"Women's Prize for fiction" lần thứ 22 -Những ẩn số phía trước

Năm nay, danh sách ngắn được công bố ngày 3-4 bao gồm 6 tác phẩm được rút ngắn từ 16 tác phẩm có mặt trong danh sách dài. Người thắng cuộc sẽ được xướng tên tại lễ trao giải tại Royal Festival Hall, London diễn ra vào ngày 7-6 tới đây.

Tổng quan về Women's Prize for Fiction 2017

5 "người phụ nữ quyền lực" của Hội đồng Ban giám khảo năm nay gồm có cựu biên tập viên của tờ "Cosmopolitan" Sam Baker, hiện là người đồng sáng lập "The Pool" - diễn đàn nổi tiếng dành cho phụ nữ; diễn viên hài kịch kiêm nhà văn Sara Pascoe; phát thanh viên nổi tiếng của đài BBC Katie Derham; nhà văn danh tiếng người Scotland Aminatta Forna và cuối cùng là Chủ tịch Hội đồng giám khảo, nhà đạo diễn, nhà sản xuất phim người Anh Tessa Ross.

Bà cho biết: "Đây là một đặc ân lớn khi trở thành Chủ tịch Hội đồng giám khảo của Giải thưởng Văn học Nữ Baileys trong một năm mà đã chứng tỏ được sự xuất sắc của cả chất lượng lẫn tính nguyên bản. Vì vậy, đây quả thật là một thách thức để rút gọn danh sách sơ khảo tuyệt vời này từ 16 cuốn sách xuống chỉ còn 6 cuốn… Đây là sáu cuốn tiểu thuyết sẽ đọng lại trong tâm trí của tất cả chúng ta, vượt ra ngoài trang sách cuối cùng".

Những ứng cử viên tranh Giải thưởng Văn học Viễn tưởng Nữ năm nay gồm: nữ tác giả trẻ người Nigeria Ayobami Adebayo với tiểu thuyết đầu tay "Stay With Me" (tạm dịch: Ở lại với em), tác giả người Anh Naomi Alderman với "The Power" (tạm dịch: Sức mạnh), tác giả người Ireland Linda Grant - chủ nhân giải Women's Prize for Fiction năm 2000 - với "The Dark Circle" (tạm dịch: Vòng tròn đen tối), "Fisrt Love" (tạm dịch: Tình đầu) của đại diện thứ hai của chủ nhà Anh Gwendoline Riley, "The Sport of Kings" (tạm dịch: Thể thao của các nhà vua) của nữ văn sĩ người Mỹ C.E Morgan và cuối cùng là nhà văn người Canada Madeleine Thien với cuốn tiểu thuyết thứ 4 "Do Not Say We Have Nothing" (tạm dịch: Đừng nói chúng ta không có điều gì).

"Stay With Me",  Ayobami Adebayo

Có thể tóm tắt nội dung cuốn sách "Stay With Me", của nữ tác giả Ayobami Adebayo như sau. Nhân vật Yejide đang kỳ vọng vào một phép màu - một đứa con. Đó là tất cả những gì chồng và mẹ chồng cô muốn. Nhưng hai năm kết hôn với Akin đã trôi qua và kết quả chỉ là sự thất bại.

Chân dung tác giả trẻ Ayobami Adebayo với tiểu thuyết đầu tay "Stay With Me" (Ảnh: Scotty Adegbola)
Chân dung tác giả trẻ Ayobami Adebayo với tiểu thuyết đầu tay "Stay With Me" (Ảnh: Scotty Adegbola)

Moomi, mẹ của Akin thì liên tục gây sức ép lên hai vợ chồng. Và có vẻ như những gì bà ta làm là để mang lại sự đau khổ cho Yejide. Các quan điểm luân phiên trong câu chuyện đã làm nổi bật nên chế độ gia trưởng công khai của cộng đồng Yoruba này, đòi hỏi sự hy sinh để giữ được truyền thống và duy trì nòi giống.

