Astrid Ericsson nhà văn viết sách thiếu nhi nổi tiếng nhất Thụy Điển

Astrid Anna Emilia Ericsson (1907 - 2002) là tên đầy đủ của nhà văn nổi tiếng nhất Thụy Điển, tác giả của tác phẩm “Cậu bé và Karlson” gồm ba bộ và “Peppy Longstocking”. Những cuốn sách của bà đã được dịch sang hơn 100 ngôn ngữ trên thế giới. Astrid Lindgren mãi mãi đi vào lịch sử Văn học thiếu nhi và khi sinh thời, bà đã nổi tiếng là một nhà hoạt động xã hội và là một chiến sĩ đấu tranh cho công lý.

Thăng trầm cuộc đời 

Astrid Ericsson sinh năm 1907 trong một gia đình nông dân tại thành phố nhỏ Wimmerby của Thụy Điển. Từ nhỏ Astrid là một đứa trẻ năng động, thường dành nhiều thời gian ở ngoài trời, chơi với bạn bè và các anh chị em của mình. Sau này, chính họ đã trở thành những nguyên mẫu của các nhân vật nổi tiếng trong nhiều câu chuyện cổ tích của bà. Ví dụ, từ hình ảnh người anh trai Gunnar, Astrid đã viết nên cậu bé Emil trong “Cuộc phiên lưu của Emil từ Lonneberg”, còn hình ảnh của nữ nhân vật “Madiken” được tạo ra từ người bạn gái thân thiết Madiken. Sáng tác đầu tiên được đăng trên một tờ báo địa phương khi Astrid vẫn còn đang đi học. 

Sau khi tốt nghiệp, nhà văn tương lai nhận công việc với tư cách nhà báo tại “Wimmerby Tiding”. Astrid viết phần chú thích cho tờ báo nhưng hầu hết chúng thường được xuất bản mà không có chữ ký. Vài năm sau, do vướng vào tình cảm với ông chủ của “Wimmerby Tiding” và mang thai ngoài ý muốn, cô gái trẻ Astrid buộc phải rời quê hương. 

Để không làm mất danh tiếng của gia đình, cô gái đã sinh con ở Đan Mạch và để con trai lại cho người mẹ nuôi của mình trong ba năm và bản thân đã chuyển đến Stockholm. Sau này, nữ văn sĩ thừa nhận rằng đó là một trong những giai đoạn khó khăn nhất trong cuộc đời mình. Sự xa cách con trai đã được phản ánh trong sáng tác, trong đó có các câu chuyện về những cậu bé bị bỏ rơi và cô đơn. 

Cố văn sĩ Astrid Lindgren (1907-2002).
Cố văn sĩ Astrid Lindgren (1907-2002). 

Sau khi học tốc ký, Astrid trở thành thư ký tại Hiệp hội tài xế và kết hôn với Sture Lingdgren. Và chỉ đến những năm 30, sau khi sinh đứa con thứ hai - con gái Karin - nữ văn sĩ - niềm tự hào tương lai của Thụy Điển bắt đầu nghiêm túc nghĩ ra những câu chuyện cho trẻ em. Trở thành người nội trợ, Astrid dành nhiều thời gian cho các con. Cô không còn phải vất vả làm việc và chạy đua mỗi đêm khi đi xe bus tới Copenhagen với con trai vì kể từ bây giờ mẹ con họ được sống cùng nhau.

 Lasse được coi là con trai của Sture Lindgren cho đến năm 2014. Chỉ vào thế kỷ 21, câu chuyện mới được công khai ngay khi một số người đương thời và nhà viết sử về Lindgren đã kể trong hồi ký của mình về giai đoạn vô cùng khó khăn này trong cuộc đời cô.

