Văn học tự phát trên mạng: Lạm dụng "sốc, sex, sến"

Nhu cầu viết truyện và đăng lên các diễn đàn, trang web, blog để kiếm tiền ngày càng nhiều trong giới trẻ, đặc biệt là thế hệ gen Z. Song để câu view, qua đó tăng mức nhuận bút, những cây bút nghiệp dư không ngại lạm dụng yếu tố sex, đồng tính, tình tiết giật gân hay ngôn tình ủy mị.

Văn học mạng không còn là khái niệm xa lạ với độc giả. Dạo một vòng trên Facebook dễ dàng tìm thấy các hội nhóm chia sẻ kinh nghiệm viết truyện online. Có thể kể đến group "Hội tác giả viết truyện kiếm tiền"; "Viết hay không bằng hay viết"; "SS Truyện"; "Viết truyện kiếm tiền"…

Ngoài đăng trên các group này để góp ý, bổ sung cho nhau, tác giả thường tìm đến những nền tảng như Noveltoon, Enovel, Tomo, Hivestories, Truyenhd, Vieread, Truyenfree… để đăng truyện và hưởng nhuận bút theo lượt view. Với tiện ích của công nghệ, chỉ cần một chiếc máy tính có kết nối mạng, bất cứ ai cũng có thể giới thiệu tác phẩm của mình đến bạn đọc. Nghề văn xem ra không nhọc nhằn như ngày xưa.

2 tac pham.jpg -0
Một tác phẩm mang hơi hướng cổ trang, ngôn tình đăng trên mạng xã hội.

Do không thông qua nhà xuất bản, không bị kiểm duyệt, biên tập nên nội dung của văn học mạng rất phong phú. Từ đề tài nhẹ nhàng như tâm lý xã hội, đời sống thôn dã, ngôn tình hài hước đến các đề tài "khó nhằn" như lịch sử, kinh dị, xuyên không, đam mỹ (đồng tính nam), bách hợp (đồng tính nữ), khoa học viễn tưởng…, đều được các cây bút tung tẩy thử sức.

Góp mặt trong cộng đồng tác giả văn học mạng đa số là thế hệ gen Z (những người sinh từ năm 1995 đến 2012). Là thế hệ lớn lên cùng công nghệ, tiếp cận Internet rất sớm nên tư duy của gen Z luôn có sự đa dạng, cởi mở hơn so với thế hệ cũ. Thậm chí có đánh giá cho rằng gen Z là thế hệ tự do nhất từ trước đến nay bởi họ không bị bó buộc trong một khuôn khổ nào.

Thị hiếu và cá tính sáng tác của gen Z cũng không ngoại lệ. Làm bạn với thế giới phẳng, hiểu thế nào là toàn cầu hóa nên gu đọc và viết của họ rất đa dạng. Họ cập nhật đủ thể loại văn học và sẵn lòng đón nhận các trào lưu mới lạ ở khắp hành tinh. Ham học hỏi, khám phá và nhanh nhạy nên họ không chỉ viết để thỏa đam mê mà còn biết quảng bá đứa con tinh thần. Biến nó thành công cụ kiếm tiền.

Hồng Sakura - một gương mặt nổi bật của làng văn học mạng, chia sẻ: "Hiện nay thị trường viết truyện online đã mở hơn rất nhiều, có hàng nghìn tác phẩm truyện được đưa lên nhiều nền tảng viết truyện online khác nhau và có nhiều đơn vị đã trả nhuận bút cho tác giả trên nền tảng của họ, khiến bạn trẻ có nhiều điều kiện và động lực hơn để sáng tác".

Theo nhà văn Nhật Phi số người tham gia văn học mạng ngày càng đông. Riêng trên các nền tảng có thu phí bạn đọc, số lượng nhà văn người Việt đã ngót nghét một nghìn người. Còn số lượng ở các cộng đồng, hội nhóm miễn phí trên nền tảng mạng xã hội thì còn nhiều hơn thế. Ưu điểm của văn học mạng là tính tương tác với độc giả rất cao.

Cây bút trẻ Nhật Phi cho biết: "Văn học mạng có đặc tính riêng có là tính tương tác với độc giả, nên tác giả có thể biết được ngay phản hồi của công chúng với tác phẩm của mình. Tuy nhiên, điều này chỉ đúng vào lúc đầu, khi văn học mạng mới chỉ xuất hiện trong các diễn đàn. Còn nay, trên các nền tảng có trả nhuận bút, tính tương tác lại không nhiều. Do đó, nếu các tác giả không chủ động giao lưu với độc giả qua các nền tảng khác, thì cũng không dễ nắm bắt được thực tế để điều chỉnh tác phẩm của mình".

Thế nhưng, chính vì sự thoải mái tự do mà đến nay, văn học mạng vẫn mang nhiều định kiến. Lướt qua các hội nhóm viết truyện, tiểu thuyết, số tác phẩm nặng mùi truyện Tàu chiếm số lượng áp đảo. Tìm đỏ con mắt trong "Hội tác giả viết truyện kiếm tiền" vẫn không kiếm ra được một truyện có văn phong thuần Việt hoặc mang màu sắc riêng. Ngay từ tiêu đề, lối hành văn đến cách xưng hô, đặt tên nhân vật trong truyện đều đậm màu sắc truyện Trung Quốc dù đó là truyện tâm lý xã hội hiện đại hay xuyên không, lịch sử.

