Văn hóa du lịch và câu chuyện "Tam quái"

Phát triển du lịch sau đại dịch đang được quan tâm đặc biệt không chỉ ở Việt Nam. VĂN HÓA DU LỊCH cũng là một vấn đề đang được nhiều người nói đến. Thực ra, nhiều nước trên thế giới, vấn đề này rất được quan tâm và thực sự đã hình thành và phát triển thành một nhân tố cốt lõi thu hút khách du lịch trong đó có vấn đề du lịch tâm linh.

Tôi đã đi du lịch nhiều nước trên thế giới và thực sự thú vị mỗi khi đến một địa danh được giới thiệu gốc tích văn hóa nơi mình đến. Trung Quốc và Việt Nam tôi thiển nghĩ có nhiều điểm văn hóa tương đồng và nhiều địa danh, nhiều câu chuyện lịch sử mà nhiều thế hệ người Việt Nam quan tâm.

Trong lần đến Hàng Châu, tôi hiểu ra được nhiều điều về cách làm du lịch nhất là văn hóa du lịch ở đây.

dscn0292.jpg -0
Tác giả trong một chuyến du lịch.

Câu chuyện “Lương Sơn Bá và Chúc Anh Đài” một thiên tình sử của phương Đông. Tôi đã xem phim này nhiều lần và lần đi du lịch này đã đến tận ngôi trường mà họ Lương, họ Chúc xưa đã học, đến xem chiếc cầu trong “Tam quái” nơi đôi tình nhân có một không hai này đã đưa tiễn nhau cả ngàn lần… Tôi đã đến “Năm châu” trong một đất nước - Người ta thường nói thế. Đó là các địa danh nổi tiếng mà người Trung Quốc tạo nên để thu hút khách du lịch. Đến Quảng Châu để ăn ngon. Ở đó nổi tiếng bao đời nay các món ăn cho vua chúa, giới thượng lưu, nhà giàu, nhất là hải sản. Đến Quý Châu để uống. Ở đó có rượu Mao Đài tuyệt hảo. Đến Tô Châu để ở. Tô Châu với tơ lụa, với chè Long Tỉnh, Ấm Tử Sa, với không khí trong lành, đất nước của vua Ngô Phù Sai với bao câu chuyện lạ…

Đến Hàng Châu để vui chơi, ngắm phong cảnh Tây Hồ tuyệt đẹp. Và cuối cùng của con người sau ăn, uống, ở, vui chơi là trở về với đất. Liễu Châu là nơi để yên nghỉ muôn đời. Ở đó có loại gỗ hương làm quan tài. Người chết rồi còn được ướp hương thơm muôn thuở…

Tôi vốn yêu thiên nhiên, thích phong cảnh đep, mê sử sách nên đến Hàng Châu và Tô Châu vào mùa xuân trong chuyến đi này. Trở lại Tây Hồ lần thứ hai, tôi có thời gian hơn chuyến đi đầu để khám phá bao điều kỳ thú. Giữa Tây Hồ bát ngát tôi được nghe kể về “Tam quái” của Hàng Châu.

Cái “ Quái” đầu tiên là Cô Sơn. Cô Sơn là hòn núi nhỏ giữa Tây Hồ. Tôi hiểu nôm na: Cô là cô đơn, cô độc; còn Sơn là núi. Cái “Quái” ở đây làhòn núi nhỏ “cô đơn” này thực ra không hề cô đơn, cô độc chút nào. Ngược lại là nơi ăn chơi nổi tiếng bao đời nay. Ở đó thời vua chúa có bao cô gái đẹp từ khắp Trung Hoa được đưa về đây. Rượu ngon, gái đẹp còn gì bằng.

Trong những ngôi nhà lầu tuyệt đẹp ấy, quanh năm, bốn mùa, thâu đêm suốt sáng là những cuốc vui chơi, hội hè bất tận… Những ông vua sành ăn chơi đã nhiều lần đến đây.Vua Càn Long đến đây 8 lần. Vua Khang Hy 20 lần… Còn ông Mao đến những 27 lần.

Có lẽ cái cô đơn, hay cô độc gì đó là nói đến chốn ăn chơi này. Con người, dù ở danh phận nào khi đã lao vào chốn ăn chơi bạt tử thì trước mắt chỉ còn là nỗi cô đơn. Chỉ còn là cái cô độc của muôn đời! Nói như cụ Nguyễn Du trong "Truyện Kiều": "Khi tỉnh rượu, lúc tàn canh/ Giật mình mình lại thương mình xót xa…”

Cái “Quái” thứ hai là cầu Dài. Tôi đi qua đi lại trên chiếc cầu khoảng chục bước chân mà là cầu Dài sao? quái thế?

Thì ra đây là cái cầu mà Lương Sơn Bá và Chúc Anh Đài đã tiễn nhau, đi qua đi lại dùng dằng suốt đêm mà vẫn chưa qua nổi cái cầu dài 5 mét!

Với người Việt, chuyện tình Lương sơn Bá - Chúc Anh Đài đã quen thuộc bao đời nay, đã vào cả thơ ca:

Một tối nổ tung ngôi mộ đá

Hóa thành đôi bướm vượt trời xanh

Xóa bất công đi xây đắp duyên lành

(Thơ Viễn Phương)

Người ta chỉ cho chúng tôi hai ba ngôi chùa, và một dãy nhà từ xa, dưới rặng núi màu lam và nói đó xưa kia là trường mà Lương và Chúc đã học cùng nhau. Thời bấy giờ, con gái không được đến trường nên Chúc Anh Đài đóng giả nam, ở cùng phòng với Lương Sơn Bá.