Những hoạt động văn học và xã hội

Nỗ lực thu hút trẻ em, Astrid đã nghĩ ra những câu chuyện ngay trên đường đi, cô bắt đầu ghi lại những chuyện thú vị nhất. Lần lượt từng đề tài của những cuốn sách trong tương lai đã được ra đời bằng cách đó. Cũng bằng nhiều cách, chính những đứa con đã giúp cô. Ví dụ, cái tên Peppy Longstock là do cô bé Karin nghĩ ra. Các sáng tác của Astrid Lindgren không chỉ dựa trên những câu chuyện cổ tích và truyền thuyết được nghe từ thời thơ ấu, mà có cả những câu chuyện từ trải nghiệm của bản thân. Cuốn sách “Chúng tôi đến từ Bullerby”, gần như hoàn toàn dựa trên những ký ức của cô bé Astrid.

Trong Thế chiến II, Astrid Lindgren bắt đầu hoạt động trong ngành tình báo Thụy Điển để nuôi gia đình. Công việc của cô là đọc hết những bức thư nước ngoài. Sau hơn 5 năm, (từ năm 1940-1945) đã có hàng nghìn bức thư qua tay Astrid, trong mỗi bức thư đó đều có câu chuyện riêng. Điều này đã khiến cho Astrid vô cùng xúc động. Nữ văn sĩ sau đó thường nhớ đến bao nỗi đau và sự lo lắng đã được chứa chất trong những chiếc phong bì mỏng manh đó. 

Và ngay cả khi Thụy Điển chính thức trở thành trung lập, Astrid vẫn quan tâm đến chiến tranh, để lại dấu ấn trong sáng tác và được phản ánh trong thế giới quan của cô. Do đó, nhiều nhà nghiên cứu tin rằng nhân vật Peppy dũng cảm - một hình ảnh được tạo ra trong thời kỳ chiến tranh, chống lại không chỉ sự chán chường và bất công, mà còn cả bạo lực với ý nghĩa toàn cầu. Cô phản đối sự gây hấn và tuyên truyền giải quyết xung đột không dùng bạo lực.

"Peppy Longstocking" là tác phẩm được xuất bản nghiêm túc đầu tiên của tác giả. Nhiều người thời đó coi tác phẩm là phản đạo đức, vì vậy mà các nhà xuất bản đã từ chối tiếp nhận nó. Có lẽ thời nay thì câu chuyện về một cô bé cực kỳ mạnh mẽ và hoàn toàn độc lập, không điều gì có thể ngăn cản sống một mình trong biệt thự và sáng tác những điều ôn hòa sẽ được chào đón nhiệt tình hơn nhiều. Song Astrid thừa nhận rằng cô không đặt mục tiêu phá hủy định kiến xã hội và giới tính. Cô chỉ muốn thể hiện thế giới từ góc nhìn của một đứa trẻ, tập trung vào nhu cầu và mong muốn của nó. Do đó, không nên tìm trong Peppy những ý tưởng và thông điệp về nữ quyền.

Thiếu nhi hào hứng với các tác phẩm của Astrid Lindgren.
Thiếu nhi hào hứng với các tác phẩm của Astrid Lindgren.

Astrid Lindgren bắt đầu thực hiện bản thảo cuốn sách “Peppy Longstock” sau khi cô bị trật khớp chân và phải nằm liệt giường. Cô đã sử dụng các kỹ năng có được từ khóa học tốc ký để làm việc với chiếc máy chữ ở trên giường, tuy thật bất tiện, Nữ văn sĩ không mất thời gian một cách vô ích và đã làm việc rất chăm chỉ. Và bản thảo của phần lớn các cuốn sách trong tương lai đã được tạo ra như vậy.

Sau thành công vang dội của cuốn sách về Peppy, Lindgren viết những tác phẩm mới thành công không kém. Trong số đó có bộ ba về đứa trẻ và Karlcon, “Mio, Mio của tôi”, “Rasmus lang thang”, “Madiken”, “Emil từ Looneberg” và một số tác phẩm khác. Với “Rasmus lang thang”, bà đã được nhận giải thưởng văn học thiếu nhi uy tín nhất lúc bấy giờ - giải thưởng Hans Christian Andersen. Điều thú vị là vào năm 2002, một giải thưởng được thiết lập mang tên của chính nữ văn sĩ được trao tặng cho những thành tựu trong lĩnh vực văn học thiếu nhi và giải thưởng về sự đóng góp cho văn học với giá trị bằng tiền là 500.000 euro.