Vén lên bức màn về sự bất ổn về xã hội và chính trị những năm 80 ở Nigeria, "Stay With Me" là bài ca của những âm thanh, màu sắc, niềm vui và những nỗi sợ hãi của xã hội thời đó. Qua tiểu thuyết đầu tay của mình, Ayobami Adebayo dệt nên một câu chuyện buồn về sự mong manh của tình yêu hôn nhân, sự suy bại của một gia đình, những nỗi đau khốn khổ và mối liên kết chặt chẽ của tình mẫu tử. Đây là một câu chuyện về những nỗ lực trong tuyệt vọng của chúng ta để cứu lấy bản thân và những người chúng ta yêu thương khỏi đau khổ.

"The Sport of Kings", C.E Morgan

Với cuốn "The Sport of Kings", nữ tác giả C.E Morgan đề cập đến câu chuyện xoay quanh nhà Forges, một trong những triều đại lâu đời ở Kentucky, nổi tiếng bởi lòng ham hư vinh của mình. Sau cái chết của cha mình, Henry Forge cùng con gái Henrietta đã có những nỗ lực điên cuồng để thỏa mãn nỗi ám ảnh của mình: tạo ra một nhà vô địch - một con ngựa đua có sức mạnh không ai sánh bằng. Nhưng cùng với sự xuất hiện của chú rể trẻ người da đen Allmon Shaughnessy, sự bạo lực bị chôn vùi trong quá khứ và những đam mê sôi sục cùng sự tham lam của nhà Forges lần lượt bị đưa ra ánh sáng.

Tờ The Telegraph nhận xét: "Cuốn tiểu thuyết táo bạo nhất của năm 2016… "The Sport of Kings" bề ngoài là một cuốn tiểu thuyết về đua ngựa, nhưng nó đang cạnh tranh cho những giải thưởng cao hơn nhiều. Morgan đã dám viết lên thể loại sách mà từ lâu đã tuyệt chủng: một tác phẩm văn học đỉnh cao của nước Mỹ."

Một cuốn tiểu thuyết "xoắn não" về chênh lệch giàu nghèo, phân biệt đối xử và nỗi giận dữ, "The Sport of Kings" của C.E Morgan là bức chân dung trần trụi của những cuộc sống chìm trong bóng đen của chế độ nô lệ kéo dài.

"The Power", Naomi Alderman

Naomi Alderman với tiểu thuyết "The Power" của mình.
Naomi Alderman với tiểu thuyết "The Power" của mình.

Chỉ qua một đêm, những cô gái tuổi teen trên toàn thế giới phát hiện rằng chỉ với một cú đánh nhẹ, họ có thể gây nên sự đau đớn khủng khiếp và thậm chí là cái chết. Với một bước ngoặt đơn giản, bốn nhân vật chính trong cuốn tiểu thuyết "The Power" táo bạo, rực rỡ và phi thường của Naomi Alderman đã được biến đổi hoàn toàn. Và chúng ta, qua góc nhìn của họ, sẽ nhìn thấy một thế giới hoàn toàn khác.

"The Power" là một cái nhìn thú vị về việc thế giới sẽ như thế nào nếu hàng ngàn thiên niên kỷ của sự bất bình đẳng giới đi theo một hướng khác…dưới dạng một bài tường thuật khéo léo… đáng để tất cả phụ nữ tìm đọc, và không chỉ có vậy, tất cả đàn ông cũng sẻ đứng ngồi không yên khi chưa tìm đọc cuốn sách này" - Nhật báo The Times, Mỹ.

"First Love", Gwendoline Riley

"Fisrt Love" của nhà văn Gwendoline Riley là một cuộc phiêu lưu hồi tưởng về cuộc sống và cuộc hôn nhân, nơi mà Neve, một người vợ ở tuổi 30, bắt đầu xem xét lại về những rắc rối đã dẫn cô đến cuộc sống hiện tại đầy cảm giác bứt rứt và mong manh này.

