Đại học Sư phạm quốc gia Moskva.

“Tôi thấy vai trò của mình là giúp học sinh hiểu rằng văn học Nga không phải là vùng đất chết, cho dù một thế kỷ mới, một thiên niên kỷ mới nữa đi qua, mà là một lĩnh vực kiến thức rất bổ ích, cần phải biết để tránh nhiều vấn đề rắc rối trong cuộc đời. Tôi coi mình là một nhà giáo trong ý nghĩa Hy Lạp cổ đại. Dưới thời Hy Lạp cổ đại, đó là một kẻ nô lệ đưa con đến trường. Tôi chính là một thầy giáo như vậy” - Nhà văn nói.

Stephen King

“Vua kinh dị” Stephen King buộc phải làm giáo viên vì cần tiền để xuất bản các cuốn tiểu thuyết của mình, vì vậy ông làm bất cứ nơi nào có thể, kể cả ở Học viện Hampden, bang Maine của Mỹ, ở đấy ông dạy tiếng Anh. Khi nhớ lại King, một số sinh viên nói rằng ông quan tâm tới từng sinh viên, đọc bài kiểm tra,  bài thi hết sức cẩn thận và chấm điểm rất công bằng.

Sự nghiệp giáo dục của King kết thúc khi một nhà xuất bản quyết định in cuốn tiểu thuyết “Carrie” của ông đã nằm chờ ba năm trong ngăn kéo. Nhận được thông tin, ngay lập tức King chia sẻ niềm vui với sinh viên. Một sinh viên sau này nhớ lại rằng thầy giáo của họ bước vào lớp với một bông hoa bồ công anh cài trên túi áo vest và nói rằng một trong những cuốn tiểu thuyết của ông sẽ được xuất bản, và sau đó sẽ được dựng thành phim.

Sau này, trong tiểu thuyết “11/22/63” của King, nhân vật chính là một thầy giáo giỏi nghề kể về mẹo dạy học mà ông thường sử dụng trong lúc làm việc: “Bí quyết thành công ở chỗ đầu tiên thu hút sự chú ý của học sinh, còn sau đó giải thích cho các em rằng quy tắc thực hiện khá đơn giản”.

Kurt Vonnegut

Trong cuộc đời mình, nhà văn trào phúng Mỹ Kurt Vonnegut, tác giả của những cuốn tiểu thuyết như “Mẹ Đêm”, “Chiếc nôi cho mèo con”, “Bữa sáng của các nhà vô địch”  đã làm đủ nghề. Kurt Vonnegut làm biên tập viên, đại lý quảng cáo, phóng viên báo cảnh sát ở Chicago và đại diện thương mại của hãng xe hơi Thụy Điển “Saab”, nhưng ông nhớ nhất quãng thời gian làm giáo viên tiếng Anh tại trường tư dành cho trẻ em chậm phát triển trí tuệ, nhà văn gọi đó là ngôi trường dành cho “những đứa con không có não của những phụ huynh giàu có”.

Vonnegut nhiều lần nói rằng không thể dạy người khác viết văn, nhưng sau này khi trở thành nhà văn nổi tiếng, ông đã dạy viết văn cho các nhà văn trẻ. Vonnegut là một giáo viên rất chu đáo, ông nói rằng “Giáo viên là một nhân vật quan trọng trong sự phát triển của nguời học, anh ta dạy học sinh của mình giống như người làm vườn chăm sóc bông hoa, không dồn ép nó vào những cái khung chật hẹp”.

Joanne Rowling

“Mẹ đẻ” của Harry Potter Joanne Rowling trước khi trở thành nhà văn nổi tiếng đã dạy tiếng Anh tại một trường phổ thông ở Bồ Đào Nha, tại đây bà lấy chồng là nhà báo Bồ Đào Nha Horse Arantes và sinh con gái Jessica. Cuộc hôn nhân không thành công, và Rowling cùng với con gái trở về Anh.

Trước khi trở thành nhà văn, Joanne Rowling là một cô giáo tiếng Anh.
Trước khi trở thành nhà văn, Joanne Rowling là một cô giáo tiếng Anh.

