Cuốn sách tri ân
Tập “Đại tướng Võ Nguyên Giáp với sự nghiệp xây dựng lực lượng CAND” được bố cục gồm 3 phần. Phần I: Cuộc đời và sự nghiệp gồm các bài viết của các đồng chí lãnh đạo, học giả, nhà nghiên cứu về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Phần II: Đại tướng Võ Nguyên Giáp với sự nghiệp xây dựng lực lượng CAND. Ở phần quan trọng này, ngoài các bài phát biểu, nói chuyện của Đại tướng Võ Nguyên Giáp với lực lượng CAND còn có các bài viết quan trọng đã được Ban biên soạn dày công tổ chức, tập hợp như: “Đại tướng Võ Nguyên Giáp với lực lượng CAND” của Đại tướng, GS.TS Tô Lâm - Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam; “Đại tướng Võ Nguyên Giáp với lực lượng CAND Việt Nam” của Đại tướng, GS.TS Trần Đại Quang - cố Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam; “Vụ án số 7 phố Ôn Như Hầu - Bài học kinh nghiệm về bảo vệ chính quyền cách mạng ngày đầu mới thành lập” của Đại tá, PGS.TS Trần Quang Tám - Phó cục trưởng Cục An ninh Chính trị, Bộ Công an, v.v… Ở phần III là: Một số hình ảnh về Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Theo Ban Biên soạn bộ sách "Người đứng đầu lực lượng CAND qua các thời kỳ”: “Trên cương vị Bộ trưởng Bộ Nội vụ đầu tiên của nước Việt Nam mới, đồng chí Võ Nguyên Giáp được Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng giao trọng trách phụ trách công tác nội chính, trật tự công cộng và an ninh quốc gia. Đứng trước tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” khi thù trong giặc ngoài bủa vây gắt gao nhằm bóp chết chính quyền cách mạng non trẻ, Bộ trưởng đã tập trung chỉ đạo củng cố bộ máy, đặt những viên gạch pháp lý và tổ chức đầu tiên cho lực lượng CAND…”.
Nhận định về vai trò đặc biệt của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, trong bài viết của mình, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ trưởng Võ Nguyên Giáp, lực lượng công an đã được tổ chức chặt chẽ, có hệ thống từ Trung ương đến cơ sở và đạt được thành quả to lớn trong công tác, đấu tranh chống phản cách mạng, “vừa từng bước đấu tranh kiên quyết và khôn khéo, đập tan âm mưu bắt cóc, ám sát cán bộ, gây bạo loạn lật đổ của nhiều thế lực Việt gian phản động được các thế lực ngoại xâm ủng hộ, vừa đóng vai trò trong việc vận động xây dựng chính quyền, xây dựng cuộc sống mới, bài trừ các tệ nạn xã hội và chống tội phạm hình sự”, bảo vệ an ninh chính trị và trật tự trị an trong thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh đi thăm chính thức nước Pháp. Tiêu biểu là đập tan âm mưu ám sát và đảo chính của Việt Nam Quốc dân Đảng câu kết với thực dân Pháp trong vụ án phản động xảy ra tại số 7, phố Ôn Như Hầu (nay là phố Nguyễn Gia Thiều), Hà Nội, bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ trong những ngày đầu đất nước mới giành được độc lập…”.
Và những dấu ấn đặc biệt
Có thể nói, tập sách “Đại tướng Võ Nguyên Giáp với sự nghiệp xây dựng lực lượng CAND” là kết quả của quá trình chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ, Ban Chỉ đạo nội dung cùng sự làm việc nghiêm túc, công phu của Ban biên soạn. Thượng tá, Thạc sĩ Trần Đại Chung - Trưởng Ban Biên tập sách điện tử, Nhà xuất bản CAND chia sẻ: “Được phân công tham gia Ban Biên soạn công trình “Đại tướng Võ Nguyên Giáp với sự nghiệp xây dựng lực lượng CAND” với tôi là một trọng trách nặng nề nhưng cũng là niềm vinh dự, tự hào lớn lao. Đây là cuốn mở đầu cho cả bộ sách “Người đứng đầu lực lượng CAND qua các thời kỳ”, nhưng lại là cuốn triển khai sau cùng với tiến độ triển khai rất gấp, chỉ vỏn vẹn trong khoảng 3 tháng. Khối lượng công việc đồ sộ đòi hỏi phải vận hành đồng thời: từ xây dựng đề cương, định hình kết cấu, chọn lọc chủ đề trọng tâm, lựa chọn các bài nghiên cứu phù hợp, cho đến bổ sung những phát hiện, bài viết mới làm sáng rõ dấu ấn của Đại tướng với lực lượng CAND…”.
