Sự kiện là hoạt động trọng tâm trong chuỗi chương trình Văn hóa - Điện ảnh “Dấu ấn vàng son - Những mảnh ghép văn hóa Việt Nam thế kỷ X” cùng bộ phim “Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh” diễn ra từ ngày 5 đến 10/9.
Hội thảo gồm 2 phiên thảo luận chuyên sâu, tập trung tìm giải pháp kết nối di sản với điện ảnh trên cả phương diện nghệ thuật, sản xuất và chính sách phát triển bền vững.
Tại phiên thảo luận “Phát triển điện ảnh gắn với bảo tồn di sản: Chia sẻ từ thực tiễn sản xuất phim điện ảnh Hộ linh tráng sĩ”, các nhà nghiên cứu lịch sử, thiết kế mỹ thuật cùng ê-kíp làm phim trao đổi về quá trình đưa chất liệu lịch sử lên màn ảnh.
Một trong những vấn đề được đặt ra là làm thế nào vừa bảo đảm tính xác thực của tư liệu lịch sử thế kỷ X vừa tạo được không gian sáng tạo phù hợp với ngôn ngữ điện ảnh đương đại. Thực tiễn sản xuất phim “Hộ linh tráng sĩ” cho thấy để tái hiện một giai đoạn lịch sử, ê-kíp phải nghiên cứu kỹ lưỡng từ trang phục, phụ trang, kiến trúc đến lễ hội, phong tục, nghi lễ và đời sống dân gian.
Bà Ngô Thị Bích Hạnh - đại diện nhà sản xuất cho biết, phía sau những chi tiết chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn trên màn ảnh là quá trình nghiên cứu, tìm kiếm và phục dựng công phu. Điều này cho thấy việc khai thác di sản cho điện ảnh không đơn thuần là câu chuyện sáng tạo mà đòi hỏi sự tham gia của nhiều lĩnh vực, từ lịch sử, văn hóa đến mỹ thuật và sản xuất phim.
Nhà thiết kế Sĩ Hoàng cho rằng, điện ảnh có thể trở thành một phương thức quan trọng để đưa di sản bước ra khỏi không gian lưu trữ, bảo tàng hay sách vở, tiếp cận rộng rãi hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Phiên thảo luận thứ hai tập trung vào chủ đề “Cơ hội để đưa văn hóa và di sản bản địa vào các tác phẩm điện ảnh của TP Hồ Chí Minh - Thành phố sáng tạo điện ảnh UNESCO”.
Các đại biểu bàn về việc khai thác mỹ thuật, trang phục truyền thống Nam Bộ trong tác phẩm điện ảnh; xây dựng chính sách ưu đãi, cơ chế kết nối điện ảnh với du lịch; đồng thời tận dụng nguồn lực quốc tế và kinh nghiệm từ mạng lưới các thành phố sáng tạo trên thế giới.
Phát biểu tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh cho rằng, danh hiệu Thành phố sáng tạo điện ảnh UNESCO là niềm vinh dự nhưng đồng thời đặt ra trách nhiệm đối với cơ quan quản lý, cộng đồng sáng tạo và những người hoạt động nghệ thuật. Điều quan trọng không chỉ là có được danh hiệu mà thành phố phải bắt tay thực hiện các cam kết với UNESCO bằng những chương trình, giải pháp cụ thể. Trong thời gian tới, bên cạnh thành lập bộ phận chuyên môn sâu thực hiện phát triển công nghiệp văn hoá, Thành phố sẽ tăng cường đưa sân khấu, điện ảnh lịch sử vào trường học.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu, Tổng Thư ký Hội Khoa học Lịch sử TP Hồ Chí Minh cho rằng, Thành phố và khu vực Nam Bộ sở hữu nhiều bối cảnh đô thị, điều kiện tự nhiên, xã hội phong phú, có thể trở thành những “phim trường tự nhiên” cho các tác phẩm điện ảnh phù hợp. Tuy nhiên, bên cạnh việc khai thác những bối cảnh sẵn có, Thành phố cần quan tâm phát triển hệ thống phim trường bài bản, phối hợp công – tư, tạo thêm hạ tầng phục vụ hoạt động sản xuất phim. Đây được xem là một trong những điều kiện quan trọng để điện ảnh TP Hồ Chí Minh phát triển theo hướng chuyên nghiệp, đồng thời tạo khả năng thu hút các đoàn làm phim trong nước và quốc tế.
Theo bà Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng Ban Văn hóa, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam, nguồn lực quốc tế không chỉ là tài chính mà còn bao gồm kinh nghiệm sản xuất, công nghệ, nguồn nhân lực, thị trường và các ngành công nghiệp hỗ trợ. việc TP Hồ Chí Minh tham gia mạng lưới các thành phố điện ảnh trên thế giới mở ra không gian kết nối rất lớn. Thành phố có thể nghiên cứu các mô hình đồng sản xuất, tạo điều kiện để một số công đoạn của sản phẩm điện ảnh quốc tế được thực hiện tại Việt Nam. Qua đó thu hút nguồn lực, công nghệ và các nhóm sáng tạo quốc tế. Đây là cơ hội để thành phố không chỉ phát triển sản phẩm điện ảnh phục vụ thị trường trong nước mà còn từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị điện ảnh quốc tế.
Một trong những điểm đáng chú ý được đặt ra tại hội thảo là không nên nhìn điện ảnh như một lĩnh vực độc lập mà cần đặt trong mối liên kết với các ngành công nghiệp văn hóa, du lịch, giáo dục và thị trường.
Theo các đại biểu, mở rộng không gian phát triển công nghiệp điện ảnh không chỉ là xây thêm phim trường hay gia tăng số lượng tác phẩm. Quan trọng hơn là phải tạo dựng môi trường thuận lợi cho sáng tạo, khai thác có trách nhiệm nguồn lực di sản, kết nối điện ảnh với giáo dục, du lịch và thị trường quốc tế.
Trong khuôn khổ chuỗi hoạt động, sáng cùng ngày tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh còn diễn ra chương trình giao lưu trực tiếp giữa đoàn làm phim “Hộ linh tráng sĩ” với học sinh, sinh viên. Qua đó, người trẻ có cơ hội tiếp cận các trích đoạn phim, tư liệu về di sản văn hóa dân tộc, đồng thời trao đổi với các nhà nghiên cứu, nhà sản xuất và nghệ sĩ.
Cùng với đó, từ ngày 5 đến hết ngày 10/9, tại Công viên Chi Lăng diễn ra triển lãm “Dấu ấn vàng son - Những mảnh ghép văn hóa Việt Nam thế kỷ X”, giới thiệu hình ảnh, tư liệu và mỹ thuật phục dựng di sản thời Đinh.