Đỉnh cao hoạt động văn học của Astrid Lindgren là vào thập niên 50 - 60. Trong những năm 70, bà đã tham gia nhiều hơn vào các hoạt động xã hội, trong đó có các cuộc tranh luận về vấn đề chính trị và môi trường. Kết quả của cuộc bút chiến kéo dài trên các trang báo là bà đã góp phần đẩy nhanh cải cách thuế ở Thụy Điển. 

Vào năm 1978, các nhà kinh doanh sách tại Đức trao giải thưởng Hòa Bình cho Astrid và bà được yêu cầu phát biểu. Nhưng trong lời cảm ơn, Astrid quyết định nêu ra vấn đề cộng hưởng và phức tạp của bạo lực trong gia đình. Nữ văn sĩ cho rằng việc đánh trẻ em là không thể chấp nhận được và bà dùng uy tín của một tác giả nổi tiếng thế giới để quyết định công khai đưa ra vấn đề này. 

Khi các nhà tổ chức yêu cầu làm cho bài phát biểu bớt gay gắt hơn, Astrid Lindgren đã đưa ra tối hậu thư: Nếu không nói điều này - sẽ không có bài phát biểu. Ban tổ chức đã phải nhượng bộ và đề tài trên đã được công khai rộng rãi. Sau đó, vào năm 1979, cuối cùng Thụy Điển đã thông qua luật cấm trừng phạt thân thể đối với trẻ em. Vào cuối thế kỷ 20, Lindgren tập trung nhiều hơn vào các vấn đề môi trường, tham gia vào các hoạt động từ thiện và bảo vệ quyền lợi của động vật.

Astrid Lindgren đã sống một cuộc đời lâu dài và đầy biến cố, chứng kiến nhiều cuộc chiến, đã viết vài chục cuốn sách và có đóng góp rất lớn cho văn học thiếu nhi. Do đó, ngay từ lúc sinh thời, một bức tượng của Astrid Lindgren đã được dựng lên tại Stockholm.

Bích Nguyễn (Theo báo Nga)

Các tin khác

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng đời sống nội tâm? Trong bối cảnh ấy, nghệ thuật tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Tôi ngồi bên dòng An Sơn một chiều tháng tư nghe hoàng hôn võ vàng sóng nước. Dòng An Sơn là một nhánh rẽ của con sông Sài Gòn chảy qua Lái Thiêu. Mười năm gá thân vào đất này, tôi thấy Lái Thiêu có quá nhiều câu chuyện để kể.

Hào khí Chu Hưng

Hào khí Chu Hưng

Hạ Hòa (Phú Thọ) vốn là vùng đất địa linh, sơn thủy hữu tình, nơi có Chiến khu 10 và thủ đô văn nghệ trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong đời sống văn hóa, tinh thần của vùng đất này, đền Chu Hưng là công trình tín ngưỡng tâm linh có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ; là điểm nhấn quan trọng trong tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói chung và văn hóa tâm linh của vùng đất Hạ Hòa nói riêng.

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì xảy ra hai lần phản ánh đúng thực tế cuộc sống. Mỗi người chúng ta đều nằm trong quy luật vật đổi sao dời, mỗi người chỉ sống có một lần và chỉ có vậy, số phận con người không lập lại.

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

Đường Yên Phụ (Hà Nội) chạy dọc theo sông Hồng. Đây nguyên là một đoạn đê cổ, và một phần được sử dụng làm đường Yên Phụ. Đường dài khoảng gần 1,5 km, bắt đầu từ ô Yên Phụ (đầu dốc đường Thanh Niên) chạy cắt qua các phố Cửa Bắc, Hàng Bún, Hàng Than, Hòe Nhai và kết thúc tại phố Hàng Đậu (gần đầu cầu Long Biên). Từ xưa, tên gốc là Yên Hoa. Năm 1841, vì kỵ húy mẹ vua Thiệu Trị là Hồ Thị Hoa, nên đổi thành Yên Phụ.    