Về những khó khăn trong việc triển khai và hoàn thiện bộ sách, Thượng tá Trần Đại Chung cho biết thêm: “Khó khăn nan giải nhất là khoảng lùi thời gian lịch sử đã hơn 80 năm. Giai đoạn đồng chí Võ Nguyên Giáp làm Bộ trưởng Bộ Nội vụ phụ trách trị an, nội chính chỉ kéo dài khoảng 6 tháng (1945-1946), bối cảnh chính quyền non trẻ vô cùng hiểm nghèo, tài liệu lưu trữ của ngành thời kỳ đầu bị thất lạc, hư hại rất nhiều. Trước sự khan hiếm tư liệu, Ban Biên soạn đã chạy đua với thời gian, tiếp cận và dày công sưu tầm từ nhiều địa chỉ như Viện Lịch sử Quân sự, Bảo tàng CAND, Thư viện Quốc gia, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III; đồng thời tham vấn các chuyên gia sử học, Hội đồng dòng họ Vũ - Võ và thân nhân gia đình Đại tướng để có được các tài liệu quan trọng, quý giá đưa vào bộ sách…”.
Vai trò và dấu ấn đặc biệt của Đại tướng Võ Nguyên Giáp với lực lượng CAND Việt Nam đã được thể hiện qua các Sắc lệnh quan trọng như: Sắc lệnh số 03 ngày 1/9/1945 về việc thiết quân luật ở Hà Nội, đảm bảo tình hình an ninh trật tự ở Thủ đô Hà Nội và sự an toàn cho ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc “Tuyên ngôn Độc lập”, góp phần quan trọng vào sự thành công của buổi lễ; Sắc lệnh số 06/SL ngày 5/9/1945 nghiêm cấm người dân đăng lính, bán thực phẩm, làm tay sai cho thực dân Pháp; Sắc lệnh số 07/SL ngày 5/9/1945 bãi bỏ tất cả các thể lệ trước đó về buôn bán, chuyên chở thóc gạo ở Bắc Bộ được hoàn toàn tự do; Sắc lệnh số 08/SL ngày 5/9/1945 giải tán Đại Việt quốc gia xã hội Đảng và Đại Việt Quốc dân Đảng vì tư thông với ngoại quốc để mưu tính những việc có hại cho độc lập của nước Việt Nam; Sắc lệnh số 23/SL ngày 21/2/1946 do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ban hành (trên cơ sở tham mưu, đề xuất của Bộ Nội vụ), các lực lượng Liêm phóng, Cảnh sát tại ba miền đã được hợp nhất thành một tổ chức thống nhất mang tên “Việt Nam Công an vụ”.
Dấu ấn của đồng chí Võ Nguyên Giáp còn thể hiện rõ nét qua bản Diễn văn lịch sử do ông - với tư cách Bộ trưởng Bộ Nội vụ của Chính phủ lâm thời - đọc vào chiều ngày 2/9/1945, ngay sau khi Chính phủ ra mắt và Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản “Tuyên ngôn Độc lập”. Trong bài diễn văn này Bộ trưởng Võ Nguyên Giáp không chỉ nhấn mạnh “Chính phủ lâm thời bây giờ là ý chí của toàn quốc chứ không phải là ý chí của một tổ chức chính trị nào”, mà còn trịnh trọng tuyên bố với quốc dân đồng bào về chủ trương tổ chức Tổng tuyển cử bầu Quốc hội và xây dựng bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Bản diễn văn lịch sử cùng hệ thống các sắc lệnh nêu trên trở thành nền tảng pháp lý và tổ chức vững chắc, mở đường cho những chiến công vang dội đầu tiên của lực lượng CAND trong giữ gìn trật tự trị an và bảo vệ chính quyền non trẻ. Chính vì thế, cuốn sách “Đại tướng Võ Nguyên Giáp với sự nghiệp xây dựng lực lượng CAND” không chỉ là sự tri ân thành kính của người làm xuất bản CAND dâng lên anh linh Đại tướng, mà còn khẳng định: “Tư tưởng, dấu ấn tổ chức và phong cách chỉ đạo của Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ những ngày đầu lập nước vẫn là di sản vô giá soi đường cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ công an hôm nay và mai sau…”.