Chẳng hạn như các truyện "Triệu Mẫn", "Xuyên thành nữ phụ", "Chiêu Linh kỳ truyện", "Vong xuyên tam kiếp một bỉ ngạn"… Trong đó, không ít truyện mang bóng dáng của tiểu thuyết ăn khách Trung Quốc. Nghe qua tiêu đề và phần mô tả nội dung, độc giả dễ dàng nhận ra "Vong xuyên tam kiếp một bỉ ngạn" là dáng dấp của tiểu thuyết ngôn tình cổ đại "Tam sinh tam thế thập lý đào hoa" do Đường Thất Công Tử sáng tác.

Ngoài ra, bắt chước văn học mạng Trung Quốc với nhiều tác giả nổi đình nổi đám nhờ truyện ngôn tình sướt mướt hay đậm đặc cảnh sex, giật gân, cây bút Việt cũng tập tành với thể loại H cao (nhiều cảnh sex táo bạo), kinh dị hoặc đồng tính như: "Cô vợ của tổng tài", "Yêu em trong hận thù", "Minh hôn âm dương", "Boss phản diện cuồng chiếm hữu", "Ngủ với hảo huynh đệ của trúc mã"…

1 trang dang truyen.jpg -0
Vieread là trang web đăng tải truyện và trả nhuận bút cho tác giả không chuyên.

Về thực trạng này, tác giả Hồng Sakura nhận định: "Hiện có rất nhiều bạn trẻ bị ảnh hưởng khá nặng cách kể chuyện phong cách ngôn tình, hay đam mỹ, kinh dị... với bối cảnh, cách xưng hô, nói chuyện của Trung Quốc. Mình không phản đối bạn theo đuổi thể loại chủ đề nào, nhưng phong cách viết cần phải thoát ra hẳn những gì bạn đã đọc của người khác. Mọi người có thể chọn viết truyện như một sở thích, một cách giải trí hoặc viết để rèn luyện kỹ năng viết. Còn một khi xác định viết tiểu thuyết để làm nghề, nghĩa là gắn liền với tương lai và cuộc sống sau này, bạn cần có cái nhìn thấu đáo và rõ ràng hơn về thể loại, phong cách, và ý tưởng lâu dài. Tiểu thuyết gia muốn thành công và sống được với nghề là phải khiến độc giả nhận ra mình ngay trên trang viết. Như chỉ cần đọc vài trang là biết sách của Murakami, hay Rowling, hay là Hirashino Keigo, hoặc Nguyễn Nhật Ánh, Nguyễn Ngọc Tư... Những tác giả này phải trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm, đánh đổi để có được chỗ đứng trên văn đàn".

Ra mắt bộ truyện dài đầu tay gồm năm tác phẩm: "Xu Xu đừng khóc", "Đài các tiểu thư", "Nếu em ở đây", "Bạch Mã hoàng tử" và "Lãng tử gió", do Nhà xuất bản Văn Học phối hợp Công ty Sbooks ấn hành, Hồng Sakura đã có bước tiến khá vững chắc trên làng văn. Đây là bộ năm tác phẩm nhận được phản hồi tích cực của công chúng lẫn đánh giá cao của giới chuyên môn khi chúng còn được chia sẻ trên Internet. Ngoài Nhật Phi, Hồng Sakura, đã có nhiều tên tuổi thành danh từ văn học mạng, đàng hoàng đưa đứa con tinh thần của mình bước ra thị trường sách giấy như Anh Khang, Nguyễn Ngọc Thạch, Hamlet Trương, Iris Cao… Tuy nhiên, phần lớn tác phẩm của những tên tuổi này vẫn thường được xếp vào dòng văn học thần tượng hay văn học giải trí bởi nội dung nghệ thuật không cao.

Không phải ai cũng dễ dàng lấn sang địa hạt sách in. Phần lớn tác phẩm tự phát trên mạng đều dễ dãi, lạm dụng yếu tố "sốc, sex, sến", na ná tác phẩm nước ngoài. Thậm chí nhiều truyện còn chưa "sạch nước cản" về chính tả. Nhà văn Nhật Phi cho rằng vì văn học mạng Việt Nam chịu ảnh hưởng sâu sắc của văn học mạng nước ngoài nên càng đi sâu thì càng thấy không ít tác phẩm chỉ phù hợp với môi trường Internet, rất khó chuyển thành sách in. Kiểu viết chương hồi và dùng nhiều tình tiết giật gân, giải trí để câu kéo độc giả khiến nhiều truyện trở nên dài dòng, lê thê trong khi ý nghĩa, tính nghệ thuật không bao nhiêu.

"Với sự phát triển của Internet và mạng xã hội hiện nay, rất nhiều tác giả tài năng đã được biết đến. Còn việc xuất bản thành sách giấy lại đòi hỏi sự nghiêm túc và trách nhiệm nhiều hơn của tác giả và biên tập, nhà xuất bản. Bạn không thể xuất bản một cuốn sách với nội dung cẩu thả và sai lệch được. Sách là nguồn tri thức và dù là tiểu thuyết, nó vẫn phải truyền tải một điều tích cực, hoặc một thông tin giá trị nào đó theo cách đúng đắn và rõ ràng" - Hồng Sakura chia sẻ.

Phan Thi Uyên

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.