Vì sao người trẻ viết văn?

Vì sao người trẻ viết văn? Đây là câu hỏi đang được đặt ra và cũng sẽ được làm rõ hơn trong Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc lần thứ 10, diễn ra tại Đà Nẵng. Nhiều người viết xác định văn chương chỉ là một cuộc chơi, một số khác lấy văn chương để giãi bày cảm xúc cá nhân. Song cũng không ít cây bút coi đó là nhu cầu tự thân và là cách để thể hiện trách nhiệm công dân.

Háo hức và kỳ vọng

Các tác giả trẻ những năm qua nỗ lực sáng tạo, tác phẩm được in ấn trên các báo, tạp chí, được xuất bản thành sách đang rất háo hức được tham dự Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc lần thứ 10. Ở đó họ sẽ được gặp mặt những bạn viết mà nhiều năm qua chỉ được “gặp” trên mạng xã hội, được chia sẻ, lắng nghe và chắc chắn có người cũng được tiếp thêm năng lượng sáng tạo.

Tác giả Ny An (Quảng Nam) chia sẻ: “Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc lần thứ 10 là cơ hội để những cây bút trẻ như chúng em được giao lưu, gặp gỡ nhau. Và đặc biệt hơn là được tiếp xúc và học hỏi các thế hệ đi trước. Đây cũng là dịp để khẳng định một chút tên tuổi của bản thân trên văn đàn, vì như em được biết, không phải tác giả trẻ nào cũng được tham dự, mà phải qua những vòng giới thiệu, bỏ phiếu lựa chọn gắt gao. Tuy nhiên, theo em, không được tham dự Hội nghị không có nghĩa là bạn viết kém hơn những người khác. Văn chương là chặng đường dài, ai kiên trì đi đến cùng thì mới gặt hái được quả ngọt. Không phải chỉ vì một Hội nghị mà đánh giá được khả năng của chúng ta sau này. Mỗi người đều phải cố gắng đọc nhiều, trải nghiệm nhiều, nuôi dưỡng cảm xúc và rèn giũa từng ngày”.

cần thêm nhiều cuộc thi, tạo sân chơi và động lực cho các tác giả trẻ.jpg -0
Cần thêm nhiều cuộc thi, tạo sân chơi và động lực cho các tác giả trẻ.

Chung tâm sự ấy, tác giả Trần Thái Hưng (Hải Phòng) bày tỏ: “Cuộc đời của người viết luôn có những dấu mốc. Từ cuốn sách đầu tay, tôi nghĩ đơn giản in để làm kỉ niệm. Còn với kì Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc lần thứ 10 này sẽ là một dấu mốc đặc biệt, dấu mốc chứng tỏ tôi đã chính thức bước vào một chặng mới, duyên nợ hơn với văn chương. Hành trình còn rất dài với những người trẻ như chúng tôi, tất nhiên, sẽ có nhiều khó khăn, nhưng cũng có cả những điều thú vị đang ở phía trước”.

Tác giả trẻ Nguyên Như, tên thật là Lê Ngọc Dũng là người gốc Thanh Hóa (sinh sống tại Tây Nguyên) cũng háo hức được dự Hội nghị. Anh đã viết tham luận gửi đến Ban Tổ chức, nhưng vì trùng lịch với Trại sáng tác của tạp chí Văn nghệ Quân đội, nên anh lựa chọn đi trại viết. Nguyên Như mong rằng sau Hội nghị, tất cả người viết trẻ dù tham dự Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc lần thứ 10 hay không, hãy thắp sáng con đường văn chương của mình bằng sự nỗ lực, cố gắng, không ngừng dấn thân để đạt được những thành tựu tốt nhất.

Viết văn là nhu cầu tự thân

Hầu hết tất cả những người sáng tác văn chương đều thấy việc “đánh vật” với con chữ rất nhọc nhằn, tốn thời gian mà chẳng mang lại nhiều lợi nhuận. Thậm chí có trường hợp không những không có lợi nhuận, mà còn phải bỏ tiền in sách để tặng bạn bè. Rất nhiều nhà văn viết như một nhu cầu tự thân, như một ý thức văn chương chứ không hề nghĩ đến những đồng nhuận bút. Trước câu hỏi vì sao người trẻ viết văn, nhà văn Nhật Phi (Hà Nội) trả lời: “Văn chương là trò chơi tự thân của người viết”. Sinh sống và làm việc tại An Giang, nhà văn trẻ Lê Quang Trạng đã gặt hái được nhiều giải thưởng văn chương. Anh cho rằng: Viết văn để góp phần làm đẹp cuộc sống”.

Nhà văn trẻ Đức Anh (hiện làm truyền thông về sách tại Hà Nội) cho hay: “Viết lách sẽ là một con đường khả dĩ để hiểu được một thế giới đang ngày càng lạ lùng hơn.Ngày nay, tôi được nghe nhiều bạn đọc nói rằng họ không hiểu nổi con mình, họ không thể nắm bắt kịp một thời đại mà có thể kiếm hàng ngàn đô la dễ dàng qua những phép tính nhị phân trên màn hình. Tiêu chuẩn đạo đức của ngày trước đang dần thay đổi, tiêu chuẩn đạo đức mới của cuộc sống ngày nay đang dần hình thành. Thật ra thì thời đại nào cũng như vậy. Nhưng ta cần văn chương dành riêng cho thời đại này”.

Đức Anh cho rằng, văn chương Việt Nam đang có những sự nhúc nhích, tất nhiên đâu đó chúng ta vẫn nghe thấy rằng chưa có tác phẩm thật sự chất lượng. Tuy nhiên, ngày nay văn chương không hẳn sẽ là một cho tất cả, mà từng tác phẩm sẽ đáp ứng từng nhu cầu: Sự đọc và viết giờ đây sẽ là sự cùng tư duy.