Edwyn, ông chồng già của cô thì cứ thay đổi tâm trạng lên xuống thất thường. Lôi kéo người đọc vào trong chiến trường của các mối quan hệ của mình, Neve tạo nên một câu chuyện về sự bất lực và thù hận, về một cuộc xung đột đang diễn ra mà cả người chồng và người vợ đều đóng một vai. Mặc dù vậy, liệu đây có phải là một câu chuyện về tình yêu?

"Do Not Say We Have Nothing", Madeleine Thien

Madeleine Thien cùng tác phẩm "Do Not Say We Have Nothing" tại buổi chụp ảnh dành cho các tác phẩm lọt vào danh sách ngắn của giải The Man Booker Prize 2016 (Ảnh: Getty Image).
Madeleine Thien cùng tác phẩm "Do Not Say We Have Nothing" tại buổi chụp ảnh dành cho các tác phẩm lọt vào danh sách ngắn của giải The Man Booker Prize 2016 (Ảnh: Getty Image).

Còn ở cuốn "Do Not Say We Have Nothing", nữ nhà văn Madeleine Thien muốn chuyển tải một thông điệp thông qua câu chuyện về hai nhân vật Ai-ming và Marie. Khi mối quan hệ của cô với Marie sâu sắc hơn, Ai-ming đã kể câu chuyện về gia đình cô trong cuộc cách mạng Trung Quốc, từ các quán trà cao chót vót trong những ngày đầu tiên của Chủ tịch Mao đến Nhạc viện Shangahi vào những năm 1960.

Đó là một câu chuyện về cuộc cách mạng của chủ nghĩa duy tâm, của âm nhạc và sự im lặng. Ba nhạc công, nhà soạn nhạc lừng danh và rực rỡ Sparrow, thần đồng vi-ô-lông Zhuli và nghệ sĩ piano bí ẩn Kai phải vật vã đấu tranh trong suốt cuộc cách mạng văn hóa của Trung Quốc để giữ lòng trung thành với nhau và với thứ âm nhạc mà họ đã cống hiến cả cuộc đời cho.

Tình yêu của họ đối với âm nhạc giống như con dao hai lưỡi, vừa truyền cảm hứng nhưng cũng ám ảnh họ khi họ phải chịu đưng những thay đổi to lớn và thậm chí là dã man của nền chính trị, xã hội Trung Quốc thời đó.

Những người yêu văn học Anh đang hồi hộp chờ đợi lễ trao giải diễn ra vào ngày 7-6 tới, và tiểu thuyết nào trong số 6 ứng cử viên sáng giá nêu trên hãy còn là một ẩn số ở phía trước.

Giải thưởng Văn học Viễn tưởng Nữ - "Women's Prize for Fiction" - hay thường được biết đến với tên gọi Giải thưởng Văn học Nữ Baileys - "Baileys Women Prize for Fiction" - là một trong những giải thưởng văn học danh giá nhất của nước Anh.

Được thành lập năm 1996 nhằm mục đích tôn vinh những thành tựu văn học của các tác giả nữ, giải được trao hàng năm cho tác giả nữ (không hạn chế quốc tịch) có cuốn tiểu thuyết dài xuất sắc nhất viết bằng tiếng Anh và được xuất bản ở Vương quốc Anh một năm trước đó. Người thắng cuộc sẽ nhận được giải thưởng trị giá 30.000 bảng Anh cùng Bessie - một chiếc cúp bằng đồng.

