Vì sao người trẻ viết văn?

Vì sao người trẻ viết văn? Đây là câu hỏi đang được đặt ra và cũng sẽ được làm rõ hơn trong Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc lần thứ 10, diễn ra tại Đà Nẵng. Nhiều người viết xác định văn chương chỉ là một cuộc chơi, một số khác lấy văn chương để giãi bày cảm xúc cá nhân. Song cũng không ít cây bút coi đó là nhu cầu tự thân và là cách để thể hiện trách nhiệm công dân.

Háo hức và kỳ vọng

Các tác giả trẻ những năm qua nỗ lực sáng tạo, tác phẩm được in ấn trên các báo, tạp chí, được xuất bản thành sách đang rất háo hức được tham dự Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc lần thứ 10. Ở đó họ sẽ được gặp mặt những bạn viết mà nhiều năm qua chỉ được “gặp” trên mạng xã hội, được chia sẻ, lắng nghe và chắc chắn có người cũng được tiếp thêm năng lượng sáng tạo.

Tác giả Ny An (Quảng Nam) chia sẻ: “Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc lần thứ 10 là cơ hội để những cây bút trẻ như chúng em được giao lưu, gặp gỡ nhau. Và đặc biệt hơn là được tiếp xúc và học hỏi các thế hệ đi trước. Đây cũng là dịp để khẳng định một chút tên tuổi của bản thân trên văn đàn, vì như em được biết, không phải tác giả trẻ nào cũng được tham dự, mà phải qua những vòng giới thiệu, bỏ phiếu lựa chọn gắt gao. Tuy nhiên, theo em, không được tham dự Hội nghị không có nghĩa là bạn viết kém hơn những người khác. Văn chương là chặng đường dài, ai kiên trì đi đến cùng thì mới gặt hái được quả ngọt. Không phải chỉ vì một Hội nghị mà đánh giá được khả năng của chúng ta sau này. Mỗi người đều phải cố gắng đọc nhiều, trải nghiệm nhiều, nuôi dưỡng cảm xúc và rèn giũa từng ngày”.

cần thêm nhiều cuộc thi, tạo sân chơi và động lực cho các tác giả trẻ.jpg -0
Cần thêm nhiều cuộc thi, tạo sân chơi và động lực cho các tác giả trẻ.

Chung tâm sự ấy, tác giả Trần Thái Hưng (Hải Phòng) bày tỏ: “Cuộc đời của người viết luôn có những dấu mốc. Từ cuốn sách đầu tay, tôi nghĩ đơn giản in để làm kỉ niệm. Còn với kì Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc lần thứ 10 này sẽ là một dấu mốc đặc biệt, dấu mốc chứng tỏ tôi đã chính thức bước vào một chặng mới, duyên nợ hơn với văn chương. Hành trình còn rất dài với những người trẻ như chúng tôi, tất nhiên, sẽ có nhiều khó khăn, nhưng cũng có cả những điều thú vị đang ở phía trước”.

Tác giả trẻ Nguyên Như, tên thật là Lê Ngọc Dũng là người gốc Thanh Hóa (sinh sống tại Tây Nguyên) cũng háo hức được dự Hội nghị. Anh đã viết tham luận gửi đến Ban Tổ chức, nhưng vì trùng lịch với Trại sáng tác của tạp chí Văn nghệ Quân đội, nên anh lựa chọn đi trại viết. Nguyên Như mong rằng sau Hội nghị, tất cả người viết trẻ dù tham dự Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc lần thứ 10 hay không, hãy thắp sáng con đường văn chương của mình bằng sự nỗ lực, cố gắng, không ngừng dấn thân để đạt được những thành tựu tốt nhất.

Viết văn là nhu cầu tự thân

Hầu hết tất cả những người sáng tác văn chương đều thấy việc “đánh vật” với con chữ rất nhọc nhằn, tốn thời gian mà chẳng mang lại nhiều lợi nhuận. Thậm chí có trường hợp không những không có lợi nhuận, mà còn phải bỏ tiền in sách để tặng bạn bè. Rất nhiều nhà văn viết như một nhu cầu tự thân, như một ý thức văn chương chứ không hề nghĩ đến những đồng nhuận bút. Trước câu hỏi vì sao người trẻ viết văn, nhà văn Nhật Phi (Hà Nội) trả lời: “Văn chương là trò chơi tự thân của người viết”. Sinh sống và làm việc tại An Giang, nhà văn trẻ Lê Quang Trạng đã gặt hái được nhiều giải thưởng văn chương. Anh cho rằng: Viết văn để góp phần làm đẹp cuộc sống”.