Chỉ mới đặt chân đến địa hạt văn chương chừng 6 năm trở lại đây, nhưng tác giả Tống Phước Bảo (TP Hồ Chí Minh) đã gặt hái được nhiều giải thưởng văn chương. Bảo tâm sự: “Tôi viết văn vì thích, sau thành đam mê và giờ như duyên cũng có thể là nghiệp. Năm lớp 6 trong lần thi học kì 1, tôi được điểm 10 môn Văn. Lần đầu tiên tôi biết mình thích môn này nhất trong các môn. Khi đã viết nhiều tác phẩm đăng báo, rồi ra sách và may mắn có vài giải thưởng từ văn chương thì tôi nghĩ nó như cái nghiệp. Rút hết lòng mình vào văn chương. Cũng như kiếp tằm nhả tơ. Viết không vì lý do gì hết. Viết vì lòng mình thôi thúc muốn giãi bày một điều gì đó thông qua tác phẩm”.

Cần chia sẻ và “hội nhập”

Nhiều bậc nhà văn đi trước cho rằng, một số bạn viết trẻ xa lánh thực tế, viết về đề tài cá nhân, chuyện yêu đương tầm phào. Nhiều người cho rằng, người viết trẻ nên “hội nhập”, không thể thờ ơ với cuộc sống. Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cũng từng chia sẻ: Rất nhiều nhà văn đã can đảm đấu tranh chống lại những cái ác trong đời sống này, nhưng không ít người đã không lấy cho mình đôi cánh tự do ấy để bay lên trên bầu trời đẹp đẽ của sự sáng tạo, mà họ tự cho mình đôi chân tùy tiện sa lầy vào những cái ích kỷ, cá nhân. Câu hỏi “Vì sao chúng ta viết?” không chỉ đặt ra trong hội nghị mà đó chính là trách nhiệm của nhà văn với con người và cộng đồng mỗi khi cầm bút viết. Câu hỏi đó phải được đặt ra ngày ngày như một thái độ sống và sáng tạo của nhà văn.

nhiều người viết trẻ viết như nhu cầu tự thân.jpg -0
Nhiều người viết trẻ viết như nhu cầu tự thân.

Nhà văn Nguyệt Chu đến từ Sơn Tây (Hà Nội), tác giả được mời dự Hội nghị lần này, chia sẻ: “Khi đã xác định viết là một công việc nghiêm túc, bản thân mỗi người viết nên thay đổi tư duy, linh hoạt trong việc tìm đầu ra cho các sản phẩm của mình. Chúng ta cần tìm tòi, thể nghiệm, linh hoạt trong sáng tác để có các tác phẩm được báo chí và các đơn vị xuất bản sử dụng. Hãy thẳng thắn với nhau là văn chương cũng là một thứ hàng hóa đi, có cung có cầu. Đừng chỉ gán cho văn chương những thiên chức, sứ mệnh cao cả cứu rỗi thế gian, mà trước hết, góp phần làm đẹp cuộc sống, làm đẹp con người hôm nay là tốt lắm rồi. Hiện nay, kinh tế suy giảm nên việc phát hành sách gặp nhiều khó khăn. Do vậy, các bạn trẻ có thể tìm đến nhiều hình thức xuất bản, ngoài sách giấy là sách điện tử. Ngoài việc kí hợp đồng với các nhà xuất bản hoặc công ty sách thì có thể tự xuất bản và phát hành, tăng truyền thông, quảng bá trên các trang mạng xã hội. Thời đại công nghệ 4.0 vừa là khó khăn, thách thức với văn chương nhưng cũng là thuận lợi cho các bạn trẻ trong việc tăng kết nối, tương tác để giới thiệu tác phẩm của mình”.

Rõ ràng, văn chương cần sự dấn thân nghiêm túc, bền bỉ và ngày nay chỉ người bền bỉ với văn chương mới được văn chương “đáp lại”. Xã hội đang có rất nhiều biến động mà người viết trẻ không thể đứng ngoài cuộc, không thể tạo dựng cuộc chơi rẽ ngang. Văn chương hiện đại là một nền văn chương có bộ phận người đọc làm nên sự sống còn của một tác phẩm. Nên đã viết là phải công bố, là phải mang tác phẩm của mình ra cho thiên hạ soi xét, là dám đối mặt với tất cả khen chê. Chỉ khi đó ta mới có thể lớn, có thể “dậy thì thành công”. Còn nếu cứ viết chỉ để viết, không có kế hoạch, mục đích, chiến lược thì chắc chắn chúng ta sẽ không bao giờ tiến xa.

Nhà thơ Nguyễn Quang Hưng, Phó Trưởng ban Nhà văn trẻ (Hội Nhà văn Việt Nam) tâm sự: Để kịp động viên những người trẻ, rất cần có chương trình hành động dành riêng cho người viết trẻ. Cần triển khai nhiều cuộc thi viết, trại sáng tác kết hợp đi thực tế, tổ chức tọa đàm về việc xây dựng, phát triển đề tài. Các ngành chức năng, hội nghề nghiệp cần phối hợp với các nhà xuất bản phát triển hình thức hỗ trợ các tác giả trẻ, nhất là việc in ấn, quảng bá tác phẩm. Mong rằng, Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc lần thứ 10 không chỉ là một cuộc “điểm danh”, mà sẽ mang lại nhiều giá trị cho người viết văn trẻ cả nước.

Nguyễn Văn Học

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.