Astrid Ericsson nhà văn viết sách thiếu nhi nổi tiếng nhất Thụy Điển

Astrid Anna Emilia Ericsson (1907 - 2002) là tên đầy đủ của nhà văn nổi tiếng nhất Thụy Điển, tác giả của tác phẩm “Cậu bé và Karlson” gồm ba bộ và “Peppy Longstocking”. Những cuốn sách của bà đã được dịch sang hơn 100 ngôn ngữ trên thế giới. Astrid Lindgren mãi mãi đi vào lịch sử Văn học thiếu nhi và khi sinh thời, bà đã nổi tiếng là một nhà hoạt động xã hội và là một chiến sĩ đấu tranh cho công lý.

Thăng trầm cuộc đời 

Astrid Ericsson sinh năm 1907 trong một gia đình nông dân tại thành phố nhỏ Wimmerby của Thụy Điển. Từ nhỏ Astrid là một đứa trẻ năng động, thường dành nhiều thời gian ở ngoài trời, chơi với bạn bè và các anh chị em của mình. Sau này, chính họ đã trở thành những nguyên mẫu của các nhân vật nổi tiếng trong nhiều câu chuyện cổ tích của bà. Ví dụ, từ hình ảnh người anh trai Gunnar, Astrid đã viết nên cậu bé Emil trong “Cuộc phiên lưu của Emil từ Lonneberg”, còn hình ảnh của nữ nhân vật “Madiken” được tạo ra từ người bạn gái thân thiết Madiken. Sáng tác đầu tiên được đăng trên một tờ báo địa phương khi Astrid vẫn còn đang đi học. 

Sau khi tốt nghiệp, nhà văn tương lai nhận công việc với tư cách nhà báo tại “Wimmerby Tiding”. Astrid viết phần chú thích cho tờ báo nhưng hầu hết chúng thường được xuất bản mà không có chữ ký. Vài năm sau, do vướng vào tình cảm với ông chủ của “Wimmerby Tiding” và mang thai ngoài ý muốn, cô gái trẻ Astrid buộc phải rời quê hương. 

Để không làm mất danh tiếng của gia đình, cô gái đã sinh con ở Đan Mạch và để con trai lại cho người mẹ nuôi của mình trong ba năm và bản thân đã chuyển đến Stockholm. Sau này, nữ văn sĩ thừa nhận rằng đó là một trong những giai đoạn khó khăn nhất trong cuộc đời mình. Sự xa cách con trai đã được phản ánh trong sáng tác, trong đó có các câu chuyện về những cậu bé bị bỏ rơi và cô đơn. 

Cố văn sĩ Astrid Lindgren (1907-2002).
Cố văn sĩ Astrid Lindgren (1907-2002). 

Sau khi học tốc ký, Astrid trở thành thư ký tại Hiệp hội tài xế và kết hôn với Sture Lingdgren. Và chỉ đến những năm 30, sau khi sinh đứa con thứ hai - con gái Karin - nữ văn sĩ - niềm tự hào tương lai của Thụy Điển bắt đầu nghiêm túc nghĩ ra những câu chuyện cho trẻ em. Trở thành người nội trợ, Astrid dành nhiều thời gian cho các con. Cô không còn phải vất vả làm việc và chạy đua mỗi đêm khi đi xe bus tới Copenhagen với con trai vì kể từ bây giờ mẹ con họ được sống cùng nhau.

 Lasse được coi là con trai của Sture Lindgren cho đến năm 2014. Chỉ vào thế kỷ 21, câu chuyện mới được công khai ngay khi một số người đương thời và nhà viết sử về Lindgren đã kể trong hồi ký của mình về giai đoạn vô cùng khó khăn này trong cuộc đời cô.

Những hoạt động văn học và xã hội

Nỗ lực thu hút trẻ em, Astrid đã nghĩ ra những câu chuyện ngay trên đường đi, cô bắt đầu ghi lại những chuyện thú vị nhất. Lần lượt từng đề tài của những cuốn sách trong tương lai đã được ra đời bằng cách đó. Cũng bằng nhiều cách, chính những đứa con đã giúp cô. Ví dụ, cái tên Peppy Longstock là do cô bé Karin nghĩ ra. Các sáng tác của Astrid Lindgren không chỉ dựa trên những câu chuyện cổ tích và truyền thuyết được nghe từ thời thơ ấu, mà có cả những câu chuyện từ trải nghiệm của bản thân. Cuốn sách “Chúng tôi đến từ Bullerby”, gần như hoàn toàn dựa trên những ký ức của cô bé Astrid.