Vì  quá túng tiền, người mẹ đơn thân trở lại nghề “gõ đầu trẻ”, bà tốt nghiệp một khóa đào tạo giáo viên và lại bắt đầu dạy học sinh, quả thật, lần này bà không chỉ dạy tiếng Anh, mà còn tiếng Pháp. Rowling viết cuốn tiểu thuyết đầu tay của mình “Harry Potter và hòn đá phù thủy” khi còn là một cô giáo khiêm tốn.

Ba năm liền bà gõ cửa các nhà xuất bản, nhưng tất cả đều  từ chối in tác phẩm của một cô giáo vô danh. Chỉ đến năm 1998, Nhà xuất bản Bloomsbery mới nhận bản thảo của bà, và, vừa ra đời, cuốn tiểu thuyết ngay lập tức được công nhận là cuốn sách “Hay nhất trong năm dành cho trẻ em”.

Từ đó đến nay, các cuốn tiểu thuyết của bà liên tục gặt hái thành công và được dựng thành phim, mang lại cho cô giáo không chỉ sự nổi tiếng mà còn cả sự giàu có. Rowling bỏ hẳn nghề dạy học và hoàn toàn tập trung vào công việc sáng tác.

Dan Brown

Tác giả của những cuốn bestseller “Mật mã Da Vinci”, “Thiên thần và ác quỷ”, “Hỏa ngục” ban đầu định nối gót mẹ làm nghề chơi đàn đại phong cầm trong nhà thờ. Sau khi tốt nghiệp Trường Cao đẳng Amhest và một năm học ở Đại học Sevilla, thậm chí ông đã phát hành một số đĩa nhạc của mình, nhưng sau đó ông đã bỏ nghề này vì nó không mang lại thu nhập.

Để kiếm sống, Brown quyết định noi gương bố mình, một thầy giáo dạy toán suốt đời, và đi dạy, ban đầu ở Trường Tiểu học  Beverly Hills, sau đó ở trường Phillips Exeter và trường Linkoln Akerman School. Brown dạy môn tiếng Anh và tiếng Pháp, chính trong thời gian này ông bắt đầu sáng tác văn học.

Mặc dù cuốn tiểu thuyết đầu tay của ông “Pháo đài số” không thu được thành công đáng kể, Brown bỏ nghề giáo viên và tập trung vào sáng tác văn học. Cuốn sách thứ ba, “Mật mã Da Vinci” đã biến nhà văn thành một người nổi tiếng và giàu có.

Tuy vậy, vẫn như xưa, Brown coi giáo viên là một trong những nghề cao quý nhất trên thế giới. “Tôi lớn lên trong gia đình giáo viên, và bản thân đã làm nghề này, - ông nói trong một bài trả lời phỏng vấn, - vì vậy tôi hiểu rằng giáo dục đóng vai trò quan trọng trong đời sống xã hội”.

Trần Hậu (tổng hợp)

Các tin khác

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng đời sống nội tâm? Trong bối cảnh ấy, nghệ thuật tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Tôi ngồi bên dòng An Sơn một chiều tháng tư nghe hoàng hôn võ vàng sóng nước. Dòng An Sơn là một nhánh rẽ của con sông Sài Gòn chảy qua Lái Thiêu. Mười năm gá thân vào đất này, tôi thấy Lái Thiêu có quá nhiều câu chuyện để kể.

Hào khí Chu Hưng

Hào khí Chu Hưng

Hạ Hòa (Phú Thọ) vốn là vùng đất địa linh, sơn thủy hữu tình, nơi có Chiến khu 10 và thủ đô văn nghệ trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong đời sống văn hóa, tinh thần của vùng đất này, đền Chu Hưng là công trình tín ngưỡng tâm linh có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ; là điểm nhấn quan trọng trong tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói chung và văn hóa tâm linh của vùng đất Hạ Hòa nói riêng.

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì xảy ra hai lần phản ánh đúng thực tế cuộc sống. Mỗi người chúng ta đều nằm trong quy luật vật đổi sao dời, mỗi người chỉ sống có một lần và chỉ có vậy, số phận con người không lập lại.