Nhà văn trẻ Đức Anh (hiện làm truyền thông về sách tại Hà Nội) cho hay: “Viết lách sẽ là một con đường khả dĩ để hiểu được một thế giới đang ngày càng lạ lùng hơn.Ngày nay, tôi được nghe nhiều bạn đọc nói rằng họ không hiểu nổi con mình, họ không thể nắm bắt kịp một thời đại mà có thể kiếm hàng ngàn đô la dễ dàng qua những phép tính nhị phân trên màn hình. Tiêu chuẩn đạo đức của ngày trước đang dần thay đổi, tiêu chuẩn đạo đức mới của cuộc sống ngày nay đang dần hình thành. Thật ra thì thời đại nào cũng như vậy. Nhưng ta cần văn chương dành riêng cho thời đại này”.

Đức Anh cho rằng, văn chương Việt Nam đang có những sự nhúc nhích, tất nhiên đâu đó chúng ta vẫn nghe thấy rằng chưa có tác phẩm thật sự chất lượng. Tuy nhiên, ngày nay văn chương không hẳn sẽ là một cho tất cả, mà từng tác phẩm sẽ đáp ứng từng nhu cầu: Sự đọc và viết giờ đây sẽ là sự cùng tư duy.

Chỉ mới đặt chân đến địa hạt văn chương chừng 6 năm trở lại đây, nhưng tác giả Tống Phước Bảo (TP Hồ Chí Minh) đã gặt hái được nhiều giải thưởng văn chương. Bảo tâm sự: “Tôi viết văn vì thích, sau thành đam mê và giờ như duyên cũng có thể là nghiệp. Năm lớp 6 trong lần thi học kì 1, tôi được điểm 10 môn Văn. Lần đầu tiên tôi biết mình thích môn này nhất trong các môn. Khi đã viết nhiều tác phẩm đăng báo, rồi ra sách và may mắn có vài giải thưởng từ văn chương thì tôi nghĩ nó như cái nghiệp. Rút hết lòng mình vào văn chương. Cũng như kiếp tằm nhả tơ. Viết không vì lý do gì hết. Viết vì lòng mình thôi thúc muốn giãi bày một điều gì đó thông qua tác phẩm”.

Cần chia sẻ và “hội nhập”

Nhiều bậc nhà văn đi trước cho rằng, một số bạn viết trẻ xa lánh thực tế, viết về đề tài cá nhân, chuyện yêu đương tầm phào. Nhiều người cho rằng, người viết trẻ nên “hội nhập”, không thể thờ ơ với cuộc sống. Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cũng từng chia sẻ: Rất nhiều nhà văn đã can đảm đấu tranh chống lại những cái ác trong đời sống này, nhưng không ít người đã không lấy cho mình đôi cánh tự do ấy để bay lên trên bầu trời đẹp đẽ của sự sáng tạo, mà họ tự cho mình đôi chân tùy tiện sa lầy vào những cái ích kỷ, cá nhân. Câu hỏi “Vì sao chúng ta viết?” không chỉ đặt ra trong hội nghị mà đó chính là trách nhiệm của nhà văn với con người và cộng đồng mỗi khi cầm bút viết. Câu hỏi đó phải được đặt ra ngày ngày như một thái độ sống và sáng tạo của nhà văn.

nhiều người viết trẻ viết như nhu cầu tự thân.jpg -0
Nhiều người viết trẻ viết như nhu cầu tự thân.

Nhà văn Nguyệt Chu đến từ Sơn Tây (Hà Nội), tác giả được mời dự Hội nghị lần này, chia sẻ: “Khi đã xác định viết là một công việc nghiêm túc, bản thân mỗi người viết nên thay đổi tư duy, linh hoạt trong việc tìm đầu ra cho các sản phẩm của mình. Chúng ta cần tìm tòi, thể nghiệm, linh hoạt trong sáng tác để có các tác phẩm được báo chí và các đơn vị xuất bản sử dụng. Hãy thẳng thắn với nhau là văn chương cũng là một thứ hàng hóa đi, có cung có cầu. Đừng chỉ gán cho văn chương những thiên chức, sứ mệnh cao cả cứu rỗi thế gian, mà trước hết, góp phần làm đẹp cuộc sống, làm đẹp con người hôm nay là tốt lắm rồi. Hiện nay, kinh tế suy giảm nên việc phát hành sách gặp nhiều khó khăn. Do vậy, các bạn trẻ có thể tìm đến nhiều hình thức xuất bản, ngoài sách giấy là sách điện tử. Ngoài việc kí hợp đồng với các nhà xuất bản hoặc công ty sách thì có thể tự xuất bản và phát hành, tăng truyền thông, quảng bá trên các trang mạng xã hội. Thời đại công nghệ 4.0 vừa là khó khăn, thách thức với văn chương nhưng cũng là thuận lợi cho các bạn trẻ trong việc tăng kết nối, tương tác để giới thiệu tác phẩm của mình”.