Trong Thế chiến II, Astrid Lindgren bắt đầu hoạt động trong ngành tình báo Thụy Điển để nuôi gia đình. Công việc của cô là đọc hết những bức thư nước ngoài. Sau hơn 5 năm, (từ năm 1940-1945) đã có hàng nghìn bức thư qua tay Astrid, trong mỗi bức thư đó đều có câu chuyện riêng. Điều này đã khiến cho Astrid vô cùng xúc động. Nữ văn sĩ sau đó thường nhớ đến bao nỗi đau và sự lo lắng đã được chứa chất trong những chiếc phong bì mỏng manh đó. 

Và ngay cả khi Thụy Điển chính thức trở thành trung lập, Astrid vẫn quan tâm đến chiến tranh, để lại dấu ấn trong sáng tác và được phản ánh trong thế giới quan của cô. Do đó, nhiều nhà nghiên cứu tin rằng nhân vật Peppy dũng cảm - một hình ảnh được tạo ra trong thời kỳ chiến tranh, chống lại không chỉ sự chán chường và bất công, mà còn cả bạo lực với ý nghĩa toàn cầu. Cô phản đối sự gây hấn và tuyên truyền giải quyết xung đột không dùng bạo lực.

"Peppy Longstocking" là tác phẩm được xuất bản nghiêm túc đầu tiên của tác giả. Nhiều người thời đó coi tác phẩm là phản đạo đức, vì vậy mà các nhà xuất bản đã từ chối tiếp nhận nó. Có lẽ thời nay thì câu chuyện về một cô bé cực kỳ mạnh mẽ và hoàn toàn độc lập, không điều gì có thể ngăn cản sống một mình trong biệt thự và sáng tác những điều ôn hòa sẽ được chào đón nhiệt tình hơn nhiều. Song Astrid thừa nhận rằng cô không đặt mục tiêu phá hủy định kiến xã hội và giới tính. Cô chỉ muốn thể hiện thế giới từ góc nhìn của một đứa trẻ, tập trung vào nhu cầu và mong muốn của nó. Do đó, không nên tìm trong Peppy những ý tưởng và thông điệp về nữ quyền.

Thiếu nhi hào hứng với các tác phẩm của Astrid Lindgren.
Thiếu nhi hào hứng với các tác phẩm của Astrid Lindgren.

Astrid Lindgren bắt đầu thực hiện bản thảo cuốn sách “Peppy Longstock” sau khi cô bị trật khớp chân và phải nằm liệt giường. Cô đã sử dụng các kỹ năng có được từ khóa học tốc ký để làm việc với chiếc máy chữ ở trên giường, tuy thật bất tiện, Nữ văn sĩ không mất thời gian một cách vô ích và đã làm việc rất chăm chỉ. Và bản thảo của phần lớn các cuốn sách trong tương lai đã được tạo ra như vậy.

Sau thành công vang dội của cuốn sách về Peppy, Lindgren viết những tác phẩm mới thành công không kém. Trong số đó có bộ ba về đứa trẻ và Karlcon, “Mio, Mio của tôi”, “Rasmus lang thang”, “Madiken”, “Emil từ Looneberg” và một số tác phẩm khác. Với “Rasmus lang thang”, bà đã được nhận giải thưởng văn học thiếu nhi uy tín nhất lúc bấy giờ - giải thưởng Hans Christian Andersen. Điều thú vị là vào năm 2002, một giải thưởng được thiết lập mang tên của chính nữ văn sĩ được trao tặng cho những thành tựu trong lĩnh vực văn học thiếu nhi và giải thưởng về sự đóng góp cho văn học với giá trị bằng tiền là 500.000 euro.

Đỉnh cao hoạt động văn học của Astrid Lindgren là vào thập niên 50 - 60. Trong những năm 70, bà đã tham gia nhiều hơn vào các hoạt động xã hội, trong đó có các cuộc tranh luận về vấn đề chính trị và môi trường. Kết quả của cuộc bút chiến kéo dài trên các trang báo là bà đã góp phần đẩy nhanh cải cách thuế ở Thụy Điển. 

Vào năm 1978, các nhà kinh doanh sách tại Đức trao giải thưởng Hòa Bình cho Astrid và bà được yêu cầu phát biểu. Nhưng trong lời cảm ơn, Astrid quyết định nêu ra vấn đề cộng hưởng và phức tạp của bạo lực trong gia đình. Nữ văn sĩ cho rằng việc đánh trẻ em là không thể chấp nhận được và bà dùng uy tín của một tác giả nổi tiếng thế giới để quyết định công khai đưa ra vấn đề này. 

Khi các nhà tổ chức yêu cầu làm cho bài phát biểu bớt gay gắt hơn, Astrid Lindgren đã đưa ra tối hậu thư: Nếu không nói điều này - sẽ không có bài phát biểu. Ban tổ chức đã phải nhượng bộ và đề tài trên đã được công khai rộng rãi. Sau đó, vào năm 1979, cuối cùng Thụy Điển đã thông qua luật cấm trừng phạt thân thể đối với trẻ em. Vào cuối thế kỷ 20, Lindgren tập trung nhiều hơn vào các vấn đề môi trường, tham gia vào các hoạt động từ thiện và bảo vệ quyền lợi của động vật.