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

Đường Yên Phụ (Hà Nội) chạy dọc theo sông Hồng. Đây nguyên là một đoạn đê cổ, và một phần được sử dụng làm đường Yên Phụ. Đường dài khoảng gần 1,5 km, bắt đầu từ ô Yên Phụ (đầu dốc đường Thanh Niên) chạy cắt qua các phố Cửa Bắc, Hàng Bún, Hàng Than, Hòe Nhai và kết thúc tại phố Hàng Đậu (gần đầu cầu Long Biên). Từ xưa, tên gốc là Yên Hoa. Năm 1841, vì kỵ húy mẹ vua Thiệu Trị là Hồ Thị Hoa, nên đổi thành Yên Phụ.    

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

Theo nghĩa đen, "tung hỏa mù" là tung ra khói lửa khiến đối phương mất phương hướng, khó phát hiện được mục tiêu. Ban đầu được dùng phổ biến trong quân sự, như là một mưu kế để che giấu quân đội rút lui, di chuyển… Cách này rất thường gặp trong binh pháp cổ Trung Hoa.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Thật không ngờ, trong đời sống văn hóa đương đại gấp gáp và bận rộn, đôi khi người ta chỉ lướt qua những giá trị truyền thống thì vẫn có những người lặng lẽ dành tâm sức và cả cuộc đời của mình để bảo tồn những giá trị văn hóa quý báu. Tôi vô tình có cuộc gặp gỡ quý giá với ông Nguyễn Trọng Hải, là người cung cấp nhiều tư liệu quý cho Thư viện điện tử Quan họ Bắc Ninh.

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Giữa nhịp sống nhiều đổi thay, Lê Hồng Thiện vẫn lặng lẽ đi qua tuổi 85 bằng một tâm thế đáng ngưỡng mộ: lạc quan, yêu đời và bền bỉ sáng tạo. Thời gian dường như không làm cạn đi nguồn cảm xúc trong ông, trái lại càng lắng sâu, càng nồng cháy.

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Tháng Tư, đứng bên bờ sông Thạch Hãn nhìn dòng nước lặng trôi, khó ai hình dung nơi đây từng là ranh giới của sự sống và cái chết. Năm 1972, dòng sông ấy chứng kiến một trong những cuộc chiến khốc liệt nhất của chiến tranh Việt Nam, khi đất trời bị xé nát bởi bom đạn, còn con người bừng lên như những ngọn lửa.

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Có một vùng quê trung du yên bình nơi Chiến khu 10 xưa đã đi vào thế giới nghệ thuật, lấp lánh, ấm áp những trang thơ, nhật ký và lắng đọng những ân tình sâu nặng đối với nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ. Nơi đây, ông cất tiếng khóc chào đời và trở thành ngọn nguồn gieo mầm cho cảm hứng nghệ thuật. Vùng quê ấy đã trở thành “địa chỉ tâm hồn”, làm nên “suối nguồn” trong mát cho những tác phẩm để đời của nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ.

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Giữa dải đất miền Trung nắng gió, Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị) từ lâu được biết đến như cái nôi của những câu hò mộc mạc mà thấm đẫm tình người. Trong đó, Hò khoan Lệ Thủy với nhịp chèo khoan thai, với tiếng đáp tình tứ giữa đôi bờ sông Kiến Giang đã trở thành linh hồn của một vùng đất.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã mang đến cho chúng ta những bản tình ca thổn thức, nhưng ông không bao giờ có được hạnh phúc lứa đôi trọn vẹn. Nhiều bóng hồng lặng lẽ xuất hiện trong đời nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại những giai điệu xao xuyến khôn nguôi.

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Nhà văn lớn Nguyễn Công Hoan (1903 - 1977) để lại một gia tài tác phẩm văn học đồ sộ, với hơn 200 truyện ngắn, 30 truyện dài và nhiều tiểu luận văn học. Tài năng và phong cách của ông thể hiện chủ yếu ở thể truyện ngắn.

Lễ cầu mưa và nét đẹp văn hóa Tây Nguyên

Lễ cầu mưa và nét đẹp văn hóa Tây Nguyên

Những dãy núi cao vời vợi cùng những cánh rừng mênh mang của đại ngàn Tây Nguyên là không gian sinh tồn của các tộc người. Sống giữa núi rừng, họ có cách ứng xử tôn trọng và hòa hợp với thiên nhiên cây cỏ, từ đó hình thành nên hệ tín ngưỡng và những nghi lễ tâm linh độc đáo, giàu bản sắc của miền rừng.