Theo thông lệ, danh sách dài sẽ được công bố vào khoảng tháng 3 hằng năm, tiếp đó là danh sách ngắn vào tháng 6 và lễ trao giải sẽ diễn ra chỉ vài ngày sau đó. Người thắng cuộc sẽ được lựa chọn bởi hội đồng giám khảo gồm 5 người và tất cả giám khảo đều là nữ. Bắt đầu từ năm 2018, giải thưởng sẽ đổi tên từ "Baileys Women Prize for Fiction" sang "Women's Prize for Fiction" bởi giải sẽ được tài trợ bởi một nhóm nhà tài trợ gồm các thương hiệu hàng đầu và các doanh nghiệp từ các lĩnh vực khác nhau chứ không còn là một nhà tài trợ duy nhất.

Dương Thục Anh

Các tin khác

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Suốt nhiều năm qua, không quá khó thấy những dự án thống trị phòng vé quốc tế là các bom tấn có kinh phí khổng lồ, được thực hiện bởi những đạo diễn có tên tuổi, sở hữu dàn diễn viên nổi tiếng hay được quảng bá một cách rộng khắp… Nhưng với điện ảnh 2026, một chương đoạn mới đã được mở ra, nơi các khuôn mẫu đã hết “phép màu” và không có gì là chắc chắn cả.

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Nhà thơ Bằng Việt ở tuổi 85 được trao tặng Giải thưởng lớn của “Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội” năm 2026. Thêm một dấu son để ghi nhận một cuộc đời thi ca gắn bó với mảnh đất ngàn năm văn hiến.

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Một trong những nguồn cảm hứng để dựng nên bộ phim “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” là những nghi án và truyền thuyết về cái chết của cha con Vua Đinh Tiên Hoàng cùng lăng mộ trên Mã Yên Sơn. Ngọn núi huyền thoại này được xem là “huyệt đế vương”, một trong những danh sơn của cố đô Hoa Lư, Ninh Bình.

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Tối 8/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Thụy Điển đã vinh danh nhà thơ, nhà viết tiểu luận, học giả văn chương cổ điển và nghệ sĩ thể nghiệm người Canada Anne Carson là chủ nhân mới nhất của giải Nobel Văn chương. Đây là kết quả không quá bất ngờ, bởi không chỉ là một trong hai cái tên được nhắc đến nhiều nhất ngay trước "giờ G", mà bà còn sở hữu di sản sáng tạo vô cùng đồ sộ, được đánh giá cao.

Điều Ước để lại

Điều Ước để lại

Có những chuyến đi không đơn thuần là sự dịch chuyển về vị trí địa lý, mà là một hành trình tìm về những khoảng lặng tâm hồn và cả chiều sâu văn hóa. Đầu thu này, chúng tôi đã có một chuyến đi như thế!

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

Chỉ ít ngày sau khi nhà văn Higashino Keigo qua đời, cuốn tiểu thuyết mới nhất và cũng là cuối cùng của ông đã được phát hành ở Nhật Bản vào sáng 5/8/2026 như một "lời giã biệt" hàng triệu độc giả yêu mến ông suốt hơn 40 năm qua...

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Ngoài khu lưu niệm Nguyễn Du ở Hà Tĩnh, khu lưu niệm Lê Quý Đôn ở Thái Bình và khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu ở Bến Tre, thì văn học hiện đại nước ta cũng đã có công trình Bảo tàng Văn học Việt Nam. Thế nhưng, nhìn ra các nước trong khu vực, so với Trung Quốc, thì cách lưu dấu văn nhân ở Việt Nam vẫn chưa thể hiện được tính chuyên nghiệp. Chúng tôi đã có dịp “mục sở thị” một số mô hình bảo tàng văn nhân tại Bắc Kinh và không khỏi trầm trồ về sự đầu tư nghiêm túc và sự quản lý khoa học.

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Văn học dân gian là tấm gương phản chiếu hành trình con người đi từ thuở hoang sơ đến văn minh. Lần theo dấu vết các trang truyện cổ, chúng ta sẽ thấy tổ tiên đã từng bước dựng xây nền tảng gia đình, thiết lập trật tự xã hội bằng cả trí tuệ lẫn sự trải nghiệm qua nhiều thế hệ.

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.