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

Theo nghĩa đen, "tung hỏa mù" là tung ra khói lửa khiến đối phương mất phương hướng, khó phát hiện được mục tiêu. Ban đầu được dùng phổ biến trong quân sự, như là một mưu kế để che giấu quân đội rút lui, di chuyển… Cách này rất thường gặp trong binh pháp cổ Trung Hoa.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Thật không ngờ, trong đời sống văn hóa đương đại gấp gáp và bận rộn, đôi khi người ta chỉ lướt qua những giá trị truyền thống thì vẫn có những người lặng lẽ dành tâm sức và cả cuộc đời của mình để bảo tồn những giá trị văn hóa quý báu. Tôi vô tình có cuộc gặp gỡ quý giá với ông Nguyễn Trọng Hải, là người cung cấp nhiều tư liệu quý cho Thư viện điện tử Quan họ Bắc Ninh.

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Giữa nhịp sống nhiều đổi thay, Lê Hồng Thiện vẫn lặng lẽ đi qua tuổi 85 bằng một tâm thế đáng ngưỡng mộ: lạc quan, yêu đời và bền bỉ sáng tạo. Thời gian dường như không làm cạn đi nguồn cảm xúc trong ông, trái lại càng lắng sâu, càng nồng cháy.

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Tháng Tư, đứng bên bờ sông Thạch Hãn nhìn dòng nước lặng trôi, khó ai hình dung nơi đây từng là ranh giới của sự sống và cái chết. Năm 1972, dòng sông ấy chứng kiến một trong những cuộc chiến khốc liệt nhất của chiến tranh Việt Nam, khi đất trời bị xé nát bởi bom đạn, còn con người bừng lên như những ngọn lửa.

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Có một vùng quê trung du yên bình nơi Chiến khu 10 xưa đã đi vào thế giới nghệ thuật, lấp lánh, ấm áp những trang thơ, nhật ký và lắng đọng những ân tình sâu nặng đối với nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ. Nơi đây, ông cất tiếng khóc chào đời và trở thành ngọn nguồn gieo mầm cho cảm hứng nghệ thuật. Vùng quê ấy đã trở thành “địa chỉ tâm hồn”, làm nên “suối nguồn” trong mát cho những tác phẩm để đời của nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ.

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Giữa dải đất miền Trung nắng gió, Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị) từ lâu được biết đến như cái nôi của những câu hò mộc mạc mà thấm đẫm tình người. Trong đó, Hò khoan Lệ Thủy với nhịp chèo khoan thai, với tiếng đáp tình tứ giữa đôi bờ sông Kiến Giang đã trở thành linh hồn của một vùng đất.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã mang đến cho chúng ta những bản tình ca thổn thức, nhưng ông không bao giờ có được hạnh phúc lứa đôi trọn vẹn. Nhiều bóng hồng lặng lẽ xuất hiện trong đời nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại những giai điệu xao xuyến khôn nguôi.

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Nhà văn lớn Nguyễn Công Hoan (1903 - 1977) để lại một gia tài tác phẩm văn học đồ sộ, với hơn 200 truyện ngắn, 30 truyện dài và nhiều tiểu luận văn học. Tài năng và phong cách của ông thể hiện chủ yếu ở thể truyện ngắn.

Lễ cầu mưa và nét đẹp văn hóa Tây Nguyên

Lễ cầu mưa và nét đẹp văn hóa Tây Nguyên

Những dãy núi cao vời vợi cùng những cánh rừng mênh mang của đại ngàn Tây Nguyên là không gian sinh tồn của các tộc người. Sống giữa núi rừng, họ có cách ứng xử tôn trọng và hòa hợp với thiên nhiên cây cỏ, từ đó hình thành nên hệ tín ngưỡng và những nghi lễ tâm linh độc đáo, giàu bản sắc của miền rừng.