Rõ ràng, văn chương cần sự dấn thân nghiêm túc, bền bỉ và ngày nay chỉ người bền bỉ với văn chương mới được văn chương “đáp lại”. Xã hội đang có rất nhiều biến động mà người viết trẻ không thể đứng ngoài cuộc, không thể tạo dựng cuộc chơi rẽ ngang. Văn chương hiện đại là một nền văn chương có bộ phận người đọc làm nên sự sống còn của một tác phẩm. Nên đã viết là phải công bố, là phải mang tác phẩm của mình ra cho thiên hạ soi xét, là dám đối mặt với tất cả khen chê. Chỉ khi đó ta mới có thể lớn, có thể “dậy thì thành công”. Còn nếu cứ viết chỉ để viết, không có kế hoạch, mục đích, chiến lược thì chắc chắn chúng ta sẽ không bao giờ tiến xa.

Nhà thơ Nguyễn Quang Hưng, Phó Trưởng ban Nhà văn trẻ (Hội Nhà văn Việt Nam) tâm sự: Để kịp động viên những người trẻ, rất cần có chương trình hành động dành riêng cho người viết trẻ. Cần triển khai nhiều cuộc thi viết, trại sáng tác kết hợp đi thực tế, tổ chức tọa đàm về việc xây dựng, phát triển đề tài. Các ngành chức năng, hội nghề nghiệp cần phối hợp với các nhà xuất bản phát triển hình thức hỗ trợ các tác giả trẻ, nhất là việc in ấn, quảng bá tác phẩm. Mong rằng, Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc lần thứ 10 không chỉ là một cuộc “điểm danh”, mà sẽ mang lại nhiều giá trị cho người viết văn trẻ cả nước.

Nguyễn Văn Học

Các tin khác

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Tại World Cup 2026, âm nhạc lần đầu tiên trở thành tiếng nói quan trọng, song hành cùng thể thao như ngôn ngữ chung để truyền tải thông điệp đặc biệt về tinh thần đoàn kết, sự cống hiến không ngừng và tôn vinh nhiều nền văn hóa đa dạng. Điều đó đã được phản ánh qua một bộ sưu tập nhạc nền đồ sộ cùng tham vọng biến sự kiện “thể thao vua” trở thành sân khấu giải trí hàng đầu thế giới.

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực Tương lai” của Việt Nam

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực tương lai” của Việt Nam

Tại Future Menus 2026, đơn vị tổ chức đã giới thiệu bốn xu hướng được dự báo sẽ dẫn đầu thị trường ẩm thực toàn cầu trong thời gian tới. Đó là những xu hướng gợi mở giúp ngành ẩm thực Việt Nam phát triển. Bởi ẩm thực là một kênh hữu hiệu để thu hút du lịch và quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.

Chinh phục những địa hạt mới

Chinh phục những địa hạt mới

Vừa qua, bộ phim “Ốc mượn hồn” đã có màn ra mắt ấn tượng với khán giả cả nước. Không chỉ mang đến cho khán giả trải nghiệm điện ảnh mới mẻ, bộ phim còn là dấu ấn mới trên hành trình làm nghệ thuật của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, sau 7 năm xa màn ảnh rộng.

Gomshow có những suất diễn định kỳ tại Hà Nội là nỗ lực của cả ê kíp.

Từ vở ballet “Gat” đến câu chuyện phát triển công nghiệp văn hóa

Những chuyển động ballet đương đại hòa cùng hình ảnh chiếc mũ Gat truyền thống của Hàn Quốc trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong chương trình “Mùa Hàn Quốc 2026” gợi cho chúng ta, những khán giả Việt Nam, nhiều suy ngẫm. Đó không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà là một lát cắt cho thấy cách Hàn Quốc đang kể câu chuyện văn hóa của mình với thế giới - bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, mới mẻ, mang tính toàn cầu.

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

Nhà văn - dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng trong nhiều bài viết và những cuộc đàm luận sâu về chủ đề lạm dụng AI trong viết sáng tạo, ông đã cảnh báo việc lạm dụng AI trong sáng tác là hành vi tự hủy hoại sự sáng tạo của người viết, đồng thời đặt ra vấn đề trách nhiệm của tác giả, biên tập và các thiết chế văn học trước làn sóng “chữ nghĩa AI” đang lan rộng. Nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh cũng có nhiều ý kiến sâu sắc về vấn nạn sáng tạo văn chương lạm dụng AI. Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện ngắn với nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh về chủ đề này.

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

Sau một tuần tranh giải căng thẳng, cuối tuần qua, “Fjord” của nhà làm phim Romania Cristian Mungiu đã chính thức trở thành tác phẩm tiếp theo đoạt giải Cành cọ vàng danh giá tại LHP Cannes 2026. Càng đặc biệt hơn khi đây không phải thành công riêng lẻ, mà qua đó cho thấy chuỗi thành tích đặc biệt của đạo diễn này, nữ diễn viên chính Renate Reinsve lẫn nhà phân phối phim NEON.

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình nghệ thuật truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh nghệ thuật với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.