Astrid Lindgren đã sống một cuộc đời lâu dài và đầy biến cố, chứng kiến nhiều cuộc chiến, đã viết vài chục cuốn sách và có đóng góp rất lớn cho văn học thiếu nhi. Do đó, ngay từ lúc sinh thời, một bức tượng của Astrid Lindgren đã được dựng lên tại Stockholm.

Bích Nguyễn (Theo báo Nga)

Các tin khác

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Truyền thuyết thời Hùng Vương là tấm bản đồ tư duy vũ trụ quan độc đáo của người Việt cổ. Người xưa nghĩ về trời đất, về sự sống bằng những câu chuyện kể sinh động. Họ quan niệm vạn vật đều có linh hồn, sống và chết chỉ là một sự chuyển hóa. Và con người luôn ở vị trí trung tâm, vừa kiến tạo vừa gìn giữ sự hài hòa với thiên nhiên.

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Cũng như các dân tộc khác trên thế giới, từ xa xưa người Khmer ở Nam Bộ đã biết cách khắc chữ trên đá, các nguyên liệu khác để ghi chép kinh nghiệm sống, tri thức các lĩnh vực sản xuất, văn hóa, lời dăn dạy của tín ngưỡng, tôn giáo cho thế hệ sau...

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Mạng xã hội bàn tán về đề thi THPT môn Ngữ văn, về câu 1 viết đoạn văn nghị luận xã hội. “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Thăng Long xưa được gắn với từ Kẻ Chợ (“Kẻ” là từ chung chỉ một vùng đất và dân cư trù phú). Kinh đô lại có nhiều kẻ nhỏ, như: Kẻ Vẽ, kẻ Mơ, kẻ Chèm, Kẻ Mọc, Kẻ Cót... Từ xưa, phía đông nam thành Thăng Long là một vùng đất rộng lớn có tên là Cổ Mai (tên nôm là Kẻ Mơ), bao gồm các làng Hoàng Mai, Tương Mai, Mai Động, Hồng Mai. Đến đời Tự Đức (1848 - 1883), vì kỵ húy nên đổi Hồng Mai thành Bạch Mai.

Trăm năm chợ “chảnh”

Trăm năm chợ “chảnh”

Trong ký ức của thị dân Sài thành có một khu vực đặc biệt mà hễ nhắc đến nó, người ta nhớ ngay đến ngôi chợ bao đời mang danh chợ “chảnh”. Đến năm 2026 này, ngôi “chợ nhà giàu” ấy đã bước sang tuổi 100.

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Một buổi sáng tháng 9 năm 2015, các máy dò LIGO ghi nhận tiếng của hai hố đen sáp nhập từ 1,3 tỷ năm ánh sáng. Sự kiện ấy chứng minh rằng vũ trụ vận hành bằng những dao động vô hình, khác hẳn với những khối vật chất rắn chắc.

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Khu Di tích lịch sử lưu niệm Trung đoàn 52 Tây Tiến được xây dựng trên đồi Nà Bó, phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Từ khi khánh thành năm 2016 đến nay, nơi đây đã trở thành điểm đến tham quan, tri ân, tưởng nhớ đến những người lính năm xưa đã ngã xuống vì Tổ quốc...

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Cuối thế kỷ XIX, người Pháp phá dỡ bức tường thành phía Đông thành Thăng Long, và lấp đi con hào chạy dọc tường thành, tạo ra một con đường mới dài hơn 1.200m, chính là phố Phùng Hưng (Hà Nội) ngày nay.

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Khi còn ở dương thế, Trần Nguyên Dũng là một họa sĩ trầm lặng, luôn là người lắng nghe trong mọi cuộc vui. Tại triển lãm “Những ngày thảnh thơi”, hội họa sẽ kể những câu chuyện về thế giới nội tâm đầy sắc màu của ông...

Họa sĩ Tạ Tỵ Với chiếc đũa thần màu nhiệm

Họa sĩ Tạ Tỵ Với chiếc đũa thần màu nhiệm

Tôi thực sự ngạc nhiên khi đọc được bút tích của họa sĩ Tạ Tỵ (1921-2004) để lại với đề từ sâu sắc rằng: “Nghệ thuật là cao quý. Người làm ra nghệ thuật đã cao quý. Người thưởng ngoạn nghệ thuật còn cao quý hơn” (trích “Tạ Tỵ- Dấu ấn sáng tạo” - NXB Hội Nhà văn-2019). Họa sĩ cần người xem luôn thấu hiểu và đồng hành sáng tạo cùng nghệ sĩ. Bởi lẽ, ông chính là người khởi đầu cho dòng tranh Lập thể vào đầu thập niên 50 (thế kỷ 20) nhưng đầy gian nan.