Câu chuyện tình đầy trắc trở, nhân văn và chung thủy như một biểu tượng cho tình yêu muôn thuở của phương Đông. Nó giống chuyện tình Rômeo và Juliest của phương Tây. Trên chiếc cầu này mỗi lần họ tiễn nhau, thời gianvừa ngắn chẳng tày gang, vừa như kéo dài vô tận. Vì cả hai không muốn rời nhau. Người này tiễn người kia qua cầu, người kia lại tiễn người này quay lại. Cứ thế nên chiếc cầu mới trở nên dài vô tận… Được kể lại rằng Lương Sơn Bá và Chúc Anh Đài một đêm đã tiễn nhau 380 lần mà mỗi lần có lẽ cả mấy trăm khắc giờ… Cầu Dài là vì thế!

Cái “Quái” thứ ba là cầu Gẫy. Chúng tôi đi dạo trên chiếc cầu nguyên vẹn chứ có gẫy đâu! Ở Tây Hồ có hai con đê lớn là hai bờ của hồ. Tô đê và Bạch đê. Con đê bên phải là do nhà thơ nổi tiếng Tô Đông Pha thời làm quan ở đó đã tạo nên. Giờ con đê mang tên ông.

Con đê bên trái do nhà thơ Bạch Cư Dị chỉ huy đắp, giờ gọi Bạch đê. Cầu gãy ở phía Bạch đê. Truyền thuyết kể rằng khi xây cầu này, bọn thủy quái đã nhiều lần hiện lên hô phong hoán vũ làm cầu cứ xây xong lại gãy. Nhưng cuối cùng cây cầu vẫn hoàn thành vì có vị hòa thượng yểm được bọn yêu quái! Thời nào chẳng có yêu quái! Yêu quái thời nay ăn bớt sắt thép, bê tông nên có chiếc cầu đang xây đổ cả nhịp, kinh hãi lắm!

Tây Hồ của Hàng Châu không những nổi tiếng tuyệt đẹp mà ở đây còn có nhiều truyền thuyết lỳ kỳ, hấp dẫn đã trở thành những biểu tượng văn hóa ngàn đời, thu hút hàng triệu du khách.

Văn hóa, dù ở xứ sở nào khi đã thành biểu tượng đều là văn hóa của nhân loại vậy ...

Dương Xuân Nam

Các tin khác

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Suốt nhiều năm qua, không quá khó thấy những dự án thống trị phòng vé quốc tế là các bom tấn có kinh phí khổng lồ, được thực hiện bởi những đạo diễn có tên tuổi, sở hữu dàn diễn viên nổi tiếng hay được quảng bá một cách rộng khắp… Nhưng với điện ảnh 2026, một chương đoạn mới đã được mở ra, nơi các khuôn mẫu đã hết “phép màu” và không có gì là chắc chắn cả.

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Nhà thơ Bằng Việt ở tuổi 85 được trao tặng Giải thưởng lớn của “Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội” năm 2026. Thêm một dấu son để ghi nhận một cuộc đời thi ca gắn bó với mảnh đất ngàn năm văn hiến.

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Một trong những nguồn cảm hứng để dựng nên bộ phim “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” là những nghi án và truyền thuyết về cái chết của cha con Vua Đinh Tiên Hoàng cùng lăng mộ trên Mã Yên Sơn. Ngọn núi huyền thoại này được xem là “huyệt đế vương”, một trong những danh sơn của cố đô Hoa Lư, Ninh Bình.

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Tối 8/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Thụy Điển đã vinh danh nhà thơ, nhà viết tiểu luận, học giả văn chương cổ điển và nghệ sĩ thể nghiệm người Canada Anne Carson là chủ nhân mới nhất của giải Nobel Văn chương. Đây là kết quả không quá bất ngờ, bởi không chỉ là một trong hai cái tên được nhắc đến nhiều nhất ngay trước "giờ G", mà bà còn sở hữu di sản sáng tạo vô cùng đồ sộ, được đánh giá cao.

Điều Ước để lại

Điều Ước để lại

Có những chuyến đi không đơn thuần là sự dịch chuyển về vị trí địa lý, mà là một hành trình tìm về những khoảng lặng tâm hồn và cả chiều sâu văn hóa. Đầu thu này, chúng tôi đã có một chuyến đi như thế!

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

Chỉ ít ngày sau khi nhà văn Higashino Keigo qua đời, cuốn tiểu thuyết mới nhất và cũng là cuối cùng của ông đã được phát hành ở Nhật Bản vào sáng 5/8/2026 như một "lời giã biệt" hàng triệu độc giả yêu mến ông suốt hơn 40 năm qua...

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Ngoài khu lưu niệm Nguyễn Du ở Hà Tĩnh, khu lưu niệm Lê Quý Đôn ở Thái Bình và khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu ở Bến Tre, thì văn học hiện đại nước ta cũng đã có công trình Bảo tàng Văn học Việt Nam. Thế nhưng, nhìn ra các nước trong khu vực, so với Trung Quốc, thì cách lưu dấu văn nhân ở Việt Nam vẫn chưa thể hiện được tính chuyên nghiệp. Chúng tôi đã có dịp “mục sở thị” một số mô hình bảo tàng văn nhân tại Bắc Kinh và không khỏi trầm trồ về sự đầu tư nghiêm túc và sự quản lý khoa học.

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Văn học dân gian là tấm gương phản chiếu hành trình con người đi từ thuở hoang sơ đến văn minh. Lần theo dấu vết các trang truyện cổ, chúng ta sẽ thấy tổ tiên đã từng bước dựng xây nền tảng gia đình, thiết lập trật tự xã hội bằng cả trí tuệ lẫn sự trải nghiệm qua nhiều thế hệ.

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.